Thành Troy - huyền thoại hay sự thật?

Thành Troy có thực sự tồn tại hay không? Cuộc chiến và con ngựa khổng lồ thành Troy là huyền thoại hay là một thực tế lịch sử? Khi bộ phim Troy do tài tử Brad Pitt thủ vai chính đang làm mưa làm gió trên khắp các rạp ở Bắc Mỹ, giới khảo cổ học và sử gia cũng không đứng ngoài cuộc: Họ đi tìm sự thật về thành phố cổ đại và thiên sử thi được lấy làm đề tài cho bộ phim.

Thành Troy, huyền thoại hay sự thật?

Thanh Troy huyen thoai hay su that

Brat Pitt trong phim Troy.

Theo sử thi Iliad của Hy Lạp, hoàng tử Paris thành Troy đã "nẫng" mất nàng Helen xinh đẹp tuyệt trần từ tay vua Hy Lạp Menelaus chồng nàng. Vì hành động này mà hai nước vốn giao hảo với nhau bỗng nổi can qua, và cuối cùng người anh hùng Achilles đã dẫn đoàn quân Hy Lạp sang vây hãm thành Troy để "rửa mối quốc nhục". Theo truyền thuyết, nhà thơ Homer viết thiên sử thi này vào khoảng thế kỷ VIII - IX trước CN, sau cuộc chiến tranh khoảng vài trăm năm. Phần lớn tác phẩm, từ nhân vật cho đến diễn biến, đều mang nặng màu sắc huyền thoại. Hơn nữa, không có một bằng chứng nào về sự tồn tại của cả Achilles lẫn Helen.

Tuy nhiên, rất nhiều học giả lại khẳng định: Bản thân thành Troy không phải là một sản phẩm của trí tưởng tượng mà là một thành phố có thật, và cuộc chiến tranh ở đây cũng đẫm máu như bao cuộc chiến tranh khác. Thậm chí, các nhà khảo cổ học tham gia tìm kiếm sự thật về tác phẩm huyền thoại của Homer cho rằng cuộc chiến thành Troy là cả một quá trình chứ không chỉ đơn thuần là một sự kiện. Eric Cline, nhà sử học kiêm khảo cổ học tại ĐH George Washington (Mỹ), cho biết: "Chúng tôi có đủ bằng chứng văn bản và khảo cổ để chứng minh rằng cuộc chiến thành Troy đã thực sự diễn ra, và Homer đã chọn lấy một vài sự kiện trong đấy để sáng tạo thành một trường thiên tiểu thuyết kéo dài trong mười năm."

"Ứng cử viên" cho thành Troy

Năm 1870, Heinrich Schliemann đã tiến hành khai quật di chỉ Hisarlik tại miền Tây Bắc Thổ Nhĩ Kỳ, nơi được cho là thành Troy cổ xưa. Tay thám hiểm người Đức ranh mãnh đã vơ hết công khám phá Hisarlik về cho mình, mặc dù khi đào bới khu vực này, hắn chỉ thừa hành chỉ thị của nhà khảo cổ học người Anh Frank Calvert mà thôi.

Di chỉ Hisarlik bao gồm chín thành phố nằm chồng lên nhau, ở giữa là một khu thành nằm lọt giữa một thị trấn đông đúc, xung quanh có thành cao bảo vệ. Háo hức tìm kiếm những kho báu huyền thoại của thành Troy, Schliemann xới tung hết cả lên để đến được thành phố thứ hai và tìm được thứ mà hắn nghĩ là đồ trang sức của Helen. Thực ra, tuổi của số đồ trang sức này còn xưa hơn thời gian mà Homer mô tả đến... 1.000 năm. Đến tận hôm nay, các nhà khảo cổ học mới có bằng chứng để kết luận rằng hai thành phố cổ thứ sáu và thứ bảy tại Hisarlik là những "ứng cử viên" sáng giá nhất cho thành Troy huyền thoại.

Đẹp rực rỡ và mạnh mẽ, thành phố số sáu trông giống như thành Troy của Homer. Vấn đề ở đây là nguyên nhân khiến toà thành này bị sụp đổ vào năm 1250 trước CN lại không phải là chiến tranh, mà là vì... động đất! Theo Illiad, người Hy Lạp chiếm toà thành bằng cách nấp trong một con ngựa khổng lồ mà họ tặng cho người dân thành Troy. Con ngựa thành Troy chắc hẳn là biểu tượng cho Poseidon, vị thần cai quản biển cả và động đất có nhiều mối liên hệ với loài ngựa. Cline cho biết: "Có lẽ Homer cũng biết rằng toà thành mà mình mô tả đã bị động đất phá huỷ. Nhưng đấy không phải là một cái kết hay dành cho một trường thiên tiểu thuyết hoành tráng như Illiad, vì thế ông đã nghĩ ra chi tiết con ngựa thành Troy."

Ngược lại, thành phố cổ thứ bảy tại di chỉ Hisarlik lại mang đầy dấu tích bị vây hãm và phá huỷ trong cuộc chiến tranh năm 1175 trước CN - giới khảo cổ học thậm chí còn tìm thấy cả đầu mũi tên trên đường phố. Tuy nhiên, bản thân thành phố này lại không lớn như Homer mô tả. Cline nói: "Có thể Homer đã kết hợp chi tiết của thành Troy 6 và sự tàn phá của thành Troy 7, sau đó nhập cả hai vào trong một cuộc chiến tranh mười năm."

Và những giả thuyết...

Nếu thực sự nằm tại di chỉ Hisarlik, vào cuối thời kỳ đồ đồng, thành Troy chắc hẳn là một phần thưởng quý giá cho bất cứ vị vua nào thèm khát quyền lực. Nằm trên cửa ngõ vào biển Đen, thành Troy là một trong những đầu mối giao thông quốc tế quan trọng. Đế chế Mycenae của Hy Lạp nằm ở phía Tây, đế chế Hittite trải dài từ Mesopotamia tới Syria nằm ở phía Đông. Nền tảng cho sự phồn thịnh của thành Troy nằm ở tiền thuế thu của những người đi biển muốn vào biển Đen. Cline cho biết: "Nếu người Mycenae mà lấy được Troy thì quả là một món hời. Cuộc chiến tranh này chắc hẳn cũng đã nổ ra vì những lý do thông thường: lợi nhuận kinh tế, lòng tham, vinh quang, lãnh thổ và kiểm soát các tuyến đường thương mại."

Nhưng cũng có khả năng người Hy Lạp không hề đánh thành Troy - thủ phạm có thể là các dân tộc miền biển khác ít nổi tiếng hơn. Khởi sự từ vùng đất thuộc Italia ngày nay, các dân tộc này đã tràn qua Địa Trung Hải từ phía tây sang phía đông. Theo những văn tự tìm thấy được ở Ai Cập, họ đã đi qua thành Troy vào thời điểm diễn ra cuộc chiến Troy, khoảng năm 1200 trước CN.

Ngoài ra, còn có một giả thuyết khác: Các văn bản cổ của người Hittite cho biết đã nổ ra một cuộc xung đột liên miên kéo dài trong suốt 200 năm giữa đế chế Hittite và liên minh nổi loạn, trong đó có Troy. Người Mycenae của Hy Lạp đã thực sự liên kết với người Troy để chống lại người Hittite. Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy bình gốm Mycenae tại Troy 6, cho thấy rằng hai nước đã từng "bắt tay" với nhau.

Thanh Troy huyen thoai hay su that

Phải chăng người đẹp Helen là nguyên nhân của cuộc chiến thành Troy?

Hầu hết các nhà khảo cổ học đều đồng ý rằng cách giải thích ít căn cứ nhất là cuộc chiến thành Troy nổ ra chỉ vì nàng Helen, mà theo Homer là người phụ nữ đẹp nhất thế giới. Tuy nhiên, trong lịch sử đã từng có tiền lệ: Chiến tranh nổ ra khi một vị vua bị đối xử bất công. Vào thế kỷ XIV trước CN, vua Hittite nhận được một bức thư từ hoàng hậu Ai Cập, nói rằng chồng bà vừa chết và hỏi xem ông có đồng ý cho con trai cưới bà ta hay không. Vua Hittite đồng ý và phái một người con trai sang; tuy nhiên trên đường sang Ai Cập thì vị hoàng tử này bị giết. Nghi ngờ rằng con trai mình bị người Ai Cập giết, vua Hittite phát động chiến tranh đánh lại người Ai Cập. Cline giải thích: "Nếu người Hittite và người Ai Cập có thể gây chiến vì một hoàng tử thì tại sao sau đấy chưa đầy 100 năm, người Mycenae và người Troy lại không thể đánh nhau vì hoàng hậu bị bắt cóc? Có thể nguyên nhân thực sự không phải như vậy, nhưng vào thời điểm hiện nay chúng tôi chưa có bất cứ một dữ liệu nào để tìm ra đích xác nguyên nhân cả."

Chỉ có một điều rõ ràng: Đó là cuộc chiến đã chấm dứt một thời đại, nhưng để lại cho hậu thế một huyền thoại. Và đối với chúng ta ngày nay, còn có cả một... bộ phim đang đứng đầu bảng về doanh thu ở Bắc Mỹ!

Khánh Hà (Theo National Geographic)

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Sức mạnh hệ thống tên lửa phòng không của Việt Nam
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Thế Giới NỔI BẬT

Donald Trump lại 'dính' vào bê bối mới

Ứng viên Đảng Cộng hòa Donald Trump đã sử dụng bài hát của 'họa mi nước Anh' Adele để tăng nhiệt cho những người ủng hộ ông trong chiến dịch tranh cử trên khắp nước Mỹ.

Nhận xét tin Thành Troy - huyền thoại hay sự thật?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thành Troy - huyền thoại hay sự thật? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thanh Troy huyen thoai hay su that ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thành Troy - huyền thoại hay sự thật? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Thế Giới.

Members Troy - myth or reality?
Egypt, Greece, North America, Brad Pitt, archaeologists, War Troy, ancient city, war, survival, epic, not a legend, the truth, really, people

Members Troy really exist or not, the war and the horse Troy is a huge myth or a historical fact? When the movie by actor Troy starring Brad Pitt are storming theaters across North America, archeology and history about ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Thế Giới


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.