Chủ nhật, 08 Tháng một 2006, 10:54 GMT+7

Vespa-60 năm

Vespa 60 nam
Mẫu thiết kế đầu tiên của Corradino D’Ascanio

TTCN - Nếu không kể môtô Harley-Davidson, không xe gắn máy nào trở thành biểu tượng văn hóa như Vespa.

Trong khi “cá tính” Harley-Davidson nghiêng về nét dũng mãnh đầy chất phong trần cao bồi Mỹ, Vespa mang vẻ lịch lãm châu âu.

Vespa do đó lúc nào cũng trẻ, cũng thời thượng và đầy sức hấp dẫn. Tương tự Harley-Davidson, Vespa cũng có tiếng máy bìch bịch đặc thù. Từ khi ra đời năm 1946, Vespa là niềm kiêu hãnh của nhà sản xuất Piaggio, Ý và là phương tiện để thể hiện phong cách của thế hệ trẻ khắp thế giới. Ca sĩ Trần Thu Hà từng phóng Vespa lên sân khấu trong tiệc cưới mình hồi đầu năm 2004...

Piaggio đã tạo ra một thiết kế bất tử cho Vespa với cái thân bụng duyên dáng có một không hai. Xe gắn máy Honda, Suzuki, Yamaha hoặc thậm chí Harley-Davidson đều thay đổi hình dáng theo thời gian nhưng Vespa lúc nào cũng vẫn vậy (ngoại trừ vài thay đổi tiểu tiết). Có thể nói không ngoa rằng thiết kế Vespa là một trong những thiết kế công nghiệp xuất sắc nhất trong lịch sử design sản phẩm tiêu dùng.

Những con ong của Piaggio

Các thế hệ Vespa

Piaggio đã sản xuất gần 140 kiểu Vespa, kể từ chiếc Vespa 98 tung ra năm 1946.

Tiếp đó là (một số đời tiêu biểu) Vespa 125 (1948); Vespa 125 U (1953); Vespa 150 GS (1955); Vespa 160 GS (1962); Vespa 150 GL (1963); Vespa 50 (1964); Vespa 180 SS (1965); Vespa Super Sprint 90 (1966); Vespa 125 Primavera (1968); Vespa 50 Elestart (1970); Vespa 200 Rally (1972); Vespa P 125 X (1978); Vespa PK 125 Automatic (1984); Vespa ET4 125 (1996); Vespa PX (2001); Vespa Granturismo 200 L và 125 L (2003); Vespa Granturismo Sport Scooter 250 (2005).

Các thế hệ Vespa mới đều chạy tay ga chứ không phải tay số như trước kia, do đó, tiếng động cơ bình bịch đặc thù đã biến mất (thật đáng tiếc!).

Đối thủ dòng xe scooter được xem là mạnh nhất đối với Piaggio là chiếc Lambretta của Hãng Innocenti tại Milan.

Trước 1975, Sài Gòn nhan nhản Lambretta nhưng Innocenti đã ngưng sản xuất Lambretta từ năm 1971 (dù tiếp tục được sản xuất chuyển nhượng bản quyền tại Ấn Độ và Tây Ban Nha).

Lambretta được đặt theo tên con sông nhỏ gần nhà máy Innocenti.

Do Rinaldo Piaggio (lúc đó 20 tuổi) thành lập năm 1884 tại Genoa (Ý), Hãng Piaggio thoạt đầu kinh doanh thiết bị cho tàu du lịch cao cấp. Đến cuối thế kỷ 19, Piaggio sản xuất thêm một số mặt hàng ngành đường sắt, xe tải và trước Thế chiến thứ nhất còn nhảy vào lĩnh vực máy bay. Năm 1917, Piaggio mua một nhà máy mới ở Pisa và bốn năm sau mua thêm một nhà máy tại Pontedera thuộc vùng Tuscany.

Trong Thế chiến thứ hai, nhà máy Pontedera chuyên chế tạo động cơ P-108 cho máy bay và đã bị bom Đồng minh giội nát. Sau chiến tranh, Piaggio gần như phải xây dựng lại từ đầu. Enrico Piaggio tiếp nhận vị trí điều hành từ cha mình (Rinaldo) và trước bức xúc về phương tiện giao thông thời hậu chiến, khi đường sá khắp nước Ý bắt đầu xuống cấp nặng, quyết định nghiên cứu sản xuất xe gắn máy, chủ yếu từ nhà máy Pontedera...

Đó là lúc xuất hiện Corradino D’Ascanio (1891-1981), tay kỹ sư hàng không thiên tài của Piaggio, người từng thiết kế và bay thử một trong những chiếc trực thăng hiện đại đầu tiên. D’Ascanio tạo một thiết kế xe đơn giản nhưng chắc chắn, thỏa mãn yêu cầu tiết kiệm nhiên liệu cao cũng như nâng độ bền động cơ, cho một nước Ý còn sống trong cảnh thắt lưng buộc bụng thời hậu chiến.

Chiếc xe không giống bất kỳ xe gắn máy nào ở thời điểm đó. Từ kỹ thuật cơ khí hàng không, D’Ascanio hình dung một chiếc xe có thân thép liền lạc, với tấm chắn phía trước (cũng từ thiết kế cải biên từ kỹ thuật hàng không) để che bùn đất. Vậy là bản vẽ đầu tiên của chiếc xe gắn máy sau này trở thành biểu tượng của Piaggio đã ra đời. Khi thấy chiếc xe, Enrico thốt lên: “Sembra una vespa!” (Sao nó giống con ong thế!). Thế là người ta dùng luôn từ “vespa” để chỉ dòng xe này.

Ngày 23-4-1946, Piaggio đăng ký bản quyền Vespa. Enrico không ngần ngại sản xuất một lúc 2.000 chiếc Vespa 98cc và đến cuối năm 1949, Piaggio đã sản xuất 35.000 chiếc. Sau 10 năm, chiếc thứ 1 triệu ra đời. Đến giữa thập niên 1950, Vespa bắt đầu được sản xuất tại Đức, Anh, Pháp, Bỉ, Tây Ban Nha, Ân Độ... Và Vespa đã trở thành biểu tượng văn hóa độc đáo của nước Ý. Báo chí Mỹ cho rằng Vespa là “sản phẩm thuần Ý chưa từng thấy kể từ thời xuất hiện những cỗ xe ngựa La Mã”!

Mãi mãi Vespa!

Vespa 60 nam
Dân chơi Vespa cả nước họp mặt tại thành phố Đà Lạt ngày 31-12-2005
Đích thân Enrico Piaggio thành lập Câu lạc bộ Vespa với dụng ý ban đầu nhằm khuếch trương thanh thế và chống lại đối thủ Lambretta, nhưng dần dà các câu lạc bộ trở nên mang đậm tính văn hóa cộng đồng. Khắp thế giới, từ Âu sang Á, nơi nào cũng có câu lạc bộ Vespa. Năm 1951, khoảng 20.000 người đã tham dự “Ngày Vespa” tổ chức tại Ý. Cưỡi Vespa trở thành hình ảnh của tự do, phóng khoáng và thân thiện.

Từ thập niên 1960, Vespa được sản xuất (qua chuyển nhượng bản quyền) tại khoảng 15 nước và được tiếp thị ở 115 quốc gia. Từ 1946-1965 (năm Enrico từ trần), Piaggio đã sản xuất 3.350.000 chiếc Vespa riêng tại thị trường nội địa (tương đương 1/50 tỉ lệ dân số). Tính đến đầu thế kỷ 21, Piaggio đã bán được hơn 16 triệu Vespa, gấp bốn doanh số Harley-Davidson trong 100 năm lịch sử hãng xe Mỹ này. Ngày 4-3-2005, Piaggio công bố lãi ròng năm 2004 là 5,46 triệu USD trong doanh số 1,44 tỉ USD...

Đến thập niên 1950, Vespa đã nổi như cồn. Năm 1952, một người Pháp tên Georges Monneret chế biến một chiếc Vespa lội nước để tham gia cuộc thi đường trường Paris - London và băng qua eo biển Manche. Một năm trước, Piaggio đã thành công khi đưa ra chiếc Vespa 125cc giành kỷ lục thế giới với vận tốc 171,102km/g.

Và không chỉ trên đường đua. Sinh viên Ý Giancarlo Tironi từng phóng Vespa đến gần Bắc cực. Một người Argentina tên Carlos Velez cưỡi Vespa vượt rặng Andes, từ Buenos Aires đến Santiago (Chile).

Vespa 60 nam
Cặp diễn viên Mandy Moore và Mathew Goode với chiếc Vespa Granturismo 125L (mẫu xe hiện được xem là “hot” nhất của Piaggio tại TP.HCM) trong Chasing Liberty (2004)
Năm này qua năm khác, ngày càng có nhiều chuyện kỳ thú tô đậm thêm “giai thoại Vespa”: Roberto Patrignani phóng Vespa từ Milan đến Tokyo; James P. Owen phóng Vespa từ Mỹ đến Tierra del Fuego (cực nam châu Mỹ); Santiago Guillen và Antonio Veciana đèo nhau từ Madrid đến Athens; Geoff Dean thực hiện chuyến du hành vòng quanh thế giới trên lưng Vespa; sĩ quan không quân Pháp Pierre Delliere phóng Vespa từ Afghanistan đến Sài Gòn trong 51 ngày...

Và năm 1992, nhà báo Giorgio Bettinelli rời Rome trên chiếc Vespa rồi đến Sài Gòn tháng 3-1993; năm 1994-1995, anh phóng Vespa từ Alaska đến Tierra del Fuego; năm 1995-1996, anh đi Vespa từ Melbourne đến Cape Town; năm 1997, anh cưỡi Vespa từ Chile đến Tasmania... (tổng cộng Giorgio Bettinelli chu du khắp thế giới với khoảng 254.000km trên chiêc Vespa).

Từ đường trường, Vespa phóng lên màn bạc. Audrey Hepburn và Gregory Peck trong Roman holiday là cặp diễn viên đầu tiên lả lướt trên màn bạc với chiếc Vespa. Từ đó, không biết bao nhiêu lần Vespa được kết bạn với nghệ thuật thứ bảy, từ La Dolce Vita, Quadrophenia, American Graffiti, The Talented Mr. Ripley, 102 Dalmatians, đến Dear Diary.

Vespa 60 nam
“Ngày Vespa” trên đường phố Ý

Người ta thấy Vespa có mặt bên cạnh những Raquel Welch, Geraldine Chaplin, Joan Collins, Jayne Mansfield, Milla Jovovich, Marcello Mastroianni, Charlton Heston, John Wayne, Henry Fonda, Gary Cooper, Jean-Paul Belmondo, Sting, Antonio Banderas, Matt Damon, Gérard Depardieu, Steven Spielberg...

Các hãng Microsoft, Keds, Dockers, Target, Victoria’s Secret đều từng quảng cáo sản phẩm họ với hình ảnh Vespa.

Chiếc xe con ong đít bầu của Piaggio còn là hình ảnh của “thời trang hoài niệm”, với vô số câu lạc bộ “Vespa cổ” được thành lập khắp thế giới, từ Los Angeles, Paris, Tokyo, đến Hong Kong (thiết tưởng không cần nhắc lại cơn sốt “Vespa cổ” đang bùng nổ ở Việt Nam vì báo chí từng nhắc nhiều). Tại Sài Gòn trước năm 1975, Vespa là xe gắn máy “chảnh” nhất. Nhiều người trung niên chẳng phải không đủ điều kiện tậu xe mới, vẫn tiếp tục bình bịch với chiếc Vespa thâm niên từng là nhân chứng của bao dòng chảy lịch sử...

KIM NGUYÊN

Việt Báo

Nhận xét tin Vespa-60 năm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vespa-60 năm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vespa 60 nam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vespa-60 năm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Thế Giới của chuyên mục Thế Giới.

Vespa-60 years
Saigon, Tran Thu Ha, the manufacturer, motor vehicles machine, around the world, clubs, always, design, becoming, culture, symbols, birth, car, Vespa, year

craft - Excluding Harley-Davidson motorcycle is not How to become cultural icons such as Vespa. While "personality" Harley-Davidson leaning mighty strokes full of vulgar American cowboy, Vespa brings elegant European look. Vespa so on ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Thoi su 24h1811 BS quen kim mo trong bung benh nhan
    Thời sự 24h(18/11): BS quên kim mổ trong bụng bệnh nhân

    Đường sắt trên cao "tuyệt đối an toàn"; Mổ đẻ, BS ‘quên’ kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ ra viện; Lật mặt hàng chục cửa hàng xăng dầu lắp đặt IC giả; Mạo nhận con trai Bí thư HN "quỵt" hàng trăm triệu... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/11.

  • Thoi su 24h1711 Cong Ly mac quan nho len bia sach luat
    Thời sự 24h(17/11): Công Lý mặc quần nhỏ lên bìa sách luật

    Bình Dương lên tiếng về cáo buộc của ông Dũng "lò vôi"; Công Lý bức xúc vì bìa sách in hình anh cởi trần; Nữ "đại gia" Hà thành bị đánh thuốc mê cướp kim cương?; "Kho" sừng tê giác trong nhà đại gia Hà Tĩnh...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.