Liên Xô mắc bẫy Mỹ trong cuộc chiến Afghanistan?

Trong số hàng loạt những sự kiện chính trị quốc tế diễn ra năm 1979, có hai sự kiện đáng chú ý nhất là: Cách mạng Hồi giáo ở Iran và cuộc chiến mạo hiểm của Liên Xô tại Afghanistan. Những sự kiện này đã góp phần làm thay đổi toàn bộ hệ thống địa chính trị thế giới, mà nền tảng của chúng là sự đối lập giữa Mỹ và Liên Xô.

Cách mạng Hồi giáo Iran dẫn đến sự can thiệp của Mỹ

Thế giới biết rõ rằng, việc Giáo chủ Iran Ayatollah Khomeini lên nắm quyền đã phá vỡ một nguyên tắc cơ bản, vốn làm cơ sở cho cấu trúc địa chính trị phương Tây được Mỹ dựng nên sau Thế chiến thứ hai. Iran lúc đó được hình dung như một quân bài quan trọng nhất trong “cuộc chơi” địa chiến lược giữa Mỹ và Liên Xô. Cho nên việc quân bài này không còn nữa đã thôi thúc Lầu Năm Góc và Washington xem xét kỹ vấn đề địa chính trị của Mỹ ở khu vực này.

Những xung đột tại Trung Đông bắt nguồn từ Nhà Trắng
Những xung đột tại Trung Đông có bàn tay can thiệp của Mỹ

Như vậy, Iran từ một nước độc lập và không chịu sự kiểm soát của ai đã trở thành nước có nhiều biến động, chịu sự sắp đặt về địa chính trị khu vực và ẩn chứa trong mình mối đe dọa tiềm tàng đối với sự toàn vẹn của hệ thống thế giới lưỡng cực.

Ngoài ra, quốc gia Iran sau Cách mạng Hồi giáo, như một cường quốc chống Mỹ và Israel, có tất cả những đặc điểm cần thiết (đặc biệt là vị trí địa lý, chiều dài lãnh thổ và sự thuần nhất về chính trị và tôn giáo) để ít nhất cũng có thể kỳ vọng vào quyền bá chủ ở khu vực Trung Đông. Và điều này đã đặt Iran vào thế đối lập công khai với Ankara, Tel-Aviv (hai thành trì chính về chính sách khu vực của Washington) và Islamabad.

Vì những lý do này mà các chiến lược do Washington vạch ra ngay lập tức đã khiến Saddam Hussein đẩy Iraq vào cuộc chiến với Iran.

Sự bất ổn toàn khu vực đã mang đến cho Washington và các nước phương Tây thời gian để xây dựng chiến lược dài hạn và tiến vào sát sườn của Liên Xô.

Liên Xô bị Mỹ gài bẫy?

Cách đây 11 năm, cố vấn Tổng thống Mỹ Jimmy Carter phụ trách về an ninh quốc gia Zbigniew Brzezinski khi trả lời phỏng vấn Le Nouvel Observateur (ngày 15-21/01/1998, trang 76) đã nói rằng, các nhân viên Cơ quan tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã có mặt tại Afghanistan để làm khuấy đảo tình hình Kabul ngay trong tháng 7/1979, tức là 5 tháng trước khi quân đội Liên Xô vào can thiệp.

Chỉ thị đầu tiên của Tổng thống Jimmy Carter về việc hỗ trợ bí mật cho những thế lực chống đối chính phủ thân Liên Xô được đưa ra vào ngày 3/7/1979. Cũng trong ngày hôm đó, nhà hoạch định chiến lược người Mỹ gốc Ba Lan đã gửi đến Tổng thống Carter tờ trình trong đó nói rõ rằng, chỉ thị của ông Carter sẽ dẫn đến sự can thiệp quân sự của Mocsow vào khu vực này. Quả đúng như vậy, điều đó đã xảy ra vào tháng 12/1979.

Trong cuộc phỏng vấn đó, Brzezinski nói rằng, khi quân đội Liên Xô tiến vào Afghanistan, ông đã trình lên Tổng thống Carter thêm một bản thông báo nói rõ rằng, cuối cùng thì Mỹ cũng có thể đẩy Liên Xô vào một cuộc chiến như cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam. Theo ông Brzezinski, cuộc xung đột nặng nề nhất đối với Moscow sẽ đẩy Liên Xô đến thất bại.

Sự ủng hộ quân sự lâu dài của Liên Xô cho Chính phủ cộng sản Afghanistan thực ra đã càng làm yếu thêm cho chính Liên Xô, nước mà đến thời điểm đó vẫn còn chịu hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế xã hội và nội chính.

Tất cả chúng ta hiện nay đều biết rõ rằng, việc Liên Xô rút quân ra khỏi Afghanistan đã làm cho tình hình chính trị, kinh tế và địa chiến lược trong khu vực thêm dễ bị tổn thương. Mười năm sau Cách mạng Hồi giáo Iran, toàn bộ khu vực đã bị lâm vào trạng thái bất ổn trầm trọng. Sự thất bại của Liên Xô trong cuộc chiến mạo hiểm ở Afghanistan và sự sụp đổ của Nam Tư (một quốc gia đệm giữa Liên Xô và các khối liên minh phương Tây) trong những năm 1990 đã khai thông con đường nhằm mở rộng sự ảnh hưởng của Mỹ - một siêu cường tại Âu - Á theo nhận định của Bộ trưởng Pháp Hubert Védrine. Tiếp theo hệ thống lưỡng cực là một kỷ nguyên địa chính trị mới – thời kỳ của thế giới đơn cực.

Thế giới đơn cực mới đã tồn tại trong một thời gian không dài. Nó đã kết thúc vào đầu thế kỷ 21 cùng với sự trở lại của Nga trên trường quốc tế và sự trỗi dậy của một số nước lớn về kinh tế và địa chính trị như Trung Quốc và Ấn Độ.

Afghanistan, "cửa ngõ của cuộc khủng hoảng"

Nhờ có những đặc điểm mà trước hết có liên quan đến vị trí địa lý (đường biên giới giáp với các nước Cộng hòa thuộc Liên Xô trước đây là Turkmenistan, Uzbekistan và Tazikistan) và sự đa dạng về dân tộc, văn hóa và tôn giáo, nên trong con mắt Washington, Afghanistan được coi là quốc gia “cửa ngõ của cuộc khủng hoảng”, bởi nước này có vùng lãnh thổ trải dài từ biên giới phía nam Liên Xô đến Ấn Độ Dương. Do những nguyên nhân địa chính trị và địa chiến lược nên vai trò của Liên Xô tại Afghanistan cuối cùng cũng đã được trao lại cho Afghanistan.

Xuất phát từ quan điểm phân tích địa chính trị, Afghanistan là một ví dụ điển hình của khu vực khủng hoảng, nơi từ xa xưa thường xảy ra những cuộc tranh giành lợi ích của những nước mạnh.

Lãnh thổ thuộc nước Cộng hòa Hồi giáo Afghanistan hiện nay, nơi quyền lực chính trị từ trước đến nay vẫn được thiết lập bởi sự thống trị của những bộ lạc người Pustun đối với các nhóm bộ tộc khác như Tajik, Uzbek, Turmen, Baluchi, đã được hình thành trên biên giới của ba thế lực địa chính trị là Đế chế Mông Cổ, Quốc vương Uzbekistan và Đế chế Ba Tư. Lẽ tự nhiên, lịch sử của quốc gia giáp biên này được xác định bằng những sự bất đồng của ba “đấu thủ” hùng mạnh này.

Trong thế kỷ 18 và 19, khi trên lãnh thổ nhà nước Afghanistan hình thành nên tiểu vương quốc thống nhất, thì khu vực này trở thành “chiếc bánh ngọt” đối với những “đấu thủ” có địa chính trị hùng mạnh khác, đó là Đế chế Nga và Vương quốc Anh. Lúc đó cường quốc Nga có kế hoạch tiến xuống phía Nam để đến những vùng biển ấm qua Ấn Độ và Trung Quốc. Trong khi đó, Đế chế Anh quốc muốn khẳng định vị thế bá chủ của mình trên khắp Âu - Á: Phía Đông là từ Ấn Độ đến Trung Quốc, Burma và Tây Tạng, còn phía Tây là từ Pakistan ngày nay đến Afghanistan, Iran, Biển Đen, Mesopotamia và Vịnh Ba Tư.

Trong hệ thống thế giới lưỡng cực của thế kỷ 20, Afghanistan lại trở thành “vũ đài tranh giành” giữa Liên Xô và Mỹ.

Kể từ năm 2001 khi Mỹ đưa quân vào Afghanistan - “cái bẫy” một thời đối với Liên Xô - nay đang đưa cơn ác mộng dai dẳng quay trở lại với chính Mỹ.

TIN Thế Giới NỔI BẬT

Mỹ "bênh" cựu Thủ tướng Yingluck

Cho rằng việc buộc tội cựu Thủ tướng Thái Lan có thể mang động cơ chính trị, Mỹ thể hiện sự không hài lòng với chính quyền quân sự nước này.

Triều Tiên toan tính gì khi phong tỏa biên giới với TQ ?

Liên tục tăng cường lực lượng, triển khai vũ khí mới, thành lập thêm các đơn vị mới, xây dựng trận địa phòng không, thường xuyên tập trận đổ bộ trực thăng… Triều Tiên đang “tính toán” điều gì với TQ?

Thêm 1 người da đen bị CS Mỹ bắn chết

Một đoạn video mới công bố cho thấy cảnh sát Mỹ lại bắn chết một người đàn ông da đen, một lần nữa làm dấy lên những căng thẳng giữa lực lượng thực thi pháp luật Mỹ với cộng đồng người Mỹ gốc Phi.

LHQ lên án âm mưu đảo chính tại Yemen

Ngày 20/1, Hội đồng Bảo an LHQ đã tiến hành họp kín để thảo luận về cuộc khủng hoảng tại Yemen, nơi lực lượng phiến quân Houthi dòng Hồi giáo Shi'ite vừa chiếm giữ Dinh Tổng thống tại thủ đô Sanaa. Sau cuộc họp khẩn cấp này, HĐBA đã đưa ra một tuyên bố với nội dung lên án cuộc tấn công và âm mưu đảo chính của phiến quân Houthi.

Nhận xét tin Liên Xô mắc bẫy Mỹ trong cuộc chiến Afghanistan?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Liên Xô mắc bẫy Mỹ trong cuộc chiến Afghanistan? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lien Xo mac bay My trong cuoc chien Afghanistan ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Liên Xô mắc bẫy Mỹ trong cuộc chiến Afghanistan? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phân Tích & Bình Luận của chuyên mục Thế Giới.

U.S. trapped in the Soviet war in Afghanistan?
Soviet Union, India, China, geopolitics, notably, the war, regional events, Muslim, strategy, revolution, Afghanistan, to Iran, Water

In the series of the international political events took place in 1979, there were two notable events are: the Islamic Revolution in Iran and the war on the Soviet adventure in Afghanistan ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Thế Giới


  • Thoi su 24h2701 Nam ca si bi sat hai da man
    Thời sự 24h(27/01): Nam ca sĩ bị sát hại dã man

    Xe cứu thương bỏ mặc thai phụ tử vong giữa đường?; Nam ca sĩ tử vong trong tình trạng khỏa thân; Vụ biệt thự trong rừng Hải Vân: Tướng công an xin lỗi; Mỹ Tâm nói gì về "người tình tin đồn" 70 tuổi?...

  • Thoi su 24h2601 Vu no rung dong ca pho
    Thời sự 24h(26/01): Vụ nổ rúng động cả phố

    Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.

  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn