Thứ sáu, 05 Tháng ba 2004, 19:00 GMT+7

"Xóa đói giảm nghèo" cho cán bộ nghiên cứu?

Một tọa đàm khoa học về chiến lược nghiên cứu khoa học xã hội nhân văn, và hầu hết những người tham dự, từ những nhà quản lý đến đội ngũ nghiên cứu đều chung nhận định: Quá yếu về thành quả và lắm nhiêu khê trong cơ chế, cung cách. Vì sao vậy?

"Cố giãy giụa"? Tại sao?

Xoa doi giam ngheo cho can bo nghien cuu
GS Trần Văn Giàu: “TP.HCM là một trung tâm nghiên cứu khoa học lớn, nhưng lại đang thiếu tiếng nói của trí thức tầm cỡ quốc tế. Phải thực hiện được điều này thì rất có lợi cho xã hội!”

Tại buổi toạ đàm do Đại học Quốc gia (ĐHQG) TP.HCM tổ chức ngày 2/3, PGS Ngô Văn Lệ, hiệu trưởng trường ĐHKHXH và Nhân văn TP.HCM, nhức nhối nói: “Phải thành thực mà nói với nhau rằng: Còn rất nhiều việc ta chưa làm được, hoặc làm chưa tới nơi tới chốn. Nhiều cán bộ, giảng viên chỉ chú ý đến giảng dạy mà lơi việc nghiên cứu khoa học vì… không kinh tế bằng đi dạy. Nhiều công trình nghiên cứu chưa đủ tầm vóc, chỉ mới miêu tả hiện tượng mà chưa đề ra được những biện pháp giải quyết…”.

Theo PGS Lệ, hiện môi trường sống đang suy thoái nghiêm trọng, những vấn nạn về xã hội, đạo đức, giáo dục… đang đặt ra hết sức gay gắt. Tuy nhiên, lực lượng NCKHXH vẫn có nhiều người chưa nâng mình lên ngang tầm nhiệm vụ, sức ì vẫn còn cao, đặc biệt là thói quen nghiên cứu theo kiểu... salon, không gắn nghiên cứu với việc giải quyết những vấn đề cấp thiết của thực tiễn”.

GS Tạ Quốc Thành, ĐH dân lập Hùng Vương, bức xúc khi cho rằng "chừng nào bức xúc lắm mới... quay sang nghiên cứu khoa học", bởi một "cua" dạy của ông được vài triệu, trong khi nghiên cứu thì quá nhiêu khê…

Và GS Thành phân tích: “Có người nói nghiên cứu khoa học là... "xoá đói giảm nghèo" cho cán bộ nghiên cứu. Cứ làm theo kiểu tập hợp mấy chục con người lại nhận đề tài nghiên cứu, rồi chia ra, rồi tổ chức hội thảo đóng góp ý kiến. Người đến dự hội thảo nhận vài trăm nghìn. Sau đó, tập hợp ý kiến rồi báo cáo thành đề tài nghiên cứu (!?). Làm sao mà trong một đề tài nghiên cứu khoa học, chi phí lặt vặt hành chính cho hội thảo lại cao hơn cả chi phí công sức nghiên cứu? Vì mở hội nghị, hội thảo ở khắp nơi. Nghiên cứu ở TP.HCM nhưng mở hội thảo tại Nha Trang… Nghiên cứu khoa học chứ đâu phải là... đi chơi!?”.

"Hình như xưa nay, cơ chế nghiên cứu khoa học của ta chỉ là việc của tập thể, chứ không có cá nhân nghiên cứu “lọt” vào được hay sao? Theo tôi, nên gom lại giao cho vài người giỏi nghiên cứu một đề tài!" - GS Thành đề nghị.

Trong khi đó, GS Nguyễn Quang Bình, hiệu trưởng trường ĐH dân lập Cửu Long, nhận xét: “Kính phí nghiên cứu KHXH còn quá ít ỏi. Tôi thấy trong giai đoạn 2003-2005, kinh phí của ĐHQG TP.HCM dự trù cho nghiên cứu khoa học chỉ vài trăm triệu đồng thì không khả thi, làm sao thực hiện được với kinh phí ấy? Kinh phí như vậy, chỉ biết dạy người ta... nói dối!”.

Theo GS Nguyễn Quang Bình, kinh phí ít khiến nhà nghiên cứu sợ không dám nhận đề tài nghiên cứu. Vì muốn có tài liệu thì cần nhiều tiền đi sưu tầm tư liệu. Hơn nữa, kinh phí ít cũng không đủ cho sự tìm tòi, sáng tạo, độc lập nghiên cứu. Không chỉ có chuyện các giáo viên bỏ mặc chuyện nghiên cứu để đi dạy kiếm tiền, mà ở các viện nghiên cứu khoa học cũng có tình trạng tương tự.

"Rất lãng phí chất xám!" - GS Bình nói.

Theo nhà nghiên cứu Cao Tự Thanh, nghiên cứu KHXH của ta theo cơ chế cũ mà cung cách cũng cũ, không phù hợp. "Vì vậy, nghiiên cứu KHXH vẫn theo mãi một lối mòn và cố giãy giụa!" - ông Thanh nói - "Khắc phục “sự cố” này không chỉ riêng ĐHQG TP.HCM mà còn phải ở cả hệ thống những đơn vị nghiên cứu khác mới mong tìm ra lối thoát".

... Trong khi yêu cầu xã hội là cấp bách

9 đề tài về Nam bộ

Theo Đề án "Chiến lược phát triển khoa học công nghệ: những vấn đề xã hội - nhân văn khu vực Nam bộ" của ĐHQG TP.HCM, có 9 đề tài nghiên cứu cần thực hiện:

Những vấn đề xung quanh nền văn hoá Óc Eo, nhà nước Phù Nam. Mối quan hệ giữa nền văn hoá này với Lục Chân Lạp - Thủy Chân Lạp và Việt Nam.

Phát triển kinh tế hàng hoá ở Nam bộ.

Nâng cao trình độ giáo dục và dân trí cư dân ĐBSCL.

Hội nhập quốc tế của khu vực Nam bộ và vùng kinh tế trọng điểm của khu vực phía Nam những thập niên đầu thế kỷ XXI.

Chuyển đổi cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động, tập quán sản xuất kinh tế ở ĐBSCL theo định hướng kinh tế thị trường.

Phân tầng xã hội đối với các nhóm xã hội khác nhau ở nông thôn và đô thị Nam bộ.

Vấn đề xuyên văn hoá, liên văn hoá trong quá trình mở cửa, hội nhập quốc tế trên địa bàn Nam bộ.

Di dân và đô thị hoá ở Nam bộ.

Phát triển sinh thái khu vực Nam bộ.

Khu vực Nam bộ gồm 21 tỉnh, thành ở hai vùng Đông và Tây Nam bộ; chiếm 22,61% diện tích tự nhiên của cả nước (khoảng 7.444.530 ha) và 36,4% dân số (gần 40 triệu người). Đây là vùng kinh tế mạnh, giàu tiềm năng của cả nước, là khu vực có tầm chiến lược, với những ưu đãi về tự nhiên, khí hậu, khoáng sản… Nhịp độ phát triển kinh tế - xã hội ở Nam bộ rất nhanh, đa dạng… Chính vì vậy, Nam bộ cần được nghiên cứu thấu đáo, nhất là trên bình diện xã hội - nhân văn.

Ông Nguyễn Quang Vinh, Viện KHXH TP.HCM, đã đánh giá cao một số định hướng NCKH của ĐHQG và cho là "khá thích đáng để phát triển được". Tuy vậy, ông Vinh đặt vấn đề: "Nghiên cứu Nam bộ nhưng làm thế nào phải bật lên được đặc thù Nam bộ, đó là cái mới trong nghiên cứu. Nếu không thì chỉ... na ná công trình NCKH của các cụ ngày xưa, chép từ cụ này qua cụ kia. Cái hay của đặc thù Nam bộ giúp ta nghiên cứu một cách sống động, còn nghiên cứu theo đuôi người khác thì không có gì hay cả!".

Vì vậy, ông Nguyễn Quang Vinh cho rằng phải có những chứng cứ, dữ liệu kinh tế, xã hội, văn hoá gì mới, nếu không thì hai thế hệ nữa cũng chỉ dừng lại ở đó: “NCKH về Nam bộ thì phải quý từng chi tiết về Nam bộ. Thời gian đã phủ bụi hết rồi. Thế hệ sau này rất tài giỏi, họ sẽ thấy hết những gì hôm nay chúng ta đang làm...”.

Đề cập đến yêu cầu bức bách của công tác nghiên cứu khoa học, nhà nghiên cứu Cao Tự Thanh cho rằng lâu nay mình tâm huyết, và “nếu tôn trọng, thực hiện được mấy mảng đề tài này thì khi tôi còn sống, tôi sẽ…mừng nhất”: Thứ nhất, về truyền thống văn hoá lịch sử Nam bộ, vì muốn nghiên cứu chiến lược phải hiểu rõ vấn đế này. Thứ hai, đô thị và đô thị hoá ở Nam bộ. Thứ ba, cơ cấu xã hội - chuyển đổi cơ cấu xã hội. Ngoài ra, còn nhiều mảng đề tài khác nữa, như tôn giáo, dân tộc thiểu số, hội nhập,...

GS Nguyễn Quang Bình góp thêm ý: “Tôi thấy đề án xác định vùng nghiên cứu Nam bộ là xác đáng. Tuy nhiên, chưa thấy đề án nêu các đề tài dân tộc và tôn giáo, văn hoá, xã hội… vốn là những vấn đề cấp bách đang cần nghiên cứu. Mặt khác, cũng chưa thấy nêu việc gắn chặt nghiên cứu kHXH với việc đào tạo trình độ cao...".

Nguyên bộ trưởng Bộ GD-ĐT Trần Hồng Quân đề nghị: "ĐHQG TP.HCM có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu ra cả nước. Chúng ta đặt ra việc nghiên cứu chiến lược là rất quan trọng. Chưa bao giờ mà các lĩnh vực như chính trị, kinh tế, xã hội, khoa học… lại phát triển mạnh như lúc này. Những biến đổi của khu vực Nam bộ rất lớn, từ nông nghiệp sang công nghiệp - dịch vụ, từ nông thôn sang thành thị, ngay cả tôn giáo cũng phát triển… Tại sao vậy? Đó cũng là những vấn đề diễn biến chiều sâu cần được nghiên cứu. Và còn nhiều vấn đề cũng cần mạnh dạn nghiên cứu. Có thể nên thành lập cả Viện Nghiên cứu Chiến lược…".

Xoa doi giam ngheo cho can bo nghien cuu
GS Nguyễn Quang Bình, hiệu trưởng trường ĐH dân lập Cửu Long: Kính phí nghiên cứu KHXH còn quá ít ỏi, dạy người ta... nói dối!.

Một đề nghị khác: Mục tiêu nghiên cứu KHXH là để phục vụ xã hội, vì vậy nên có hình thức đối thoại giữa nhóm nghiên cứu với cơ quan tiếp thu, sử dụng đề tài đó. Phải đối thoại để đề tài "không còn chung chung", đồng thời kích thích sự nghiên cứu tốt hơn…

“Muốn tránh khỏi tình trạng thầy bói mù xem voi, manh mún, trùng lặp trong nghiên cứu, nhất thiết phải có sự liên kết hợp tác giữa các nhà nghiên cứu, các trường đại học, viện nghiên cứu. Ngoài những nghiên cứu có tính cơ bản, các đề tài nên gắn với việc giải quyết do thực tiễn đặt ra. Nói cách khác, các nhà nghiên cứu khoa học cần làm theo đơn đặt hàng của xã hội." - PGS Ngô Văn Lệ đề nghị như vậy.

Bài, ảnh: Trương Hiệu

Việt Báo

TIN Thế Giới NỔI BẬT

Nhận xét tin "Xóa đói giảm nghèo" cho cán bộ nghiên cứu?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Xóa đói giảm nghèo" cho cán bộ nghiên cứu? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Xoa doi giam ngheo cho can bo nghien cuu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Xóa đói giảm nghèo" cho cán bộ nghiên cứu? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tìm Hiểu của chuyên mục Thế Giới.

"Poverty reduction" for researchers?
City National University, Professor Nguyen Quang Binh, scientific research, research staff, poverty reduction, issues, research, performed research institutes, southern, subjects, economic, cultural chemical, strategy, development, into

A scientific seminar on strategic social science research and humanities, and most of the participants, from the team manager to general studies, said: Too weak and results in very cumbersome mechanism, the way. Why is that? "Try ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Thế Giới


  • Thoi su tuan qua 3 vu tai nan kinh hoang
    Thời sự tuần qua: 3 vụ tai nạn kinh hoàng

    Ông Trần Văn Truyền trả đất; Y án 30 năm với bầu Kiên; Xét xử Huyền Như; Sập hầm thủy điện, 12 công nhân mắc kẹt; Tai nạn thảm khốc tại Quảng Ninh, 6 người chết; Sa Pa lạnh 0 độ; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch...

  • Thoi su 24h2012 Chong nhan tam giet vo moi cuoi
    Thời sự 24h(20/12): Chồng nhẫn tâm giết vợ mới cưới

    Các diễn biến quanh vụ sập hầm thủy điện Đạ Dâng; Phong hàm Thượng tướng cho 4 sĩ quan quân đội; Miền Bắc lại đón không khí lạnh; Hà Nội: Chồng 9X nhẫn tâm đánh chết vợ;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 20/12.  

  • Thoi su 24h1812 Thang 72015 to chuc thi quoc gia
    Thời sự 24h(18/12): Tháng 7/2015 tổ chức thi quốc gia

    Tháng 7/2015 tổ chức thi THPT quốc gia; Đào cùng lúc 2 đường hầm cứu nạn; Lý giải máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố; Sa Pa lạnh 0 độ, phủ trắng sương muối; Xe điên náo loạn là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/12...

  • Thoi su 24h1712 Xe o to roi vuc sau 5 quan nhan tu vong
    Thời sự 24h(17/12): Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong

    Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.

  • Thoi su 24h1612 Tai nan kinh hoang o Quang Ninh
    Thời sự 24h(16/12): Tai nạn kinh hoàng ở Quảng Ninh

    Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.

  • Sap ham thuy dien Da Dang
    Sập hầm thủy điện Đạ Dâng

    Sau bao nỗ lực, bất chấp nguy hiểm của gần 1.000 người tham gia cứu hộ suốt 4 ngày qua, 12 nạn nhân mắc kẹt trong vụ sập hầm thủy điện đã được đưa ra ngoài an toàn.

  • EVN sap tang gia dien
    EVN sắp tăng giá điện?

    Đề xuất tăng giá điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khi năm hết Tết đến đang nhận được những ý kiến trái chiều. Trong khi nhiều người tỏ ra lo lắng, vẫn có ý kiến cho rằng, tăng giá điện vào thời điểm này là hợp lý.

  • Chuong trinh Guong mat than quen nhi 2014
    Chương trình Gương mặt thân quen nhí 2014

    Cặp đôi ngoại quốc Kyo York và Uyên Nhi đã xuất sắc trở thành Quán quân mùa đầu tiên của "Gương mặt thân quen nhí".

  • Nhung chuyen hy huu o chon phap dinh
    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình

    Trả giá sau 2 thập kỷ vì ép thiếu nữ cởi áo; rắn tấn công bị cáo khiến phiên xử náo loạn; chị dâu xin ly hôn em chồng... là những cảnh diễn ra ở chốn pháp đình năm 2014.

  • Facebook nam 2014 The gioi hai mat cam bay
    Facebook năm 2014: Thế giới hai mặt cạm bẫy

    Việt Nam đang là một trong những nước có số lượng người truy cập Facebook thuộc hàng 'khủng' trên thế giới.

  • Toan canh kinh te tuan 1412 20122014
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/12 - 20/12/2014)

    Giá xăng thế giới giảm mạnh, vậy mà PVoil vẫn than lỗ và đề nghị tăng thuế nhập khẩu xăng dầu, để cần tiền trả nợ EVN có thể tăng giá điện thêm 9,5%, lên mức 1.652,19 đồng/kWh, tới đây NHNN sẽ siết cho vay ngoại tệ nhằm hạn chế tình trạng đô la hóa, TTCK tuần qua đã có những phiên chọc thủng đáy, cùng với đó là những thông tin thị trường tiêu dùng là những t

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 14122012
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (14/12-20/12)

    Diễn biến mới nhất vụ thủ môn Bửu Ngọc kiện CLB Đồng Tháp; ĐT Việt Nam hậu AFF Cup: Khủng hoảng niềm tin, cầu thủ chán lên tuyển; Chung kết lượt đi AFF Cup: Thái Lan chạm tay vào cúp vô địch; Kết quả bốc thăm vòng 1/8 Champions League; Tổng hợp bóng đá cuối tuần...là những tin tức Bóng đá-Thể thao nổi bật trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 1412 2012
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/12 – 20/12)

    Nguyễn Thị Loan lọt top 25 Miss World 2014, Người đẹp Nam Phi đăng quang Hoa hậu Thế giới 2014, Đám cưới ngọt ngào của Huyền Lizzie, Nhật Kim Anh, Sơn Tùng M-Tp là mỹ nam của năm, Hollywood lại chấn động vì bị tin tặc tấn công, Jennifer Lawrence được tìm nhiều nhất trên Google năm 2014,...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 142012
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/12)

    Vụ sản phụ băng huyết tử vong: Gia đình yêu cầu bệnh viện bồi thường 1,5 tỷ đồng; 7 nguyên nhân hàng đầu gây bệnh ung thư năm 2014; Những loại vắc-xin cần tiêm cho trẻ sơ sinh; Ấn tượng những xu hướng bầu bí hot nhất năm 2014;10 điều tiếp tục diễn ra trên cơ thể người chết; Tôm khô cao su được sản xuất thế nào?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1412 2012
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/12 - 20/12)

    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình; Đằng sau những vụ án chồng giết vợ; 5 vụ án hình sự nhiều người quan tâm năm 2014; Những lời cuối cùng nổi tiếng của tử tù trước giờ trả án; Lĩnh án 30 năm tù - vĩ thanh buồn cho “bầu” Kiên; Nhìn lại 4 vụ án oan 'tốn giấy mực' trong năm 2014;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.