"Quân bài Syria" trong cuộc chơi quyền lực
Hiện nay Syria đang ở trong một cơn lốc của trò chơi quyền lực thế giới và khu vực và mang nặng tính chất của một cuộc xung đột kéo dài liên quan đến lợi ích địa chiến lược và địa chính trị của tất cả các bên liên quan.
Bản thân cuộc khủng hoảng chính trị nội bộ của Syria có lẽ đã không được các cường quốc khu vực và thế giới chú ý nhiều đến như vậy vì "sự đàn áp thô bạo" không phải là hiện tượng hy hữu trong các nước ở Trung Đông. Nhưng Syria trở nên đặc biệt và thu hút sự chú ý chiến lược của các nước như Mỹ và các đồng minh của Mỹ ở Trung Đông vì nước này có quan hệ chiến lược với Iran và Nga.
Việc Nga và Trung Quốc cùng phủ quyết một nghị quyết kêu gọi Tổng thống Syria Bashar Assad từ chức tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc mới đây là một tín hiệu mạnh mẽ cho thấy các khuôn mẫu chiến tranh lạnh đã quay trở lại Trung Đông.
Sự tập hợp chiến lược ở Trung Đông hiện nay có thể thấy rõ một bên gồm các nước Mỹ, Israel, Thổ Nhĩ Kỳ, Jordan và các vương quốc giàu dầu lửa trong Vùng Vịnh và một bên là Iran, Syria liên kết với Nga và Trung Quốc. Iraq cũng có thể được coi là về phe với Syria và Iran sau khi Mỹ rút hết quân khỏi Iraq.
Thực tế, mối lo ngại chiến lược của Mỹ, Israel và các nước Arab là khả năng có thể nổi lên một “Vòng cung Shitte” ở khu vực, bao gồm Iran, Iraq, Syria và rất có thể là cả Lebanon. Từ trước tới nay dân chủ và nhân quyền chưa bao giờ là vấn đề cốt lõi của Mỹ ở Trung Đông, vì nếu như vậy thì Mỹ đã không bao giờ được phép hành động đối với các đồng minh trong khối Arab do Saudi Arabia dẫn đầu.
Vấn đề cốt lõi ở Trung Đông trong năm 2012 đối với Mỹ, Israel, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và các nước khác đồng minh với Mỹ là lật lại thế cân bằng chiến lược xuất phát từ việc Mỹ rút quân khỏi Iraq và hình thành một chiến lược mới về một trục chiến lược của Mỹ ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
Nhưng đối với Mỹ và Israel cũng như các nước đang cạnh tranh vai trò cường quốc khu vực với Iran như Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ, sự cô lập chiến lược khu vực đối với Iran sẽ không đầy đủ nếu không cắt đứt được quan hệ giữa Syria và Iran.
 |
| Những người biểu tình Syria mang theo các khẩu hiệu chống Chính phủ. Ảnh: Alarabiya |
Ý nghĩa của Syria
Ý nghĩa địa chiến lược của Syria là ở chỗ, khác với Israel, Syria cũng là một nước có danh tiếng ở Trung Đông, án ngữ phía Đông Điạ Trung Hải. Vị thế này đã mang lại những lợi thế chiến lược đáng kể đối với các nước Trung Đông nói chung đối với Địa Trung Hải.
Về mặt địa chính trị, Syria có chung biên giới đất liền với một số nước lớn như Thổ Nhĩ Kỳ (822 km) ở phía Bắc và Iraq (605 km) ở phía Nam và Tây. Syria cũng có biên giới chung với Israel (76 km), Jordan (375 km) và Lebanon (375 km). Do đó, tư thế chiến lược và các động lực chính trị của Syria đã tác động đến các quốc gia này.Cùng với các đặc tính nói trên, Syria không phải là nước có nền chính trị dễ bị khuất phục vì họ có một đội quân với nửa triệu lính, một lực lượng không quân khá lớn và một kho vũ khí tên lửa. Syria cũng có một mạng lưới phòng không khá tốt, chủ yếu xuất xứ từ Nga.
Về địa chính trị, Syria luôn là một nước Arab quan trọng sánh cùng Ai Cập và Iraq. Thậm chí ngày nay, Syria vẫn có những ảnh hưởng chính trị và quân sự khá mạnh mẽ ở Lebanon và trong cộng đồng người Arab gốc Palestine.
Trong lịch sử nói chung từ chiến tranh lạnh đến nay, Mỹ luôn coi Syria là nước đối địch trong tính toán chiến lược của Mỹ ở khu vực, trừ khoảng thời gian ngắn khi nước này tán thành đứng trong Liên minh của Liên Hợp Quốc trong Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất.
Mỹ luôn luôn chống Syria về mặt chiến lược vì Damacus có quan hệ chiến lược và chính trị gần gũi với Nga. Điều quan trọng hơn là sự thù địch không ngừng của Syria đối với Israel. Sự chiếm đóng quân sự ở Lebanon trong một thời gian dài và gần đây là gắn kết chiến lược với Iran,... tất cả sự kết nối này tạo ra thế đối đầu và thù địch trong nhận thức của Mỹ.Nga đã có những đầu tư chiến lược đáng kể ở Syria, một nước Arab hàng đầu bị coi là thù địch trong tính toán chiến lược của Mỹ. Vì vậy Syria trở thành tài sản chiến lược có giá trị đối với Nga.
Về phương diện quân sự, Syria mang lại vị thế cho Nga ở khu vực thông qua việc cho tạo thế đứng cho Hải quân Nga ở Địa Trung Hải.Trung Quốc ở xa Syria về địa lý và không có khả năng biểu dương sức mạnh quân sự như Nga. Tuy nhiên Trung Quốc với sức mạnh chính trị và kinh tế toàn cầu vẫn có thể làm đối trọng đặc biệt ở Trung Đông bằng cách hợp tác và phối hợp với Nga.
Điều này được thể hiện rõ qua việc phủ quyết kép của Nga và Trung Quốc gần đây đối với nghị quyết của Hội đồng Bảo an và Đại hội đồng Liên Hợp Quốc nhằm ép thay đổi chế độ ở Syria.
Vì vậy, về trò chơi quyền lực thế giới, Syria không phải là một quân cờ chiến lược không chủ vì họ nhận được sự ủng hộ chiến lược của cả Nga và Trung Quốc. Mỹ, Israel và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ phải tính đến sự ủng hộ chiến lược này trước khi tiến hành bất cứ động thái nào chống lại lãnh đạo của họ.
Syria với cường quốc khu vực
Bỏ qua giai đoạn lịch sử của Trung Đông từ năm 1948 vốn là một câu chuyện bất tận về sự thù địch giữa thế giới Arab và Israel. Điều cần nói là trong năm 2012 đã nổi lên một sự đối đầu chiến lược mới trong đó Iran trở thành một mối lo ngại chiến lược không chỉ đối với Mỹ và Israel mà còn đối với các Vương quốc Arab khác, đứng đầu là Saudi Arabia.
Cũng cần lưu ý rằng trong ván bài quyền lực ở khu vực Trung Đông hiện nay, ba đối thủ đang chạy đua cho chức quán quân ưu thế chiến lược khu vực là Iran, Thổ Nhĩ Kỳ và Saudi Arabia.
Trong ba đối thủ này thì Thổ Nhĩ Kỳ và Iran có thể được coi là những đối thủ thực thụ còn Saudi Arabia, ngoại trừ tiềm năng tài chính, không có được các đặc tính của một cường quốc khu vực tính theo cơ sở dân số và lực lượng quốc phòng.
Điều kỳ lạ là, Thổ Nhĩ Kỳ cho đến những năm gần đây lại có quan hệ tốt đẹp với Iran và tương đối tốt với Syria. Nhưng giờ đây những rạn nứt nghiêm trọng đã xuất hiện.
Vậy trong "ma trận" này, làm thế nào Syria trở thành trung tâm ở Trung Đông? Đó là câu hỏi mà hiện nay cần phải được giải quyết.
Syria không phải là một ứng viên để trở thành cường quốc khu vực Trung Đông. Tuy nhiên Syria là đối trọng nặng ký cho bất cứ bên nào mà Damacus ngả theo.
Hiện nay Syria nghiêng cán cân chiến lược về phía Iran và đó chính là nguồn gốc rắc rối mà nước này phải đối mặt.
Syria nghiêng về Iran đã tạo cho Iran một số lợi thế sau đây:
Thứ nhất, Syria mang lại cho Iran một sức mạnh chiến lược quan trọng chống lại Israel.
Thứ hai, ảnh hưởng lớn của Syria ở Lebanon cùng với ảnh hưởng của Iran với lực lượng vũ trang trong Hezbollah ở nước này càng làm cho mối đe dọa của Iran đối với Israel trở nên mạnh mẽ hơn.
Cuối cùng, Syria cung cấp cho Iran đường biển vào Địa Trung Hải
Về dư luận trong thế giới Arab, điều quan trọng là tình đoàn kết Hồi giáo chống lại sự đối đầu cơ bản chống lại Israel. Iran và Syria đã cho thấy độ tin tưởng về vấn đề này, trái ngược với các ứng viên khu vực khác như Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ.
Vì vậy có thể nói rằng vai trò trung tâm của Syria không hạn chế trong thế giới Arab mà còn mở rộng ra toàn bộ khu vực Trung Đông. Tính năng động của Syria theo hướng này sẽ không thay đổi cho đến khi Israel sẵn sàng tự nguyện trao trả Syria khu cao nguyên chiến lược Golan mà Tel Aviv chiếm đóng từ cuộc chiến tranh gần đây.
Một vài nhận xét
Rõ ràng là Syria đang bị cuốn vào vòng xoáy của trò chơi quyền lực khu vực và quốc tế chưa từng có ở Trung Đông. Rất có thể trò chơi này ngày càng trở nên căng thẳng và phức tạp hơn với việc Iran kiên quyết hướng tới việc xây dựng một kho vũ khí hạt nhân.
Liệu Syria có dứt bỏ mối quan hệ chiến lược hiện nay với Iran? Rất khó xảy ra.
Liệu Syria có từ bỏ mối quan hệ chiến lược lâu dài với Nga? Cũng không thể.
Giống như trong tính toán chiến lược của mình, Mỹ không thể chấm dứt giao vai trò trung tâm cho Israel ở Trung Đông, và Saudi Arabia trong thế giới Arab. Đây là những điều không thể xảy ra theo những chỉ số hiện nay.
Mỹ và phương Tây, với quyết tâm cô lập Iran thông qua việc cắt đứt quan hệ giữa Syria và Iran bằng việc thay đổi chế độ, sẽ đi vào một bãi lầy chiến lược. Syria không phải là một Lybia để họ có thể tiến hành một cuộc phiêuu lưu quân sự tựa như cuộc dạo chơi trên bầu trời Trung Đông.
Điều quan trọng hơn là một hậu quả nghiêm trọng và không lường trước được của một sự thay đổi chế độ do Mỹ - Israel - Thổ Nhĩ Kỳ dàn dựng ở Syria sẽ tạo ra một chỗ đứng cho al-Qaeda, lực lượng khủng bố cũng đòi thay đổi chế độ ở Syria. Chắc chắn, Mỹ không mong muốn điều đó xảy ra.
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Quân bài Syria" trong cuộc chơi quyền lực bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Quan bai Syria trong cuoc choi quyen luc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Quân bài Syria" trong cuộc chơi quyền lực ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề An Ninh Thế Giới của chuyên mục Thế Giới.
"all Syrian Army" in the power game
Middle East, Turkey, Saudi Arabia, China, the United Nations, political crisis, is not, Mediterranean, geopolitics, in the calculation, strategy, regional, for power, can, Syria
The internal political crisis broke out in Syria from May 8/2011, now converted into a crisis beyond borders ..
- 25/05 - 08:10: Nhật Bản dùng sóng âm thanh đối phó với tàu ngầm Trung Quốc
- 24/05 - 11:26: Trung-Nhật bất ngờ thay đổi "phong cách ngoại giao" với Mỹ
- 23/05 - 14:36: Trung Quốc bất ngờ cởi mở thông tin với Mỹ
- 23/05 - 09:11: Trung Quốc "già mồm" đòi chủ quyền Trường Sa của Việt Nam
- 22/05 - 13:44: Philippines tăng cường sức mạnh đối phó "kẻ chuyên bắt nạt"
- Indonesia chế tạo bom cho chiến đấu cơ giống Việt Nam (25/02/2012).
- Mỹ chuẩn bị mọi khả năng cho Syria (24/02/2012).
- Israel - Iran căng thẳng cùng “trò chơi chiến tranh” (24/02/2012).
- Trung-Nhật căng thẳng vì khác biệt trong đánh giá lịch sử (23/02/2012).
- Triều Tiên: Hội nghị hạt nhân là "hành động khiêu khích quá.. (23/02/2012).
- Lập trường năm điểm của Trung Quốc về Syria (22/02/2012).
- Israel triển khai tên lửa đánh chặn Vòm Sắt đối phó Iran (21/02/2012).
- Chuyên gia quân sự Mỹ bàn về kế hoạch tấn công Iran của.. (21/02/2012).
- Trung Quốc ‘dâng’ Syria cho phương Tây? (21/02/2012).
- Mỹ vừa đe Iran vừa trấn an Israel (06/03/2012).
- Quan bai Syria trong cuoc choi quyen luc (06/03/2012).
- Thời sự 24h: Bi kịch vợ nhét ma túy vào ví chồng rồi báo CA
Sự cố mất điện toàn miền Nam: Ai sẽ phải bồi thường thiệt hại?; Ngày đền tội của băng cướp 1000 lượng vàng bằng súng chấn động; Triều Tiên chấp nhận theo lời Trung Quốc về đàm phán; Bác sĩ bật mí ‘chiêu trò’ móc túi người bệnh; Đằng sau ánh hào quang của sao Hàn Quốc... là những tin tức nóng nhất trong ngày 24/05
- Thời sự 24h: Nick Vujicic tại sự kiện "Nick chào Việt Nam"
EVN thông báo về sự cố mất điện toàn miền Nam; Sốc vì thu nhập "bèo" của các mại dâm nam; Trung Quốc "già mồm" đòi chủ quyền Trường Sa của Việt Nam; Xuất hiện "bút bi thần kì" lợi hại hơn "bút phù thủy"; Phố “trai gọi” chuyên phục vụ quý bà; "Rẻ" như "sao" Việt... là những tin tức nóng nhất trong ngày 23/05.
- Thời sự 24h (22/05): Một trinh nữ Việt, giá tối thiểu 3000 USD
Sốc giá tối thiểu 3.000 USD "mua" một trinh nữ Việt; Vụ “nam giới bán dâm”: Có cả giáo viên tham gia!; Hàn Quốc: Mối đe dọa từ Triều Tiên “chưa từng có”; Ăn sữa chua mít: Tự đầu độc mình?; Phẫn nộ clip nhóm thiếu niên trêu chọc cụ già; Sự khác biệt thú vị giữa trẻ con ngày ấy và bây giờ... là những tin nóng nhất trong ngày 21/05.
- Thời sự 24h: Bị tiêm vắc xin "hết đát", cháu bé "sốc" thuốc
Côn đồ truy sát nữ sinh: Dân lý giải chuyện đứng nhìn; Thu phí nhạc số: Không thành công cũng thành nhân; Vòi rồng khổng lồ san phẳng ngoại ô Mỹ, 51 người chết; Hàng ngàn người Hà Nội ăn nước phở bẩn mỗi sáng; Chuyện "đo đạc" thí sinh hoa hậu; Điệp khúc mất điện mùa nóng, chiêu tăng giá của EVN?... là những tin nóng nhất trong ngày 21/05
- Thời sự 24h: Hàng chục người Việt Nam bị vi khuẩn 'ăn thịt'
Thiết bị gián điệp tinh vi xuất hiện ở Hà Nội; M.U 5-5 West Brom: Sir Alex chia tay trong sự điên rồ; Hàn Quốc triển khai tên lửa sát biên giới Triều Tiên; Rùng rợn những cơn ghen mất tính người; Vi khuẩn “ăn thịt người” ở Việt Nam; “Sao” Việt dự LHP Cannes làm gì?; Một lít xăng đang cõng 4 loại thuế, 3 loại phí...là những tin nóng nhất trong ngày 20/05.
- Bầu Đức "phá rừng" tại Lào, Camphuchia?
Dính cáo buộc phá rừng từ Global Witness, bầu Đức không chỉ mất 300 tỷ đồng trong hai ngày mà thiệt hại còn có thể tiếp tục gia tăng.
- Kinh hoàng những đòn ghen cay độc
Những hành vi ghen tuông dã man khiến nhiều người không khỏi rùng mình.
- Nick Vujicic đến Việt Nam
Chàng trai không tay chân Nick Vujicic bắt đầu chuyến giao lưu, nói chuyện tại Việt Nam từ ngày 22-5.
- 1001 chiêu "chữa bách bệnh" quái gở
Các “thầy” có thể chữa được bách bệnh bằng những cách kỳ quái.
- "Nude để thiền" hay sự sa đọa của nhà sư?
Nude để thiền dù chỉ mới được đăng tải nhưng một số bức ảnh khác trong bộ ảnh này nhanh chóng được cư dân mạng lùng sục.
- Bản tin sức khỏe tuần 19/5 đến 25/5/2013
Trà sữa trân châu chứa chất gây thận? Đúng - Sai việc chọn sữa cho con; "Yêu" đều đặn sẽ giúp tăng tuổi thọ; Những vấn đề không kiểm soát được khi "yêu"; Những sai lầm trong chuyện đấy; Tác dụng bất ngờ của hạt dẻ cười; Cách chăm sóc "vùng kín" sau sinh; Bơi lội môn thể thao tốt khi mang bầu; Tác dụng của quả đu đủ... là thông tin hữu ích trong mục sức khỏe.
- Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (19/05 – 25/05)
Phẫn nộ những người mẹ sát hại con vì hận tình; Đắng lòng cảnh đời bé gái tâm thần 13 tuổi bị hiếp; Đề nghị điều tra trinh nữ Việt Nam bán dâm tại Singapore
- Toàn cảnh thể thao từ 19/5 – 25/5
Toàn cảnh hạ màn của các giải đấu Châu Âu tuần qua; Mourinho chính thức chia tay Real Marid; Chelsea và công cuộc xây dựng triều đại mới dưới thời Mourinho
- Toàn cảnh Showbiz tuần (19/5 – 25/5)
Nóng sự kiện Nick Vujicic “chàng trai kỳ diệu nhất hành tinh”: “Chào Việt Nam”, Lý Nhã Kỳ vung tiền không tiếc tay tại Cannes, cặp sao Chạng vạng lại tan đàn xẻ nghé
- Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/05 - 25/05)
Xung quanh sự cố mất điện toàn miền Nam; Nick Vujicic diễn thuyết ở Việt Nam; Phố “trai gọi” chuyên phục vụ quý bà
Viết phản hồi