vietbao

Số phận bị từ chối

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Frank Snepp, tác giả của Cuộc tháo chạy tán loạn:

So phan bi tu choi

Hai mẹ con, cảnh trong nhạc kịch Miss SaiGon

TTCN - Quyển sách này, ngay từ khi mới còn là một ý tưởng, đã gây tai họa cho Frank Snepp, và sau khi được xuất bản nó đã đem đến một trận đòn thù chưa từng thấy của CIA dành cho Frank Snepp.

Đòn thù của CIA

Mùa thu năm 1977, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã nhân danh CIA đưa Frank Snepp ra tòa về tội viết và xuất bản một quyển sách về ngày tàn của Sài Gòn mà không được phép của CIA, qua đó tiết lộ bí mật quốc gia.

Tòa liên bang ở Bắc Virginia đưa ra bản án: tịch thu mọi tiền nhuận bút, bản quyền, tác quyền cho quyển sách này, phạt bị cáo phải nộp 144.931 USD vào ngân khố Hoa Kỳ. James Bamford, trong “Spy vs. Spies” (Điệp viên đối đầu bè lũ điệp viên), mô tả: “Mục đích (của bản án này) là nhằm đưa Frank Snepp đến chỗ kiệt quệ về tài chính và để khóa miệng và trói tay Frank Snepp bằng lớp “keo siêu dính” của luật pháp. Trước tòa, chính phủ đòi phải lột sạch Snepp mọi thu nhập từ quyển sách này, hầu như lột đến từng đồng xu mà Frank đã kiếm được trong gần hai năm hí hoáy viết cho xong cuốn sách, cũng như mọi thu nhập trong tương lai...”.

Theo James Bamford, Frank Snepp còn bị buộc suốt đời nộp cho CIA kiểm duyệt mọi “viết lách của mình, từ bài báo, bản ghi chép, truyện, diễn văn..., hư cấu hay việc thật”. Frank Snepp kiện lên tòa thượng thẩm, rồi đến Tối cao pháp viện Hoa Kỳ song lại bị tòa án này tuyên y án vào ngày 19-2-1980. Bỉnh bút Nat Hentoff của nhật báo New York Times gọi đây là “một cuộc bỏ phiếu chưa từng thấy cho chế độ kiểm duyệt. Trong lịch sử chúng ta, chưa tòa án nào đã từng ra phán quyết như thế”.

Cha của Frank Snepp cũng bị vạ lây. Trên website của Frank Snepp, bài “Hoa Kỳ chống lại Snepp” (United States vs. Snepp) có đoạn: “Cha của Snepp, một thẩm phán tiểu bang, muốn được nâng ngạch lên thẩm phán liên bang đã vấp phải phản ứng của quốc hội, khiến ông cứ đợi dài cổ”.

Trong những năm làm việc tại Sài Gòn, Frank Snepp đúng là hình ảnh của một điệp viên thứ thiệt: lưng lận khẩu Colt 45, mắt đeo kính râm. Vừa tốt nghiệp quan hệ quốc tế Đại học Columbia năm 1968 thì Frank Snepp được CIA tuyển dụng và sau một năm huấn luyện được cử sang VN. Những năm đầu tiên, Frank Snepp sống trong khách sạn “Duc Hotel” (nay là khách sạn Thắng Lợi), ăn “cơm tây” (theo nghĩa đen) trong khách sạn: “Người đàn ông lớn tuổi đáng kính quản lý cái restaurant ở tầng trệt chưa từng học cách nướng (xúc xích) làm món hot dogs hay thịt băm làm món hamburgers. Bánh (mì) Tây mà ông ta mua về từ chợ thì cứ luôn có vài con mọt bên trong”.

Nhờ khả năng phân tích tình hình cực kỳ nhạy bén, lại được cả đại sứ Graham Martin lẫn trưởng chi nhánh CIA tại Sài Gòn Tom Polgar tin cậy, Frank Snepp nhanh chóng thăng quan tiến chức, được bổ nhiệm làm phân tích gia trưởng của chi nhánh CIA tại Sài Gòn. Từ đó, Frank Snepp dọn về một căn hộ trong tòa nhà số 6 Công trường Chiến Sĩ (hồ Con Rùa).

Trong chức vụ phân tích gia trưởng, Frank Snepp thường xuyên “sờ gáy” cấp trên, kể cả ngoại trưởng Henry Kissinger mà những kẻ chủ chiến như Frank Snepp không thể nào tán thành chủ trương “hòa bình bằng mọi giá”, hoặc kiểu ảo tưởng của đại sứ Martin và trưởng chi nhánh CIA Polgar về một giải pháp thương thuyết vào giờ thứ 25 lấy “lực lượng thứ ba” hữu danh vô thực làm nền tảng.

Thế nhưng, chính hành động viết và xuất bản quyển hồi ký này đã khiến Frank Snepp bị đòn thù. Frank còn thuật lại chi tiết việc cả đại sứ Martin sau này sẽ bào chữa cho thất bại của mình như thế nào: “Ngày 27-1-1976, đại sứ Martin ra trước Tiểu ban đối ngoại Hạ viện điều trần... Chẳng hề chỉ tay điểm mặt một ai, song cũng đủ mờ mờ ảo ảo để che đậy các sai lầm của mình và ám chỉ rằng Kissinger, Polgar và cả quốc hội, thảy đều phải chịu trách nhiệm về sự sụp đổ của Sài Gòn cùng những rối ren của cuộc di tản”.

Frank cũng đã thuật lại những nỗ lực của Chính phủ Mỹ “trong mùa thu và mùa đông năm 1975 nhằm xóa sạch VN ra khỏi ký ức của công chúng”. Kể cả việc “CIA tìm cách triệt hạ uy tín của tôi nơi các đồng nghiệp của tôi, tung ra trong khắp cơ quan đầu não của CIA những văn bản khuyến cáo mọi người đừng nói chuyện với tôi, tuồng như tôi đang phản bội các bí mật quốc gia đến nơi rồi” (nguồn: Postscript, Decent Interval).

Bởi thế bản án của Tối cao pháp viện Mỹ mới phán rằng việc làm của Frank Snepp đã gây tổn hại không thể nào hàn gắn lại được cho nước Mỹ. Frank Snepp bèn dùng lại cụm từ này, tổn hại không tài nào hàn gắn (irreparable harm) để làm tựa đề cho quyển sách thứ nhì của mình.

Món nợ tình

So phan bi tu choi So phan bi tu choi

Frank Snepp trước 30-4-1975 tại Sài Gòn và nay

Trong Decent Interval, Frank Snepp ghi vỏn vẹn đề tặng “Sep và Mai Ly, để tưởng nhớ” ở đầu quyển sách. “Sep và Mai Ly” là ai? Trong cả quyển sách tuyệt nhiên không nhắc đến. Dẫu sao cũng có thể đoán rằng đó là hai “người thân” của Frank Snepp khi còn ở VN.

“Sep” có thể là tên rút ngắn của một người con rơi của Frank Snepp, Mai Ly có thể là tên một người vợ hờ hay người tình chung sống với Frank Snepp tại tòa nhà số 6 Công trường Chiến Sĩ (ngay hồ Con Rùa).

Trong cả cuốn sách có một đoạn hơi lạ:

“Khoảng chừng giữa buổi sáng, một cô gái người Hoa, một người quen cũ, gọi điện thoại khóc lóc nhờ tôi giúp đỡ. Anh chồng người Mỹ của cô đã bỏ mẹ con cô. Cô chẳng còn biết cầu đến ai ngoài tôi. Tôi hững hờ bảo rằng ngay lúc này tôi chẳng có thể làm gì được cho cô ta. Tôi đang kẹt cứng ở bàn giấy. Song tôi cũng bảo cô: “Một tiếng nữa hãy gọi lại cho tôi, để xem có làm gì được cho cô hay không”.

So phan bi tu choi
Một thoáng im lặng. Bên kia đầu dây nói, rồi thì giọng cô như lạc đi, lạnh lùng, xa cách: “Nếu anh không giúp tôi, mẹ con tôi sẽ tự vận. Tôi đã mua thuốc độc sẵn rồi”. Tôi liếc nhìn đống giấy tờ chất ngồn ngộn trước mặt. Tôi không thể bỏ ra được: “Một tiếng nữa gọi lại cho anh. Lúc đó anh sẽ giúp”. Đúng hẹn, một giờ sau cô ta gọi lại. Lúc đó, tôi lại ra ngoài văn phòng. Cô ta để lại một lời nhắn cho sĩ quan trực: “Vậy mà tôi đã mong một cái gì tốt đẹp hơn từ nơi anh. Thôi chia tay anh”. Đó là lần cuối tôi nghe nói đến cô ta”. (Decent Interval, tr.453-454)

Cô vợ hờ nào của một đồng đội của Frank Snepp lại chua chát chia tay Frank như thế và buộc Frank phải nhắc lại trong hồi ký của mình? Tại sao Frank Snepp lại đề tựa “Sep và Mai Ly, để tưởng nhớ”?

25 năm sau, tháng 4-2000, phóng viên BBC thời 1975 Brian Barron đã thuật lại tâm sự sau này của Frank Snepp trong bài báo “The Fall of Saigon” (Sài Gòn thất thủ): “Snepp nhớ lại có nhận một cú điện thoại trong những giờ phút cuối cùng của một phụ nữ người Việt cứ nhất định rằng Snepp là cha của con cô ta: “Cô ấy bảo cần phải chạy ra khỏi đất nước bằng không sẽ tự vận cùng đứa con trai. Tôi bảo Mai Ly à, anh không thể đưa em đi lúc này được. Sáng hôm đó là buổi sáng cuối cùng. Khi cô ấy gọi lại cho tôi thì tôi đang trong phòng làm việc của đại sứ và cô ấy đã tự vẫn cùng với đứa bé trai ấy. Tôi chẳng thể đến được chỗ họ”.

Trên website của Frank Snepp có một bài viết “Frank Snepp và Tối cao pháp viện” (Frank Snepp & the Supreme Court) ghi lại câu chuyện này, cách thuật lại có khác: “Một phụ nữ người Việt vật vã nói rằng đã có con trai với Snepp và gọi điện cho Snepp nài nỉ anh ta giúp đưa mẹ con cô ta đi. Song Snepp quá bận cho dù chỉ để giúp họ... Cô ta gọi lại, Snepp lúc đó đang ở dưới lầu, trong phòng của đại sứ. Cô ta tự vẫn cùng với con trai”. Dường như Snepp muốn thanh minh cho mình.

Hai năm sau “cuộc tháo chạy tán loạn” của người Mỹ khỏi Sài Gòn, Frank Snepp - chuyên viên phân tích trưởng kiêm chuyên viên thẩm vấn của chi nhánh CIA tại Sài Gòn - đã công bố bản phúc trình - hồi ký của mình về những ngày cuối cùng tan tác của cuộc chiến tranh VN, mang tựa đề Decent Interval (có tác giả dịch là Cuộc tháo chạy tán loạn).

Số phận của Frank Snepp gắn liền với quyển sách này: cho đến nay Frank Snepp vẫn không được Chính phủ Hoa Kỳ và CIA chấp nhận. Trong quyển sách này còn có một số phận kép khác: người vợ hờ và đứa con rơi của Frank Snepp, mà vào những ngày cuối cùng của Sài Gòn, Frank Snepp đã ngoảnh mặt bỏ mặc nên đã phải tự vẫn.

Số phận của Frank Snepp và vợ con hờ này không khác gì số phận của một chế độ, mà từ khi khai sinh đến khi cáo chung, thảy đều không tự định đoạt được gì.

Mãi đến sau này, trong quyển sách thứ nhì xuất bản, Tổn thất không đền bù nổi (Irreparable Harm), Frank Snepp mới thuật lại câu chuyện một cách rõ rệt rằng người phụ nữ đó vốn là một cô bái bán bar mà Frank Snepp đã quan hệ vào đầu năm 1973: “Gần hai năm sau tôi mới lại nghe nói đến cô ấy, vào cuối năm 1974. Cô ấy tươi cười xuất hiện trước cửa phòng tôi với một đứa bé một tuổi trong tay. Cô ấy vẫn tỏ ra rụt rè như thường lệ. Thoạt đầu cô bảo rằng đó là cháu cô ta, sau đó lại bảo là con của cô với một kép “Mẽo” của cô.

Cuối cùng, cô ấy gây sốc cho tôi khi bảo rằng “kép Mẽo” đó chính là tôi. Tôi vẫn còn giữ một bức ảnh chụp bộ ba chúng tôi lần ấy, sau năm ngày đoàn tụ chóng vánh khiến tôi cả đời sẽ phải vướng mắc mãi. Ngay sau khi chụp bức ảnh đó, cô ấy và đứa bé lại bỏ đi mất tăm, mãi đến trước ngày di tản mới lại xuất hiện.

Lạy Chúa! Có thật là mẹ con cô ấy đã chết rồi không? Tên nhân viên cảnh sát người Việt hôm ấy leo bức tường tòa đại sứ vào báo tin cho tôi lúc đó cứ ấp a ấp úng, hoảng hốt. Liệu anh ta có được tin xác thực không?”.

Qua Irreparable Harm, Frank Snepp đã tự thú ngày trước ở Sài Gòn anh ta cùng lúc có hai cô bồ ngoài cô vợ hờ kia: “Họ chia sẻ mọi thứ tôi đem về cho họ, ngoại trừ con tim tôi mà tôi đã dành cho người tình thật sự của tôi”. Thế nhưng, Frank Snepp nay sống với những ân hận: “Quyển sách này chính là để tẩy rửa tôi”.

Giáo sư David J. Garrow, Trường đại học luật Emory, phân tích quá trình tự hối của Frank Snepp như sau: “Vào năm 1975, có thể là cả trong năm 1977 khi viết quyển Decent Interval, Snepp có thể còn chưa tin rằng mình chính là cha đứa con của cô gái tên Mai Ly. Năm tháng qua đi, những nghi ngờ tan biến. Một người bạn của Snepp hiểu chuyện khuyên Snepp “quên VN đi”. Song Snepp không tài nào quên. Và rồi năm 1991, lần đầu trở lại thăm Sài Gòn, Snepp tìm cách đến gần căn nhà ba tầng lầu mà Mai Ly đã từng có lần sống chung với Snepp cùng đứa trẻ mà nay Snepp tin chắc là con mình”.

Snepp muốn dừng lại, hỏi thăm xem biết đâu cô ta và đứa bé chưa chết, song không dám. Snepp cũng đã thăm lại nơi xưa kia là văn phòng của mình trong tòa đại sứ bỏ trống. Tại Sài Gòn, Snepp nhận ra rằng “kẻ thù thật sự duy nhất của tôi chính là ký ức của tôi”. Và Snepp than: “Nếu con trai tôi còn sống, năm nay nó cũng được 18 tuổi rồi. Thế nhưng, điều cắn rứt hơn cả là số phận buộc Snepp nay cứ phải sống trong tâm trạng đã bỏ bê Mai Ly và con trai mình”.

Frank Snepp cũng như nước Mỹ còn “nợ” nhiều lắm để có thể thanh thản xoa tay.

Tựa đề Decent Interval, hàm ý rằng hai năm đủ để là một khoảng cách thời gian lịch sử cho một tường trình phê phán điều mà chính tác giả gọi là “cái kết cuộc coi không được của Sài Gòn” (“Saigon’s indecent end”, tựa đề phụ của quyển sách).

HOÀNG NGỌC

Việt Báo
Xe bồn chở phân phát nổ, nước thải tuôn như suối trên phố
Comment :Số phận bị từ chối
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Số phận bị từ chối bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết So phan bi tu choi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Số phận bị từ chối ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Thế Giới
Fate denied
Frank Snepp, Saigon, Mai Ly, Decent Interval, United States, highest court, denied, not seen, perhaps, the book, destiny, she , her ambassador, publication, year
craft - this book, since there is a new idea, was disastrous for Frank Snepp, and after being published it has brought a revenge beatings unprecedented for the CIA Frank Snepp ..
Thế giới 24h: Dân Italy kinh hoàng vì trận động đất 6,2 độ richter

Sau động đất là cảnh tượng đổ nát, hoang tàn trên các đường phố Itlay, nhiều tòa nhà đổ sập khiến ít nhất 38 người thiệt mạng, nhiều người bị thương.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.