Thứ năm, 22 Tháng ba 2007, 16:30 GMT+7

Iran với bóng ma của cuộc tấn công hoá học năm 1987

Iran voi bong ma cua cuoc tan cong hoa hoc nam 1987
Quân đội Iran trong cuộc chiến tranh Iran-Iraq.

Tham vọng hạt nhân của Iran có lẽ bắt nguồn từ một thị trấn dọc biên giới với Iraq . Tại đó, vào một buổi chiều quang đãng cách đây 20 năm, các máy bay chiến đấu của Saddam Hussein đã rải hoá chất, giết 113 dân thường và làm bị thương hàng nghìn người khác.

Các nạn nhân thở hổn hển và nôn mửa trên những chiếc xe buýt hoen gỉ đang đưa họ tới bệnh viện. Họ la hét khi đôi mắt trở nên bỏng rát và da phồng giộp. Nhiều người gục chết trên các khu phố lát sỏi ở trung tâm thị trấn.

Tại Liên Hợp Quốc, Iran đã kịch liệt phản đối việc sử dụng các loại vũ khí như vậy, mà đã bị cấm theo các hiệp ước quốc tế. Các cường quốc trên thế giới ít quan tâm tới những lời phàn nàn từ Iran - nước ủng hộ các cuộc tấn công nhằm vào quân Mỹ ở Li-băng cũng như quân đội Xô Viết ở Afghanistan .

Ngay khi cuộc chiến kết thúc, một nước Iran căm phẫn đã tích trữ các loại vũ khí hoá học và tích cực đầu tư cho một chương trình hạt nhân mà hiện đang là tâm điểm bàn cãi trên thế giới. ’’Ít nhất chúng ta cũng nên nghĩ về các loại vũ khí huỷ diệt hàng loạt để tự vệ. Ngay cả khi việc sử dụng những loại vũ khí như vậy là dã man và trái phép, cuộc chiến này đã dạy chúng ta rằng những luật lệ như thế chỉ là những giọt mực trên giấy mà thôi’’, Hashemi Rafsanjani, Chủ tịch Quốc hội Iran lúc đó, phát biểu hai tháng sau khi cuộc chiến Iran-Iraq kết thúc năm 1988.

Đối với phương Tây, thị trấn Sardasht là một tài liệu bị bỏ quên trong cuộc chiến 8 năm giữa Iran và Iraq . Tuy nhiên, đối với nhiều người Iran , thị trấn bị tàn phá này hiện hữu rất rõ khi tranh cãi về việc bảo vệ đất nước họ.

’’Nếu Iran đang phát triển vũ khí hạt nhân, việc làm này bắt nguồn trực tiếp từ trải nghiệm trong cuộc chiến tranh Iran-Iraq: Iraq sẽ sử dụng mọi vũ khí chống Iran và cộng đồng quốc tế sẽ nhắm mắt làm ngơ trước việc làm đó’’, nhà nghiên cứu Joost Hiltermann ở Jordan, đồng thời là tác giả cuốn sách sắp xuất bản A Poisonous Affair: America, Iraq and the Gassing of Halabja, nói về việc sử dụng vũ khí hoá học trong cuộc chiến Iran-Iraq.

Cuộc tấn công của Iraq và sự thiếu quan tâm của thế giới tiếp theo đó vẫn ám ảnh thị trấn của người Kurd này. ’’Tôi luôn nghĩ rằng thế giới cần phải hiểu điều gì đã xảy ra. Đó là một tội ác lớn’’, Mostafa Asadzadeh, người đã mất đi mọi thành viên gia đình trong cuộc tấn công vào Sardasht, nói.

Trong suốt cuộc chiến, Mỹ đã cho rằng hai nước đang dùng vũ khí hoá học chống lại nhau. Tuy nhiên, một đánh giá kỹ lưỡng của chính phủ Mỹ vào thời điểm đó lại chỉ đưa ra những ví dụ chi tiết về việc Iraq sử dụng các vũ khí huỷ diệt hàng loạt, trong đó có một cuộc tấn công hoá học vào người Kurd ở lãnh thổ Iraq.

Hussein xâm lược Iran vào ngày 22/9/1980 do muốn chiếm các vùng nhiều dầu mỏ tranh chấp bấy lâu của Iran cũng như muốn đánh bại một chính phủ Hồi giáo Shiite mới tại Tehran . Chính phủ mới này trước đó đã thề sẽ truyền bá cuộc cách mạng Iran khắp khu vực. Tổng thống Hussein đã mong đợi một chiến thắng chớp nhoáng. Tuy nhiên, Iraq đã bị sa lầy vì người Iran đã tập hợp đằng sau nhà lãnh đạo Ruhollah Khomeini.

Chống lại một quốc gia có dân số đông hơn gần gấp ba lần và trước nguy cơ bại trận, Hussein bắt đầu sử dụng các loại vũ khí hoá học để tiêu diệt các nhóm chiến binh ở mặt trận phía nam kể từ khoảng năm 1983. Mặc dù đã bị cấm theo luật quốc tế từ năm 1925 song những loại vũ khí này đã ngăn chặn hiệu quả quân Iran và giết chừng 6.500 người Iran trong suốt cuộc chiến.

’’Không gì có thể cản được chúng tôi. Điều duy nhất phá vỡ tinh thần của chúng tôi là các cuộc tấn công hoá học’’, nhà vật lý Shahriar Khateri, một cựu binh, cho biết. Hiện ông được coi là chuyên gia hàng đầu ở Iran về tác động của các vũ khí hoá học.

Trước bom, sau mùi

Sardasht, một thị trấn tươi đẹp với 40.000 dân, đã thay đổi rất ít trong 20 năm qua. Thị trấn nằm cách biên giới Iraq chừng 16km. Một số căn nhà được tạc vào những vách núi xung quanh. Cây xanh và những đồng cỏ như những tấm thảm bao phủ các đỉnh đồi. Nam giới trong những chiếc quần Kurd truyền thống, rộng thùng thình và khăn thắt lưng đi lại trong trung tâm náo nhiệt của thị trấn - quảng trường Sarchawe.

Bốn giờ chiều ngày 28/6/1987, các máy bay chiến đấu Iraq bắt đầu lượn vòng quanh thị trấn và thả bom. Quân đội Iraq thường oanh tạc thị trấn này, nơi che giấu quân Iran và bị nghi là một sào huyệt của lực lượng người Kurd nổi dậy tại Iraq . Tám quả bom đã rơi xuống thị trấn và người dân nghĩ rằng đó cũng chỉ giống như những lần ném bom trước. Sau đó, một thứ mùi lạ xộc vào mũi họ.

’’Không khí có mùi tỏi và màu của bột xi măng khô. Sau đó, nó có mùi táo’’, Mohsen Panahi, người đã dành hầu hết thời gian đấu tranh cho các nạn nhân của Sardasht, nói.

Một quả bom rơi trúng một cửa hàng sơn và một số người nghĩ rằng những mùi lạ này bắt nguồn từ cửa hàng đó. Thay vì bỏ chạy, nhiều người ra khỏi nơi ẩn nấp để điều tra thiệt hại do bom gây ra. Các chuyên gia tin rằng những quả bom trên được trộn với mù tạt hoặc có lẽ là khí độc thần kinh.

Triệu chứng bắt đầu sau vài phút - buồn nôn và rát mắt. ’’Tôi muốn nôn mửa. Hai mắt tôi bỏng rát và rất đỏ’’, Panahi cho biết. Rất ít bác sĩ trong thị trấn biết cách điều trị các vết bỏng lạ, tình trạng mù loà và da phồng rộp của bệnh nhân. Họ dùng dao cạo để loại bỏ những vùng da này, cố gắng trấn tĩnh những bệnh nhân hoảng loạn bằng nguồn morphine đang cạn dần.

Bỏ chạy

Parvin Karimvahed và những người thân của bà chui vào ba chiếc xe hơi để chạy tới chỗ đất cao hơn trên một con đường núi, tắm rửa bất kỳ khi nào họ thấy sông hoặc suối. Thân mình của đứa cháu trai bắt đầu mẩn đỏ và phồng giộp. Con gái bà bắt đầu nôn ra máu. Vợ của ông bác bà Karimvahed quằn quại vì đau đớn và lúc đó đang mang thai.

Bà Parvin Karimvahed cũng bắt đầu cảm thấy buồn nôn. ’’Cảm giác bỏng rát thật kinh khủng’’, bà nói. Cuối cùng Karimvahed rơi vào trạng thái hôn mê. Bà bị bỏng trên 85% cơ thể. Một lá phổi của bà bị hỏng nặng. Khi bà được đưa tới Bỉ để chữa trị, các bác sĩ vô cùng ngạc nhiên là bà đã sống sót và nói rằng bà sẽ không thể mang thai.

Tuy nhiên, bà đã sinh hai con trai, cho dù sự đau đớn và cảm giác bỏng rát tiếp tục hành hạ bà. Những vết bỏng giộp do khí mù tạt gây ra vẫn nổi trên ngực bà. ’’Tôi gọi Sardasht là một hòn đảo bị mất. Người dân đang mất gia đình của họ ngay trước mắt, giống như những cây nến đang cháy’’, bà nói.

Vào thời điểm xảy ra vụ tấn công, nhà chức trách Iran khá yên lặng do muốn duy trì nhuệ khí trong một đất nước đang trải qua một cuộc chiến hao người tốn của. Họ lo ngại người Iran sẽ rời bỏ các thành phố, thị trấn biên giới do sợ các cuộc tấn công hoá học tiếp theo. ’’Họ lo ngại thông tin được tiết lộ sẽ gây ra sự hoảng loạn’’, Hossein Mohammadian, Chủ tịch Tổ chức bảo vệ các nạn nhân vũ khí hoá học, một công dân của Sardasht, cho biết.

Tuy nhiên, tin tức về vụ tấn công đã âm ỉ lan khắp Iran . Mostafa Asadzadeh, lúc đó đang làm nghĩa vụ quân sự ở Tehran , đang trên đường về Sardasht thăm nhà thì nhận được một cú điện thoại từ thành phố Tabriz . Một quả bom đã rơi gần nhà anh, người gọi điện cho biết. Cha và mẹ anh đang phục hồi trong bệnh viện tại đó.

Bệnh viện địa phương chật ních người bị thương với 700 bệnh nhân đang kêu khóc. Sân bệnh viện cũng được tận dụng làm chỗ điều trị. Vào lúc Asadzadeh tới đó, cha mẹ anh đã chết. Anh chỉ thấy đứa em trai 14 tuổi, Hadi, đang thở khò khè và ho với một chiếc ống thông đặt trong cổ họng. ’’Em tôi không thể nói. Tôi không biết những đứa em khác ở đâu’’, Asadzadeh nói, điềm tĩnh kể lại câu chuyện của gia đình anh tại căn nhà hai tầng ở Sardasht.

Anh bắt đầu thăm các bệnh viện khác. Ở một bệnh viện, anh được chỉ dẫn tới nhà xác, nơi anh thấy thi thể của đứa em trai 19 tuổi, Ali. Anh tiếp tục tới các bệnh viện ở Tây Bắc Iran , cuối cùng tìm thấy bà nội và những anh chị em khác, tất cả đều đã chết. Anh mượn một chiếc xe tải để đưa xác tất cả người thân về Sardasht.

Trong vòng bốn tháng, đứa em trai Hadi cũng qua đời, bỏ lại Asadzadeh đơn độc và anh bắt đầu mất trí. ’’Tôi cảm thấy rất đơn độc. Tôi có ảo giác và nói chuyện oang oang với những người trong gia đình tôi’’.

Bạn bè tới giúp đỡ và đưa anh thoát khỏi sự tuyệt vọng. Giờ anh đã kết hôn, có con và trở lại sống tại ngôi nhà gần nơi bom rơi. Năm ngoái, anh và các công nhân bắt đầu cạo tường để sơn lại. Mắt họ đỏ và bắt đầu ho. ’’Anh thấy đấy, thậm chí 20 năm sau, những dấu vết vẫn còn đó’’, anh nói.

Lời phàn nàn của nạn nhân

Các nạn nhân của Sardasht phàn nàn rằng Tehran làm rất ít để giúp họ hoặc thậm chí công khai số phận bi thảm của họ. Tuy nhiên, cuộc tấn công tiếp tục truyền sức sống cho sự hùng biện của Iran về các chính sách an ninh của nước này. Năm ngoái, Bộ trưởng Quốc phòng Iran đã yêu cầu Mỹ bồi thường cho các nạn nhân Sardasht do là ’’một kẻ đồng loã’’ trong cuộc tấn công đó.

’’Tại sao thế giới vẫn im lặng sau khi chế độ Saddam Hussein thả các quả bom hoá học xuống đầu những người dân vô tội ở Sardasht và Halabja và vi phạm các hiệp ước quốc tế?’’ một bài xã luận trên tờ Resalat cho biết.

’’Cuộc tấn công vào Sardasht có một ảnh hưởng tâm lý sâu sắc đối với người Iran và rõ ràng là làm thay đổi quan điểm của nước này về luật quốc tế và LHQ’’, một nhà ngoại giao Iran nói với điều kiện vô danh.

Vào giữa những năm 1990, Iran thừa nhận đã xây dựng một kho vũ khí hoá học lớn. Nước này cũng bắt đầu tích cực theo đuổi công nghệ năng lượng hạt nhân. Tới năm 2002, rõ ràng chương trình này là một phần của nỗ lực phát triển các công nghệ tiên tiến hơn mà có tiềm năng được sử dụng để chế tạo nguyên liệu hạt nhân với phẩm cấp có thể dùng cho vũ khí.

Mặc dù Iran quả quyết đang phát triển công nghệ hạt nhân chỉ nhằm mục đích hoà bình song một số người nói rằng kinh nghiệm của cuộc chiến những năm 1980 đã thuyết phục các lãnh đạo nước này rằng họ cần một thứ vũ khí chống lại một cuộc tấn công nữa kiểu Sardasht. ’’ Iran rút ra kết luận rằng cách duy nhất để tự vệ là tự phát triển các loại vũ khí huỷ diệt hàng loạt’’, Hiltermann cho biết.

Theo Minh Sơn - (VNN/LaTimes)


TIN Thế Giới NỔI BẬT

Nga thiệt hại 140 tỷ USD do lệnh trừng phạt và giá dầu giảm

Nga đang thiệt hại tới 140 tỷ USD (113 tỷ euro) mỗi năm do các biện pháp trừng phạt của Phương Tây liên quan đến cuộc xung đột ở Ukraine và giá dầu tụt dốc, song Tổng thống nước này Vladimir Putin khẳng định những thiệt hại về kinh tế là "không đến mức tai hại".

Nhận xét tin Iran với bóng ma của cuộc tấn công hoá học năm 1987

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Iran với bóng ma của cuộc tấn công hoá học năm 1987 bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Iran voi bong ma cua cuoc tan cong hoa hoc nam 1987 ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Iran với bóng ma của cuộc tấn công hoá học năm 1987 ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tìm Hiểu của chuyên mục Thế Giới.

Iran with the specter of chemical attack in 1987
Saddam Hussein, Chemical Weapons, weapons, fighters, attack , derived from, the use, along the border, the town began, war, nuclear, hospital, said, Iran

Iran's nuclear ambitions is probably derived from a border town with Iraq. Here, on a clear afternoon 20 years ago, the fighters of Saddam Hussein had chemical spraying, killing 113 civilians and injuring thousands ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2511 Ung ho phuong an nghi Tet 9 ngay
    Thời sự 24h(25/11): Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày

    Chi tiền triệu mua tin về tham nhũng; “Mất điện tại sân bay do UPS hỏng là nói sai!”; Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày; Phó giám đốc bệnh viện E trung ương bị bắt tại nhà nghỉ; Bị dồn ép, cước taxi, vận tải giảm tới trên 30%; Cha ruột giết con gái đang mang thai... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/11.

  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.

1