Liên Xô mắc bẫy Mỹ trong cuộc chiến Afghanistan?

Trong số hàng loạt những sự kiện chính trị quốc tế diễn ra năm 1979, có hai sự kiện đáng chú ý nhất là: Cách mạng Hồi giáo ở Iran và cuộc chiến mạo hiểm của Liên Xô tại Afghanistan. Những sự kiện này đã góp phần làm thay đổi toàn bộ hệ thống địa chính trị thế giới, mà nền tảng của chúng là sự đối lập giữa Mỹ và Liên Xô.

Cách mạng Hồi giáo Iran dẫn đến sự can thiệp của Mỹ

Thế giới biết rõ rằng, việc Giáo chủ Iran Ayatollah Khomeini lên nắm quyền đã phá vỡ một nguyên tắc cơ bản, vốn làm cơ sở cho cấu trúc địa chính trị phương Tây được Mỹ dựng nên sau Thế chiến thứ hai. Iran lúc đó được hình dung như một quân bài quan trọng nhất trong “cuộc chơi” địa chiến lược giữa Mỹ và Liên Xô. Cho nên việc quân bài này không còn nữa đã thôi thúc Lầu Năm Góc và Washington xem xét kỹ vấn đề địa chính trị của Mỹ ở khu vực này.

Những xung đột tại Trung Đông bắt nguồn từ Nhà Trắng
Những xung đột tại Trung Đông có bàn tay can thiệp của Mỹ

Như vậy, Iran từ một nước độc lập và không chịu sự kiểm soát của ai đã trở thành nước có nhiều biến động, chịu sự sắp đặt về địa chính trị khu vực và ẩn chứa trong mình mối đe dọa tiềm tàng đối với sự toàn vẹn của hệ thống thế giới lưỡng cực.

Ngoài ra, quốc gia Iran sau Cách mạng Hồi giáo, như một cường quốc chống Mỹ và Israel, có tất cả những đặc điểm cần thiết (đặc biệt là vị trí địa lý, chiều dài lãnh thổ và sự thuần nhất về chính trị và tôn giáo) để ít nhất cũng có thể kỳ vọng vào quyền bá chủ ở khu vực Trung Đông. Và điều này đã đặt Iran vào thế đối lập công khai với Ankara, Tel-Aviv (hai thành trì chính về chính sách khu vực của Washington) và Islamabad.

Vì những lý do này mà các chiến lược do Washington vạch ra ngay lập tức đã khiến Saddam Hussein đẩy Iraq vào cuộc chiến với Iran.

Sự bất ổn toàn khu vực đã mang đến cho Washington và các nước phương Tây thời gian để xây dựng chiến lược dài hạn và tiến vào sát sườn của Liên Xô.

Liên Xô bị Mỹ gài bẫy?

Cách đây 11 năm, cố vấn Tổng thống Mỹ Jimmy Carter phụ trách về an ninh quốc gia Zbigniew Brzezinski khi trả lời phỏng vấn Le Nouvel Observateur (ngày 15-21/01/1998, trang 76) đã nói rằng, các nhân viên Cơ quan tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã có mặt tại Afghanistan để làm khuấy đảo tình hình Kabul ngay trong tháng 7/1979, tức là 5 tháng trước khi quân đội Liên Xô vào can thiệp.

Chỉ thị đầu tiên của Tổng thống Jimmy Carter về việc hỗ trợ bí mật cho những thế lực chống đối chính phủ thân Liên Xô được đưa ra vào ngày 3/7/1979. Cũng trong ngày hôm đó, nhà hoạch định chiến lược người Mỹ gốc Ba Lan đã gửi đến Tổng thống Carter tờ trình trong đó nói rõ rằng, chỉ thị của ông Carter sẽ dẫn đến sự can thiệp quân sự của Mocsow vào khu vực này. Quả đúng như vậy, điều đó đã xảy ra vào tháng 12/1979.

Trong cuộc phỏng vấn đó, Brzezinski nói rằng, khi quân đội Liên Xô tiến vào Afghanistan, ông đã trình lên Tổng thống Carter thêm một bản thông báo nói rõ rằng, cuối cùng thì Mỹ cũng có thể đẩy Liên Xô vào một cuộc chiến như cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam. Theo ông Brzezinski, cuộc xung đột nặng nề nhất đối với Moscow sẽ đẩy Liên Xô đến thất bại.

Sự ủng hộ quân sự lâu dài của Liên Xô cho Chính phủ cộng sản Afghanistan thực ra đã càng làm yếu thêm cho chính Liên Xô, nước mà đến thời điểm đó vẫn còn chịu hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế xã hội và nội chính.

Tất cả chúng ta hiện nay đều biết rõ rằng, việc Liên Xô rút quân ra khỏi Afghanistan đã làm cho tình hình chính trị, kinh tế và địa chiến lược trong khu vực thêm dễ bị tổn thương. Mười năm sau Cách mạng Hồi giáo Iran, toàn bộ khu vực đã bị lâm vào trạng thái bất ổn trầm trọng. Sự thất bại của Liên Xô trong cuộc chiến mạo hiểm ở Afghanistan và sự sụp đổ của Nam Tư (một quốc gia đệm giữa Liên Xô và các khối liên minh phương Tây) trong những năm 1990 đã khai thông con đường nhằm mở rộng sự ảnh hưởng của Mỹ - một siêu cường tại Âu - Á theo nhận định của Bộ trưởng Pháp Hubert Védrine. Tiếp theo hệ thống lưỡng cực là một kỷ nguyên địa chính trị mới – thời kỳ của thế giới đơn cực.

Thế giới đơn cực mới đã tồn tại trong một thời gian không dài. Nó đã kết thúc vào đầu thế kỷ 21 cùng với sự trở lại của Nga trên trường quốc tế và sự trỗi dậy của một số nước lớn về kinh tế và địa chính trị như Trung Quốc và Ấn Độ.

Afghanistan, "cửa ngõ của cuộc khủng hoảng"

Nhờ có những đặc điểm mà trước hết có liên quan đến vị trí địa lý (đường biên giới giáp với các nước Cộng hòa thuộc Liên Xô trước đây là Turkmenistan, Uzbekistan và Tazikistan) và sự đa dạng về dân tộc, văn hóa và tôn giáo, nên trong con mắt Washington, Afghanistan được coi là quốc gia “cửa ngõ của cuộc khủng hoảng”, bởi nước này có vùng lãnh thổ trải dài từ biên giới phía nam Liên Xô đến Ấn Độ Dương. Do những nguyên nhân địa chính trị và địa chiến lược nên vai trò của Liên Xô tại Afghanistan cuối cùng cũng đã được trao lại cho Afghanistan.

Xuất phát từ quan điểm phân tích địa chính trị, Afghanistan là một ví dụ điển hình của khu vực khủng hoảng, nơi từ xa xưa thường xảy ra những cuộc tranh giành lợi ích của những nước mạnh.

Lãnh thổ thuộc nước Cộng hòa Hồi giáo Afghanistan hiện nay, nơi quyền lực chính trị từ trước đến nay vẫn được thiết lập bởi sự thống trị của những bộ lạc người Pustun đối với các nhóm bộ tộc khác như Tajik, Uzbek, Turmen, Baluchi, đã được hình thành trên biên giới của ba thế lực địa chính trị là Đế chế Mông Cổ, Quốc vương Uzbekistan và Đế chế Ba Tư. Lẽ tự nhiên, lịch sử của quốc gia giáp biên này được xác định bằng những sự bất đồng của ba “đấu thủ” hùng mạnh này.

Trong thế kỷ 18 và 19, khi trên lãnh thổ nhà nước Afghanistan hình thành nên tiểu vương quốc thống nhất, thì khu vực này trở thành “chiếc bánh ngọt” đối với những “đấu thủ” có địa chính trị hùng mạnh khác, đó là Đế chế Nga và Vương quốc Anh. Lúc đó cường quốc Nga có kế hoạch tiến xuống phía Nam để đến những vùng biển ấm qua Ấn Độ và Trung Quốc. Trong khi đó, Đế chế Anh quốc muốn khẳng định vị thế bá chủ của mình trên khắp Âu - Á: Phía Đông là từ Ấn Độ đến Trung Quốc, Burma và Tây Tạng, còn phía Tây là từ Pakistan ngày nay đến Afghanistan, Iran, Biển Đen, Mesopotamia và Vịnh Ba Tư.

Trong hệ thống thế giới lưỡng cực của thế kỷ 20, Afghanistan lại trở thành “vũ đài tranh giành” giữa Liên Xô và Mỹ.

Kể từ năm 2001 khi Mỹ đưa quân vào Afghanistan - “cái bẫy” một thời đối với Liên Xô - nay đang đưa cơn ác mộng dai dẳng quay trở lại với chính Mỹ.

Video nổi bật

Clip võ thuật quân đội Hàn Quốc thu hút 3 triệu lượt xem
00:00 / --:--

TIN Thế Giới NỔI BẬT

"Chú Sam" thách TQ chứng minh được yêu sách trên BĐ

Theo tờ Philstar, Mỹ vừa lên tiếng thách thức Trung Quốc chứng minh một cách hợp pháp chủ quyền mà nước này đòi hỏi trên biển Đông. Nếu Trung Quốc làm được điều đó, Mỹ sẽ ủng hộ 100% cho Trung Quốc.

IS tử hình hơn 3.000 người ở Syria trong 1 năm

Chỉ trong một năm tuyên bố thành lập Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS, tổ chức khủng bố này đã tử hình hơn 3.000 người ở Syria trong đó hơn một nửa là dân thường bao gồm 74 trẻ em.

Quan bóng rổ Trung Quốc bị điều tra tham nhũng

Quan bóng rổ Trung Quốc bị điều tra tham nhũng, cụ thể là Hiểu Thiên, phó tổng cục trưởng Tổng cục thể thao TQ (GAS) bị điều tra vì “vi phạm kỷ luật đảng và vi phạm pháp luật”, theo Ủy ban kiểm tra-kỷ luật trung ương (CCDI) thuộc Đảng Cộng sản TQ (CPC) hôm 26.6.

Nhận xét tin Liên Xô mắc bẫy Mỹ trong cuộc chiến Afghanistan?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Liên Xô mắc bẫy Mỹ trong cuộc chiến Afghanistan? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lien Xo mac bay My trong cuoc chien Afghanistan ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Liên Xô mắc bẫy Mỹ trong cuộc chiến Afghanistan? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phân Tích & Bình Luận của chuyên mục Thế Giới.

U.S. trapped in the Soviet war in Afghanistan?
Soviet Union, India, China, geopolitics, notably, the war, regional events, Muslim, strategy, revolution, Afghanistan, to Iran, Water

In the series of the international political events took place in 1979, there were two notable events are: the Islamic Revolution in Iran and the war on the Soviet adventure in Afghanistan ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Thế Giới


  • Thoi su 24h306 Nhan chung moi vu ong Chan
    Thời sự 24h(30/6): Nhân chứng mới vụ ông Chấn?

    Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Hình ảnh Kỳ Duyên, Mai Phương Thúy không bao giờ muốn nhìn lại; Khách ném lọ cà tại sân bay bị phạt 750 nghìn; Dân quân cầm đầu nhóm côn đồ chém người như phim...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 30/6.

  • Thoi su 24h296 Tai xe kien may toc do ban dieu
    Thời sự 24h(29/6): Tài xế kiện máy tốc độ "bắn điêu"

     Nhiều Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp kiểm tra thi THPT quốc gia; Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu qua đời; Bỏ 55 triệu mua cây hồng trăm bông đẹp lòng vợ trẻ; Bị đặt bẫy, tài xế quyết kiện máy tốc độ "bắn điêu"?; 

  • Thoi su tuan qua Dai gia bi tat axit tren xe Lexus
    Thời sự tuần qua: Đại gia bị tạt axit trên xe Lexus

    VTC chính thức trực thuộc VOV; GDP tăng 6,28%, cao nhất 5 năm; Đại gia đất Cảng bị tạt a xít trên xe Lexus; Bão số 1 làm 11 người chết, mất tích; Sông Hồng đoạn qua Hà Nội bất ngờ bị lấp chui; Mẹ già ngất xỉu khi con trai "biếu" quan tài; Tiếp viên múa thoát y trong nhà hàng ở Sài Gòn ... là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h276 Nuoc beo bun pho lam tu mo bo thoi
    Thời sự 24h(27/6): Nước béo bún phở làm từ mỡ bò thối

    Tàu hỏa BắcNam tông ôtô văng xuống hồ nước; Phát hiện thi thể sơ sinh bị vứt trong sọt rác; Nước béo bún phở làm từ mỡ bò thối... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 27/6.

  • Thoi su 24h266 CSGT chi duoc dung xe 5 truong hop
    Thời sự 24h(26/6): CSGT chỉ được dừng xe 5 trường hợp

    GDP tăng 6,28%, cao nhất 5 năm; TP.HCM: Ngày 1/7 thu phí đường bộ đối với xe máy; Án mạng rúng động làng quê: Kẻ thủ ác là con rể?; CSGT chỉ được dừng xe trong 5 trường hợp; Lý giải đường sắt trên cao HN “uốn lượn" mềm mại...

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nu sinh tu tu vi bi tung clip sex
    Nữ sinh tự tử vì bị tung clip sex

    Chưa bao giờ chuyện lạm dụng Internet, mạng xã hội để bêu xấu, hạ nhục nhau, tung ảnh nóng, clip riêng tư của người khác lên cho bàn dân thiên hạ xem lại phổ biến như hiện nay.

  • Ha Noi sap xu ly nguoi noi tuc
    Hà Nội sắp “xử lý” người nói tục

    Để đẩy lùi nạn mất dạy trong quần chúng nhân dân, chúng ta phải trao tặng các danh hiệu cá nhân không mất dậy, gia đình không mất dậy...cho người không nói bậy.

  • Su that tro thoi mien bo thuoc me gay an
    Sự thật trò "thôi miên, bỏ thuốc mê" gây án

    Cộng đồng mạng đang lan truyền hàng loạt hình ảnh về hai người phụ nữ nhờ mở iPhone rồi thôi miên lấy trộm tài sản. PV đã tìm đến địa bàn được cho là hai người này "làm việc". ------------ Xem thêm: Sự thật trò "thôi miên, bỏ thuốc mê" gây án, http://vietbao.vn/tp/Su-that-tro-thoi-mien-bo-thuoc-me-gay-an/11824364/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Hoa don tien dien tang
    Hoá đơn tiền điện tăng

    Thời tiết nắng nóng kỷ lục lên tới 40 – 45 độ C những ngày tháng 5, cộng với ảnh hưởng từ việc điều chỉnh tăng giá bán điện kể từ ngày 16/3 khiến cho hoá đơn tiền điện không ngừng tăng vọt.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2106 2706
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (21/06 - 27/06)

    Nữ sinh tự tử vì bị tung clip sex; Tội phạm hoạt động theo kiểu "xã hội đen"; Nạn trộm chó và những vụ xử “cẩu tặc” rúng động; Tình trạng tội phạm dùng axit để gây án; Trùm ma túy Tàng Keangnam bị bắt giữ như thế nào?; Điều khiển xe tang vật "đi nhầm" vào chốt 141;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (21/06 - 27/06), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2106-2706/2147573264/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 1406 20062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 14/06 - 20/06/2015

    Giá xăng tiếp tục được điều chỉnh tăng thêm 275 đồng/lít vào chiều ngày 19/6, hóa đơn tiền điện sinh hoạt tháng 5 ở Hà Nội tăng gấp đôi, gấp ba, khiến nhiều hộ dân phát hoảng,trong hơn 1 tháng lại đây lãi suất huy động có tăng trở lại khéo theo khả năng lãi suất cho vay cũng có thể điều chỉnh tăng theo, việc nhiều loại phí, lệ phí bất hợp lý “đánh” lên gia

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1406 2006
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/06 - 20/06)

    'Thánh cô cô bóc' hay căn bệnh ảo tưởng quyền lực mạng?; Những vụ bắt cóc trẻ nhỏ gây ám ảnh nhất trong lịch sử; Tình hình tội phạm ma túy diễn biến phức tạp; 'Nóng' chuyện va chạm giao thông rồi xử nhau: Kinh nghiệm xử lý; Chiếc xe gian “4 tuổi” chạm mặt cảnh sát 141;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/06 - 20/06), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1406-2006/2147571368/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn