Sắp hình thành khu vực phi vũ khí hạt nhân ở Trung Á

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Click vào ảnh
"Chiếc cột hình nấm" - hình ảnh khủng khiếp gắn liền với các vụ thử bom nguyên tử.

Đây sẽ là khu vực không phổ biến vũ khí hạt nhân thứ 5 trên thế giới, sau Mỹ Latin - Caribbe, Nam Thái Bình Dương, Đông Nam Á và châu Phi. Sự ra đời của nó đánh dấu động thái của Trung Á nhằm tách mình khỏi chiến lược sản xuất vũ khí của các cường quốc hạt nhân.

Ngày 27/9, tại Samarkand (Uzbekistan), 5 quốc gia Uzbekistan, Kazakhstan, Tajikistan, Kyrgyzstan và Turkmenistan đã nhất trí thông qua dự thảo hiệp ước xây dựng Khu vực Không Phổ biến Vũ khí Hạt nhân Trung Á (CANWFZ). Với động thái này, họ muốn cho thế giới thấy rằng Trung Á sẽ không để mình bị cuốn vào chiến lược về vũ khí của 5 cường quốc hạt nhân Mỹ, Nga, Anh, Pháp và Trung Quốc, cũng như cuộc chạy đua giữa hai nước Nam Á là Ấn Độ, Pakistan.

Theo quy định của hiệp ước, 5 bên tham gia CANWFZ không được phép triển khai, sản xuất, thử nghiệm vũ khí hạt nhân, hoặc giúp bất kỳ quốc gia nào làm những việc này. Họ cũng không được để cho nước khác đưa vũ khí hạt nhân vào khu vực.

Hồi Chiến tranh Lạnh, Kazakhstan là nơi đặt kho vũ khí hạt nhân của Liên bang Xô Viết. Sau khi Liên Xô sụp đổ, chính quyền Kazakhstan đã trao trả chúng lại cho Nga. Ngày nay, ở Trung Á, không quốc gia nào còn tàng trữ loại vũ khí này. Song bao quanh họ lại là các nước có vũ khí hạt nhân, hoặc "nghe nói" đang phát triển vũ khí hạt nhân. Bên cạnh Nga và Trung Quốc, Trung Á còn ở rất gần hai quốc gia đang là đối thủ của nhau trong cuộc chạy đua là Ấn Độ và Pakistan. Có thông tin khẳng định Iran và Iraq cũng đang sở hữu nguyên liệu phân hạch để sản xuất thiết bị hạt nhân.

Theo nhiều báo cáo khác nhau, hàng chục tổ chức khủng bố, kể cả mạng lưới Al-Qaeda của Osama bin Laden thời còn tung hoành ở Afghanistan, đã cố thu thập nguyên liệu phân hạch từ các nguồn ở Trung Á.

Những người ủng hộ cho rằng, hiệp ước sẽ ngăn chặn nguy cơ khu vực bị biến thành một hành lang trung chuyển nguyên liệu hạt nhân. "Trung Á là khu vực quan trọng bởi sự gần gũi của nó với Afghanistan", Arman Baisslanov, Cục trưởng Cục an ninh Quốc gia thuộc Bộ Ngoại giao Kazakhstan, nói. "Cộng đồng quốc tế tin tưởng rằng, kiểm soát chặt chẽ tình hình hạt nhân ở Trung Á sẽ góp phần làm cho các tổ chức bất hợp pháp ở Afghanistan và những nước khác không thể có được nguyên liệu để sản xuất vũ khí hạt nhân".

Alla Karimova, trưởng phái đoàn Uzbekistan, phát biểu: "Hiệp ước này rất quan trọng, bởi các quốc gia Trung Á cuối cùng đã nhận ra được vai trò của mình trong việc mang lại an ninh và sự ổn định cho khu vực".

Hiệp ước cũng có tác dụng ngăn cản Mỹ và Nga đưa vũ khí hạt nhân chiến lược vào khu vực. Vì lý do này, các nhà phân tích cho rằng Trung Quốc sẽ coi CANWFZ là một hành lang an toàn rất tốt đối với họ.

Bộ Ngoại giao Nga chưa bình luận gì. Nhưng nhà phân tích Alexei Malashenko nói rằng CANWFZ quan trọng đối với Trung Á hơn đối với Nga: "Thông qua hiệp ước xây dựng CANWFZ, lãnh đạo các nước Trung Á muốn nhấn mạnh rằng họ là một ngoại lệ ở châu Á. Họ không phải là Iran, họ không thể bị so sánh với Pakistan, họ không có ước mơ ấy. Với bản hiệp ước mới, họ thuộc về cộng đồng thế giới".

Trong suốt 5 năm đàm phán (1997-2002), Nga đã nỗ lực đưa vào dự thảo mấy ý ủng hộ việc họ tái triển khai vũ khí hạt nhân ở Trung Á. Matxcơva khẳng định, Hiệp ước An ninh Tập thể Tashkent (thủ đô Uzbekistan) 1992, ký giữa Kazakhstan, Kyrgyzstan và Tajikistan, cho họ quyền mang vũ khí hạt nhân vào Trung Á. Uzbekistan và Turkmenistan, hai nước không tham gia Tashkent 1992, lập tức bác bỏ điều này. Song Kazakhstan tìm cách trấn an Nga, nói là hiệp ước CANWFZ không ảnh hưởng tới các điều ước song phương hoặc đa phương đã ký trước đây trong cùng lĩnh vực.

Tuy nhiên, các quốc gia còn lại đã đưa vào thỏa thuận một câu nhấn mạnh, những nước ký kết có nghĩa vụ tiến hành tất cả các biện pháp cần thiết để thực hiện nguyên tắc chính của hiệp ước. Họ cho rằng với cách diễn đạt như vậy, Trung Á buộc phải từ chối dứt khoát mọi đề nghị triển khai vũ khí hạt nhân của Nga ở khu vực.

Về vấn đề trung chuyển nguyên liệu hạt nhân trái phép qua Trung Á bằng đường không, đường bộ, đường thủy, Kazakhstan đề nghị cho phép mỗi bên độc lập giải quyết các vụ việc liên quan. Uzbekistan và Turkmenistan thì lại muốn xiết chặt quy định này và buộc tất cả các bên cùng tham gia.

Song những mâu thuẫn trên đã sớm được giải quyết nhờ một số yếu tố. Trước tiên là tình hình chính trị trong khu vực thay đổi sâu sắc kể từ sau vụ tấn công khủng bố 11/9. Mỹ chủ động can thiệp vào Trung Á hơn, triển khai quân đội ở các căn cứ trên đất Uzbekistan, Kyrgyzstan. Ảnh hưởng của họ tại đây ngày càng tăng, điều mà Nga không thể không chấp nhận. Tình hình quốc tế khiến các nước Trung Á dễ giải quyết bất đồng với nhau hơn và cưỡng lại áp lực từ phía Nga. Bên cạnh đó, Trung Á còn nổi lên như tuyến đầu trong cuộc chiến chống khủng bố của Mỹ, do vậy, ý tưởng hình thành một khu vực không phổ biến vũ khí hạt nhân không còn trừu tượng nữa mà đã trở nên thực tế, vì rất cần phải ngăn chặn sự phổ biến vũ khí và nguyên liệu hạt nhân trên địa bàn chiến lược này.

Nhờ các nguyên nhân đó, 5 quốc gia Trung Á cuối cùng đã đi đến thỏa thuận cho ra đời CANWFZ. Vấn đề duy nhất tồn đọng là thời điểm ký hiệp ước. Kazakhstan muốn đợi đến cuối năm để xem liệu 5 cường quốc hạt nhân trên thế giới có ký nghị định thư công nhận hiệp ước mới của Trung Á hay không. 4 nước còn lại, đặc biệt là Uzbekistan, thì lại muốn tổ chức lễ ký kết ngay trong tháng này, nhân chuyến thăm khu vực của Tổng thư ký LHQ Kofi Annan (16-23/10).

5 quốc gia nhất trí ký hiệp ước tại một nơi từng là bãi thử hạt nhân của Liên Xô cũ ở Semipalatinsk, Kazakhstan.

T.D.K. (theo CNS, Washington Post)

Việt Báo
Xem tiếp chủ đề: Chạy đua vũ trang
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

Dị nhân trung quốc nuốt ếch và cá sống
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Thế Giới NỔI BẬT

Nhận xét tin Sắp hình thành khu vực phi vũ khí hạt nhân ở Trung Á

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Sắp hình thành khu vực phi vũ khí hạt nhân ở Trung Á bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Sap hinh thanh khu vuc phi vu khi hat nhan o Trung A ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Sắp hình thành khu vực phi vũ khí hạt nhân ở Trung Á ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Thế Giới.

Sorted formed sector of nuclear weapons in Central Asia
Central Asia, China, Southeast Asia, South Pacific, Latin America, Africa Regional Nuclear Weapons, the birth, the intensity Nations treaty, countries, production, strategy, popular form, 5

This is not the area of ​​nuclear proliferation 5th in the world after Latin America - Caribbean, South Pacific , Southeast Asia and Africa. The birth of it marked the move of Central Asia in order to separate themselves from weapons production strategies of the powers ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Thế Giới


  • Thoi su 24h2804 Ca chet do thuy trieu do chua thuyet phuc
    Thời sự 24h(28/04): Cá chết do thủy triều đỏ chưa thuyết phục

    Xử lý nghiêm, thậm chí truy tố nếu để xảy ra ngộ độc do ăn cá chết; Nắng nóng bất thường tại TP.HCM: Trẻ nhỏ đổ bệnh, người già đột qụy; Chuyên gia phản bác nguyên nhân thuỷ triều đỏ làm chết cá; Phát hiện công nhân tráo đổi, làm mới hạn bánh quy hết date; Cháy chung cư ở Linh Đàm: Trẻ vạ vật ngủ ngoài đường

  • Thoi su 24h2704 Be trai bi me ep uong thuoc doc da chet
    Thời sự 24h(27/04): Bé trai bị mẹ ép uống thuốc độc đã chết

    Cá chết bất thường ở Vũng Áng: Thêm 5 thợ lặn nhập viện; Thảm án ở Hải Dương: Bé trai 8 tuổi bị mẹ đẻ ép uống thuốc độc đã chết; Giả mạo facebook nữ sinh bị cưa chân để lừa đảo: Lỗi tại nhà hảo tâm; Dân "tố" nước có mùi hôi, GĐ nước sạch bảo "Đun lên là hết"; Hành trình 18 năm vật vã tìm "tiếng người" cho con gái

  • Thoi su 24h2604 Nam thanh nien o HN bi sat hai da man
    Thời sự 24h(26/04): Nam thanh niên ở HN bị sát hại dã man

    Người nhái lặn 200m dưới kênh đen ngòm ô nhiễm để tìm két sắt; Có nên ăn hải sản khi cá chết hàng loạt ở miền Trung?; Thủy ngân trong không khí Hà Nội: "Khói xe chỉ là nghi ngờ"; Bỏ chất cấm độc hại: Thái Lan mất 6-7 năm, Việt Nam chỉ 6-7 tháng; Hà Nội: Lại một chung cư có nước sạch "sạch" như... nước cống!

  • Thoi su 24h2504 Tre bi bao hanh Noi dau tinh than
    Thời sự 24h(25/04): Trẻ bị bạo hành - Nỗi đau tinh thần

    Những cô gái bị xử tội... hiếp dâm; ‘Ai đầu độc cá cũng phải bị xử lý’!; Nằm rạp xuống đất khi thanh niên quăng mìn ra đường; Trẻ em bị bạo hành: Những nỗi đau về thể xác và tinh thần; Từ những vụ tống tình, tiền bằng ảnh 'nóng': Bài học cho giới trẻ... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 25/04/2016.

  • Thoi su 24h2204 Thanh nien lay bua giet nguoi yeu
    Thời sự 24h(22/04): Thanh niên lấy búa giết người yêu

    Công an nóng vội bỏ qua, còn ta nóng vội thì ra vào tù; Vì sao có những miếng thịt bò lại ánh lên màu 7 sắc cầu vồng?; Mỗi ngày cả trăm người đi taxi "thất lạc hành lý"; Số phận như bóng ma của các cô gái Việt bị bán sang Trung Quốc; Lún vào đa cấp liên tỉnh, tiền tỉ bốc hơi

  • Xon xao nhung vu chong danh vo gay phan no
    Xôn xao những vụ chồng đánh vợ gây phẫn nộ

    Bạo lực gia đình từ lâu là một vấn đề nhức nhối trong xã hội, trong đó đáng báo động nhất là tình trạng bạo lực phụ nữ.

  • Sot virus trieu chung va cach dieu tri
    Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị

    Bệnh nhân sốt virus có thể khỏi sau 5-7 ngày điều trị. Tuy nhiên, nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. ------------ Xem thêm: Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị, http://vietbao.vn/tp/Sot-virus-trieu-chung-va-cach-dieu-tri/13168970/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dan ba Viet kho nhat the gioi
    Đàn bà Việt khổ nhất thế giới?

    Trên đời này, chỉ có cha mẹ mới có thể hi sinh vì con cái! Đừng nghĩ mình có thể thay đổi được người khác. Sống vì mình đi, thương mình đi, sáng suốt lên, đừng vì sợ thị phi, sợ không làm được mà sống chịu đựng cả đời. Ai bị..

  • Vu chu quan bi xu ly hinh su
    Vụ 'chủ quán bị xử lý hình sự"

    Ông Tấn thuê mặt bằng ở huyện Bình Chánh để bán cà phê, ăn sáng, cơm trưa... nhưng lại bị phạt tiền vì nhiều lý do rồi bị truy tố vì chậm đăng ký kinh doanh...

  • Tang thue moi truong voi xang dau
    Tăng thuế môi trường với xăng dầu?

    Đại diện Bộ Tài chính khẳng định, hiện Bộ Tài chính chưa có kế hoạch trình Chính phủ về điều chỉnh tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

  • Toan canh kinh te tuan 244 3004
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/4 -30/04)

    Trong buổi lễ Kỷ niệm 65 năm ngày thành lập ngành Ngân hàng Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu ngành điều hành linh hoạt lãi suất, kiềm chế lạm phát, đẩy mạnh tái cơ cấu; theo cách tính của Việt Nam, sau 4 tháng, lạm phát đang dừng ở mức 1,33%; mức lương của người lao động tại Việt Nam là 384-582 USD/tháng.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2404 29042016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 24/04 - 29/04/2016

    Cá chết hàng loạt tại vùng biển miền Trung; Sự thật về thông tin có thủy ngân lơ lửng trong không khí Hà Nội; Gió thổi đổ cột điện cao thế 500kV; Phản cảm cảnh chân dài mặc bikini 2 mảnh câu khách ở siêu thị tại HN; Cá chết, thuỷ ngân, chất cấm - người Việt sống sao... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 244304
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24/4-30/4)

    Mỹ chi 38 tỷ USD cho phòng thủ tên lửa trong 5 năm tới; một phần tài liệu Panama bí mật sẽ được công bố vào tháng 5; Bà Clinton, ông Trump đứng trước chiến thắng lớn ở 5 bang; Nhật Bản ngơ ngác mất hợp đồng tàu ngầm 39 tỷ USD... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 244 304
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/4 - 30/4)

    Tác động khủng khiếp của ô nhiễm không khí đến sức khỏe; 100% xúc xích Vietfoods chứa chất gây ung thư; Những món khoái khẩu mùa hè dễ gây ngộ độc nhất; Bé 6 tuổi dậy thì sớm vì được mẹ cho ăn một món liên tục trong 2 năm;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 2443042016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/4-30/4/2016)

    Nhiều khi cha mẹ đã vô tình 'xâm hại' con mà không hay biết; cảnh giác trước những chiêu 'móc túi' của thợ điều hòa; vấn nạn dùng chất cấm trong chăn nuôi; cá chết khiến người dân không dám ăn hải sản...Cùng với những câu chuyện về tình yêu, hạnh phúc gia đình với ý nghĩa sâu xa khiến chúng ta phải suy ngẫm nhiều hơn là các