Sắp hình thành khu vực phi vũ khí hạt nhân ở Trung Á

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Click vào ảnh
"Chiếc cột hình nấm" - hình ảnh khủng khiếp gắn liền với các vụ thử bom nguyên tử.

Đây sẽ là khu vực không phổ biến vũ khí hạt nhân thứ 5 trên thế giới, sau Mỹ Latin - Caribbe, Nam Thái Bình Dương, Đông Nam Á và châu Phi. Sự ra đời của nó đánh dấu động thái của Trung Á nhằm tách mình khỏi chiến lược sản xuất vũ khí của các cường quốc hạt nhân.

Ngày 27/9, tại Samarkand (Uzbekistan), 5 quốc gia Uzbekistan, Kazakhstan, Tajikistan, Kyrgyzstan và Turkmenistan đã nhất trí thông qua dự thảo hiệp ước xây dựng Khu vực Không Phổ biến Vũ khí Hạt nhân Trung Á (CANWFZ). Với động thái này, họ muốn cho thế giới thấy rằng Trung Á sẽ không để mình bị cuốn vào chiến lược về vũ khí của 5 cường quốc hạt nhân Mỹ, Nga, Anh, Pháp và Trung Quốc, cũng như cuộc chạy đua giữa hai nước Nam Á là Ấn Độ, Pakistan.

Theo quy định của hiệp ước, 5 bên tham gia CANWFZ không được phép triển khai, sản xuất, thử nghiệm vũ khí hạt nhân, hoặc giúp bất kỳ quốc gia nào làm những việc này. Họ cũng không được để cho nước khác đưa vũ khí hạt nhân vào khu vực.

Hồi Chiến tranh Lạnh, Kazakhstan là nơi đặt kho vũ khí hạt nhân của Liên bang Xô Viết. Sau khi Liên Xô sụp đổ, chính quyền Kazakhstan đã trao trả chúng lại cho Nga. Ngày nay, ở Trung Á, không quốc gia nào còn tàng trữ loại vũ khí này. Song bao quanh họ lại là các nước có vũ khí hạt nhân, hoặc "nghe nói" đang phát triển vũ khí hạt nhân. Bên cạnh Nga và Trung Quốc, Trung Á còn ở rất gần hai quốc gia đang là đối thủ của nhau trong cuộc chạy đua là Ấn Độ và Pakistan. Có thông tin khẳng định Iran và Iraq cũng đang sở hữu nguyên liệu phân hạch để sản xuất thiết bị hạt nhân.

Theo nhiều báo cáo khác nhau, hàng chục tổ chức khủng bố, kể cả mạng lưới Al-Qaeda của Osama bin Laden thời còn tung hoành ở Afghanistan, đã cố thu thập nguyên liệu phân hạch từ các nguồn ở Trung Á.

Những người ủng hộ cho rằng, hiệp ước sẽ ngăn chặn nguy cơ khu vực bị biến thành một hành lang trung chuyển nguyên liệu hạt nhân. "Trung Á là khu vực quan trọng bởi sự gần gũi của nó với Afghanistan", Arman Baisslanov, Cục trưởng Cục an ninh Quốc gia thuộc Bộ Ngoại giao Kazakhstan, nói. "Cộng đồng quốc tế tin tưởng rằng, kiểm soát chặt chẽ tình hình hạt nhân ở Trung Á sẽ góp phần làm cho các tổ chức bất hợp pháp ở Afghanistan và những nước khác không thể có được nguyên liệu để sản xuất vũ khí hạt nhân".

Alla Karimova, trưởng phái đoàn Uzbekistan, phát biểu: "Hiệp ước này rất quan trọng, bởi các quốc gia Trung Á cuối cùng đã nhận ra được vai trò của mình trong việc mang lại an ninh và sự ổn định cho khu vực".

Hiệp ước cũng có tác dụng ngăn cản Mỹ và Nga đưa vũ khí hạt nhân chiến lược vào khu vực. Vì lý do này, các nhà phân tích cho rằng Trung Quốc sẽ coi CANWFZ là một hành lang an toàn rất tốt đối với họ.

Bộ Ngoại giao Nga chưa bình luận gì. Nhưng nhà phân tích Alexei Malashenko nói rằng CANWFZ quan trọng đối với Trung Á hơn đối với Nga: "Thông qua hiệp ước xây dựng CANWFZ, lãnh đạo các nước Trung Á muốn nhấn mạnh rằng họ là một ngoại lệ ở châu Á. Họ không phải là Iran, họ không thể bị so sánh với Pakistan, họ không có ước mơ ấy. Với bản hiệp ước mới, họ thuộc về cộng đồng thế giới".

Trong suốt 5 năm đàm phán (1997-2002), Nga đã nỗ lực đưa vào dự thảo mấy ý ủng hộ việc họ tái triển khai vũ khí hạt nhân ở Trung Á. Matxcơva khẳng định, Hiệp ước An ninh Tập thể Tashkent (thủ đô Uzbekistan) 1992, ký giữa Kazakhstan, Kyrgyzstan và Tajikistan, cho họ quyền mang vũ khí hạt nhân vào Trung Á. Uzbekistan và Turkmenistan, hai nước không tham gia Tashkent 1992, lập tức bác bỏ điều này. Song Kazakhstan tìm cách trấn an Nga, nói là hiệp ước CANWFZ không ảnh hưởng tới các điều ước song phương hoặc đa phương đã ký trước đây trong cùng lĩnh vực.

Tuy nhiên, các quốc gia còn lại đã đưa vào thỏa thuận một câu nhấn mạnh, những nước ký kết có nghĩa vụ tiến hành tất cả các biện pháp cần thiết để thực hiện nguyên tắc chính của hiệp ước. Họ cho rằng với cách diễn đạt như vậy, Trung Á buộc phải từ chối dứt khoát mọi đề nghị triển khai vũ khí hạt nhân của Nga ở khu vực.

Về vấn đề trung chuyển nguyên liệu hạt nhân trái phép qua Trung Á bằng đường không, đường bộ, đường thủy, Kazakhstan đề nghị cho phép mỗi bên độc lập giải quyết các vụ việc liên quan. Uzbekistan và Turkmenistan thì lại muốn xiết chặt quy định này và buộc tất cả các bên cùng tham gia.

Song những mâu thuẫn trên đã sớm được giải quyết nhờ một số yếu tố. Trước tiên là tình hình chính trị trong khu vực thay đổi sâu sắc kể từ sau vụ tấn công khủng bố 11/9. Mỹ chủ động can thiệp vào Trung Á hơn, triển khai quân đội ở các căn cứ trên đất Uzbekistan, Kyrgyzstan. Ảnh hưởng của họ tại đây ngày càng tăng, điều mà Nga không thể không chấp nhận. Tình hình quốc tế khiến các nước Trung Á dễ giải quyết bất đồng với nhau hơn và cưỡng lại áp lực từ phía Nga. Bên cạnh đó, Trung Á còn nổi lên như tuyến đầu trong cuộc chiến chống khủng bố của Mỹ, do vậy, ý tưởng hình thành một khu vực không phổ biến vũ khí hạt nhân không còn trừu tượng nữa mà đã trở nên thực tế, vì rất cần phải ngăn chặn sự phổ biến vũ khí và nguyên liệu hạt nhân trên địa bàn chiến lược này.

Nhờ các nguyên nhân đó, 5 quốc gia Trung Á cuối cùng đã đi đến thỏa thuận cho ra đời CANWFZ. Vấn đề duy nhất tồn đọng là thời điểm ký hiệp ước. Kazakhstan muốn đợi đến cuối năm để xem liệu 5 cường quốc hạt nhân trên thế giới có ký nghị định thư công nhận hiệp ước mới của Trung Á hay không. 4 nước còn lại, đặc biệt là Uzbekistan, thì lại muốn tổ chức lễ ký kết ngay trong tháng này, nhân chuyến thăm khu vực của Tổng thư ký LHQ Kofi Annan (16-23/10).

5 quốc gia nhất trí ký hiệp ước tại một nơi từng là bãi thử hạt nhân của Liên Xô cũ ở Semipalatinsk, Kazakhstan.

T.D.K. (theo CNS, Washington Post)

Việt Báo
Comment :Sắp hình thành khu vực phi vũ khí hạt nhân ở Trung Á
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Sắp hình thành khu vực phi vũ khí hạt nhân ở Trung Á bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Sap hinh thanh khu vuc phi vu khi hat nhan o Trung A ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Sắp hình thành khu vực phi vũ khí hạt nhân ở Trung Á ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Thế Giới
Sorted formed sector of nuclear weapons in Central Asia
Central Asia, China, Southeast Asia, South Pacific, Latin America, Africa Regional Nuclear Weapons, the birth, the intensity Nations treaty, countries, production, strategy, popular form, 5
This is not the area of ​​nuclear proliferation 5th in the world after Latin America - Caribbean, South Pacific , Southeast Asia and Africa. The birth of it marked the move of Central Asia in order to separate themselves from weapons production strategies of the powers ...
Thế giới 24h (23/6): Pháp, Đức níu kéo Anh ở lại EU

Tổng thống Pháp Hollande khẳng định việc Anh không thể tiếp cận thị trường chung EU sẽ là một nguy cơ nghiêm trọng nếu Anh rời khỏi khối này.

  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Thoi su 24h1606 Danh ghen kinh hoang o Ha Dong
    Thời sự 24h(16/06): Đánh ghen kinh hoàng ở Hà Đông

    CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt; Mẹ 9x bỏ xác con gái ở bụi keo: Bán xe máy, quay lại xin làm phụ hồ; Cuộc sống hiện tại của 3 cha con bé trai bị bỏ rơi ở quán phở; Hơn 1.000 người tìm phi công Su-30 từ Hà Tĩnh đến Thái Bình; Gia cảnh của mẹ trẻ bị tố giả khổ lên mạng xin sữa cho con rồi đem bán

  • Thoi su 24h1506 Con rai vang ma quanh dam cuoi bo
    Thời sự 24h(15/06): Con rải vàng mã quanh đám cưới bố

    Chốt hạn đường sắt Cát Linh-Hà Đông:Phi thường hay phi thực tế?; Dòi trong cơm KTX ĐHQG: Chắc nuốt vài chục con vào bụng rồi!; Sữa Meiji Nhật Bản ở Việt Nam có thể là hàng giả; "Cò" dịch vụ đăng ký xe máy: Đưa 3,8 triệu đồng, 30 phút sau có giấy tờ!; Bé trai bị cắn tím người: Hiệu trưởng trường MN đến tận nhà xin lỗi

  • Thoi su 24h1406 MB tiem kich Su30MK2 mat lien lac
    Thời sự 24h(14/06): MB tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc

    Đường sắt Cát Linh-Hà Đông lại thất hứa: Lỗi phía Việt Nam?; Phượt thủ người Anh mắc sai lầm gì khi leo núi ở Sa Pa?; Máy bay tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc trong khi bay huấn luyện; Nữ sinh tử vong sau truyền nước: Phòng khám Thành Mỹ chịu trách nhiệm?; Rò rỉ khí độc amoniac ở hãng nước đá, nhiều người chạy tán loạn;

  • Thoi su 24h1306 Co gai bi sat hai nhet trong bao tai
    Thời sự 24h(13/06): Cô gái bị sát hại, nhét trong bao tải

    Tranh cãi về chất phenol "cực độc" trên cá nục; Báo động giới trẻ hồn nhiên mua "bóng cười" bằng mạng sống; Chồng nổi máu ghen dùng dao kề cổ vợ gây náo loạn Hà Nội; Đã xác định nguyên nhân nữ sinh 20 tuổi tử vong sau khi truyền nước; Dân xếp hàng chờ nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1206 1806
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/06 - 18/06)

    Đánh ghen "hội đồng" trước BigC Hà Đông; Toàn cảnh vụ dùng ô tô truy sát, nã đạn ở Hải Dương; Những bí mật đường dây cá độ nghìn tỷ của chủ salon ôtô; Từ chối chuyện chăn gối, chồng bị vợ đánh đến chết; Thầy tu trẻ vướng chuyện ái tình đẫm máu và nước mắt;....là những tin đáng chú ý.

  • Su kien quoc te noi bat 56116
    Sự kiện quốc tế nổi bật (5/6-11/6)

    Trung Quốc ráo riết xây dựng hải đăng ở Trường Sa; Nga có thể đánh bại NATO trong 60 giờ; Tổng thống Obama hậu thuẫn mạnh mẽ cho bà Hillary Clinton; Trung Quốc sẽ xây trạm nghiên cứu khổng lồ dưới Biển Đông... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 0506 11062016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (05/06 - 11/06/2016)

    Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu BIDV, Vietinbank phải trả cổ tức bằng tiền mặt; Vinalines xin thanh lý 6 con tàu; Bầu Đức viết tâm thư xin cổ đông thời gian vượt khó; lãi suất cho vay mua nhà ở xã hộixuống còn 4,8%...Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện

  • Nghin le chuyen tuan qua 0506 11062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 05/06 - 11/06/2016

    Phượt thủ người anh tử nạn khi leo Fansipan; Chìm tàu du lịch trên sông Hàn; Cá chết nổi trắng hồ Hoàng Cầu; Cột điện mọc xuyên nhà dân giữa Hà Nội; Ớn lạnh thứ ma dược mới núp bóng thuốc lá thơm; Lộ diện đường dây mua chứng chỉ tiếng Anh có 1-0-2 tại Ninh Bình... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.