vietbao

Tái thiết Afghanistan hay xây dựng tất cả từ đầu?

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tai thiet Afghanistan hay xay dung tat ca tu dau
Một nửa trẻ em Afghanistan bị suy dinh dưỡng, phần lớn thất học.

Những người đang gấp rút vạch phương án khôi phục đất nước bị Ngân hàng Thế giới (WB) liệt vào hàng nghèo nhất thế giới này thấy mình giống như hoạ sĩ đứng trước tấm toan trắng tinh. Afghanistan không có cả những điều kiện cơ sở hạ tầng thiết yếu nhất.

Đi qua hai thập kỷ chiến tranh, hệ thống giáo dục, truyền thông, ngân hàng, bưu chính đều đã bị phá huỷ. Afghanistan không còn mạng đường sắt và dịch vụ hàng không thương mại. Lưới điện quốc gia đúng nghĩa cũng không tồn tại.

Chính phủ lâm thời, chính thức ra mắt ngày 22/12 tới, sẽ ở trong tình trạng hoàn toàn tay trắng: không quân đội, cảnh sát, ngân hàng trung ương, kho bạc, ngân khố, hệ thống thu thuế, lực lượng làm công tác tư pháp và ngoại giao. Thậm chí, các nhà lãnh đạo Afghanistan sẽ nhậm chức mà không biết đất nước mình có bao nhiêu dân.

Với xuất phát điểm hầu như bằng không như vậy, chiến dịch tái thiết chắc chắn sẽ cực kỳ gian nan và tốn kém. Chủ tịch WB James Wolfensohn ước tính chi phí khôi phục Afghanistan sẽ vào khoảng từ 10 tới 20 tỷ USD trong thập kỷ tới, mức viện trợ kỷ lục với 500 tới 1.000 USD/đầu người.

Đây không phải là lần đầu tiên cộng đồng quốc tế cố gắng giúp đỡ đất nước Trung Á nghèo khó này. Trong 20 năm qua, rất nhiều tổ chức nhân đạo đã tới đây xây dựng đường sá, cầu cống, bệnh viện, trường học và nhà thờ. Họ cũng hỗ trợ việc cải tạo các công trình thuỷ lợi, dạy nghề cho trẻ mồ côi... Những nhân viên tình nguyện quốc tế đã làm hết sức mình để ngăn Afghanistan trở lại thời kỳ đồ đá. Tuy nhiên, công trình của các tổ chức cứu trợ đã bị chiến tranh và thiên tai huỷ hoại.

Liệu Mỹ và đồng minh có làm nên sự khác biệt?

Người ta chờ đợi Washington, sau khi dẫn dắt cuộc chiến chống khủng bố ở Afghanistan, tích cực tham gia vào nỗ lực tái thiết. Những người đang lên kế hoạch cứu trợ cho rằng đây không phải là hoạt động từ thiện. Nếu Mỹ không giúp người dân Afghanistan cải thiện cuộc sống, cường quốc này có nguy cơ mất uy tín và thêm xa cách với thế giới Hồi giáo. Nếu Afghanistan lâm vào cảnh nồi da nấu thịt một lần nữa, nơi đây lại có thể thành thiên đường của các lực lượng Hồi giáo quá khích.

"Tôi cảm thấy lần này Afghanistan có sự thay đổi lớn lao, từ cấp độ cơ sở. Cả những người dân thường cũng chán ghét chiến tranh", Mark Malloch Brown, người đứng đầu chương trình phát triển LHQ (UNDP) nhận xét. Ông cho rằng người Afghanistan muốn nắm lấy cơ hội này. Brown ước tính việc tái thiết cần khoảng 6,5 tỷ USD trong 5 năm đầu tiên.

Theo báo cáo của WB, ít có nước nào lại rơi vào tình trạng tồi tệ như Afghanistan: 3/4 dân số sống trong điều kiện thiếu nước sạch; 4 trong 5 người dân không biết đọc; cứ 20 người lại có một bị tàn phế do bom mìn; 1 trong 3 trẻ em mồ côi cha mẹ, và hơn một nửa bị suy dinh dưỡng. Nền kinh tế đang trong tình trạng gần sụp đổ hoàn toàn. Những thách thức trong việc khởi động lại guồng quay kinh tế vô cùng lớn.

Ngành nông nghiệp trong tình trạng hấp hối

Những năm đầu thập kỷ 70, người Afghanistan trồng trọt và chăn nuôi đủ để đáp ứng nhu cầu trong nước. Nhưng hai thập kỷ xung đột và 3 năm hạn hán đã làm sản lượng lương thực giảm đi còn chưa đầy một nửa.

Hiện tại nông dân Afghanistan chỉ còn 10.000 tấn lúa giống trong khi nhu cầu thực tế là 300.000 - 400.000 tấn để đảm bảo vụ mùa từ tháng 3 này. Cơ quan phát triển quốc tế của Mỹ đang gấp rút thu mua lúa mỳ từ Pakistan và Kazakhstan.

"Tại sao hết cả hạt giống?" Andrew Natsios, giám đốc USAID nói, "Người đã ăn cả rồi. Họ không nghĩ rằng mình có thể sống tới mùa xuân".

4/5 dân số Afghanistan làm nông nghiệp. Các cây trồng từng có mặt ở đất nước này bao gồm lúa mỳ, khoai tây, ngô, đậu tương, nho, táo, đào, dâu, mận, mơ, lựu, và một số loại khác. Trong các trại chăn nuôi cũng có cừu, dê, bò để lấy sữa và len; lừa, lạc đà và ngựa để lấy sức kéo.

Những ngày này, các kênh tưới tiêu đã lâu không được nạo vét nên không thể chứa nước. Mặt khác, việc gỡ bỏ mìn ken dày trên những cánh đồng ở Afghanistan cũng đang là yêu cầu cấp thiết.

Sự phụ thuộc vào nền kinh tế ngầm

Dưới thời Taliban, nguồn thu lớn nhất của của nền kinh tế là trồng anh túc và buôn lậu. Afghanistan cung cấp tới 75% lượng heroin trên thế giới. Thương nhân Hồi giáo buôn lậu tới 2,5 triệu USD hàng hoá tiêu dùng từ Pakistan mỗi năm. Số doanh nghiệp được cấp phép rất ít, tập trung chủ yếu trong các ngành như dệt thảm, may mặc, xà phòng.

Trên thực tế, Osama bin Laden giàu có mới chính là nhân vật chi tiền xây dựng đường sá và "trả lương" cho các giáo chức Taliban.

Afghanistan lại không giàu tài nguyên thiên nhiên. Nước này chỉ có một ít mỏ đá hoa cương và cẩm thạch. Lượng đồng, than đá, cromit, lưu huỳnh, kẽm, quặng sắt và đá quý trên lãnh thổ không đủ lớn để trở thành ngành kinh tế. Người ta cũng chưa từng phát hiện mỏ dầu khí nào.

Tuy nhiên, Afghanistan lại có một lợi thế là cửa ra cho nhiều nước Trung Á giàu tài nguyên nhưng bị bao bọc. Theo Robhani, một chuyên gia kinh tế, hy vọng lớn nhất giờ đây là dự án xây dựng đường ống dẫn dầu từ Turkmenistan qua miền tây và nam Afghanistan vào Pakistan, rồi đi tiếp sang Ấn Độ. Để thực hiện, cần tổng cộng 1,9 tỷ đến 2,7 tỷ USD. Dự án sẽ tạo hàng trăm chỗ làm với lợi nhuận hàng năm qua việc thu phí trung chuyển là 100 triệu USD.

Ba tổ chức đóng vai trò chủ chốt trong việc lên kế hoạch khôi phục Afghanistan là Ngân hàng Thế giới, Chương trình phát triển LHQ và Ngân hàng Phát triển châu Á. Các nhân viên của 3 cơ quan trên đang chuẩn bị cho hội nghị các nhà tài trợ ở Tokyo vào 20/1/2002. Dự thảo của hội nghị nhấn mạnh rằng người dân Afghanistan phải được tham gia bàn luận về những ưu tiên trong việc tái thiết, và các dự án phục hồi kinh tế cần thiết thực, không thiên vị cho nhóm dân tộc nào.

Những việc cần làm trước mắt, theo các quan chức LHQ là sửa đường, gỡ mìn và nạo vét kênh đào. Điều này sẽ giúp dân tị nạn trở về, tạo việc làm cho các quân nhân phục viên.

Các tổ chức quốc tế cũng nêu khẩu hiệu "Người Afghanistan giúp người Afghanistan", ngụ ý tạo điều kiện cho những người dân lưu vong có tiền và ý tưởng được tham gia tái tạo đất nước.

H.F. (theo Washington Post)

Việt Báo
Comment :Tái thiết Afghanistan hay xây dựng tất cả từ đầu?
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tái thiết Afghanistan hay xây dựng tất cả từ đầu? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tai thiet Afghanistan hay xay dung tat ca tu dau ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tái thiết Afghanistan hay xây dựng tất cả từ đầu? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Thế Giới
Rebuilding Afghanistan or build everything from scratch?
World Bank, infrastructure, road construction, the world economy, the world, reconstruction, the country, restore, from the start, conditions, Afghanistan, work, do
Those who are rushing to bar recovery plan for the country was the World Bank (WB) listed as the poorest of this world like the painter found himself standing in front of white canvas. Afghanistan does not have all the conditions essential infrastructure ...
Thế giới 24h (25/7): Đức 'lao đao' với 4 vụ tấn công chỉ trong 1 tuần

Mấy ngày qua, Đức liên tiếp chứng kiến các vụ tấn công chết người liên quan đến người nhập cư làm dấy lên nỗi lo ngại về an ninh ở đất nước này.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ