"Xóa đói giảm nghèo" cho cán bộ nghiên cứu?

Một tọa đàm khoa học về chiến lược nghiên cứu khoa học xã hội nhân văn, và hầu hết những người tham dự, từ những nhà quản lý đến đội ngũ nghiên cứu đều chung nhận định: Quá yếu về thành quả và lắm nhiêu khê trong cơ chế, cung cách. Vì sao vậy?

"Cố giãy giụa"? Tại sao?

Xoa doi giam ngheo cho can bo nghien cuu
GS Trần Văn Giàu: “TP.HCM là một trung tâm nghiên cứu khoa học lớn, nhưng lại đang thiếu tiếng nói của trí thức tầm cỡ quốc tế. Phải thực hiện được điều này thì rất có lợi cho xã hội!”

Tại buổi toạ đàm do Đại học Quốc gia (ĐHQG) TP.HCM tổ chức ngày 2/3, PGS Ngô Văn Lệ, hiệu trưởng trường ĐHKHXH và Nhân văn TP.HCM, nhức nhối nói: “Phải thành thực mà nói với nhau rằng: Còn rất nhiều việc ta chưa làm được, hoặc làm chưa tới nơi tới chốn. Nhiều cán bộ, giảng viên chỉ chú ý đến giảng dạy mà lơi việc nghiên cứu khoa học vì… không kinh tế bằng đi dạy. Nhiều công trình nghiên cứu chưa đủ tầm vóc, chỉ mới miêu tả hiện tượng mà chưa đề ra được những biện pháp giải quyết…”.

Theo PGS Lệ, hiện môi trường sống đang suy thoái nghiêm trọng, những vấn nạn về xã hội, đạo đức, giáo dục… đang đặt ra hết sức gay gắt. Tuy nhiên, lực lượng NCKHXH vẫn có nhiều người chưa nâng mình lên ngang tầm nhiệm vụ, sức ì vẫn còn cao, đặc biệt là thói quen nghiên cứu theo kiểu... salon, không gắn nghiên cứu với việc giải quyết những vấn đề cấp thiết của thực tiễn”.

GS Tạ Quốc Thành, ĐH dân lập Hùng Vương, bức xúc khi cho rằng "chừng nào bức xúc lắm mới... quay sang nghiên cứu khoa học", bởi một "cua" dạy của ông được vài triệu, trong khi nghiên cứu thì quá nhiêu khê…

Và GS Thành phân tích: “Có người nói nghiên cứu khoa học là... "xoá đói giảm nghèo" cho cán bộ nghiên cứu. Cứ làm theo kiểu tập hợp mấy chục con người lại nhận đề tài nghiên cứu, rồi chia ra, rồi tổ chức hội thảo đóng góp ý kiến. Người đến dự hội thảo nhận vài trăm nghìn. Sau đó, tập hợp ý kiến rồi báo cáo thành đề tài nghiên cứu (!?). Làm sao mà trong một đề tài nghiên cứu khoa học, chi phí lặt vặt hành chính cho hội thảo lại cao hơn cả chi phí công sức nghiên cứu? Vì mở hội nghị, hội thảo ở khắp nơi. Nghiên cứu ở TP.HCM nhưng mở hội thảo tại Nha Trang… Nghiên cứu khoa học chứ đâu phải là... đi chơi!?”.

"Hình như xưa nay, cơ chế nghiên cứu khoa học của ta chỉ là việc của tập thể, chứ không có cá nhân nghiên cứu “lọt” vào được hay sao? Theo tôi, nên gom lại giao cho vài người giỏi nghiên cứu một đề tài!" - GS Thành đề nghị.

Trong khi đó, GS Nguyễn Quang Bình, hiệu trưởng trường ĐH dân lập Cửu Long, nhận xét: “Kính phí nghiên cứu KHXH còn quá ít ỏi. Tôi thấy trong giai đoạn 2003-2005, kinh phí của ĐHQG TP.HCM dự trù cho nghiên cứu khoa học chỉ vài trăm triệu đồng thì không khả thi, làm sao thực hiện được với kinh phí ấy? Kinh phí như vậy, chỉ biết dạy người ta... nói dối!”.

Theo GS Nguyễn Quang Bình, kinh phí ít khiến nhà nghiên cứu sợ không dám nhận đề tài nghiên cứu. Vì muốn có tài liệu thì cần nhiều tiền đi sưu tầm tư liệu. Hơn nữa, kinh phí ít cũng không đủ cho sự tìm tòi, sáng tạo, độc lập nghiên cứu. Không chỉ có chuyện các giáo viên bỏ mặc chuyện nghiên cứu để đi dạy kiếm tiền, mà ở các viện nghiên cứu khoa học cũng có tình trạng tương tự.

"Rất lãng phí chất xám!" - GS Bình nói.

Theo nhà nghiên cứu Cao Tự Thanh, nghiên cứu KHXH của ta theo cơ chế cũ mà cung cách cũng cũ, không phù hợp. "Vì vậy, nghiiên cứu KHXH vẫn theo mãi một lối mòn và cố giãy giụa!" - ông Thanh nói - "Khắc phục “sự cố” này không chỉ riêng ĐHQG TP.HCM mà còn phải ở cả hệ thống những đơn vị nghiên cứu khác mới mong tìm ra lối thoát".

... Trong khi yêu cầu xã hội là cấp bách

9 đề tài về Nam bộ

Theo Đề án "Chiến lược phát triển khoa học công nghệ: những vấn đề xã hội - nhân văn khu vực Nam bộ" của ĐHQG TP.HCM, có 9 đề tài nghiên cứu cần thực hiện:

Những vấn đề xung quanh nền văn hoá Óc Eo, nhà nước Phù Nam. Mối quan hệ giữa nền văn hoá này với Lục Chân Lạp - Thủy Chân Lạp và Việt Nam.

Phát triển kinh tế hàng hoá ở Nam bộ.

Nâng cao trình độ giáo dục và dân trí cư dân ĐBSCL.

Hội nhập quốc tế của khu vực Nam bộ và vùng kinh tế trọng điểm của khu vực phía Nam những thập niên đầu thế kỷ XXI.

Chuyển đổi cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động, tập quán sản xuất kinh tế ở ĐBSCL theo định hướng kinh tế thị trường.

Phân tầng xã hội đối với các nhóm xã hội khác nhau ở nông thôn và đô thị Nam bộ.

Vấn đề xuyên văn hoá, liên văn hoá trong quá trình mở cửa, hội nhập quốc tế trên địa bàn Nam bộ.

Di dân và đô thị hoá ở Nam bộ.

Phát triển sinh thái khu vực Nam bộ.

Khu vực Nam bộ gồm 21 tỉnh, thành ở hai vùng Đông và Tây Nam bộ; chiếm 22,61% diện tích tự nhiên của cả nước (khoảng 7.444.530 ha) và 36,4% dân số (gần 40 triệu người). Đây là vùng kinh tế mạnh, giàu tiềm năng của cả nước, là khu vực có tầm chiến lược, với những ưu đãi về tự nhiên, khí hậu, khoáng sản… Nhịp độ phát triển kinh tế - xã hội ở Nam bộ rất nhanh, đa dạng… Chính vì vậy, Nam bộ cần được nghiên cứu thấu đáo, nhất là trên bình diện xã hội - nhân văn.

Ông Nguyễn Quang Vinh, Viện KHXH TP.HCM, đã đánh giá cao một số định hướng NCKH của ĐHQG và cho là "khá thích đáng để phát triển được". Tuy vậy, ông Vinh đặt vấn đề: "Nghiên cứu Nam bộ nhưng làm thế nào phải bật lên được đặc thù Nam bộ, đó là cái mới trong nghiên cứu. Nếu không thì chỉ... na ná công trình NCKH của các cụ ngày xưa, chép từ cụ này qua cụ kia. Cái hay của đặc thù Nam bộ giúp ta nghiên cứu một cách sống động, còn nghiên cứu theo đuôi người khác thì không có gì hay cả!".

Vì vậy, ông Nguyễn Quang Vinh cho rằng phải có những chứng cứ, dữ liệu kinh tế, xã hội, văn hoá gì mới, nếu không thì hai thế hệ nữa cũng chỉ dừng lại ở đó: “NCKH về Nam bộ thì phải quý từng chi tiết về Nam bộ. Thời gian đã phủ bụi hết rồi. Thế hệ sau này rất tài giỏi, họ sẽ thấy hết những gì hôm nay chúng ta đang làm...”.

Đề cập đến yêu cầu bức bách của công tác nghiên cứu khoa học, nhà nghiên cứu Cao Tự Thanh cho rằng lâu nay mình tâm huyết, và “nếu tôn trọng, thực hiện được mấy mảng đề tài này thì khi tôi còn sống, tôi sẽ…mừng nhất”: Thứ nhất, về truyền thống văn hoá lịch sử Nam bộ, vì muốn nghiên cứu chiến lược phải hiểu rõ vấn đế này. Thứ hai, đô thị và đô thị hoá ở Nam bộ. Thứ ba, cơ cấu xã hội - chuyển đổi cơ cấu xã hội. Ngoài ra, còn nhiều mảng đề tài khác nữa, như tôn giáo, dân tộc thiểu số, hội nhập,...

GS Nguyễn Quang Bình góp thêm ý: “Tôi thấy đề án xác định vùng nghiên cứu Nam bộ là xác đáng. Tuy nhiên, chưa thấy đề án nêu các đề tài dân tộc và tôn giáo, văn hoá, xã hội… vốn là những vấn đề cấp bách đang cần nghiên cứu. Mặt khác, cũng chưa thấy nêu việc gắn chặt nghiên cứu kHXH với việc đào tạo trình độ cao...".

Nguyên bộ trưởng Bộ GD-ĐT Trần Hồng Quân đề nghị: "ĐHQG TP.HCM có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu ra cả nước. Chúng ta đặt ra việc nghiên cứu chiến lược là rất quan trọng. Chưa bao giờ mà các lĩnh vực như chính trị, kinh tế, xã hội, khoa học… lại phát triển mạnh như lúc này. Những biến đổi của khu vực Nam bộ rất lớn, từ nông nghiệp sang công nghiệp - dịch vụ, từ nông thôn sang thành thị, ngay cả tôn giáo cũng phát triển… Tại sao vậy? Đó cũng là những vấn đề diễn biến chiều sâu cần được nghiên cứu. Và còn nhiều vấn đề cũng cần mạnh dạn nghiên cứu. Có thể nên thành lập cả Viện Nghiên cứu Chiến lược…".

Xoa doi giam ngheo cho can bo nghien cuu
GS Nguyễn Quang Bình, hiệu trưởng trường ĐH dân lập Cửu Long: Kính phí nghiên cứu KHXH còn quá ít ỏi, dạy người ta... nói dối!.

Một đề nghị khác: Mục tiêu nghiên cứu KHXH là để phục vụ xã hội, vì vậy nên có hình thức đối thoại giữa nhóm nghiên cứu với cơ quan tiếp thu, sử dụng đề tài đó. Phải đối thoại để đề tài "không còn chung chung", đồng thời kích thích sự nghiên cứu tốt hơn…

“Muốn tránh khỏi tình trạng thầy bói mù xem voi, manh mún, trùng lặp trong nghiên cứu, nhất thiết phải có sự liên kết hợp tác giữa các nhà nghiên cứu, các trường đại học, viện nghiên cứu. Ngoài những nghiên cứu có tính cơ bản, các đề tài nên gắn với việc giải quyết do thực tiễn đặt ra. Nói cách khác, các nhà nghiên cứu khoa học cần làm theo đơn đặt hàng của xã hội." - PGS Ngô Văn Lệ đề nghị như vậy.

Bài, ảnh: Trương Hiệu

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Tổng hợp những tình huống thoát chết trong gang tấc
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Thế Giới NỔI BẬT

Nghi can bắn chết 2 nhà báo Mỹ đã tự sát

Cảnh sát bang Virginia cho biết nghi can sát hại hai nhà báo của đài CBS đã chết trong bệnh viện do tự sát bằng cách bắn bị thương chính mình sau khi bị cảnh sát truy đuổi.

Malaysia sắp đặt tên cho 535 đảo ở biển Đông

Chính quyền Malaysia dự định đặt tên và cấp giấy chứng nhận cho các đảo không có người sinh sống cũng như các rạng san hô và thực thể khác theo quyền tài phán nước này, theo Straits Times hôm 23-8.

Nhận xét tin "Xóa đói giảm nghèo" cho cán bộ nghiên cứu?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Xóa đói giảm nghèo" cho cán bộ nghiên cứu? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Xoa doi giam ngheo cho can bo nghien cuu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Xóa đói giảm nghèo" cho cán bộ nghiên cứu? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tìm Hiểu của chuyên mục Thế Giới.

"Poverty reduction" for researchers?
City National University, Professor Nguyen Quang Binh, scientific research, research staff, poverty reduction, issues, research, performed research institutes, southern, subjects, economic, cultural chemical, strategy, development, into

A scientific seminar on strategic social science research and humanities, and most of the participants, from the team manager to general studies, said: Too weak and results in very cumbersome mechanism, the way. Why is that? "Try ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Thế Giới


  • Thoi su 24h278 Bat GD la chong cua mot a hau
    Thời sự 24h(27/8): Bắt GĐ là chồng của một á hậu

    Lương tối thiểu Việt Nam quá cao?; Bắt giám đốc là chồng một Á hậu chiếm đoạt 300 tỉ đồng; Chân dung Hoa hậu có gia thế hoành tráng nhất Việt Nam; Thông tin bất ngờ về tài xế taxi gây náo loạn phố HN

  • Thoi su 24h268 Them vu ca nha bi truy sat o Gia Lai
    Thời sự 24h(26/8): Thêm vụ cả nhà bị truy sát ở Gia Lai

     Tàu đâm ôtô, lái xe văng xuống cống tử vong; Ông Đặng Thành Tâm đối mặt với tin đồn bị bắt; Một nửa ít biết của MC Thanh Tùng, Thụy Vân; Bé gái bị mẹ tẩm xăng đốt vì thiếu nợ tiền vé số; 

  • Thoi su 24h258 Sat cong trinh duong sat tren cao roi trung o to
    Thời sự 24h(25/8): Sắt công trình đường sắt trên cao rơi trúng ô tô

     Dân khóc ròng vì 1.600 cây sưa đỏ bị chặt trộm; Thanh sắt công trình đường sắt trên cao rơi trúng ô tô; Ảnh bất ngờ của MC Long Vũ, Anh Tuấn; Xác định được lái xe Audi gây tai nạn trên cao tốc; 

  • Thoi su 24h248 Ca gia dinh tu lam dam tang cho minh
    Thời sự 24h(24/8): Cả gia đình tự làm đám tang cho... mình

     Bộ GTVT lên tiếng vụ xây cầu treo phục vụ chủ tịch xã; Lạ: Đang sống, cả nhà tự làm đám tang cho mình; Siêu xe 15 tỷ "nát đầu" sau khi đâm dải phân cách; Tài sản kếch xù của đại gia vừa đột tử ở HN; 

  • Thoi su tuan qua Tham an chem chet 4 nguoi o Gia Lai
    Thời sự tuần qua: Thảm án chém chết 4 người ở Gia Lai

    Bộ trưởng nhận trách nhiệm về bất cập trong xét tuyển ĐH; Ông Đoàn Văn Vươn được đề nghị đặc xá năm 2015; Xuất hiện dòng suối 'máu' bất thường ở Điện Biên; MC Thảo Vân bị tổn thương nặng nề trên máy bay; Giết vợ rồi đi cả ngàn km về quê chém chết tình địch; Xe máy chứa hơn một tỷ đồng bỏ lại bên lề đường...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Xe may vo chu chua 1 6 ty dong
    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng

    Công an huyện Hương Sơn cho biết, mặc dù đã xác định được chủ đăng ký của chiếc xe máy có 1,6 tỉ đồng bỏ lại bên đường là ai. Tuy nhiên chủ chiếc xe cho biết đã chuyển chiếc xe lại cho chồng, người chồng đang thụ án tù về tội..

  • Be gai bi me tuoi xang thieu song
    Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống

    Chỉ vì bán không hết vé số, bé Nguyễn Thị Kim L. ( 13 tuổi ) bị mẹ ruột tưới xăng. Trong lúc bị phỏng nặng, cháu bé đã lao tới ôm lấy mẹ để cầu cứu.

  • Nghi van ban trai bi mat cua HH Ky Duyen
    Nghi vấn "bạn trai bí mật" của HH Kỳ Duyên

    Kỳ Duyên đã lên tiếng khi thông tin "bạn trai bí mật" bất ngờ được hé lộ.

  • Nhung vu canh sat giao thong bat cuop
    Những vụ cảnh sát giao thông bắt cướp

    Đã có rất nhiều trường hợp vận chuyển ma túy, đối tượng truy nã bị bắt giữ ngay trên đường di chuyển và dĩ nhiên ở góc độ này, Cảnh sát giao thông chính là những người đấu tranh trực tiếp với những kẻ phạm tội

  • Bangkok rung chuyen vi danh bom
    Bangkok rung chuyển vì đánh bom

    19 giờ tối 17/8, một quả bom được cài ngay bên trong khuôn viên ngôi đền Hindu giáo ở trung tâm thủ đô Bangkok của Thái Lan đã phát nổ, gây ra một cảnh tượng tang hoang, hỗn loạn. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm gây ra vụ..

  • Nghin le chuyen tuan qua 2308 2908
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08)

    Lịch cấm đường tại Hà Nội để phục vụ Quốc Khánh 2/9; Bữa ăn 5.000 đồng của bệnh nhân tâm thần; Taxi điên gây náo loạn phố Hà Nội; Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống; Chuyện lạ về 40 chiếc ví rơi ở Đà Nẵng, Hội An; Người Việt đang đầu độc cả trí óc con trẻ...là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2308-2908/2147593370/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2308 29082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015

    Theo Cục Điều tiết điện lực, giá mua điện của EVN hiện là 1087,3 đ/kWh nhưng giá điện mà EVN bán ra thị trường tới 1.622,05 đồng/kW/h và từ năm 2016 thị trường bán buôn cạnh tranh sẽ chính thức vận hành nhưng mới chỉ là vận hành trên giấy; ngày 24/8 NHNN phát đi thông điệp khẳng định sẽ không tiến hành điều chỉnh tỉ giá nữa và sẽ áp dụng các biện pháp để ổn định tỉ giá cuối năm 2015 và đầu 2016; ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2308-29082015/2147593361/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2308 2908
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08)

    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng; Rùng mình với những quái chiêu đòi nợ 'vô tiền khoáng hậu'; Trộm cắp tài sản dịp nghỉ Lễ: Giúp bạn đề phòng; Đại gia mua dâm trẻ em ở miền Tây được tại ngoại; Phạm nhân hồi hộp chờ ngày đặc xá; Số phận đau thương của bé gái bị mẹ dùng xăng đốt;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2308-2908/2147593334/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Diem lai tin Suc khoe quan trong tuan qua 2208 2908
    Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08)

    Việt Nam là điểm nóng của các bệnh truyền nhiễm mới nổi; Bé sơ sinh bị đâm xuyên sọ đã xuất viện; Thực hư thông tin xem điện thoại trong đêm bị ung thư mắt; Tiếp tục cảnh báo mối nguy về bệnh sốt xuất huyết; Những lưu ý không thể bỏ qua khi ăn bánh Trung thu; Cảnh báo lỗi của bố mẹ khiến con dậy thì sớm;... là những tin Sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-lai-tin-Suc-khoe-quan-trong-tuan-qua-2208-2908/2147593388/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 238298
    Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8)

    Hai miền Triều Tiên đạt thỏa thuận 6 điểm nhằm giảm căng thẳng; Mỹ điều 3 máy bay ném bom tàng hình hỗ trợ Hàn Quốc; MC truyền hình Mỹ bị bắn chết khi đang dẫn trực tiếp; Xả súng kinh hoàng ở miền Bắc nước Pháp làm 7 người thương vong... là những tin chính trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-238298/2147593385/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn