vietbao

Hạn hán và lũ lụt

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Han han va lu lut
TTCN - Mới cách đây một tháng, hạn hán vẫn trên diện rộng, đồng khô cỏ cháy, đập thủy điện Hòa Bình còn dưới mực nước chết, các tuôcbin hoặc “nằm ụ” hoặc chạy cầm chừng... Cũng trong thời gian đó, ở Trung Quốc (TQ) hạn hán cũng nóng bỏng, sang tháng sáu vừa qua lại là lũ lụt.

Sông Hồng, sông Đà, sông Mekong... của VN bắt nguồn từ đâu, đang ra sao khi mà ở thượng nguồn các dòng sông đang “thở hắt”? Một vài dữ kiện tham khảo trước thềm Hội nghị thượng đỉnh hợp tác tiểu vùng Mekong lần 2, ngày 4 và 5-7-2005 sắp tới.

Những con số!

Hôm thứ ba 28-6-2005, Thông tấn xã AFP loan tin: “Con số nạn nhân thiệt mạng hay mất tích trong các cơn lụt năm nay ở TQ đã lên đến 771 người - Tân Hoa xã vừa loan tin. Gần 2,9 triệu dân TQ đã phải sơ tán tránh lũ lụt. Các tỉnh thiệt hại nặng nề nhất là các tỉnh miền nam TQ như Phúc Kiến, Quảng Tây, Quảng Đông, Hồ Nam…”.

Trước đó lại là hạn hán. Hạn hán và lũ lụt là hai mặt của vấn nạn sử dụng và lạm dụng nguồn tài nguyên nước cũng như phá rừng.

Theo các con số thống kê mới nhất của Bộ Xã hội TQ, lũ năm nay đã khiến 204 người thiệt mạng, 79 người mất tích, ảnh hưởng đến 1.828 triệu ha đất, hủy hoại 614.000 ha đất trồng hoa màu… Trong khi đó, hạn hán trước đó đã gây thiệt hại cho 6,647 triệu ha đất trồng hoa màu”(Xinhuanet, 5-6-2005, 09g27).

Han han va lu lut
Đập Tam Hợp
Cái chết của một dòng sông

Sông Min được nhắc đến trong nhiều bản tin và bài báo như một hình ảnh khô cạn. Như bài viết của Sichuan Online hôm thứ sáu 22-4-2005 với tựa đề rất “nóng”: “Sông Min bị khô cạn do các đập thủy điện”.

Các đập xây dựng trên thượng nguồn sông Dương Tử đã biến dòng sông một thời là hùng vĩ trở nên khô hạn ở nhiều chỗ, đe dọa hệ thống thủy lợi cổ truyền. Các nhà nghiên cứu cho rằng việc phát triển thủy điện ở thượng nguồn sông Min dài 735km đã là nguyên nhân của việc làm khô cạn dòng sông này. Việc vận hành các đập một cách độc lập với nhau đã không đếm xỉa gì đến mực nước sông.

Ở hạ lưu đập Zipingpu sắp hoàn tất, sông Min thu hẹp lại thành một dòng suối mỏng manh, lòng sông trơ ra. Xa hơn ở thượng nguồn, ở thị trấn Nanxin Mou, sông Min hoàn toàn biến mất, lòng sông giống như một dải sa mạc lổn nhổn những đá cuội. Ở vài nơi, ngay cả dấu tích của dòng sông ngày nào cũng không còn.

Có đến 15 đập đã được xây dựng trên một thung lũng chạy dài 200km từ thị trấn cổ Songpan, nơi có hệ thống đê điều Dujiangyan giữ nước từ năm 475 đến 221 trước Công nguyên.

Một chuyên viên về thủy lợi phát biểu: “Xây dựng thủy điện mà không được kiểm soát thấu đáo sẽ phá hoại con sông Min này”. Liu Daoguo, giám đốc văn phòng quản lý dự án thủy lợi Dujiangyan, phát biểu: “Sẽ có nhiều thách thức còn tiếp tục đặt ra trong việc cung cấp nước cho nông nghiệp. Các nhà khai thác đập cần tuân thủ các qui định, một mùa đông khô khốc có nghĩa là sẽ hiếm có nước hơn các năm trước”.

Các nhà thủy lợi còn lo ngại rằng sông Min sẽ càng khô hạn vào mùa khô nếu như tình hình hiện tại (xây dựng và khai thác đập) cứ tiếp tục. Sông Zagunao, một nhánh sông của sông Min, ở chỗ hẹp nhất nay chỉ còn có 7,8m bề ngang. Trong khi đó, sông Jinma - chảy qua thủ phủ Chengdu - mùa hè thì lũ, mùa đông thì hạn.

Các nhà môi trường còn sợ rằng việc phát triển thủy điện sẽ còn làm thay đổi hệ thống sinh thái của con sông, đặc biệt là đời sống các loài thủy sản. Cá bị đe dọa nghiêm trọng nhất vì chúng không thể nào sống sót khi phải “vượt vũ môn” là các tuôcbin của các nhà máy thủy điện, rồi phải bơi suốt các đường hầm dưới các đập. Các khu vực bị hạn của dòng sông Min nay kéo dài đến 5km, đang đe dọa sự sinh tồn của 40 loài cá sông”.

Thế nhưng, cũng dòng sông ấy, qua bài viết của Joe McDonald (Thông tấn xã AP, 24-6-2005, 12g47), đọc qua chỉ thấy toàn lũ là lũ: “Lũ tại nhiều nơi trong tỉnh Quảng Tây, vùng núi ven biển phía nam, là tệ hại nhất trong một thế kỷ qua trong khi lụt trên sông Min ở Phúc Kiến lại là nghiêm trọng nhất trong hai thập niên qua”.

Hay như qua bài viết của Kelly Haggart, mang tựa đề “Các đập nhỏ vỡ khi mùa lũ mới chỉ sớm bắt đầu”:

“Do lẽ số nạn nhân lũ lụt đã vượt trên con số 200 người vào lúc mà mùa lũ mới chỉ bắt đầu sớm một cách bất thường, những tin đồn về một thảm họa đập vỡ đã dâng cao trong tỉnh Hồ Nam vốn đang gặp nạn. Tờ Thanh Niên Nhật Báo TQ đã cử phóng viên đi điều tra.

Chỉ riêng trong tỉnh Hồ Nam, mưa như trút nước đã đe dọa 6 triệu người, tàn phá và gây thiệt hại 200.000 căn nhà, theo các nguồn tin của mạng Hongwang (Red Net) của tỉnh Hồ Nam. Xinhuanet hôm thứ ba 7-6 cho biết số tử vong ở Hồ Nam đã lên đến 91 người.

Tờ Trung Kinh Buổi Sáng (Chongqing chenbao) hôm thứ hai (6-6) tường thuât rằng các thị trấn Taizhimiao và Tanfu trong huyện Xinshao bị tàn phá nhiều nhất. Một số người cho rằng nguyên nhân không phải do mưa như thác lũ từ trên núi đổ về, mà do hồ chứa nước Yaoxuntang reservoir ở huyện Xinshao bị vỡ.

Phóng viên tờ Trung Quốc Thanh Niên Nhật Báo đến điều tra và phát hiện rằng trong khi hồ chứa này, với sức chứa 100.000m3, vẫn còn nguyên vẹn song một cái đập nhỏ cao 20m đã bị vỡ. Dân địa phương cho biết đập Sao Đỏ (Hongxing) đã 50 tuổi này từng vỡ một lần trong những năm 1990, song sau đó đã được gia cố lại. Lần này thì nó không đương cự lại dòng suối từ trên núi quét đi.

Jiao Meiyan, giám đốc Trung tâm Khí tượng quốc gia ở Bắc Kinh, tuyên bố rằng mưa năm nay nhiều hơn mọi năm từ 40 - 70%, có nơi đến 150%. Câu chuyện hạn hán và lụt lội do các tờ báo kể trên thuật lại tập trung trong huyện Xinshao, với tác nhân (hay nạn nhân- ?) chính là dòng sông Min, hồ chứa nước và đập Dujiangyan, cùng 15 con đập trên sông Dương Tử. Tháng năm còn kêu than vì hạn, tháng sáu khóc ròng vì lụt.

Cái chết của những dòng sông khác

Asia Times tháng 8-2003 đã đăng một loạt bốn bài viết về đề tài này. Dưới đây là vài trích đoạn:

“Theo WB,TQ có tỉ lệ đất biến thành sa mạc (cả hiện tại lẫn tiềm năng) cao nhất thế giới. Sự thay đổi môi trường nhanh chóng nhất hiển nhiên là trên sông Dương Tử. Con sông này hầu như đã biến mất. TQ nay đang bị giằng co giữa hai thôi thúc cùng lúc. Một đàng là dự án điều chỉnh dòng nước vĩ đại nhất trong lịch sử, mà dự án đập Tam Hợp khổng lồ sẽ đưa nước từ Vũ Hán đến Trung Kinh mới chỉ là một phần của kế hoạch. Đồng thời các quan chức dường như đã ý thức được những tổn hại môi trường do các con đập gây ra. Dự án xây dựng đập lớn lao đầu tiên là dự án đập Sanmen Xia, phần lớn trên sông Dương Tử với 46 con đập. Càng có bàn tay cơ khí nhúng vào, con sông càng bị tổn thất và nay chỉ còn tồn tại trên danh nghĩa, trừ vài tháng mùa mưa, các nhà máy và nhà nông cùng thiếu hụt. Giờ đây con sông này chỉ còn chảy trên một chiều dài 1.000km ra đến biển mà thôi”.

Trong suốt chiều dài lịch sử đã qua, con sông này, Dương Tử Giang, còn được gọi là Trường Giang, với chiều dài khoảng 6.380km, là con sông dài nhất châu Á và đứng thứ ba trên thế giới sau sông Nil và Amazone, được sử dụng như là điểm phân chia giữa miền bắc và miền nam TQ ( Bách khoa toàn thư mở Wikipedia).

Sau cơn lũ thảm họa năm 1950, Mao Trạch Đông ra lệnh “dời sông xẻ núi”, 36 đập lớn, 159 đập nhỏ, 4.000 hồ chứa nước được xây dựng. Hậu quả là ngày nay cả một bình nguyên ngày nào còn màu mỡ nay bị khô hạn kèm theo lũ lụt. Năm 1999, khô hạn suốt 247 ngày, càng hạn càng xây đập chứa nước, song khai thác nước ngầm khiến thảm nước ngày càng sâu hơn. Bất chấp những thành tựu đã từng được khua chiêng gióng trống đó, 3.000 hồ chứa và đập đã vỡ. Tháng 8-1975, các đập Shimantan và Banqiao tan nát, khiến 240.000 người chết đếm xác được. Hậu quả là 2/3 số thành phố TQ giờ đây thiếu nước.

TQ là đất nước đang là “chủ nhà” của hầu hết các đập lớn của thế giới (trong số 45.000 đập lớn trên thế giới, 22.104 là ở TQ, 6.390 ở Hoa Kỳ và hơn 4.000 ở Ân Độ). Song trước tham vọng trị thủy vĩ đại này, ít có tiếng nói phản biện rằng chính sách thủy điện này sẽ gây ra những tổn hại không sửa chữa lại được không chỉ cho TQ mà còn cho cả thế giới còn lại.

TQ nay đang dự định xây một loạt đập lớn trên các sông Mekong, Salween và Bramaputra vốn là sinh tử cho sự phồn thịnh của Đông Nam Á. Nếu hậu quả của kế hoạch này là rồi đây các dòng sông này cũng sẽ biến mất như sông Hoàng Hà, sông Hoài ở TQ thì hậu quả sẽ khôn lường.

HOÀNG NGỌC

Việt Báo

Comment :Hạn hán và lũ lụt
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hạn hán và lũ lụt bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Han han va lu lut ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hạn hán và lũ lụt ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Thế Giới
Drought and flooding
Ho Nam, burning the dry grass, in the meantime, Hoa Binh hydropower plant, the Yangtze River, the dam, in China, the MOL, drought, river, flood, river, China
Handicraft - New a month ago, still widespread drought, the dry grass fire, Hoa Binh dam below the water dead, the tuocbin or "immobilized" or idle ... Also during that time, in China (China) and hot drought, to ...
Thế giới 24h (25/7): Đức 'lao đao' với 4 vụ tấn công chỉ trong 1 tuần

Mấy ngày qua, Đức liên tiếp chứng kiến các vụ tấn công chết người liên quan đến người nhập cư làm dấy lên nỗi lo ngại về an ninh ở đất nước này.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ