Thứ năm, 22 Tháng ba 2007, 16:30 GMT+7

Iran với bóng ma của cuộc tấn công hoá học năm 1987

Iran voi bong ma cua cuoc tan cong hoa hoc nam 1987
Quân đội Iran trong cuộc chiến tranh Iran-Iraq.

Tham vọng hạt nhân của Iran có lẽ bắt nguồn từ một thị trấn dọc biên giới với Iraq . Tại đó, vào một buổi chiều quang đãng cách đây 20 năm, các máy bay chiến đấu của Saddam Hussein đã rải hoá chất, giết 113 dân thường và làm bị thương hàng nghìn người khác.

Các nạn nhân thở hổn hển và nôn mửa trên những chiếc xe buýt hoen gỉ đang đưa họ tới bệnh viện. Họ la hét khi đôi mắt trở nên bỏng rát và da phồng giộp. Nhiều người gục chết trên các khu phố lát sỏi ở trung tâm thị trấn.

Tại Liên Hợp Quốc, Iran đã kịch liệt phản đối việc sử dụng các loại vũ khí như vậy, mà đã bị cấm theo các hiệp ước quốc tế. Các cường quốc trên thế giới ít quan tâm tới những lời phàn nàn từ Iran - nước ủng hộ các cuộc tấn công nhằm vào quân Mỹ ở Li-băng cũng như quân đội Xô Viết ở Afghanistan .

Ngay khi cuộc chiến kết thúc, một nước Iran căm phẫn đã tích trữ các loại vũ khí hoá học và tích cực đầu tư cho một chương trình hạt nhân mà hiện đang là tâm điểm bàn cãi trên thế giới. ’’Ít nhất chúng ta cũng nên nghĩ về các loại vũ khí huỷ diệt hàng loạt để tự vệ. Ngay cả khi việc sử dụng những loại vũ khí như vậy là dã man và trái phép, cuộc chiến này đã dạy chúng ta rằng những luật lệ như thế chỉ là những giọt mực trên giấy mà thôi’’, Hashemi Rafsanjani, Chủ tịch Quốc hội Iran lúc đó, phát biểu hai tháng sau khi cuộc chiến Iran-Iraq kết thúc năm 1988.

Đối với phương Tây, thị trấn Sardasht là một tài liệu bị bỏ quên trong cuộc chiến 8 năm giữa Iran và Iraq . Tuy nhiên, đối với nhiều người Iran , thị trấn bị tàn phá này hiện hữu rất rõ khi tranh cãi về việc bảo vệ đất nước họ.

’’Nếu Iran đang phát triển vũ khí hạt nhân, việc làm này bắt nguồn trực tiếp từ trải nghiệm trong cuộc chiến tranh Iran-Iraq: Iraq sẽ sử dụng mọi vũ khí chống Iran và cộng đồng quốc tế sẽ nhắm mắt làm ngơ trước việc làm đó’’, nhà nghiên cứu Joost Hiltermann ở Jordan, đồng thời là tác giả cuốn sách sắp xuất bản A Poisonous Affair: America, Iraq and the Gassing of Halabja, nói về việc sử dụng vũ khí hoá học trong cuộc chiến Iran-Iraq.

Cuộc tấn công của Iraq và sự thiếu quan tâm của thế giới tiếp theo đó vẫn ám ảnh thị trấn của người Kurd này. ’’Tôi luôn nghĩ rằng thế giới cần phải hiểu điều gì đã xảy ra. Đó là một tội ác lớn’’, Mostafa Asadzadeh, người đã mất đi mọi thành viên gia đình trong cuộc tấn công vào Sardasht, nói.

Trong suốt cuộc chiến, Mỹ đã cho rằng hai nước đang dùng vũ khí hoá học chống lại nhau. Tuy nhiên, một đánh giá kỹ lưỡng của chính phủ Mỹ vào thời điểm đó lại chỉ đưa ra những ví dụ chi tiết về việc Iraq sử dụng các vũ khí huỷ diệt hàng loạt, trong đó có một cuộc tấn công hoá học vào người Kurd ở lãnh thổ Iraq.

Hussein xâm lược Iran vào ngày 22/9/1980 do muốn chiếm các vùng nhiều dầu mỏ tranh chấp bấy lâu của Iran cũng như muốn đánh bại một chính phủ Hồi giáo Shiite mới tại Tehran . Chính phủ mới này trước đó đã thề sẽ truyền bá cuộc cách mạng Iran khắp khu vực. Tổng thống Hussein đã mong đợi một chiến thắng chớp nhoáng. Tuy nhiên, Iraq đã bị sa lầy vì người Iran đã tập hợp đằng sau nhà lãnh đạo Ruhollah Khomeini.

Chống lại một quốc gia có dân số đông hơn gần gấp ba lần và trước nguy cơ bại trận, Hussein bắt đầu sử dụng các loại vũ khí hoá học để tiêu diệt các nhóm chiến binh ở mặt trận phía nam kể từ khoảng năm 1983. Mặc dù đã bị cấm theo luật quốc tế từ năm 1925 song những loại vũ khí này đã ngăn chặn hiệu quả quân Iran và giết chừng 6.500 người Iran trong suốt cuộc chiến.

’’Không gì có thể cản được chúng tôi. Điều duy nhất phá vỡ tinh thần của chúng tôi là các cuộc tấn công hoá học’’, nhà vật lý Shahriar Khateri, một cựu binh, cho biết. Hiện ông được coi là chuyên gia hàng đầu ở Iran về tác động của các vũ khí hoá học.

Trước bom, sau mùi

Sardasht, một thị trấn tươi đẹp với 40.000 dân, đã thay đổi rất ít trong 20 năm qua. Thị trấn nằm cách biên giới Iraq chừng 16km. Một số căn nhà được tạc vào những vách núi xung quanh. Cây xanh và những đồng cỏ như những tấm thảm bao phủ các đỉnh đồi. Nam giới trong những chiếc quần Kurd truyền thống, rộng thùng thình và khăn thắt lưng đi lại trong trung tâm náo nhiệt của thị trấn - quảng trường Sarchawe.

Bốn giờ chiều ngày 28/6/1987, các máy bay chiến đấu Iraq bắt đầu lượn vòng quanh thị trấn và thả bom. Quân đội Iraq thường oanh tạc thị trấn này, nơi che giấu quân Iran và bị nghi là một sào huyệt của lực lượng người Kurd nổi dậy tại Iraq . Tám quả bom đã rơi xuống thị trấn và người dân nghĩ rằng đó cũng chỉ giống như những lần ném bom trước. Sau đó, một thứ mùi lạ xộc vào mũi họ.

’’Không khí có mùi tỏi và màu của bột xi măng khô. Sau đó, nó có mùi táo’’, Mohsen Panahi, người đã dành hầu hết thời gian đấu tranh cho các nạn nhân của Sardasht, nói.

Một quả bom rơi trúng một cửa hàng sơn và một số người nghĩ rằng những mùi lạ này bắt nguồn từ cửa hàng đó. Thay vì bỏ chạy, nhiều người ra khỏi nơi ẩn nấp để điều tra thiệt hại do bom gây ra. Các chuyên gia tin rằng những quả bom trên được trộn với mù tạt hoặc có lẽ là khí độc thần kinh.

Triệu chứng bắt đầu sau vài phút - buồn nôn và rát mắt. ’’Tôi muốn nôn mửa. Hai mắt tôi bỏng rát và rất đỏ’’, Panahi cho biết. Rất ít bác sĩ trong thị trấn biết cách điều trị các vết bỏng lạ, tình trạng mù loà và da phồng rộp của bệnh nhân. Họ dùng dao cạo để loại bỏ những vùng da này, cố gắng trấn tĩnh những bệnh nhân hoảng loạn bằng nguồn morphine đang cạn dần.

Bỏ chạy

Parvin Karimvahed và những người thân của bà chui vào ba chiếc xe hơi để chạy tới chỗ đất cao hơn trên một con đường núi, tắm rửa bất kỳ khi nào họ thấy sông hoặc suối. Thân mình của đứa cháu trai bắt đầu mẩn đỏ và phồng giộp. Con gái bà bắt đầu nôn ra máu. Vợ của ông bác bà Karimvahed quằn quại vì đau đớn và lúc đó đang mang thai.

Bà Parvin Karimvahed cũng bắt đầu cảm thấy buồn nôn. ’’Cảm giác bỏng rát thật kinh khủng’’, bà nói. Cuối cùng Karimvahed rơi vào trạng thái hôn mê. Bà bị bỏng trên 85% cơ thể. Một lá phổi của bà bị hỏng nặng. Khi bà được đưa tới Bỉ để chữa trị, các bác sĩ vô cùng ngạc nhiên là bà đã sống sót và nói rằng bà sẽ không thể mang thai.

Tuy nhiên, bà đã sinh hai con trai, cho dù sự đau đớn và cảm giác bỏng rát tiếp tục hành hạ bà. Những vết bỏng giộp do khí mù tạt gây ra vẫn nổi trên ngực bà. ’’Tôi gọi Sardasht là một hòn đảo bị mất. Người dân đang mất gia đình của họ ngay trước mắt, giống như những cây nến đang cháy’’, bà nói.

Vào thời điểm xảy ra vụ tấn công, nhà chức trách Iran khá yên lặng do muốn duy trì nhuệ khí trong một đất nước đang trải qua một cuộc chiến hao người tốn của. Họ lo ngại người Iran sẽ rời bỏ các thành phố, thị trấn biên giới do sợ các cuộc tấn công hoá học tiếp theo. ’’Họ lo ngại thông tin được tiết lộ sẽ gây ra sự hoảng loạn’’, Hossein Mohammadian, Chủ tịch Tổ chức bảo vệ các nạn nhân vũ khí hoá học, một công dân của Sardasht, cho biết.

Tuy nhiên, tin tức về vụ tấn công đã âm ỉ lan khắp Iran . Mostafa Asadzadeh, lúc đó đang làm nghĩa vụ quân sự ở Tehran , đang trên đường về Sardasht thăm nhà thì nhận được một cú điện thoại từ thành phố Tabriz . Một quả bom đã rơi gần nhà anh, người gọi điện cho biết. Cha và mẹ anh đang phục hồi trong bệnh viện tại đó.

Bệnh viện địa phương chật ních người bị thương với 700 bệnh nhân đang kêu khóc. Sân bệnh viện cũng được tận dụng làm chỗ điều trị. Vào lúc Asadzadeh tới đó, cha mẹ anh đã chết. Anh chỉ thấy đứa em trai 14 tuổi, Hadi, đang thở khò khè và ho với một chiếc ống thông đặt trong cổ họng. ’’Em tôi không thể nói. Tôi không biết những đứa em khác ở đâu’’, Asadzadeh nói, điềm tĩnh kể lại câu chuyện của gia đình anh tại căn nhà hai tầng ở Sardasht.

Anh bắt đầu thăm các bệnh viện khác. Ở một bệnh viện, anh được chỉ dẫn tới nhà xác, nơi anh thấy thi thể của đứa em trai 19 tuổi, Ali. Anh tiếp tục tới các bệnh viện ở Tây Bắc Iran , cuối cùng tìm thấy bà nội và những anh chị em khác, tất cả đều đã chết. Anh mượn một chiếc xe tải để đưa xác tất cả người thân về Sardasht.

Trong vòng bốn tháng, đứa em trai Hadi cũng qua đời, bỏ lại Asadzadeh đơn độc và anh bắt đầu mất trí. ’’Tôi cảm thấy rất đơn độc. Tôi có ảo giác và nói chuyện oang oang với những người trong gia đình tôi’’.

Bạn bè tới giúp đỡ và đưa anh thoát khỏi sự tuyệt vọng. Giờ anh đã kết hôn, có con và trở lại sống tại ngôi nhà gần nơi bom rơi. Năm ngoái, anh và các công nhân bắt đầu cạo tường để sơn lại. Mắt họ đỏ và bắt đầu ho. ’’Anh thấy đấy, thậm chí 20 năm sau, những dấu vết vẫn còn đó’’, anh nói.

Lời phàn nàn của nạn nhân

Các nạn nhân của Sardasht phàn nàn rằng Tehran làm rất ít để giúp họ hoặc thậm chí công khai số phận bi thảm của họ. Tuy nhiên, cuộc tấn công tiếp tục truyền sức sống cho sự hùng biện của Iran về các chính sách an ninh của nước này. Năm ngoái, Bộ trưởng Quốc phòng Iran đã yêu cầu Mỹ bồi thường cho các nạn nhân Sardasht do là ’’một kẻ đồng loã’’ trong cuộc tấn công đó.

’’Tại sao thế giới vẫn im lặng sau khi chế độ Saddam Hussein thả các quả bom hoá học xuống đầu những người dân vô tội ở Sardasht và Halabja và vi phạm các hiệp ước quốc tế?’’ một bài xã luận trên tờ Resalat cho biết.

’’Cuộc tấn công vào Sardasht có một ảnh hưởng tâm lý sâu sắc đối với người Iran và rõ ràng là làm thay đổi quan điểm của nước này về luật quốc tế và LHQ’’, một nhà ngoại giao Iran nói với điều kiện vô danh.

Vào giữa những năm 1990, Iran thừa nhận đã xây dựng một kho vũ khí hoá học lớn. Nước này cũng bắt đầu tích cực theo đuổi công nghệ năng lượng hạt nhân. Tới năm 2002, rõ ràng chương trình này là một phần của nỗ lực phát triển các công nghệ tiên tiến hơn mà có tiềm năng được sử dụng để chế tạo nguyên liệu hạt nhân với phẩm cấp có thể dùng cho vũ khí.

Mặc dù Iran quả quyết đang phát triển công nghệ hạt nhân chỉ nhằm mục đích hoà bình song một số người nói rằng kinh nghiệm của cuộc chiến những năm 1980 đã thuyết phục các lãnh đạo nước này rằng họ cần một thứ vũ khí chống lại một cuộc tấn công nữa kiểu Sardasht. ’’ Iran rút ra kết luận rằng cách duy nhất để tự vệ là tự phát triển các loại vũ khí huỷ diệt hàng loạt’’, Hiltermann cho biết.

Theo Minh Sơn - (VNN/LaTimes)


TIN Thế Giới NỔI BẬT

Trung Quốc mở rộng Bãi đá Chữ Thập là bất hợp pháp

'Việt Nam có chủ quyền không thể tranh cãi đối với hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa và mọi hoạt động của các bên tại hai quần đảo này mà không được sự cho phép của Việt Nam là bất hợp pháp và vô giá trị.'

Nhận xét tin Iran với bóng ma của cuộc tấn công hoá học năm 1987

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Iran với bóng ma của cuộc tấn công hoá học năm 1987 bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Iran voi bong ma cua cuoc tan cong hoa hoc nam 1987 ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Iran với bóng ma của cuộc tấn công hoá học năm 1987 ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tìm Hiểu của chuyên mục Thế Giới.

Iran with the specter of chemical attack in 1987
Saddam Hussein, Chemical Weapons, weapons, fighters, attack , derived from, the use, along the border, the town began, war, nuclear, hospital, said, Iran

Iran's nuclear ambitions is probably derived from a border town with Iraq. Here, on a clear afternoon 20 years ago, the fighters of Saddam Hussein had chemical spraying, killing 113 civilians and injuring thousands ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.