Thứ hai, 21 Tháng năm 2007, 10:46 GMT+7

Nga–EU hay câu chuyện giữa châu Âu cũ và châu Âu mới

Hội ngh thượng đỉnh 19 giữa Nga và EU c ăng thẳng với rất nhiu him khích. Đằng sau đó là câu chuyện quan h Nga - EU hay là câu chuyện nội b của một EU cũ và một EU mới?

Đối tác nghi k

Hôm thứ năm, một chương trình ca nhạc truyền thống đặc biệt của Nga đã đón chào các vị khách đến từ châu Âu mở màn cho Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 19 giữa lãnh đạo Nga và nước giữ vị trí chủ tịch luân phiên của EU. Nhưng những màn múa hát đặc sắc đã không làm dịu đi không khí hiềm khích giữa hai bên mà chỉ là khúc dạo đầu cho một Hội nghị được dự báo hết sức căng thẳng.

Quan hệ giữa Nga và EU được định hình theo khuôn khổ đối tác từ năm 1994 với Hiệp định Đối tác sẽ chấm dứt hiệu lực vào tháng 12 năm nay. Quan hệ kinh tế - thương mại giữa Nga và EU vào thời điểm này có nền móng hết sức vững chắc và thậm chí "có nhiều tiến bộ" như lời một quan chức của Ủy ban châu Âu. Nga là đối tác cung cấp hơn 30% nhập khẩu năng lượng của EU trong khi đó EU là thị trường chiếm tới 57% xuất khẩu của Nga và đầu tư trực tiếp của các nước EU chiếm 76% tổng đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Nga.

putin.jpg

Dù có nhiều lợi ích về kinh tế, quan hệ đối tác giữa Nga và EU trong thời gian qua cũng bị che phủ bởi bóng mây của sự lạnh đi trong quan hệ giữa Nga và phương Tây. Trọng tâm của căng thẳng này là việc Mỹ tuyên bố tiến hành lắp đặt những trạm rađa và tên lửa đánh chặn trong chương trình phòng thủ tên lửa chiến trường tại hai nước thuộc vùng ảnh hưởng cũ của Nga là Ba Lan và CH Séc.

Đồng thời, EU cùng với Mỹ cũng chỉ trích Chính phủ của ông Putin đang cố tình thu hẹp "không gian dân chủ ở Nga" cũng như là tìm cách khống chế nguồn cung năng lượng thiết yếu cho châu Âu. Những biểu hiện mới nhất của hướng đi này là việc Moscow đã thẳng tay giải tán những cuộc biểu tình của phe đối lập và việc Nga ký kết với các nước Turmenistan và Kazakhstan một hiệp định xây dựng đường ống đưa khí đốt từ các nước này tới Nga trước khi bán sang Tây Âu.

Trong khuôn khổ Hội nghị lần này quy tụ Thủ tướng Đức Angela Merkel, nước đương nhiệm chủ tịch luân phiên của EU, Chủ tịch Ủy ban châu Âu José-Manuel Barroso, và Tổng thống sắp mãn nhiệm của Nga, ông V. Putin, Nga và EU hy vọng sẽ sớm khởi động đàm phán về Hiệp định Quan hệ Đối tác mới.

Dự án Hiệp ước Đối tác Nga – EU mới sẽ nhằm vào các lĩnh vực hợp tác chính như việc thành lập một Khu vực tự do Mậu dịch Nga – EU, dỡ bỏ từng bước những rào cản về nhập cư và dịch chuyển lao động thông qua hệ thống thị thực mới và nhất là một khuôn khổ pháp lý mới cho hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, điều mà hầu hết các nước EU rất quan tâm.

Nhưng nghịch lý thay, trong khi hầu hết các nước EU, đặc biệt là các nước thành viên cũ đều mong muốn sớm khởi động đàm phán để đi đến ký kết một Hiệp định Đối tác mới với Nga nhằm giải toả những quan ngại trong quan hệ giữa Nga và EU thì trở ngại cho việc khởi động tiến trình đàm phán lại đến chủ yếu từ những thành viên mới. Trong khi đó tiến trình đàm phán dự kiến sẽ phải kéo dài ít nhất 1 năm và để được tất cả 27 nước thông qua sẽ phải mất 2 năm nữa.

Tại Warsaw, Ngoại trưởng Ba Lan tuyên bố rằng quan hệ giữa Nga và EU đang ở trong "tình thế khủng hoảng" và rằng đây là "một cuộc khủng hoảng giữa EU và Nga" chứ không phải giữa họ với những người Nga hàng xóm. Cùng với một số thành viên mới của EU, Ba Lan tuyên bố sẽ sử dụng quyền phủ quyết để ngăn chặn việc đàm phán một hiệp định mới với Nga.

Hay câu chuyện giữa châu Âu cũ - mới

Trên thực tế khủng hoảng giữa Nga và các nước này bắt nguồn từ quan hệ song phương giữa Nga và các thành viên mới của EU hơn là quan hệ đa phương giữa Nga và EU. Chẳng hạn trong quan hệ với Ba Lan, người Nga chỉ trích giới chức Ba Lan đã không thắt chặt các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm và do đó đã áp đặt lệnh phong tỏa đối với các sản phẩm thịt đến từ nước này. Trong khi đó, Litva, thành viên mới khác cũng đe dọa sử dụng quyền veto trong đàm phán với Nga nếu Nga không cung cấp dầu mỏ trở lại cho nước này.

Khủng hoảng dầu mỏ giữa Nga và Litva nổ ra vào tháng 7 năm 2006 khi phía Nga thông báo khoá đường ống dẫn dầu sang Litva sau khi có dấu hiệu rò rỉ trên đường ống ở phía lãnh thổ Nga. Nhưng trên thực tế, Litva cho rằng đây là phản ứng của Nga sau việc Litva bán lại một nhà máy lọc dầu trước đây thuộc sở hữu của công ty Nga Iukos cho Ba Lan trong khi phía Nga đang mong muốn mua lại.

Mới đây Nga và EU cũng nổ ra bất đồng xung quanh việc Estonia, một thành viên mới khác của EU và từng là một nước Cộng hoà thuộc Liên Xô quyết định di chuyển tượng đài tưởng niệm các chiến sĩ Hồng quân. Phía Nga cho rằng việc EU lên tiếng bênh vực Estonia là không thoả đáng. Người phát ngôn của Điện Kremlin tuyên bố rằng "hành động này đe doạ đến những giá trị nhân bản của chính châu Âu bởi nó chống lại chính những người đã hy sinh để cứu châu Âu khỏi bàn tay của chủ nghĩa Quốc xã". Trong khi đó, EU lại cho rằng đây là công việc hoàn toàn thuộc thẩm quyền nội bộ của Estonia.

Trong khi dư luận chỉ quan tâm đến những tuyên bố cứng rắn của lãnh đạo của các nước này thì nhiều chuyên gia về châu Âu đã chỉ ra rằng đây là hệ quả tất yếu của việc mở rộng Liên minh châu Âu mà không có sự thay đổi phù hợp về mặt thể chế và phương pháp làm việc của tổ chức này. Trong khi bản Hiến pháp châu Âu chưa được tất cả các nước thông qua (Pháp và Hà Lan đã phủ quyết bản Hiến pháp này thông qua trưng cầu dân ý hồi năm 2005), những thủ tục quyết sách trong Liên minh châu Âu vẫn chưa thể thay đổi.

Cho dù bà Merkel khẳng định rằng, những tranh chấp giữa Nga với Ba Lan hay với Litva thuộc về lĩnh vực Cộng đồng và vì vậy sẽ liên quan đến toàn bộ EU nhưng nếu chiểu theo bản Hiến pháp mới, các nước thành viên sẽ không có nhiều khả năng sử dụng quyền phủ quyết khi đa số các vấn đề thuộc khuôn khổ Cộng đồng sẽ được thông qua bằng phương pháp “đa số đủ thẩm quyền” (qualified majority voting).

Hơn nữa, nhiều nhà phân tích cũng chua chát nhắc lại rằng trong vụ Mỹ tấn công Iraq năm 2003, các nước Đông và Trung Âu sắp trở thành thành viên của EU lại không hề biểu đạt tình đoàn kết cũng như mối quan ngại chung của EU khi ủng hộ hành động của Mỹ. Và mới đây nhất, việc Ba Lan và CH Séc đồng ý cho Mỹ lắp đặt các cơ sở chống tên lửa cũng không hề nhận được sự ủng hộ của EU hoặc của các nước chủ chốt của châu Âu như Đức hay Pháp. Đạo luật mới của Ba Lan yêu cầu các viên chức đã từng cộng tác với mật vụ thời Cộng sản phải khai báo với chính quyền, hay việc Estonia di chuyển tượng đài Hồng quân cũng không hẳn là những hành động nằm trong khuôn khổ những giá trị chung của EU.

Trong câu chuyện này, có lẽ người phát ngôn của Điện Kremlin đã có lý khi cho rằng Tổng thống Putin không muốn “bi kịch hoá sự phủ quyết của Ba Lan, (bởi) đó là một câu chuyện nội bộ của EU”, một câu chuyện nội bộ nhưng không chỉ giữa “châu Âu cũ” và “châu Âu mới” như cách mỉa mai của Phó Tổng thống Mỹ D. Cheney mà còn của chính EU khi tổ chức này chưa thể cải tổ để có thể hoạt động hiệu quả với 27 nước thành viên.

  • Hồng Hà

Việt Báo

Nhận xét tin Nga–EU hay câu chuyện giữa châu Âu cũ và châu Âu mới

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nga–EU hay câu chuyện giữa châu Âu cũ và châu Âu mới bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nga EU hay cau chuyen giua chau Au cu va chau Au moi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nga–EU hay câu chuyện giữa châu Âu cũ và châu Âu mới ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phân Tích & Bình Luận của chuyên mục Thế Giới.

Russia-EU story between old Europe and new Europe
Polish summit, new members, Europe, the story, relations, countries, partners, negotiations, EU , the, in, action, legal

19 summit between Russia and EU with a lot of stress grudge. That is the story behind Russia relations - EU or is the story of an EU internal old and a new EU?.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu ngay 108 den 168
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ ngày 10-8 đến 16-8)

    Tổng thổng Mỹ, Obama cho phép không kích quân nổi dậy ở Iraq, kết quả các cuộc bầu cử Tổng thống ở Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, Trung Quốc bác bỏ đề xuất giải quyết tranh chấp ở Biển Đông của Philippines... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1008 1608
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (10/08 - 16/08)

    Thông tin TQ phát hành sách phi pháp về đường chín đoạn; Ngày 19/8 chính thức công bố kết luận thanh tra chùa Bồ Đề; Chống trượt cao học, 40 người lót tay hơn 1 tỷ đồng; hay Công điện khẩn về tăng cường phòng chống virus cúm A/H5N6 ..... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (10/08 - 16/08)

  • Toan canh Showbiz tuan 1008 1608
    Toàn cảnh Showbiz tuần (10/08 – 16/08)

    Chuyện tình yêu đầy sóng gió của các mỹ nhân Phi Thanh Vân, Hồ Ngọc Hà, DJ Oxy, chiêu trò mới gây chú ý của Ngọc Trinh, Đàm Vĩnh Hưng, nhóm nhạc Hàn Quốc 2NE1 gây "bão" ở Việt Nam, vấn đề thu tiền tác quyền âm nhạc lại nóng, tài tử Robin Williams qua đời, diễn viên "Thiên long bát bộ" bị bắt vì dùng ma túylà những thông tin nổi bật tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 108 168
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/8 - 16/8)

    Kem đánh răng Colgate chứa chất gây ung thư khiến người tiêu dùng hoang mang, sau khi giảm giá xăng, Petrolimex lại than ít lãi, Thanh Long được mùa mất giá khiến người nông dân điều đứng, lãi khủng của Vietnam Airlines, đủ chiêu "né trần" giá sữa của doanh nghiệp... là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 108 168
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (10/8 - 16/8)

    Đám cưới của cô dâu bị ung thư, tình yêu trái ngọt của chàng trai tật nguyền và rất nhiều câu chuyện tình yêu gây xúc động; Nuôi dạy con - Những câu chuyện hy sinh và cả những sự việc tàn ác; Chuyện gia đình của những mối tình đồng tính; Nhiều tin tức thực phẩm độc hại nên lưu ý; cùng với đó là những bài viết đáng suy ngẫm về thực trạng cuộc sống quanh ta...