Thứ hai, 09 Tháng tám 2004, 17:43 GMT+7

Vụ Watergate - "Di sản" của Richard Nixon

Trong lịch sử các đời Tổng thống Mỹ, chỉ duy có một người phải rời khỏi chiếc ghế quyền lực khi nhiệm kỳ còn dang dở. Không ai khác chính là Richard Nixon. Nguyên nhân bắt nguồn từ vụ scandal Watergate.

Vu Watergate - "Di san" cua Richard Nixon
Ông Nixon trong diễn văn nhậm chức đầu tiên năm 1969.

Trong bóng chiều nhập nhoạng của ngày 8/8/1974, hàng đám người tụ tập tại quảng trường đối diện Nhà Trắng. Họ đang chờ đợi để biết về số phận vị Tổng thống thứ 37 của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ Richard Nixon. Một số người mang theo biểu ngữ bày tỏ quan điểm của cá nhân về vụ scandal Watergate. Những người khác thì mặc sức biểu lộ suy nghĩ, tình cảm của họ qua lời nói.

"Tôi nhớ mình đã đi tới công viên Lafayette vào đêm đó. Có hàng nghìn người tụ tập ở đây", Hugh Sidey, phóng viên lâu năm phụ trách Nhà Trắng của tờ Time & Life kể lại. "Họ có những quan điểm khác nhau. Có người thì khóc, người thì cười. Một cảm giác lẫn lộn không thể phân biệt".

Mùa hè "khủng hoảng" năm 1974

Bước sang tháng 7/1974, bầu không khí trên chính trường Mỹ thật sự căng thẳng. Vụ Watergate không chỉ liên quan tới số phận một vị Tổng thống mà tác động tới cục diện nền chính trị Mỹ thời điểm đó.

Với 8 phiếu thuận và 0 phiếu chống, Toà án tối cao Mỹ đã nhất trí yêu cầu Tổng thống Nixon nộp những cuộn băng ghi âm mà ông từng thu với ý định giữ làm di sản sau khi kết thúc nhiệm kỳ. Không ai biết rằng chính những cuộn băng này đã khiến ông phải bỏ dở nhiệm kỳ Tổng thống.

Vu Watergate - "Di san" cua Richard Nixon
Tổng thống Nixon chơi piano tại Nhà Trắng.

Những ngày đầu tiên của tháng 8, bên trong Nhà Trắng, một bầu không khí ảm đạm bao trùm. "Tâm trạng của các nhân viên rất chán nản, họ chỉ nghĩ tới việc từ chức", Pat Buchanan, một cố vấn của ông Nixon, cũng là người soạn bài phát biểu từ chức. "Chúng tôi biết rằng chúng tôi đang chứng kiến kết cục của một nhiệm kỳ tổng thống".

Rồi việc gì đến cũng phải đến. Tối ngày 8/8/1974, trước hàng triệu con mắt của người Mỹ theo dõi truyền hình, trước ánh sáng của đèn và máy quay phim, vị Tổng thống thứ 37 của Mỹ đã dõng dạc "đáp lại tiếng gọi của lịch sử". "Tôi không phải là kẻ trốn chạy", ông Nixon nói, "Phải rời khỏi văn phòng trước khi kết thúc nhiệm kỳ là một điều hoàn toàn xa lạ đối với mọi bản năng của con người tôi. Nhưng là một vị Tổng thống, tôi phải đặt lợi ích của nước Mỹ lên đầu".

Trưa hôm sau (9/8/1974), ông Nixon đã chính thức từ bỏ chiếc ghế của mình, trở thành vị tổng thống đầu tiên trong lịch sử Mỹ làm điều này. Song có một điều đáng buồn cho ông là, vào thời điểm ông từ chức, Nixon thực sự không nhận được bất kì sự ủng hộ nào, ngay trong số những người trung thành với ông.

Quay lại vụ Watergate

Vụ trộm tại khách sạn Watergate

Ngày 17/6/1972, Frank Wills, một nhân viên an ninh làm việc tại khu văn phòng đảng Dân chủ, khách sạn Watergate, Washington, D.C phát hiện một cuộn băng trước cửa ra vào thông giữa đoạn cầu thang tầng trệt và garage để xe. Cuộn băng làm cho cửa bị kẹt vì thế Wills đã kéo nó ra và cho rằng nhân viên quét dọn đã đặt cuộn băng tại vị trí đó. Một lúc sau, ông quay lại và phát hiện cuộn băng đã bị thay thế. Chứng kiến điều này, ông lập tức báo cảnh sát thủ đô.

Khi cảnh sát tới hiện trường, 5 người đàn ông bao gồm Bernard Barker, Virgilio Gonzalez, Eugenio Martinez, James W. McCord, Jr. và Frank Sturgis đã bị phát hiện và bắt giữ vì đột nhập vào văn phòng của Uỷ ban Quốc gia đảng Dân chủ. Những người này đã đột nhập vào văn phòng vào buổi tối hôm trước và phải quay lại để sửa thiết bị nghe trộm vì có trục trặc kỹ thuật.

Việc quay trở lại văn phòng lần thứ hai chỉ là một trong số những sai lầm đáng chú ý của kẻ trộm. Sơ xuất khiến bản thân họ cũng như Nhà Trắng phải trả giá chính là việc cảnh sát đã tìm thấy số điện thoại của E. Howard Hunt trong ví của McCord. Hunt từng làm việc cho Uỷ ban Tái cử Tổng thống (Uỷ ban vận động tái cử của ông Nixon). Chính phát hiện này đã đưa cảnh sát tới kết luận: đã có sự liên hệ giữa vụ trộm và một ai đó rất thân cận với Tổng thống Nixon.

Việc Richard Nixon từ chức bắt nguồn từ một vụ đột nhập văn phòng của Uỷ ban Quốc gia đảng Dân chủ tại khách sạn Watergate sáng sớm ngày 17/6/1972. Ngay ngày hôm sau, trên trang nhất tờ Washington Post bài báo có tựa đề: "5 người bị bắt giữ vì âm mưu đặt máy nghe trộm trong văn phòng đảng Dân chủ".

Những kẻ bị bắt mặc bộ áo liền quần chuyên dụng và đeo găng tay phẫu thuật bằng cao su. Họ mang theo các chi phiếu trị giá 100 USD, thiết bị nghe trộm điện tử và máy quay. Mặc dù chưa biết rõ ý định thực sự của họ, song nhân viên điều tra kết luận cả 5 người đều liên quan tới Uỷ ban tái cử Tổng thống Nixon.

Trong nhiều tuần sau đó, khi vụ Watergate trở nên "quen thuộc" với người dân Mỹ, mọi khía cạnh, mọi âm mưu được hé lộ trong câu chuyện đều dẫn tới Nhà Trắng và phòng Bầu dục. "Lúc đầu, người ta không hề thấy vai trò của ông Nixon trong vụ Watergate. Nhưng chỉ vài giờ sau đó, thủ phạm đã "cầu cứu" sự giúp đỡ từ Nhà Trắng", Cố vấn của ông Nixon, ông Buchanan phát biểu.

Sự kêu cứu nhằm vào hai cố vấn cao cấp nhất của ông Nixon là H.R. Halderman và John Ehrlichman. Bản thân ông Nixon cũng được nêu tên. Và sau đó là một màn che đậy, chi trả những khoản tiền lớn để bị miệng kẻ trộm, phái nhân viên CIA tham gia tiến trình điều tra để ngăn cản FBI.

"Lên voi....xuống chó"

Nixon giành chiến thắng trong kỳ bầu cử năm 1972 với số phiếu áp đảo - một thắng lợi vang dội trong sự nghiệp chính trị của ông. Vị tổng thống thứ 37 của Hoa Kỳ giành chiến thắng tại 49 bang và được hơn 60% phiếu.

Tuy nhiên, không gì có thể thay đổi được vụ Watergate. "Lẽ ra ông ấy có thể đã giành được nhiều phiếu hơn nữa nếu không có vụ Watergate", ông Buchanan nói. Rồi những hân hoan của đêm chiến thắng cũng qua đi, và bắt đầu một quãng thời gian kinh hoàng đối với Richard Nixon.

Vu Watergate - "Di san" cua Richard Nixon
Ông Nixon bàn bạc về vấn đề ngân sách với các phụ tá tại Nhà Trắng.

Ngay từ khi bắt đầu nhiệm kỳ Tổng thống thứ 2, tháng 1/1973, vụ Watergate đã chiếm hết thời gian, sức lực và sau đó là cả chiếc ghế tổng thống của ông. "Ông ấy giành rất nhiều thời gian cho vụ Watergate. Tỉ lệ ủng hộ ông ngày càng giảm, và thái độ của ông ấy trở nên rất thất thường", một cựu quan chức trong chính quyền Nixon phát biểu. "Đó là một quãng thời gian khủng hoảng: nói dối và che giấu". Tuy nhiên, dù khéo che giấu đến đâu, vụ việc cũng không qua mắt được Quốc hội và báo giới Mỹ.

Tháng 2/1973, Thượng viện Mỹ bắt đầu vào cuộc, thành lập một Uỷ ban đặc biệt điều tra các hoạt động tranh cử của Tổng thống. Bắt đầu làm việc từ tháng 5/1973, Uỷ ban tổ chức các buổi điều trần công khai và tất cả đều được truyền hình trực tiếp.

Bắt đầu từ đây, Richard Nixon dường như đã cảm nhận được kết cục của mình. Ông buộc lòng phải sa thải hai cố vấn tin cậy nhất là Haldeman và Ehrlichman. Ngày 30/4/1973, Nixon công bố đơn từ chức của hai cố vấn, nhận toàn bộ trách nhiệm trước vụ scandal Watergate và cam kết để cuộc điều tra tiếp tục cho tới khi sự thật được phơi bày.

Trong cuốn sách mang tựa đề: "Tổng thống Nixon: Một mình trong Nhà Trắng", tác giả Richard Reeves kể lại những gì đã xảy ra sau khi Nixon yêu cầu hai cố vấn từ chức. Tổng thống ngồi một mình trong trại David, "tất cả các đèn trong phòng đều tắt và ông đứng như hoá đá bên cửa sổ, nhìn ra những dãy núi bên ngoài... Rồi ông quay về phía Trợ lý báo chí Ron Ziegler và nói: "Mọi việc đã kết thúc rồi Ron, ông biết điều này không?"... Ông ngồi xuống và khóc".

Nhưng sau khi những cố vấn tin cẩn nhất đã ra đi, Nixon vẫn còn ngồi trên chiếc ghế Tổng thống thêm 1 năm, 3 tháng nữa.

Những cuộn băng ghi âm

Số phận của Richard Nixon đã được định đoạt chính bởi những cuộn băng ghi âm mà ông thu, coi đó là một kiểu nhật ký hàng ngày. Ông hy vọng chúng sẽ là di sản còn lại sau khi rời Nhà Trắng. Song thật trớ trêu, chính những cuộn băng này lại kết thúc nhiệm kỳ Tổng thống của ông.

Vu Watergate - "Di san" cua Richard Nixon
Ông Nixon tại Vạn lý trường thành, Trung Quốc năm 1972.

Trong phiên điều trần trước Thượng viện tháng 7/1973, một phụ tá của Nixon, ông Alexander Butterfield tiết lộ về sự tồn tại của hệ thống thu âm tự động. Cuộc đấu tranh nhằm giữ bí mật những cuộn băng đã kéo dài suốt những tháng còn lại của năm 1973 và kết thúc vào mùa hè khủng hoảng năm 1974.

"Trong một bức thư báo gửi Nhà Trắng, tôi từng đề nghị Tổng thống huỷ những cuộn băng sau phiên điều trần của ông Butterfield", ông Buchanan nói, "Cựu Bộ trưởng tài chính John Connally cũng có đề nghị tương tự. Nếu Nixon từ bỏ những cuộn băng và nói sự thật, có thể ông vẫn được tiếp tục nhiệm kỳ của mình". Nhưng Tổng thống Mỹ không làm như vậy. Ngày 24/7/1974, Toà án tối cao Mỹ đưa ra một phán quyết, đánh dấu chấm hết cho sự nghiệp chính trị của Nixon: Yêu cầu ông giao nộp những cuộn băng.

Sự thật đã được phơi bày. Trong băng chính là những bằng chứng cho thấy nỗ lực của Nixon nhằm che giấu sự thật xung quanh vụ đột nhập vào khách sạn Watergate. Tổng thống thứ 37 của Mỹ đã tuyên bố từ chức trước khi Hạ viện bỏ phiếu luận tội ông.

Ngày cuối

Ngày 9/8/1974, một ngày sau diễn văn từ chức trên truyền hình, tại căn phòng phía đông Nhà Trắng, Richard Nixon nghẹn ngào nói lời chia tay với các nhân viên.

Vu Watergate - "Di san" cua Richard Nixon
Ông Nixon trong diễn văn nhậm chức nhiệm kỳ hai năm 1973.

Giữa trưa, Nixon và vợ là Patricia được Phó Tổng thống Gerald Ford và phu nhân Betty tiễn tới bãi đỗ trực thăng trước Nhà Trắng để bay đi California. Khi bước lên nấc thang cao nhất, Nixon quay lại và vẫy tay, hình ảnh cuối cùng của một nhiệm kỳ Tổng thống phải kết thúc dở dang.

Nhìn lại những gì Nixon đã làm trong thời gian làm Tổng thống Mỹ, có khá nhiều ý kiến trái ngược nhau. Có người đánh giá nhiệm kỳ đầu tiên là một thành công đối với ông, đặc biệt trong lĩnh vực quan hệ quốc tế, còn nhiệm kì thứ hai là một sự thất bại. "Vụ Watergate đã huỷ hoại Nixon", ông Buchanan nhận định. Trong những năm sau khi từ chức, Nixon đã tìm cách phục hồi và củng cố những di sản của ông. Một ngày nọ, ông mời phóng viên tờ Time & Life, Hugh Sidey tới ăn trưa và nói chuyện về chính sách đối ngoại. Họ thảo luận trong ngôi nhà của cựu Tổng thống ở Park Ridge, bang New Jersey. Sidey kể lại hai người đã nói về vụ Watergate, song "Nixon không muốn nói nhiều về nó, chỉ nhận xét vụ việc xảy ra do những đánh giá sai lầm của ông".

  • Tân Huyền(Tổng hợp)

Việt Báo

TIN Thế Giới NỔI BẬT

TQ làm gì, khi Mỹ- Nhật điều quân tập trận chung phòng thủ đảo?

 Lực lượng phòng vệ Nhật Bản hôm 21-10 cho hay, vào tháng 11 tới Nhật và Mỹ sẽ tổ chức một cuộc tập trận quân sự chung phòng thủ đảo, phỏng theo kịch bản nước Nhật bị tấn công vũ trang tại các hòn đảo xa.

Nhận xét tin Vụ Watergate - "Di sản" của Richard Nixon

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vụ Watergate - "Di sản" của Richard Nixon bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vu Watergate Di san cua Richard Nixon ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vụ Watergate - "Di sản" của Richard Nixon ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tìm Hiểu của chuyên mục Thế Giới.

The Watergate - "legacy" of Richard Nixon
Richard Nixon, White House, Watergate, Mr. Nixon, U.S. president, the Democrats, magnetic tapes, tenure, tape, his legacy, resignation, the committee, who, days

In the history of U.S. presidents, only one person to leave the power chair when the unfinished term of scandal. It was Richard Nixon ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.