Thứ sáu, 05 Tháng ba 2004, 19:00 GMT+7

"Xóa đói giảm nghèo" cho cán bộ nghiên cứu?

Một tọa đàm khoa học về chiến lược nghiên cứu khoa học xã hội nhân văn, và hầu hết những người tham dự, từ những nhà quản lý đến đội ngũ nghiên cứu đều chung nhận định: Quá yếu về thành quả và lắm nhiêu khê trong cơ chế, cung cách. Vì sao vậy?

"Cố giãy giụa"? Tại sao?

Xoa doi giam ngheo cho can bo nghien cuu
GS Trần Văn Giàu: “TP.HCM là một trung tâm nghiên cứu khoa học lớn, nhưng lại đang thiếu tiếng nói của trí thức tầm cỡ quốc tế. Phải thực hiện được điều này thì rất có lợi cho xã hội!”

Tại buổi toạ đàm do Đại học Quốc gia (ĐHQG) TP.HCM tổ chức ngày 2/3, PGS Ngô Văn Lệ, hiệu trưởng trường ĐHKHXH và Nhân văn TP.HCM, nhức nhối nói: “Phải thành thực mà nói với nhau rằng: Còn rất nhiều việc ta chưa làm được, hoặc làm chưa tới nơi tới chốn. Nhiều cán bộ, giảng viên chỉ chú ý đến giảng dạy mà lơi việc nghiên cứu khoa học vì… không kinh tế bằng đi dạy. Nhiều công trình nghiên cứu chưa đủ tầm vóc, chỉ mới miêu tả hiện tượng mà chưa đề ra được những biện pháp giải quyết…”.

Theo PGS Lệ, hiện môi trường sống đang suy thoái nghiêm trọng, những vấn nạn về xã hội, đạo đức, giáo dục… đang đặt ra hết sức gay gắt. Tuy nhiên, lực lượng NCKHXH vẫn có nhiều người chưa nâng mình lên ngang tầm nhiệm vụ, sức ì vẫn còn cao, đặc biệt là thói quen nghiên cứu theo kiểu... salon, không gắn nghiên cứu với việc giải quyết những vấn đề cấp thiết của thực tiễn”.

GS Tạ Quốc Thành, ĐH dân lập Hùng Vương, bức xúc khi cho rằng "chừng nào bức xúc lắm mới... quay sang nghiên cứu khoa học", bởi một "cua" dạy của ông được vài triệu, trong khi nghiên cứu thì quá nhiêu khê…

Và GS Thành phân tích: “Có người nói nghiên cứu khoa học là... "xoá đói giảm nghèo" cho cán bộ nghiên cứu. Cứ làm theo kiểu tập hợp mấy chục con người lại nhận đề tài nghiên cứu, rồi chia ra, rồi tổ chức hội thảo đóng góp ý kiến. Người đến dự hội thảo nhận vài trăm nghìn. Sau đó, tập hợp ý kiến rồi báo cáo thành đề tài nghiên cứu (!?). Làm sao mà trong một đề tài nghiên cứu khoa học, chi phí lặt vặt hành chính cho hội thảo lại cao hơn cả chi phí công sức nghiên cứu? Vì mở hội nghị, hội thảo ở khắp nơi. Nghiên cứu ở TP.HCM nhưng mở hội thảo tại Nha Trang… Nghiên cứu khoa học chứ đâu phải là... đi chơi!?”.

"Hình như xưa nay, cơ chế nghiên cứu khoa học của ta chỉ là việc của tập thể, chứ không có cá nhân nghiên cứu “lọt” vào được hay sao? Theo tôi, nên gom lại giao cho vài người giỏi nghiên cứu một đề tài!" - GS Thành đề nghị.

Trong khi đó, GS Nguyễn Quang Bình, hiệu trưởng trường ĐH dân lập Cửu Long, nhận xét: “Kính phí nghiên cứu KHXH còn quá ít ỏi. Tôi thấy trong giai đoạn 2003-2005, kinh phí của ĐHQG TP.HCM dự trù cho nghiên cứu khoa học chỉ vài trăm triệu đồng thì không khả thi, làm sao thực hiện được với kinh phí ấy? Kinh phí như vậy, chỉ biết dạy người ta... nói dối!”.

Theo GS Nguyễn Quang Bình, kinh phí ít khiến nhà nghiên cứu sợ không dám nhận đề tài nghiên cứu. Vì muốn có tài liệu thì cần nhiều tiền đi sưu tầm tư liệu. Hơn nữa, kinh phí ít cũng không đủ cho sự tìm tòi, sáng tạo, độc lập nghiên cứu. Không chỉ có chuyện các giáo viên bỏ mặc chuyện nghiên cứu để đi dạy kiếm tiền, mà ở các viện nghiên cứu khoa học cũng có tình trạng tương tự.

"Rất lãng phí chất xám!" - GS Bình nói.

Theo nhà nghiên cứu Cao Tự Thanh, nghiên cứu KHXH của ta theo cơ chế cũ mà cung cách cũng cũ, không phù hợp. "Vì vậy, nghiiên cứu KHXH vẫn theo mãi một lối mòn và cố giãy giụa!" - ông Thanh nói - "Khắc phục “sự cố” này không chỉ riêng ĐHQG TP.HCM mà còn phải ở cả hệ thống những đơn vị nghiên cứu khác mới mong tìm ra lối thoát".

... Trong khi yêu cầu xã hội là cấp bách

9 đề tài về Nam bộ

Theo Đề án "Chiến lược phát triển khoa học công nghệ: những vấn đề xã hội - nhân văn khu vực Nam bộ" của ĐHQG TP.HCM, có 9 đề tài nghiên cứu cần thực hiện:

Những vấn đề xung quanh nền văn hoá Óc Eo, nhà nước Phù Nam. Mối quan hệ giữa nền văn hoá này với Lục Chân Lạp - Thủy Chân Lạp và Việt Nam.

Phát triển kinh tế hàng hoá ở Nam bộ.

Nâng cao trình độ giáo dục và dân trí cư dân ĐBSCL.

Hội nhập quốc tế của khu vực Nam bộ và vùng kinh tế trọng điểm của khu vực phía Nam những thập niên đầu thế kỷ XXI.

Chuyển đổi cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động, tập quán sản xuất kinh tế ở ĐBSCL theo định hướng kinh tế thị trường.

Phân tầng xã hội đối với các nhóm xã hội khác nhau ở nông thôn và đô thị Nam bộ.

Vấn đề xuyên văn hoá, liên văn hoá trong quá trình mở cửa, hội nhập quốc tế trên địa bàn Nam bộ.

Di dân và đô thị hoá ở Nam bộ.

Phát triển sinh thái khu vực Nam bộ.

Khu vực Nam bộ gồm 21 tỉnh, thành ở hai vùng Đông và Tây Nam bộ; chiếm 22,61% diện tích tự nhiên của cả nước (khoảng 7.444.530 ha) và 36,4% dân số (gần 40 triệu người). Đây là vùng kinh tế mạnh, giàu tiềm năng của cả nước, là khu vực có tầm chiến lược, với những ưu đãi về tự nhiên, khí hậu, khoáng sản… Nhịp độ phát triển kinh tế - xã hội ở Nam bộ rất nhanh, đa dạng… Chính vì vậy, Nam bộ cần được nghiên cứu thấu đáo, nhất là trên bình diện xã hội - nhân văn.

Ông Nguyễn Quang Vinh, Viện KHXH TP.HCM, đã đánh giá cao một số định hướng NCKH của ĐHQG và cho là "khá thích đáng để phát triển được". Tuy vậy, ông Vinh đặt vấn đề: "Nghiên cứu Nam bộ nhưng làm thế nào phải bật lên được đặc thù Nam bộ, đó là cái mới trong nghiên cứu. Nếu không thì chỉ... na ná công trình NCKH của các cụ ngày xưa, chép từ cụ này qua cụ kia. Cái hay của đặc thù Nam bộ giúp ta nghiên cứu một cách sống động, còn nghiên cứu theo đuôi người khác thì không có gì hay cả!".

Vì vậy, ông Nguyễn Quang Vinh cho rằng phải có những chứng cứ, dữ liệu kinh tế, xã hội, văn hoá gì mới, nếu không thì hai thế hệ nữa cũng chỉ dừng lại ở đó: “NCKH về Nam bộ thì phải quý từng chi tiết về Nam bộ. Thời gian đã phủ bụi hết rồi. Thế hệ sau này rất tài giỏi, họ sẽ thấy hết những gì hôm nay chúng ta đang làm...”.

Đề cập đến yêu cầu bức bách của công tác nghiên cứu khoa học, nhà nghiên cứu Cao Tự Thanh cho rằng lâu nay mình tâm huyết, và “nếu tôn trọng, thực hiện được mấy mảng đề tài này thì khi tôi còn sống, tôi sẽ…mừng nhất”: Thứ nhất, về truyền thống văn hoá lịch sử Nam bộ, vì muốn nghiên cứu chiến lược phải hiểu rõ vấn đế này. Thứ hai, đô thị và đô thị hoá ở Nam bộ. Thứ ba, cơ cấu xã hội - chuyển đổi cơ cấu xã hội. Ngoài ra, còn nhiều mảng đề tài khác nữa, như tôn giáo, dân tộc thiểu số, hội nhập,...

GS Nguyễn Quang Bình góp thêm ý: “Tôi thấy đề án xác định vùng nghiên cứu Nam bộ là xác đáng. Tuy nhiên, chưa thấy đề án nêu các đề tài dân tộc và tôn giáo, văn hoá, xã hội… vốn là những vấn đề cấp bách đang cần nghiên cứu. Mặt khác, cũng chưa thấy nêu việc gắn chặt nghiên cứu kHXH với việc đào tạo trình độ cao...".

Nguyên bộ trưởng Bộ GD-ĐT Trần Hồng Quân đề nghị: "ĐHQG TP.HCM có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu ra cả nước. Chúng ta đặt ra việc nghiên cứu chiến lược là rất quan trọng. Chưa bao giờ mà các lĩnh vực như chính trị, kinh tế, xã hội, khoa học… lại phát triển mạnh như lúc này. Những biến đổi của khu vực Nam bộ rất lớn, từ nông nghiệp sang công nghiệp - dịch vụ, từ nông thôn sang thành thị, ngay cả tôn giáo cũng phát triển… Tại sao vậy? Đó cũng là những vấn đề diễn biến chiều sâu cần được nghiên cứu. Và còn nhiều vấn đề cũng cần mạnh dạn nghiên cứu. Có thể nên thành lập cả Viện Nghiên cứu Chiến lược…".

Xoa doi giam ngheo cho can bo nghien cuu
GS Nguyễn Quang Bình, hiệu trưởng trường ĐH dân lập Cửu Long: Kính phí nghiên cứu KHXH còn quá ít ỏi, dạy người ta... nói dối!.

Một đề nghị khác: Mục tiêu nghiên cứu KHXH là để phục vụ xã hội, vì vậy nên có hình thức đối thoại giữa nhóm nghiên cứu với cơ quan tiếp thu, sử dụng đề tài đó. Phải đối thoại để đề tài "không còn chung chung", đồng thời kích thích sự nghiên cứu tốt hơn…

“Muốn tránh khỏi tình trạng thầy bói mù xem voi, manh mún, trùng lặp trong nghiên cứu, nhất thiết phải có sự liên kết hợp tác giữa các nhà nghiên cứu, các trường đại học, viện nghiên cứu. Ngoài những nghiên cứu có tính cơ bản, các đề tài nên gắn với việc giải quyết do thực tiễn đặt ra. Nói cách khác, các nhà nghiên cứu khoa học cần làm theo đơn đặt hàng của xã hội." - PGS Ngô Văn Lệ đề nghị như vậy.

Bài, ảnh: Trương Hiệu

Việt Báo

TIN Thế Giới NỔI BẬT

Thêm 1 người da đen bị CS Mỹ bắn chết

Một đoạn video mới công bố cho thấy cảnh sát Mỹ lại bắn chết một người đàn ông da đen, một lần nữa làm dấy lên những căng thẳng giữa lực lượng thực thi pháp luật Mỹ với cộng đồng người Mỹ gốc Phi.

LHQ lên án âm mưu đảo chính tại Yemen

Ngày 20/1, Hội đồng Bảo an LHQ đã tiến hành họp kín để thảo luận về cuộc khủng hoảng tại Yemen, nơi lực lượng phiến quân Houthi dòng Hồi giáo Shi'ite vừa chiếm giữ Dinh Tổng thống tại thủ đô Sanaa. Sau cuộc họp khẩn cấp này, HĐBA đã đưa ra một tuyên bố với nội dung lên án cuộc tấn công và âm mưu đảo chính của phiến quân Houthi.

TQ điều tra nữ lãnh đạo Đài truyền hình TW

 Bà La Phương Hoa (ảnh), nhà sản xuất kênh truyền hình tài chính thuộc Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc, đã bị cơ quan chức năng bắt giữ để điều tra, trang ThePaper.cn của Trung Quốc đưa tin ngày 19-1. Hiện chưa rõ lý do bà La bị điều tra, nhưng trước đó, Đài truyền hình Trung Quốc đã có nhiều phóng viên, nhà sản xuất, lãnh đạo bị điều tra vì liên quan tới tham nhũng. 

Choáng váng hành vi hành quyết man rợ của IS

 Ngày 18-1, một nguồn tin quân sự của người Kurd ở Iraq cho biết, tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” tự xưng (IS) đã bất ngờ phóng thích khoảng 200 người dân tộc thiểu số Yazidi tại thành phố Kirkuk cách Thủ đô Baghdad khoảng 250km về phía Bắc. 

Nhận xét tin "Xóa đói giảm nghèo" cho cán bộ nghiên cứu?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Xóa đói giảm nghèo" cho cán bộ nghiên cứu? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Xoa doi giam ngheo cho can bo nghien cuu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Xóa đói giảm nghèo" cho cán bộ nghiên cứu? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tìm Hiểu của chuyên mục Thế Giới.

"Poverty reduction" for researchers?
City National University, Professor Nguyen Quang Binh, scientific research, research staff, poverty reduction, issues, research, performed research institutes, southern, subjects, economic, cultural chemical, strategy, development, into

A scientific seminar on strategic social science research and humanities, and most of the participants, from the team manager to general studies, said: Too weak and results in very cumbersome mechanism, the way. Why is that? "Try ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Thế Giới


  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Thoi su 24h2101 Xang giam toi 1900 donglit
    Thời sự 24h(21/01): Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít

    Thiếu nữ bị kéo lê nửa cây số dưới gầm xe 7 chỗ; 3 công nhân tử vong tại công trường thủy điện; Vụ án tham ô hơn 10 năm chưa xử xong; Hoãn tăng thuế, xăng giảm tới 1.900 đồng/lít; Ô tô lao vun vút ngược chiều trên cầu Nhật Tân; Nữ giáo viên tống tiền giám đốc trường quốc tế... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/1.

  • Thoi su 24h2001 Bi an ho chon hai cot tap the
    Thời sự 24h(20/01): Bí ẩn hố chôn hài cốt tập thể

    Lửa hàn bắn tung tóe tại dự án đường sắt trên cao; Trùm ma túy lĩnh án tử, tiến sĩ luật ốm nặng không phải ra tòa; Má mì xinh đẹp và 2 đại gia bị bắt quả tang mua dâm; Sự ma mãnh của Abbott khi ghi nhãn sữa kỳ thị; Đôi vợ chồng làm giả chữ ký nhiều vị lãnh đạo... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/1.

  • Thoi su trong ngay Phat VTV 40 trieu vi Dieu uoc thu 7
    Thời sự trong ngày: Phạt VTV 40 triệu vì "Điều ước thứ 7"

    Thêm một lý do khiến "dự án đất vàng" chậm tiến độ; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Công dân bị tù oan được bồi thường gần 300 triệu; Xe đưa đón học sinh phát cháy trên phố... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/1.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn