Thứ hai, 26 Tháng tư 2004, 08:34 GMT+7

Đảo Síp từ chối thống nhất - cơ hội lịch sử bị bỏ lỡ

Kế hoạch của Liên Hợp Quốc nhằm chấm dứt 3 thập kỷ chia cắt, tái thống nhất hòn đảo Địa Trung Hải đã bị đa số người Síp gốc Hy Lạp bác bỏ. Như vậy, người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ ở phía bắc hòn đảo sẽ không thể tham gia EU vào tháng tới, mặc dù họ ủng hộ kế hoạch này.

Bản đồ đảo Síp
Dao Sip tu choi thong nhat co hoi lich su bi bo lo

Trưng cầu dân ý được tổ chức đồng thời ở cả hai phần của đảo Síp hôm thứ bảy. Lẽ ra, một trong những cuộc xung đột dai dẳng nhất ở châu Âu đã chấm dứt. Hòn đảo bị chia cắt từ 30 năm trước, sau khi một cuộc đảo chính của người Síp gốc Hy Lạp khiến Thổ Nhĩ Kỳ phản ứng bằng cách chiếm luôn nửa bắc hòn đảo này. Athens và Ankara đã mấy lần suýt tiến hành chiến tranh, mặc dù cả hai đều là những quốc gia đồng minh trong NATO.

Kể từ các sự kiện đẫm máu năm 1974, một vùng đệm do Liên Hợp Quốc quản lý đã chia Síp thành hai nửa, chạy qua Nicosia, thủ đô bị chia cắt cuối cùng của châu Âu. Những cố gắng trong quá khứ nhằm giải quyết xung đột và hợp nhất hòn đảo đều thất bại. Các nỗ lực ngoại giao gần đây tập trung vào việc xây dựng một kế hoạch hòa bình, do Liên Hợp Quốc bảo trợ. Theo đó, hòn đảo sẽ được thống nhất dưới hình thức một liên bang lỏng lẻo. Đó là cơ hội tốt nhất của Síp từ trước tới nay.

Các nhân viên kiểm phiếu Síp Hy Lạp.
Các nhân viên kiểm phiếu Síp Hy Lạp.

65% người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ kế hoạch của Liên Hợp Quốc, tuy điều này có nghĩa là họ phải nhường một số vùng đất cho người Síp gốc Hy Lạp, và cho dù vị tổng thống lâu năm của họ, Rauf Denktash kêu gọi họ bỏ phiếu “không”. Thế nhưng kế hoạch lại bị tới 76% người Síp gốc Hy Lạp bác bỏ. Như vậy, chỉ Síp Hy Lạp sẽ gia nhập EU (cùng 9 quốc gia khác) ngày 1/5, trong khi những người Síp Thổ Nhĩ Kỳ phải đứng ngoài nhìn. Điều này là do duy có Ankara công nhận cộng hòa Síp Thổ Nhĩ Kỳ nhỏ bé và nghèo nàn, trong khi các nước khác kể từ năm 1974 đều coi chính phủ Síp Hy Lạp mới là đại diện hợp pháp của toàn bộ hòn đảo.

Các cường quốc tỏ ra chán ngán và tức giận về câu trả lời của người Síp Hy Lạp. Günter Verheugen, ủy viên châu Âu phụ trách vấn đề mở rộng EU, bình luận Síp Hy Lạp sẽ gia nhập EU với một “bóng đen” bao phủ. Bộ Ngoại giao Mỹ bày tỏ thái độ thất vọng, đồng thời ca ngợi Síp Thổ Nhĩ Kỳ đã can đảm chọn con đường hòa bình và hòa giải.

Tưởng như hòn đảo đang thẳng tiến trên con đường tới thống nhất. Vào tháng 2, lãnh đạo hai cộng đồng đồng ý nối lại các cuộc thương thuyết do Liên Hợp Quốc bảo trợ. Nếu họ đạt được thỏa thuận cuối cùng trước cuối tháng 3, Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cùng tham gia thương lượng. Nếu không đạt được nhất trí, Liên Hợp Quốc lấp lại các khoảng trống trong thỏa thuận hòa bình và đưa ra cho dân chúng hai bên tiến hành trưng cầu dân ý.

Vài tuần trước, Síp Thổ Nhĩ Kỳ bị chỉ trích là cứng đầu. Nhưng rốt cục, chính phủ của họ (ngoại trừ ông Denktash ra) chấp nhận đề xuất do Liên Hợp Quốc đưa ra. Lần này, đến lượt Síp Hy Lạp, do ông Tassos Papadopoulos đứng dầu, lại từ chối bản kế hoạch. Ủy viên EU Verheugen tức giận bình luận rằng ông cảm thấy như bị Papadopoulos “lừa dối”.

Những người ủng hộ việc thống nhất phê phán các đài truyền hình, phát thanh của Síp Hy Lạp đã tập trung tuyên truyền những điểm bất lợi của kế hoạch, trong khi không dành cho các quan chức EU và Liên Hợp Quốc thời gian phát sóng để họ đưa ra những lập luận ngược lại.

Mới đây, Anh và những nước tán thành kế hoạch thống nhất đề nghị thông qua một nghị quyết tại Hội đồng Bảo an. Theo đó, Liên Hợp Quốc đưa ra những cam kết bảo đảm an ninh, nếu hai nửa hòn đảo lựa chọn con đường thống nhất. Nhưng Nga (có quan hệ lâu đời với Hy Lạp, dân chúng hai nước đa số theo Chính thống giáo) phủ quyết. Matxcơva cho rằng không nên gây sức ép lên cuộc trưng cầu dân ý ở Síp.

Ông Papadoulos gợi ý với người dân Síp Hy Lạp rằng họ có thể không chấp nhận kế hoạch của Liên Hợp Quốc, mà không gặp phải hậu quả gì, với hy vọng trong tương lai xuất hiện một đề xuất ưu việt hơn. Thực tế sẽ là trái ngược. Bác bỏ đề xuất, người Síp Hy Lạp chỉ thu được sự oán giận của các nước thành viên khác trong EU. Họ đã mất lợi thế đạo đức, vốn luôn nghiêng về phía họ 30 năm qua. Liên Hợp Quốc tuyên bố vai trò của tổ chức này trong việc tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình đã chấm dứt. Mặc dù hai bên có thể trở lại bàn bàn đàm phán, triển vọng không được sáng sủa cho lắm. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Abdullah Gul bình luận rằng sự bác bỏ của người Síp Hy Lạp có nghĩa là việc chia cắt hòn đảo sẽ còn dài lâu.

EU và Mỹ trấn an 200.000 người Síp Thổ Nhĩ Kỳ - chiếm khoảng ¼ dân số cả hòn đảo - rằng họ sẽ không trắng tay, sau lời cự tuyệt của Síp Hy Lạp. Các biện pháp trừng phạt về kinh tế và ngoại giao, 30 năm qua đã làm tê liệt nền kinh tế nửa phía bắc hòn đảo, có thể được nới lỏng. Nhiều khả năng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ gây sức ép lên các quốc gia, để cộng hòa Síp Thổ Nhĩ Kỳ được quốc tế công nhận.

Giả sử cả hai nửa hòn đảo đều ủng hộ việc thống nhất và Síp Thổ Nhĩ Kỳ vào EU, điều này sẽ giúp tăng thêm cơ hội cho Thổ Nhĩ Kỳ, khi họ bắt đầu thương thuyết về việc gia nhập khối này. Dù sao chăng nữa, uy tín của Ankara trên trường quốc tế đã tăng lên, sau khi họ nỗ lực thuyết phục người Síp Thổ Nhĩ Kỳ và phe quân sự trong nước chấp nhận kế hoạch của Liên Hợp Quốc. Giờ đây Thổ Nhĩ Kỳ hy vọng những cố gắng của họ sẽ được đền đáp.

Thủ tướng Recep Tayyip Erdogan bình luận tại một cuộc họp của đảng cầm quyền hôm thứ bảy rằng: “Đây là sự kiện thành công nhất trong 50 năm ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ”. Lẽ ra ông còn có thể bổ sung đây là thất bại lớn nhất về ngoại giao của Síp Hy Lạp trong 30 năm qua.

Minh Châu (theo Economist)

Việt Báo

Nhận xét tin Đảo Síp từ chối thống nhất - cơ hội lịch sử bị bỏ lỡ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đảo Síp từ chối thống nhất - cơ hội lịch sử bị bỏ lỡ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dao Sip tu choi thong nhat co hoi lich su bi bo lo ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đảo Síp từ chối thống nhất - cơ hội lịch sử bị bỏ lỡ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phân Tích & Bình Luận của chuyên mục Thế Giới.

Cyprus refused to agree - historic opportunity missed
UN, Greek Cypriot, Turkish, Turkish Cypriot, Greek, Cyprus, the island, unified plan opportunities, denied, denied, people, EU, origin

of the United Nations plan to end three decades of separation, reunifying the Mediterranean island has been the majority of Greek Cypriots rejected . Thus, the Turkish Cypriot north of the island will not be able to join the EU in May, although they support ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu nay 178 den 238
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ này 17-8 đến 23-8)

    Bạo loạn ở Lybia, Iraq, miền Đông Ukcraine; cái chết bi thương của nhà báo Mỹ quả cảm James Foley; lễ đón long trọng và đầy xúc động thi thể 20 nạn nhân trên chiếc máy bay xấu số MH 17 của Malaysia ... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1708 2308
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (17/08 – 23/08)

    Đôi nam nữ chết trong ô tô ở Bình Dương; Hoãn phiên toà xét xử vợ nguyên bí thư xã đốt xác; Vì sao trùm xã hội đen Minh 'sâm' còn nguy hiểm hơn cả Năm Cam?;

  • Tong hop Doi song tuan qua 178 248
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (17/8 - 24/8)

    Người đàn ông 3 lần 'nhặt vợ', 4 lần bán con; Người đàn ông 10 năm chăm vợ điên tình là những câu chuyện gia đình cảm động; Tâm sự của những ông bố bà mẹ nuôi con đơn thân; Cần chuẩn bị những gì khi con vào lớp 1?; Rất nhiều mẹo vặt hay cho gia đình bạn; Một tuần nóng với tin kem đánh răng chứa chất gây ung thư; Và nhiều tin tức thực phẩm bẩn đáng lưu ý...

  • Toan canh Showbiz tuan 1708 2308
    Toàn cảnh Showbiz tuần (17/08 – 23/08)

    Sao Việt và sao thế giới hưởng ứng phong trào Ice Burken Challenger, 2 nhạc sĩ Phú Quang và Phó Đức Phương tranh cãi tiền tác quyền, Nhạc sĩ Quốc Trung viết thư “dằn mặt” người yêu của con gái, Phi Thanh Vân công khai chuyện có bầu với "tình trẻ", con trai ruột của Thành Long bị bắt vì ma túy,...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1708 2308
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/08 - 23/08)

    Trung Quốc bành trướng Biển Đông vì tư duy mình là trùm thiên hạ; Kết luận thanh tra toàn diện chùa Bồ Đề; Phó giáo sư “ra giá” 200 triệu đồng lấy bằng tiến sĩ y khoa; Lương thấp, vào công chức vẫn như "miền đất hứa".... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (17/08 - 23/08).