Thứ tư, 19 Tháng mười hai 2001, 11:08 GMT+7

Tái thiết Afghanistan hay xây dựng tất cả từ đầu?

Tai thiet Afghanistan hay xay dung tat ca tu dau
Một nửa trẻ em Afghanistan bị suy dinh dưỡng, phần lớn thất học.

Những người đang gấp rút vạch phương án khôi phục đất nước bị Ngân hàng Thế giới (WB) liệt vào hàng nghèo nhất thế giới này thấy mình giống như hoạ sĩ đứng trước tấm toan trắng tinh. Afghanistan không có cả những điều kiện cơ sở hạ tầng thiết yếu nhất.

Đi qua hai thập kỷ chiến tranh, hệ thống giáo dục, truyền thông, ngân hàng, bưu chính đều đã bị phá huỷ. Afghanistan không còn mạng đường sắt và dịch vụ hàng không thương mại. Lưới điện quốc gia đúng nghĩa cũng không tồn tại.

Chính phủ lâm thời, chính thức ra mắt ngày 22/12 tới, sẽ ở trong tình trạng hoàn toàn tay trắng: không quân đội, cảnh sát, ngân hàng trung ương, kho bạc, ngân khố, hệ thống thu thuế, lực lượng làm công tác tư pháp và ngoại giao. Thậm chí, các nhà lãnh đạo Afghanistan sẽ nhậm chức mà không biết đất nước mình có bao nhiêu dân.

Với xuất phát điểm hầu như bằng không như vậy, chiến dịch tái thiết chắc chắn sẽ cực kỳ gian nan và tốn kém. Chủ tịch WB James Wolfensohn ước tính chi phí khôi phục Afghanistan sẽ vào khoảng từ 10 tới 20 tỷ USD trong thập kỷ tới, mức viện trợ kỷ lục với 500 tới 1.000 USD/đầu người.

Đây không phải là lần đầu tiên cộng đồng quốc tế cố gắng giúp đỡ đất nước Trung Á nghèo khó này. Trong 20 năm qua, rất nhiều tổ chức nhân đạo đã tới đây xây dựng đường sá, cầu cống, bệnh viện, trường học và nhà thờ. Họ cũng hỗ trợ việc cải tạo các công trình thuỷ lợi, dạy nghề cho trẻ mồ côi... Những nhân viên tình nguyện quốc tế đã làm hết sức mình để ngăn Afghanistan trở lại thời kỳ đồ đá. Tuy nhiên, công trình của các tổ chức cứu trợ đã bị chiến tranh và thiên tai huỷ hoại.

Liệu Mỹ và đồng minh có làm nên sự khác biệt?

Người ta chờ đợi Washington, sau khi dẫn dắt cuộc chiến chống khủng bố ở Afghanistan, tích cực tham gia vào nỗ lực tái thiết. Những người đang lên kế hoạch cứu trợ cho rằng đây không phải là hoạt động từ thiện. Nếu Mỹ không giúp người dân Afghanistan cải thiện cuộc sống, cường quốc này có nguy cơ mất uy tín và thêm xa cách với thế giới Hồi giáo. Nếu Afghanistan lâm vào cảnh nồi da nấu thịt một lần nữa, nơi đây lại có thể thành thiên đường của các lực lượng Hồi giáo quá khích.

"Tôi cảm thấy lần này Afghanistan có sự thay đổi lớn lao, từ cấp độ cơ sở. Cả những người dân thường cũng chán ghét chiến tranh", Mark Malloch Brown, người đứng đầu chương trình phát triển LHQ (UNDP) nhận xét. Ông cho rằng người Afghanistan muốn nắm lấy cơ hội này. Brown ước tính việc tái thiết cần khoảng 6,5 tỷ USD trong 5 năm đầu tiên.

Theo báo cáo của WB, ít có nước nào lại rơi vào tình trạng tồi tệ như Afghanistan: 3/4 dân số sống trong điều kiện thiếu nước sạch; 4 trong 5 người dân không biết đọc; cứ 20 người lại có một bị tàn phế do bom mìn; 1 trong 3 trẻ em mồ côi cha mẹ, và hơn một nửa bị suy dinh dưỡng. Nền kinh tế đang trong tình trạng gần sụp đổ hoàn toàn. Những thách thức trong việc khởi động lại guồng quay kinh tế vô cùng lớn.

Ngành nông nghiệp trong tình trạng hấp hối

Những năm đầu thập kỷ 70, người Afghanistan trồng trọt và chăn nuôi đủ để đáp ứng nhu cầu trong nước. Nhưng hai thập kỷ xung đột và 3 năm hạn hán đã làm sản lượng lương thực giảm đi còn chưa đầy một nửa.

Hiện tại nông dân Afghanistan chỉ còn 10.000 tấn lúa giống trong khi nhu cầu thực tế là 300.000 - 400.000 tấn để đảm bảo vụ mùa từ tháng 3 này. Cơ quan phát triển quốc tế của Mỹ đang gấp rút thu mua lúa mỳ từ Pakistan và Kazakhstan.

"Tại sao hết cả hạt giống?" Andrew Natsios, giám đốc USAID nói, "Người đã ăn cả rồi. Họ không nghĩ rằng mình có thể sống tới mùa xuân".

4/5 dân số Afghanistan làm nông nghiệp. Các cây trồng từng có mặt ở đất nước này bao gồm lúa mỳ, khoai tây, ngô, đậu tương, nho, táo, đào, dâu, mận, mơ, lựu, và một số loại khác. Trong các trại chăn nuôi cũng có cừu, dê, bò để lấy sữa và len; lừa, lạc đà và ngựa để lấy sức kéo.

Những ngày này, các kênh tưới tiêu đã lâu không được nạo vét nên không thể chứa nước. Mặt khác, việc gỡ bỏ mìn ken dày trên những cánh đồng ở Afghanistan cũng đang là yêu cầu cấp thiết.

Sự phụ thuộc vào nền kinh tế ngầm

Dưới thời Taliban, nguồn thu lớn nhất của của nền kinh tế là trồng anh túc và buôn lậu. Afghanistan cung cấp tới 75% lượng heroin trên thế giới. Thương nhân Hồi giáo buôn lậu tới 2,5 triệu USD hàng hoá tiêu dùng từ Pakistan mỗi năm. Số doanh nghiệp được cấp phép rất ít, tập trung chủ yếu trong các ngành như dệt thảm, may mặc, xà phòng.

Trên thực tế, Osama bin Laden giàu có mới chính là nhân vật chi tiền xây dựng đường sá và "trả lương" cho các giáo chức Taliban.

Afghanistan lại không giàu tài nguyên thiên nhiên. Nước này chỉ có một ít mỏ đá hoa cương và cẩm thạch. Lượng đồng, than đá, cromit, lưu huỳnh, kẽm, quặng sắt và đá quý trên lãnh thổ không đủ lớn để trở thành ngành kinh tế. Người ta cũng chưa từng phát hiện mỏ dầu khí nào.

Tuy nhiên, Afghanistan lại có một lợi thế là cửa ra cho nhiều nước Trung Á giàu tài nguyên nhưng bị bao bọc. Theo Robhani, một chuyên gia kinh tế, hy vọng lớn nhất giờ đây là dự án xây dựng đường ống dẫn dầu từ Turkmenistan qua miền tây và nam Afghanistan vào Pakistan, rồi đi tiếp sang Ấn Độ. Để thực hiện, cần tổng cộng 1,9 tỷ đến 2,7 tỷ USD. Dự án sẽ tạo hàng trăm chỗ làm với lợi nhuận hàng năm qua việc thu phí trung chuyển là 100 triệu USD.

Ba tổ chức đóng vai trò chủ chốt trong việc lên kế hoạch khôi phục Afghanistan là Ngân hàng Thế giới, Chương trình phát triển LHQ và Ngân hàng Phát triển châu Á. Các nhân viên của 3 cơ quan trên đang chuẩn bị cho hội nghị các nhà tài trợ ở Tokyo vào 20/1/2002. Dự thảo của hội nghị nhấn mạnh rằng người dân Afghanistan phải được tham gia bàn luận về những ưu tiên trong việc tái thiết, và các dự án phục hồi kinh tế cần thiết thực, không thiên vị cho nhóm dân tộc nào.

Những việc cần làm trước mắt, theo các quan chức LHQ là sửa đường, gỡ mìn và nạo vét kênh đào. Điều này sẽ giúp dân tị nạn trở về, tạo việc làm cho các quân nhân phục viên.

Các tổ chức quốc tế cũng nêu khẩu hiệu "Người Afghanistan giúp người Afghanistan", ngụ ý tạo điều kiện cho những người dân lưu vong có tiền và ý tưởng được tham gia tái tạo đất nước.

H.F. (theo Washington Post)

Việt Báo

TIN Thế Giới NỔI BẬT

Nhận xét tin Tái thiết Afghanistan hay xây dựng tất cả từ đầu?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tái thiết Afghanistan hay xây dựng tất cả từ đầu? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tai thiet Afghanistan hay xay dung tat ca tu dau ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tái thiết Afghanistan hay xây dựng tất cả từ đầu? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phân Tích & Bình Luận của chuyên mục Thế Giới.

Rebuilding Afghanistan or build everything from scratch?
World Bank, infrastructure, road construction, the world economy, the world, reconstruction, the country, restore, from the start, conditions, Afghanistan, work, do

Those who are rushing to bar recovery plan for the country was the World Bank (WB) listed as the poorest of this world like the painter found himself standing in front of white canvas. Afghanistan does not have all the conditions essential infrastructure ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Thế Giới


  • Thoi su 24h1812 Thang 72015 to chuc thi quoc gia
    Thời sự 24h(18/12): Tháng 7/2015 tổ chức thi quốc gia

    Tháng 7/2015 tổ chức thi THPT quốc gia; Đào cùng lúc 2 đường hầm cứu nạn; Lý giải máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố; Sa Pa lạnh 0 độ, phủ trắng sương muối; Xe điên náo loạn là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/12...

  • Thoi su 24h1712 Xe o to roi vuc sau 5 quan nhan tu vong
    Thời sự 24h(17/12): Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong

    Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.

  • Thoi su 24h1612 3 tai nan kinh hoang
    Thời sự 24h(16/12): 3 tai nạn kinh hoàng

    Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.

  • Thoi su 24h1512 5 thuyen vien mat tich tren bien
    Thời sự 24h(15/12): 5 thuyền viên mất tích trên biển

    Xuất hiện "nhân vật mới" tại phiên xử siêu lừa Huyền Như; Bầu Kiên bị tuyên 30 năm tù; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch, Bộ Quốc phòng không đồng tình; Miền Bắc chuẩn bị rét dưới 10 độ; 5 thuyền viên mất tích trên biển; Hé lộ "hợp đồng nô lệ" trong showbiz Việt... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/12.

  • Thoi su tuan qua Bau Kien bat khoc tai toa
    Thời sự tuần qua: Bầu Kiên bật khóc tại tòa

    Ông Hoàng Văn Nghiên xin trả biệt thự; Một đại gia bị tạt axít khi đang ăn sáng;Lần đầu tiên bầu Kiên bật khóc trước tòa; Vụ Hồ Duy Hải: Tang vật được mua... ngoài chợ?; Cha của bé 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi đã xuất hiện?..

  • Sap ham thuy dien Da Dang
    Sập hầm thủy điện Đạ Dâng

    Sau bao nỗ lực, bất chấp nguy hiểm của gần 1.000 người tham gia cứu hộ suốt 4 ngày qua, 12 nạn nhân mắc kẹt trong vụ sập hầm thủy điện đã được đưa ra ngoài an toàn.

  • EVN sap tang gia dien
    EVN sắp tăng giá điện?

    Đề xuất tăng giá điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khi năm hết Tết đến đang nhận được những ý kiến trái chiều. Trong khi nhiều người tỏ ra lo lắng, vẫn có ý kiến cho rằng, tăng giá điện vào thời điểm này là hợp lý.

  • Chuong trinh Guong mat than quen nhi 2014
    Chương trình Gương mặt thân quen nhí 2014

    Cặp đôi ngoại quốc Kyo York và Uyên Nhi đã xuất sắc trở thành Quán quân mùa đầu tiên của "Gương mặt thân quen nhí".

  • Nhung chuyen hy huu o chon phap dinh
    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình

    Trả giá sau 2 thập kỷ vì ép thiếu nữ cởi áo; rắn tấn công bị cáo khiến phiên xử náo loạn; chị dâu xin ly hôn em chồng... là những cảnh diễn ra ở chốn pháp đình năm 2014.

  • Facebook nam 2014 The gioi hai mat cam bay
    Facebook năm 2014: Thế giới hai mặt cạm bẫy

    Việt Nam đang là một trong những nước có số lượng người truy cập Facebook thuộc hàng 'khủng' trên thế giới.

  • Toan canh kinh te tuan 1412 20122014
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/12 - 20/12/2014)

    Giá xăng thế giới giảm mạnh, vậy mà PVoil vẫn than lỗ và đề nghị tăng thuế nhập khẩu xăng dầu, để cần tiền trả nợ EVN có thể tăng giá điện thêm 9,5%, lên mức 1.652,19 đồng/kWh, tới đây NHNN sẽ siết cho vay ngoại tệ nhằm hạn chế tình trạng đô la hóa, TTCK tuần qua đã có những phiên chọc thủng đáy, cùng với đó là những thông tin thị trường tiêu dùng là những t

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 14122012
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (14/12-20/12)

    Diễn biến mới nhất vụ thủ môn Bửu Ngọc kiện CLB Đồng Tháp; ĐT Việt Nam hậu AFF Cup: Khủng hoảng niềm tin, cầu thủ chán lên tuyển; Chung kết lượt đi AFF Cup: Thái Lan chạm tay vào cúp vô địch; Kết quả bốc thăm vòng 1/8 Champions League; Tổng hợp bóng đá cuối tuần...là những tin tức Bóng đá-Thể thao nổi bật trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 1412 2012
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/12 – 20/12)

    Nguyễn Thị Loan lọt top 25 Miss World 2014, Người đẹp Nam Phi đăng quang Hoa hậu Thế giới 2014, Đám cưới ngọt ngào của Huyền Lizzie, Nhật Kim Anh, Sơn Tùng M-Tp là mỹ nam của năm, Hollywood lại chấn động vì bị tin tặc tấn công, Jennifer Lawrence được tìm nhiều nhất trên Google năm 2014,...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 142012
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/12)

    Vụ sản phụ băng huyết tử vong: Gia đình yêu cầu bệnh viện bồi thường 1,5 tỷ đồng; 7 nguyên nhân hàng đầu gây bệnh ung thư năm 2014; Những loại vắc-xin cần tiêm cho trẻ sơ sinh; Ấn tượng những xu hướng bầu bí hot nhất năm 2014;10 điều tiếp tục diễn ra trên cơ thể người chết; Tôm khô cao su được sản xuất thế nào?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1412 2012
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/12 - 20/12)

    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình; Đằng sau những vụ án chồng giết vợ; 5 vụ án hình sự nhiều người quan tâm năm 2014; Những lời cuối cùng nổi tiếng của tử tù trước giờ trả án; Lĩnh án 30 năm tù - vĩ thanh buồn cho “bầu” Kiên; Nhìn lại 4 vụ án oan 'tốn giấy mực' trong năm 2014;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.