Vespa-60 năm

Vespa 60 nam
Mẫu thiết kế đầu tiên của Corradino D’Ascanio

TTCN - Nếu không kể môtô Harley-Davidson, không xe gắn máy nào trở thành biểu tượng văn hóa như Vespa.

Trong khi “cá tính” Harley-Davidson nghiêng về nét dũng mãnh đầy chất phong trần cao bồi Mỹ, Vespa mang vẻ lịch lãm châu âu.

Vespa do đó lúc nào cũng trẻ, cũng thời thượng và đầy sức hấp dẫn. Tương tự Harley-Davidson, Vespa cũng có tiếng máy bìch bịch đặc thù. Từ khi ra đời năm 1946, Vespa là niềm kiêu hãnh của nhà sản xuất Piaggio, Ý và là phương tiện để thể hiện phong cách của thế hệ trẻ khắp thế giới. Ca sĩ Trần Thu Hà từng phóng Vespa lên sân khấu trong tiệc cưới mình hồi đầu năm 2004...

Piaggio đã tạo ra một thiết kế bất tử cho Vespa với cái thân bụng duyên dáng có một không hai. Xe gắn máy Honda, Suzuki, Yamaha hoặc thậm chí Harley-Davidson đều thay đổi hình dáng theo thời gian nhưng Vespa lúc nào cũng vẫn vậy (ngoại trừ vài thay đổi tiểu tiết). Có thể nói không ngoa rằng thiết kế Vespa là một trong những thiết kế công nghiệp xuất sắc nhất trong lịch sử design sản phẩm tiêu dùng.

Những con ong của Piaggio

Các thế hệ Vespa

Piaggio đã sản xuất gần 140 kiểu Vespa, kể từ chiếc Vespa 98 tung ra năm 1946.

Tiếp đó là (một số đời tiêu biểu) Vespa 125 (1948); Vespa 125 U (1953); Vespa 150 GS (1955); Vespa 160 GS (1962); Vespa 150 GL (1963); Vespa 50 (1964); Vespa 180 SS (1965); Vespa Super Sprint 90 (1966); Vespa 125 Primavera (1968); Vespa 50 Elestart (1970); Vespa 200 Rally (1972); Vespa P 125 X (1978); Vespa PK 125 Automatic (1984); Vespa ET4 125 (1996); Vespa PX (2001); Vespa Granturismo 200 L và 125 L (2003); Vespa Granturismo Sport Scooter 250 (2005).

Các thế hệ Vespa mới đều chạy tay ga chứ không phải tay số như trước kia, do đó, tiếng động cơ bình bịch đặc thù đã biến mất (thật đáng tiếc!).

Đối thủ dòng xe scooter được xem là mạnh nhất đối với Piaggio là chiếc Lambretta của Hãng Innocenti tại Milan.

Trước 1975, Sài Gòn nhan nhản Lambretta nhưng Innocenti đã ngưng sản xuất Lambretta từ năm 1971 (dù tiếp tục được sản xuất chuyển nhượng bản quyền tại Ấn Độ và Tây Ban Nha).

Lambretta được đặt theo tên con sông nhỏ gần nhà máy Innocenti.

Do Rinaldo Piaggio (lúc đó 20 tuổi) thành lập năm 1884 tại Genoa (Ý), Hãng Piaggio thoạt đầu kinh doanh thiết bị cho tàu du lịch cao cấp. Đến cuối thế kỷ 19, Piaggio sản xuất thêm một số mặt hàng ngành đường sắt, xe tải và trước Thế chiến thứ nhất còn nhảy vào lĩnh vực máy bay. Năm 1917, Piaggio mua một nhà máy mới ở Pisa và bốn năm sau mua thêm một nhà máy tại Pontedera thuộc vùng Tuscany.

Trong Thế chiến thứ hai, nhà máy Pontedera chuyên chế tạo động cơ P-108 cho máy bay và đã bị bom Đồng minh giội nát. Sau chiến tranh, Piaggio gần như phải xây dựng lại từ đầu. Enrico Piaggio tiếp nhận vị trí điều hành từ cha mình (Rinaldo) và trước bức xúc về phương tiện giao thông thời hậu chiến, khi đường sá khắp nước Ý bắt đầu xuống cấp nặng, quyết định nghiên cứu sản xuất xe gắn máy, chủ yếu từ nhà máy Pontedera...

Đó là lúc xuất hiện Corradino D’Ascanio (1891-1981), tay kỹ sư hàng không thiên tài của Piaggio, người từng thiết kế và bay thử một trong những chiếc trực thăng hiện đại đầu tiên. D’Ascanio tạo một thiết kế xe đơn giản nhưng chắc chắn, thỏa mãn yêu cầu tiết kiệm nhiên liệu cao cũng như nâng độ bền động cơ, cho một nước Ý còn sống trong cảnh thắt lưng buộc bụng thời hậu chiến.

Chiếc xe không giống bất kỳ xe gắn máy nào ở thời điểm đó. Từ kỹ thuật cơ khí hàng không, D’Ascanio hình dung một chiếc xe có thân thép liền lạc, với tấm chắn phía trước (cũng từ thiết kế cải biên từ kỹ thuật hàng không) để che bùn đất. Vậy là bản vẽ đầu tiên của chiếc xe gắn máy sau này trở thành biểu tượng của Piaggio đã ra đời. Khi thấy chiếc xe, Enrico thốt lên: “Sembra una vespa!” (Sao nó giống con ong thế!). Thế là người ta dùng luôn từ “vespa” để chỉ dòng xe này.

Ngày 23-4-1946, Piaggio đăng ký bản quyền Vespa. Enrico không ngần ngại sản xuất một lúc 2.000 chiếc Vespa 98cc và đến cuối năm 1949, Piaggio đã sản xuất 35.000 chiếc. Sau 10 năm, chiếc thứ 1 triệu ra đời. Đến giữa thập niên 1950, Vespa bắt đầu được sản xuất tại Đức, Anh, Pháp, Bỉ, Tây Ban Nha, Ân Độ... Và Vespa đã trở thành biểu tượng văn hóa độc đáo của nước Ý. Báo chí Mỹ cho rằng Vespa là “sản phẩm thuần Ý chưa từng thấy kể từ thời xuất hiện những cỗ xe ngựa La Mã”!

Mãi mãi Vespa!

Vespa 60 nam
Dân chơi Vespa cả nước họp mặt tại thành phố Đà Lạt ngày 31-12-2005
Đích thân Enrico Piaggio thành lập Câu lạc bộ Vespa với dụng ý ban đầu nhằm khuếch trương thanh thế và chống lại đối thủ Lambretta, nhưng dần dà các câu lạc bộ trở nên mang đậm tính văn hóa cộng đồng. Khắp thế giới, từ Âu sang Á, nơi nào cũng có câu lạc bộ Vespa. Năm 1951, khoảng 20.000 người đã tham dự “Ngày Vespa” tổ chức tại Ý. Cưỡi Vespa trở thành hình ảnh của tự do, phóng khoáng và thân thiện.

Từ thập niên 1960, Vespa được sản xuất (qua chuyển nhượng bản quyền) tại khoảng 15 nước và được tiếp thị ở 115 quốc gia. Từ 1946-1965 (năm Enrico từ trần), Piaggio đã sản xuất 3.350.000 chiếc Vespa riêng tại thị trường nội địa (tương đương 1/50 tỉ lệ dân số). Tính đến đầu thế kỷ 21, Piaggio đã bán được hơn 16 triệu Vespa, gấp bốn doanh số Harley-Davidson trong 100 năm lịch sử hãng xe Mỹ này. Ngày 4-3-2005, Piaggio công bố lãi ròng năm 2004 là 5,46 triệu USD trong doanh số 1,44 tỉ USD...

Đến thập niên 1950, Vespa đã nổi như cồn. Năm 1952, một người Pháp tên Georges Monneret chế biến một chiếc Vespa lội nước để tham gia cuộc thi đường trường Paris - London và băng qua eo biển Manche. Một năm trước, Piaggio đã thành công khi đưa ra chiếc Vespa 125cc giành kỷ lục thế giới với vận tốc 171,102km/g.

Và không chỉ trên đường đua. Sinh viên Ý Giancarlo Tironi từng phóng Vespa đến gần Bắc cực. Một người Argentina tên Carlos Velez cưỡi Vespa vượt rặng Andes, từ Buenos Aires đến Santiago (Chile).

Vespa 60 nam
Cặp diễn viên Mandy Moore và Mathew Goode với chiếc Vespa Granturismo 125L (mẫu xe hiện được xem là “hot” nhất của Piaggio tại TP.HCM) trong Chasing Liberty (2004)
Năm này qua năm khác, ngày càng có nhiều chuyện kỳ thú tô đậm thêm “giai thoại Vespa”: Roberto Patrignani phóng Vespa từ Milan đến Tokyo; James P. Owen phóng Vespa từ Mỹ đến Tierra del Fuego (cực nam châu Mỹ); Santiago Guillen và Antonio Veciana đèo nhau từ Madrid đến Athens; Geoff Dean thực hiện chuyến du hành vòng quanh thế giới trên lưng Vespa; sĩ quan không quân Pháp Pierre Delliere phóng Vespa từ Afghanistan đến Sài Gòn trong 51 ngày...

Và năm 1992, nhà báo Giorgio Bettinelli rời Rome trên chiếc Vespa rồi đến Sài Gòn tháng 3-1993; năm 1994-1995, anh phóng Vespa từ Alaska đến Tierra del Fuego; năm 1995-1996, anh đi Vespa từ Melbourne đến Cape Town; năm 1997, anh cưỡi Vespa từ Chile đến Tasmania... (tổng cộng Giorgio Bettinelli chu du khắp thế giới với khoảng 254.000km trên chiêc Vespa).

Từ đường trường, Vespa phóng lên màn bạc. Audrey Hepburn và Gregory Peck trong Roman holiday là cặp diễn viên đầu tiên lả lướt trên màn bạc với chiếc Vespa. Từ đó, không biết bao nhiêu lần Vespa được kết bạn với nghệ thuật thứ bảy, từ La Dolce Vita, Quadrophenia, American Graffiti, The Talented Mr. Ripley, 102 Dalmatians, đến Dear Diary.

Vespa 60 nam
“Ngày Vespa” trên đường phố Ý

Người ta thấy Vespa có mặt bên cạnh những Raquel Welch, Geraldine Chaplin, Joan Collins, Jayne Mansfield, Milla Jovovich, Marcello Mastroianni, Charlton Heston, John Wayne, Henry Fonda, Gary Cooper, Jean-Paul Belmondo, Sting, Antonio Banderas, Matt Damon, Gérard Depardieu, Steven Spielberg...

Các hãng Microsoft, Keds, Dockers, Target, Victoria’s Secret đều từng quảng cáo sản phẩm họ với hình ảnh Vespa.

Chiếc xe con ong đít bầu của Piaggio còn là hình ảnh của “thời trang hoài niệm”, với vô số câu lạc bộ “Vespa cổ” được thành lập khắp thế giới, từ Los Angeles, Paris, Tokyo, đến Hong Kong (thiết tưởng không cần nhắc lại cơn sốt “Vespa cổ” đang bùng nổ ở Việt Nam vì báo chí từng nhắc nhiều). Tại Sài Gòn trước năm 1975, Vespa là xe gắn máy “chảnh” nhất. Nhiều người trung niên chẳng phải không đủ điều kiện tậu xe mới, vẫn tiếp tục bình bịch với chiếc Vespa thâm niên từng là nhân chứng của bao dòng chảy lịch sử...

KIM NGUYÊN

Việt Báo

TIN Thế Giới NỔI BẬT

Mỹ "bênh" cựu Thủ tướng Yingluck

Cho rằng việc buộc tội cựu Thủ tướng Thái Lan có thể mang động cơ chính trị, Mỹ thể hiện sự không hài lòng với chính quyền quân sự nước này.

Triều Tiên toan tính gì khi phong tỏa biên giới với TQ ?

Liên tục tăng cường lực lượng, triển khai vũ khí mới, thành lập thêm các đơn vị mới, xây dựng trận địa phòng không, thường xuyên tập trận đổ bộ trực thăng… Triều Tiên đang “tính toán” điều gì với TQ?

Nhận xét tin Vespa-60 năm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vespa-60 năm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vespa 60 nam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vespa-60 năm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Thế Giới của chuyên mục Thế Giới.

Vespa-60 years
Saigon, Tran Thu Ha, the manufacturer, motor vehicles machine, around the world, clubs, always, design, becoming, culture, symbols, birth, car, Vespa, year

craft - Excluding Harley-Davidson motorcycle is not How to become cultural icons such as Vespa. While "personality" Harley-Davidson leaning mighty strokes full of vulgar American cowboy, Vespa brings elegant European look. Vespa so on ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Thế Giới


  • Thoi su 24h2901 Vu trom xang may bay cuc lon
    Thời sự 24h(29/01): Vụ trộm xăng máy bay cực lớn

    'Trực thăng chao đảo rồi chúi xuống đất'; Bắt băng trộm xăng máy bay cực lớn ở TP.HCM; 20 xác linh trưởng khô bốc mùi trên xe khách; Lời khai rúng động của học sinh giết nam ca sĩ; Trung úy cảnh sát bị nghi phạm buôn ma túy bắn chết... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/1.

  • Thoi su 24h2801 Roi may bay 4 phi cong hy sinh
    Thời sự 24h(28/01): Rơi máy bay, 4 phi công hy sinh

    22 người vào quy hoạch Bộ Chính trị, Ban Bí thư; Trực thăng rơi ở TP.HCM, 4 phi công hy sinh; Bắt nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Hung thủ 15 tuổi giết hại nam ca sĩ ở Sài Gòn; Bắt lô ma túy 20 tỷ ở sân bay...

  • Thoi su 24h2701 Nam ca si bi sat hai da man
    Thời sự 24h(27/01): Nam ca sĩ bị sát hại dã man

    Xe cứu thương bỏ mặc thai phụ tử vong giữa đường?; Nam ca sĩ tử vong trong tình trạng khỏa thân; Vụ biệt thự trong rừng Hải Vân: Tướng công an xin lỗi; Mỹ Tâm nói gì về "người tình tin đồn" 70 tuổi?...

  • Thoi su 24h2601 Vu no rung dong ca pho
    Thời sự 24h(26/01): Vụ nổ rúng động cả phố

    Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.

  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn