Thứ hai, 26 Tháng tư 2004, 08:34 GMT+7

Đảo Síp từ chối thống nhất - cơ hội lịch sử bị bỏ lỡ

Kế hoạch của Liên Hợp Quốc nhằm chấm dứt 3 thập kỷ chia cắt, tái thống nhất hòn đảo Địa Trung Hải đã bị đa số người Síp gốc Hy Lạp bác bỏ. Như vậy, người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ ở phía bắc hòn đảo sẽ không thể tham gia EU vào tháng tới, mặc dù họ ủng hộ kế hoạch này.

Bản đồ đảo Síp
Dao Sip tu choi thong nhat co hoi lich su bi bo lo

Trưng cầu dân ý được tổ chức đồng thời ở cả hai phần của đảo Síp hôm thứ bảy. Lẽ ra, một trong những cuộc xung đột dai dẳng nhất ở châu Âu đã chấm dứt. Hòn đảo bị chia cắt từ 30 năm trước, sau khi một cuộc đảo chính của người Síp gốc Hy Lạp khiến Thổ Nhĩ Kỳ phản ứng bằng cách chiếm luôn nửa bắc hòn đảo này. Athens và Ankara đã mấy lần suýt tiến hành chiến tranh, mặc dù cả hai đều là những quốc gia đồng minh trong NATO.

Kể từ các sự kiện đẫm máu năm 1974, một vùng đệm do Liên Hợp Quốc quản lý đã chia Síp thành hai nửa, chạy qua Nicosia, thủ đô bị chia cắt cuối cùng của châu Âu. Những cố gắng trong quá khứ nhằm giải quyết xung đột và hợp nhất hòn đảo đều thất bại. Các nỗ lực ngoại giao gần đây tập trung vào việc xây dựng một kế hoạch hòa bình, do Liên Hợp Quốc bảo trợ. Theo đó, hòn đảo sẽ được thống nhất dưới hình thức một liên bang lỏng lẻo. Đó là cơ hội tốt nhất của Síp từ trước tới nay.

Các nhân viên kiểm phiếu Síp Hy Lạp.
Các nhân viên kiểm phiếu Síp Hy Lạp.

65% người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ kế hoạch của Liên Hợp Quốc, tuy điều này có nghĩa là họ phải nhường một số vùng đất cho người Síp gốc Hy Lạp, và cho dù vị tổng thống lâu năm của họ, Rauf Denktash kêu gọi họ bỏ phiếu “không”. Thế nhưng kế hoạch lại bị tới 76% người Síp gốc Hy Lạp bác bỏ. Như vậy, chỉ Síp Hy Lạp sẽ gia nhập EU (cùng 9 quốc gia khác) ngày 1/5, trong khi những người Síp Thổ Nhĩ Kỳ phải đứng ngoài nhìn. Điều này là do duy có Ankara công nhận cộng hòa Síp Thổ Nhĩ Kỳ nhỏ bé và nghèo nàn, trong khi các nước khác kể từ năm 1974 đều coi chính phủ Síp Hy Lạp mới là đại diện hợp pháp của toàn bộ hòn đảo.

Các cường quốc tỏ ra chán ngán và tức giận về câu trả lời của người Síp Hy Lạp. Günter Verheugen, ủy viên châu Âu phụ trách vấn đề mở rộng EU, bình luận Síp Hy Lạp sẽ gia nhập EU với một “bóng đen” bao phủ. Bộ Ngoại giao Mỹ bày tỏ thái độ thất vọng, đồng thời ca ngợi Síp Thổ Nhĩ Kỳ đã can đảm chọn con đường hòa bình và hòa giải.

Tưởng như hòn đảo đang thẳng tiến trên con đường tới thống nhất. Vào tháng 2, lãnh đạo hai cộng đồng đồng ý nối lại các cuộc thương thuyết do Liên Hợp Quốc bảo trợ. Nếu họ đạt được thỏa thuận cuối cùng trước cuối tháng 3, Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cùng tham gia thương lượng. Nếu không đạt được nhất trí, Liên Hợp Quốc lấp lại các khoảng trống trong thỏa thuận hòa bình và đưa ra cho dân chúng hai bên tiến hành trưng cầu dân ý.

Vài tuần trước, Síp Thổ Nhĩ Kỳ bị chỉ trích là cứng đầu. Nhưng rốt cục, chính phủ của họ (ngoại trừ ông Denktash ra) chấp nhận đề xuất do Liên Hợp Quốc đưa ra. Lần này, đến lượt Síp Hy Lạp, do ông Tassos Papadopoulos đứng dầu, lại từ chối bản kế hoạch. Ủy viên EU Verheugen tức giận bình luận rằng ông cảm thấy như bị Papadopoulos “lừa dối”.

Những người ủng hộ việc thống nhất phê phán các đài truyền hình, phát thanh của Síp Hy Lạp đã tập trung tuyên truyền những điểm bất lợi của kế hoạch, trong khi không dành cho các quan chức EU và Liên Hợp Quốc thời gian phát sóng để họ đưa ra những lập luận ngược lại.

Mới đây, Anh và những nước tán thành kế hoạch thống nhất đề nghị thông qua một nghị quyết tại Hội đồng Bảo an. Theo đó, Liên Hợp Quốc đưa ra những cam kết bảo đảm an ninh, nếu hai nửa hòn đảo lựa chọn con đường thống nhất. Nhưng Nga (có quan hệ lâu đời với Hy Lạp, dân chúng hai nước đa số theo Chính thống giáo) phủ quyết. Matxcơva cho rằng không nên gây sức ép lên cuộc trưng cầu dân ý ở Síp.

Ông Papadoulos gợi ý với người dân Síp Hy Lạp rằng họ có thể không chấp nhận kế hoạch của Liên Hợp Quốc, mà không gặp phải hậu quả gì, với hy vọng trong tương lai xuất hiện một đề xuất ưu việt hơn. Thực tế sẽ là trái ngược. Bác bỏ đề xuất, người Síp Hy Lạp chỉ thu được sự oán giận của các nước thành viên khác trong EU. Họ đã mất lợi thế đạo đức, vốn luôn nghiêng về phía họ 30 năm qua. Liên Hợp Quốc tuyên bố vai trò của tổ chức này trong việc tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình đã chấm dứt. Mặc dù hai bên có thể trở lại bàn bàn đàm phán, triển vọng không được sáng sủa cho lắm. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Abdullah Gul bình luận rằng sự bác bỏ của người Síp Hy Lạp có nghĩa là việc chia cắt hòn đảo sẽ còn dài lâu.

EU và Mỹ trấn an 200.000 người Síp Thổ Nhĩ Kỳ - chiếm khoảng ¼ dân số cả hòn đảo - rằng họ sẽ không trắng tay, sau lời cự tuyệt của Síp Hy Lạp. Các biện pháp trừng phạt về kinh tế và ngoại giao, 30 năm qua đã làm tê liệt nền kinh tế nửa phía bắc hòn đảo, có thể được nới lỏng. Nhiều khả năng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ gây sức ép lên các quốc gia, để cộng hòa Síp Thổ Nhĩ Kỳ được quốc tế công nhận.

Giả sử cả hai nửa hòn đảo đều ủng hộ việc thống nhất và Síp Thổ Nhĩ Kỳ vào EU, điều này sẽ giúp tăng thêm cơ hội cho Thổ Nhĩ Kỳ, khi họ bắt đầu thương thuyết về việc gia nhập khối này. Dù sao chăng nữa, uy tín của Ankara trên trường quốc tế đã tăng lên, sau khi họ nỗ lực thuyết phục người Síp Thổ Nhĩ Kỳ và phe quân sự trong nước chấp nhận kế hoạch của Liên Hợp Quốc. Giờ đây Thổ Nhĩ Kỳ hy vọng những cố gắng của họ sẽ được đền đáp.

Thủ tướng Recep Tayyip Erdogan bình luận tại một cuộc họp của đảng cầm quyền hôm thứ bảy rằng: “Đây là sự kiện thành công nhất trong 50 năm ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ”. Lẽ ra ông còn có thể bổ sung đây là thất bại lớn nhất về ngoại giao của Síp Hy Lạp trong 30 năm qua.

Minh Châu (theo Economist)

Việt Báo

Nhận xét tin Đảo Síp từ chối thống nhất - cơ hội lịch sử bị bỏ lỡ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đảo Síp từ chối thống nhất - cơ hội lịch sử bị bỏ lỡ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dao Sip tu choi thong nhat co hoi lich su bi bo lo ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đảo Síp từ chối thống nhất - cơ hội lịch sử bị bỏ lỡ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phân Tích & Bình Luận của chuyên mục Thế Giới.

Cyprus refused to agree - historic opportunity missed
UN, Greek Cypriot, Turkish, Turkish Cypriot, Greek, Cyprus, the island, unified plan opportunities, denied, denied, people, EU, origin

of the United Nations plan to end three decades of separation, reunifying the Mediterranean island has been the majority of Greek Cypriots rejected . Thus, the Turkish Cypriot north of the island will not be able to join the EU in May, although they support ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2711 Xu phuc tham bau Kien
    Thời sự 24h(27/11): Xử phúc thẩm bầu Kiên

    Kiểm tra tài sản con trai ông Trần Văn Truyền; Dừng dự án của nhà đầu tư TQ ở đèo Hải Vân; Xét xử phúc thẩm vụ bầu Kiên; Nữ sinh chết trong nhà nghỉ vì cuộc tình tay ba?; Nổ súng trấn áp 2 kẻ cướp giật ở trung tâm Sài Gòn; Áp thấp nhiệt đới vào biển Đông... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 27/11.

  • Thoi su 24h2611 Bang cuop chat tay lay 50 cay vang
    Thời sự 24h(26/11): Băng cướp chặt tay lấy 50 cây vàng

    Dẹp xe quá tải: Hà Tĩnh đang ‘nợ’ một lời hứa; Băng nhóm chặt tay cướp 50 cây vàng gây chấn động; Nữ sinh lớp 10 chết bất thường trong nhà nghỉ; Nhiều tình tiết mới vụ mất điện hàng không hy hữu...

  • Thoi su 24h2511 Ung ho phuong an nghi Tet 9 ngay
    Thời sự 24h(25/11): Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày

    Chi tiền triệu mua tin về tham nhũng; “Mất điện tại sân bay do UPS hỏng là nói sai!”; Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày; Phó giám đốc bệnh viện E trung ương bị bắt tại nhà nghỉ; Bị dồn ép, cước taxi, vận tải giảm tới trên 30%; Cha ruột giết con gái đang mang thai... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/11.

  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.

1