Iran với bóng ma của cuộc tấn công hoá học năm 1987

Iran voi bong ma cua cuoc tan cong hoa hoc nam 1987
Quân đội Iran trong cuộc chiến tranh Iran-Iraq.

Tham vọng hạt nhân của Iran có lẽ bắt nguồn từ một thị trấn dọc biên giới với Iraq . Tại đó, vào một buổi chiều quang đãng cách đây 20 năm, các máy bay chiến đấu của Saddam Hussein đã rải hoá chất, giết 113 dân thường và làm bị thương hàng nghìn người khác.

Các nạn nhân thở hổn hển và nôn mửa trên những chiếc xe buýt hoen gỉ đang đưa họ tới bệnh viện. Họ la hét khi đôi mắt trở nên bỏng rát và da phồng giộp. Nhiều người gục chết trên các khu phố lát sỏi ở trung tâm thị trấn.

Tại Liên Hợp Quốc, Iran đã kịch liệt phản đối việc sử dụng các loại vũ khí như vậy, mà đã bị cấm theo các hiệp ước quốc tế. Các cường quốc trên thế giới ít quan tâm tới những lời phàn nàn từ Iran - nước ủng hộ các cuộc tấn công nhằm vào quân Mỹ ở Li-băng cũng như quân đội Xô Viết ở Afghanistan .

Ngay khi cuộc chiến kết thúc, một nước Iran căm phẫn đã tích trữ các loại vũ khí hoá học và tích cực đầu tư cho một chương trình hạt nhân mà hiện đang là tâm điểm bàn cãi trên thế giới. ’’Ít nhất chúng ta cũng nên nghĩ về các loại vũ khí huỷ diệt hàng loạt để tự vệ. Ngay cả khi việc sử dụng những loại vũ khí như vậy là dã man và trái phép, cuộc chiến này đã dạy chúng ta rằng những luật lệ như thế chỉ là những giọt mực trên giấy mà thôi’’, Hashemi Rafsanjani, Chủ tịch Quốc hội Iran lúc đó, phát biểu hai tháng sau khi cuộc chiến Iran-Iraq kết thúc năm 1988.

Đối với phương Tây, thị trấn Sardasht là một tài liệu bị bỏ quên trong cuộc chiến 8 năm giữa Iran và Iraq . Tuy nhiên, đối với nhiều người Iran , thị trấn bị tàn phá này hiện hữu rất rõ khi tranh cãi về việc bảo vệ đất nước họ.

’’Nếu Iran đang phát triển vũ khí hạt nhân, việc làm này bắt nguồn trực tiếp từ trải nghiệm trong cuộc chiến tranh Iran-Iraq: Iraq sẽ sử dụng mọi vũ khí chống Iran và cộng đồng quốc tế sẽ nhắm mắt làm ngơ trước việc làm đó’’, nhà nghiên cứu Joost Hiltermann ở Jordan, đồng thời là tác giả cuốn sách sắp xuất bản A Poisonous Affair: America, Iraq and the Gassing of Halabja, nói về việc sử dụng vũ khí hoá học trong cuộc chiến Iran-Iraq.

Cuộc tấn công của Iraq và sự thiếu quan tâm của thế giới tiếp theo đó vẫn ám ảnh thị trấn của người Kurd này. ’’Tôi luôn nghĩ rằng thế giới cần phải hiểu điều gì đã xảy ra. Đó là một tội ác lớn’’, Mostafa Asadzadeh, người đã mất đi mọi thành viên gia đình trong cuộc tấn công vào Sardasht, nói.

Trong suốt cuộc chiến, Mỹ đã cho rằng hai nước đang dùng vũ khí hoá học chống lại nhau. Tuy nhiên, một đánh giá kỹ lưỡng của chính phủ Mỹ vào thời điểm đó lại chỉ đưa ra những ví dụ chi tiết về việc Iraq sử dụng các vũ khí huỷ diệt hàng loạt, trong đó có một cuộc tấn công hoá học vào người Kurd ở lãnh thổ Iraq.

Hussein xâm lược Iran vào ngày 22/9/1980 do muốn chiếm các vùng nhiều dầu mỏ tranh chấp bấy lâu của Iran cũng như muốn đánh bại một chính phủ Hồi giáo Shiite mới tại Tehran . Chính phủ mới này trước đó đã thề sẽ truyền bá cuộc cách mạng Iran khắp khu vực. Tổng thống Hussein đã mong đợi một chiến thắng chớp nhoáng. Tuy nhiên, Iraq đã bị sa lầy vì người Iran đã tập hợp đằng sau nhà lãnh đạo Ruhollah Khomeini.

Chống lại một quốc gia có dân số đông hơn gần gấp ba lần và trước nguy cơ bại trận, Hussein bắt đầu sử dụng các loại vũ khí hoá học để tiêu diệt các nhóm chiến binh ở mặt trận phía nam kể từ khoảng năm 1983. Mặc dù đã bị cấm theo luật quốc tế từ năm 1925 song những loại vũ khí này đã ngăn chặn hiệu quả quân Iran và giết chừng 6.500 người Iran trong suốt cuộc chiến.

’’Không gì có thể cản được chúng tôi. Điều duy nhất phá vỡ tinh thần của chúng tôi là các cuộc tấn công hoá học’’, nhà vật lý Shahriar Khateri, một cựu binh, cho biết. Hiện ông được coi là chuyên gia hàng đầu ở Iran về tác động của các vũ khí hoá học.

Trước bom, sau mùi

Sardasht, một thị trấn tươi đẹp với 40.000 dân, đã thay đổi rất ít trong 20 năm qua. Thị trấn nằm cách biên giới Iraq chừng 16km. Một số căn nhà được tạc vào những vách núi xung quanh. Cây xanh và những đồng cỏ như những tấm thảm bao phủ các đỉnh đồi. Nam giới trong những chiếc quần Kurd truyền thống, rộng thùng thình và khăn thắt lưng đi lại trong trung tâm náo nhiệt của thị trấn - quảng trường Sarchawe.

Bốn giờ chiều ngày 28/6/1987, các máy bay chiến đấu Iraq bắt đầu lượn vòng quanh thị trấn và thả bom. Quân đội Iraq thường oanh tạc thị trấn này, nơi che giấu quân Iran và bị nghi là một sào huyệt của lực lượng người Kurd nổi dậy tại Iraq . Tám quả bom đã rơi xuống thị trấn và người dân nghĩ rằng đó cũng chỉ giống như những lần ném bom trước. Sau đó, một thứ mùi lạ xộc vào mũi họ.

’’Không khí có mùi tỏi và màu của bột xi măng khô. Sau đó, nó có mùi táo’’, Mohsen Panahi, người đã dành hầu hết thời gian đấu tranh cho các nạn nhân của Sardasht, nói.

Một quả bom rơi trúng một cửa hàng sơn và một số người nghĩ rằng những mùi lạ này bắt nguồn từ cửa hàng đó. Thay vì bỏ chạy, nhiều người ra khỏi nơi ẩn nấp để điều tra thiệt hại do bom gây ra. Các chuyên gia tin rằng những quả bom trên được trộn với mù tạt hoặc có lẽ là khí độc thần kinh.

Triệu chứng bắt đầu sau vài phút - buồn nôn và rát mắt. ’’Tôi muốn nôn mửa. Hai mắt tôi bỏng rát và rất đỏ’’, Panahi cho biết. Rất ít bác sĩ trong thị trấn biết cách điều trị các vết bỏng lạ, tình trạng mù loà và da phồng rộp của bệnh nhân. Họ dùng dao cạo để loại bỏ những vùng da này, cố gắng trấn tĩnh những bệnh nhân hoảng loạn bằng nguồn morphine đang cạn dần.

Bỏ chạy

Parvin Karimvahed và những người thân của bà chui vào ba chiếc xe hơi để chạy tới chỗ đất cao hơn trên một con đường núi, tắm rửa bất kỳ khi nào họ thấy sông hoặc suối. Thân mình của đứa cháu trai bắt đầu mẩn đỏ và phồng giộp. Con gái bà bắt đầu nôn ra máu. Vợ của ông bác bà Karimvahed quằn quại vì đau đớn và lúc đó đang mang thai.

Bà Parvin Karimvahed cũng bắt đầu cảm thấy buồn nôn. ’’Cảm giác bỏng rát thật kinh khủng’’, bà nói. Cuối cùng Karimvahed rơi vào trạng thái hôn mê. Bà bị bỏng trên 85% cơ thể. Một lá phổi của bà bị hỏng nặng. Khi bà được đưa tới Bỉ để chữa trị, các bác sĩ vô cùng ngạc nhiên là bà đã sống sót và nói rằng bà sẽ không thể mang thai.

Tuy nhiên, bà đã sinh hai con trai, cho dù sự đau đớn và cảm giác bỏng rát tiếp tục hành hạ bà. Những vết bỏng giộp do khí mù tạt gây ra vẫn nổi trên ngực bà. ’’Tôi gọi Sardasht là một hòn đảo bị mất. Người dân đang mất gia đình của họ ngay trước mắt, giống như những cây nến đang cháy’’, bà nói.

Vào thời điểm xảy ra vụ tấn công, nhà chức trách Iran khá yên lặng do muốn duy trì nhuệ khí trong một đất nước đang trải qua một cuộc chiến hao người tốn của. Họ lo ngại người Iran sẽ rời bỏ các thành phố, thị trấn biên giới do sợ các cuộc tấn công hoá học tiếp theo. ’’Họ lo ngại thông tin được tiết lộ sẽ gây ra sự hoảng loạn’’, Hossein Mohammadian, Chủ tịch Tổ chức bảo vệ các nạn nhân vũ khí hoá học, một công dân của Sardasht, cho biết.

Tuy nhiên, tin tức về vụ tấn công đã âm ỉ lan khắp Iran . Mostafa Asadzadeh, lúc đó đang làm nghĩa vụ quân sự ở Tehran , đang trên đường về Sardasht thăm nhà thì nhận được một cú điện thoại từ thành phố Tabriz . Một quả bom đã rơi gần nhà anh, người gọi điện cho biết. Cha và mẹ anh đang phục hồi trong bệnh viện tại đó.

Bệnh viện địa phương chật ních người bị thương với 700 bệnh nhân đang kêu khóc. Sân bệnh viện cũng được tận dụng làm chỗ điều trị. Vào lúc Asadzadeh tới đó, cha mẹ anh đã chết. Anh chỉ thấy đứa em trai 14 tuổi, Hadi, đang thở khò khè và ho với một chiếc ống thông đặt trong cổ họng. ’’Em tôi không thể nói. Tôi không biết những đứa em khác ở đâu’’, Asadzadeh nói, điềm tĩnh kể lại câu chuyện của gia đình anh tại căn nhà hai tầng ở Sardasht.

Anh bắt đầu thăm các bệnh viện khác. Ở một bệnh viện, anh được chỉ dẫn tới nhà xác, nơi anh thấy thi thể của đứa em trai 19 tuổi, Ali. Anh tiếp tục tới các bệnh viện ở Tây Bắc Iran , cuối cùng tìm thấy bà nội và những anh chị em khác, tất cả đều đã chết. Anh mượn một chiếc xe tải để đưa xác tất cả người thân về Sardasht.

Trong vòng bốn tháng, đứa em trai Hadi cũng qua đời, bỏ lại Asadzadeh đơn độc và anh bắt đầu mất trí. ’’Tôi cảm thấy rất đơn độc. Tôi có ảo giác và nói chuyện oang oang với những người trong gia đình tôi’’.

Bạn bè tới giúp đỡ và đưa anh thoát khỏi sự tuyệt vọng. Giờ anh đã kết hôn, có con và trở lại sống tại ngôi nhà gần nơi bom rơi. Năm ngoái, anh và các công nhân bắt đầu cạo tường để sơn lại. Mắt họ đỏ và bắt đầu ho. ’’Anh thấy đấy, thậm chí 20 năm sau, những dấu vết vẫn còn đó’’, anh nói.

Lời phàn nàn của nạn nhân

Các nạn nhân của Sardasht phàn nàn rằng Tehran làm rất ít để giúp họ hoặc thậm chí công khai số phận bi thảm của họ. Tuy nhiên, cuộc tấn công tiếp tục truyền sức sống cho sự hùng biện của Iran về các chính sách an ninh của nước này. Năm ngoái, Bộ trưởng Quốc phòng Iran đã yêu cầu Mỹ bồi thường cho các nạn nhân Sardasht do là ’’một kẻ đồng loã’’ trong cuộc tấn công đó.

’’Tại sao thế giới vẫn im lặng sau khi chế độ Saddam Hussein thả các quả bom hoá học xuống đầu những người dân vô tội ở Sardasht và Halabja và vi phạm các hiệp ước quốc tế?’’ một bài xã luận trên tờ Resalat cho biết.

’’Cuộc tấn công vào Sardasht có một ảnh hưởng tâm lý sâu sắc đối với người Iran và rõ ràng là làm thay đổi quan điểm của nước này về luật quốc tế và LHQ’’, một nhà ngoại giao Iran nói với điều kiện vô danh.

Vào giữa những năm 1990, Iran thừa nhận đã xây dựng một kho vũ khí hoá học lớn. Nước này cũng bắt đầu tích cực theo đuổi công nghệ năng lượng hạt nhân. Tới năm 2002, rõ ràng chương trình này là một phần của nỗ lực phát triển các công nghệ tiên tiến hơn mà có tiềm năng được sử dụng để chế tạo nguyên liệu hạt nhân với phẩm cấp có thể dùng cho vũ khí.

Mặc dù Iran quả quyết đang phát triển công nghệ hạt nhân chỉ nhằm mục đích hoà bình song một số người nói rằng kinh nghiệm của cuộc chiến những năm 1980 đã thuyết phục các lãnh đạo nước này rằng họ cần một thứ vũ khí chống lại một cuộc tấn công nữa kiểu Sardasht. ’’ Iran rút ra kết luận rằng cách duy nhất để tự vệ là tự phát triển các loại vũ khí huỷ diệt hàng loạt’’, Hiltermann cho biết.

Theo Minh Sơn - (VNN/LaTimes)

Video nổi bật

Thuê xe bồn đổ bê tông ngập ôtô chắn đường mình để trả thù
00:00 / --:--

TIN Thế Giới NỔI BẬT

'Cuộc chiến khí đốt' Nga - Ukraine tái diễn

Bán đảo Crimea (Crưm) một lần nữa lại rơi vào tình cảnh rắc rối, có nguy cơ trở thành "con tin" khi mâu thuẫn năng lượng giữa Moskva và Kiev lại nóng lên. Và Ukraine đã không ngại tuyên bố: Nếu Ukraine không có khí đốt, thì Crimea sẽ không có điện.

TQ sẵn sàng dùng QĐ để bảo vệ lợi ích ở nước ngoài

Hôm 1/7, Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc đã thông qua bộ luật an ninh quốc gia mới bao gồm việc bảo vệ các lợi ích ở nước ngoài bằng hành động quân sự nếu cần thiết.

"Chú Sam" thách TQ chứng minh được yêu sách trên BĐ

Theo tờ Philstar, Mỹ vừa lên tiếng thách thức Trung Quốc chứng minh một cách hợp pháp chủ quyền mà nước này đòi hỏi trên biển Đông. Nếu Trung Quốc làm được điều đó, Mỹ sẽ ủng hộ 100% cho Trung Quốc.

Nhận xét tin Iran với bóng ma của cuộc tấn công hoá học năm 1987

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Iran với bóng ma của cuộc tấn công hoá học năm 1987 bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Iran voi bong ma cua cuoc tan cong hoa hoc nam 1987 ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Iran với bóng ma của cuộc tấn công hoá học năm 1987 ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tìm Hiểu của chuyên mục Thế Giới.

Iran with the specter of chemical attack in 1987
Saddam Hussein, Chemical Weapons, weapons, fighters, attack , derived from, the use, along the border, the town began, war, nuclear, hospital, said, Iran

Iran's nuclear ambitions is probably derived from a border town with Iraq. Here, on a clear afternoon 20 years ago, the fighters of Saddam Hussein had chemical spraying, killing 113 civilians and injuring thousands ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Thế Giới


  • Mr Dam to Quang Le choi ban
    Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn

    Vụ lùm xùm tranh gà của Đàm Vĩnh Hưng và Quang Lê hiện nay chưa đến hồi kết. Nhiều nghệ sĩ Việt đã lên tiếng bênh Mr. Đàm. ------------ Xem thêm: Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn, http://vietbao.vn/tp/Mr-Dam-to-Quang-Le-choi-ban/11933036/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dai gia Ca Mau mua dam tre em
    Đại gia Cà Mau mua dâm trẻ em

    Đại gia miền Tây mua dâm thiếu nữ được cho là thành khẩn khai báo, lý lịch rõ ràng và nhân thân tốt. Gia đình của Việt kiều này đang làm thủ tục bảo lãnh cho ông Tiêu tại ngoại.

  • Nam sinh qua doi truoc ngay tot nghiep
    Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp

    Những lời trăng trối cuối cùng của nam sinh qua đời trước lễ tốt nghiệp với người bạn đặc biệt trên facebook cũng khiến nhiều người nghẹn lại. ------------ Xem thêm: Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp, http://vietbao.vn/tp/Nam-sinh-qua-doi-truoc-ngay-tot-nghiep/11936114/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Duong sat tren cao Ha Noi uon luon
    Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn

    Đường sắt đô thị trên cao Cát Linh-Hà Đông uốn lượn như rồng trên nhiều điểm chạy dọc đường Nguyễn Trãi, Trần Phú...

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2806 0407
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07)

    Cả thế giới phải đối mặt với nắng nóng kỷ lục; Chính thức bắt đầu kỳ thi THPT Quốc gia 2015; Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn; 10 luật có hiệu lực từ tháng 7/2015; QL 1A bị phá hoại bởi hóa chất lạ; Nạn chặt chém du khách ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2806-0407/2147574941/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2806 04072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015

    Ngày 1/7 Luật Doanh nghiệp, Luật Nhà ở và Luật kinh doanh BĐS đã chính thức có hiệu lực, EVN khẳng định đã giải thích thỏa đáng tất cả những khiếu nại của người dân và khách hàng liên quan đến việc hóa đơn tiền điện tăng "sốc", con số 63% cán bộ thuế tiêu cực, nhũng nhiễu đã phản ánh đúng tình trạng hiện nay của một bộ phận cán bộ thuế trong quá trình tác nghiệp, sự kỳ lạ trong hệ thống chỉ tiêu kinh tế- xã hội....Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2906-04072015/2147574923/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2806 0407
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07)

    Siêu trộm và những vụ án nổi tiếng; Những vụ hiếp dâm tập thể chấn động; Nhận diện những chiêu lừa bắt cóc trẻ em cha mẹ nên cảnh giác; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Vì sao ‘ông trùm’ Tàng Keangnam chưa thể ‘đền tội’ như dự kiến?; Đại gia khai bị 'bất lực' trong 2 lần mua dâm thiếu nữ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2806-0407/2147574905/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn