Thứ hai, 26 Tháng tư 2004, 08:34 GMT+7

Đảo Síp từ chối thống nhất - cơ hội lịch sử bị bỏ lỡ

Kế hoạch của Liên Hợp Quốc nhằm chấm dứt 3 thập kỷ chia cắt, tái thống nhất hòn đảo Địa Trung Hải đã bị đa số người Síp gốc Hy Lạp bác bỏ. Như vậy, người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ ở phía bắc hòn đảo sẽ không thể tham gia EU vào tháng tới, mặc dù họ ủng hộ kế hoạch này.

Bản đồ đảo Síp
Dao Sip tu choi thong nhat co hoi lich su bi bo lo

Trưng cầu dân ý được tổ chức đồng thời ở cả hai phần của đảo Síp hôm thứ bảy. Lẽ ra, một trong những cuộc xung đột dai dẳng nhất ở châu Âu đã chấm dứt. Hòn đảo bị chia cắt từ 30 năm trước, sau khi một cuộc đảo chính của người Síp gốc Hy Lạp khiến Thổ Nhĩ Kỳ phản ứng bằng cách chiếm luôn nửa bắc hòn đảo này. Athens và Ankara đã mấy lần suýt tiến hành chiến tranh, mặc dù cả hai đều là những quốc gia đồng minh trong NATO.

Kể từ các sự kiện đẫm máu năm 1974, một vùng đệm do Liên Hợp Quốc quản lý đã chia Síp thành hai nửa, chạy qua Nicosia, thủ đô bị chia cắt cuối cùng của châu Âu. Những cố gắng trong quá khứ nhằm giải quyết xung đột và hợp nhất hòn đảo đều thất bại. Các nỗ lực ngoại giao gần đây tập trung vào việc xây dựng một kế hoạch hòa bình, do Liên Hợp Quốc bảo trợ. Theo đó, hòn đảo sẽ được thống nhất dưới hình thức một liên bang lỏng lẻo. Đó là cơ hội tốt nhất của Síp từ trước tới nay.

Các nhân viên kiểm phiếu Síp Hy Lạp.
Các nhân viên kiểm phiếu Síp Hy Lạp.

65% người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ kế hoạch của Liên Hợp Quốc, tuy điều này có nghĩa là họ phải nhường một số vùng đất cho người Síp gốc Hy Lạp, và cho dù vị tổng thống lâu năm của họ, Rauf Denktash kêu gọi họ bỏ phiếu “không”. Thế nhưng kế hoạch lại bị tới 76% người Síp gốc Hy Lạp bác bỏ. Như vậy, chỉ Síp Hy Lạp sẽ gia nhập EU (cùng 9 quốc gia khác) ngày 1/5, trong khi những người Síp Thổ Nhĩ Kỳ phải đứng ngoài nhìn. Điều này là do duy có Ankara công nhận cộng hòa Síp Thổ Nhĩ Kỳ nhỏ bé và nghèo nàn, trong khi các nước khác kể từ năm 1974 đều coi chính phủ Síp Hy Lạp mới là đại diện hợp pháp của toàn bộ hòn đảo.

Các cường quốc tỏ ra chán ngán và tức giận về câu trả lời của người Síp Hy Lạp. Günter Verheugen, ủy viên châu Âu phụ trách vấn đề mở rộng EU, bình luận Síp Hy Lạp sẽ gia nhập EU với một “bóng đen” bao phủ. Bộ Ngoại giao Mỹ bày tỏ thái độ thất vọng, đồng thời ca ngợi Síp Thổ Nhĩ Kỳ đã can đảm chọn con đường hòa bình và hòa giải.

Tưởng như hòn đảo đang thẳng tiến trên con đường tới thống nhất. Vào tháng 2, lãnh đạo hai cộng đồng đồng ý nối lại các cuộc thương thuyết do Liên Hợp Quốc bảo trợ. Nếu họ đạt được thỏa thuận cuối cùng trước cuối tháng 3, Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cùng tham gia thương lượng. Nếu không đạt được nhất trí, Liên Hợp Quốc lấp lại các khoảng trống trong thỏa thuận hòa bình và đưa ra cho dân chúng hai bên tiến hành trưng cầu dân ý.

Vài tuần trước, Síp Thổ Nhĩ Kỳ bị chỉ trích là cứng đầu. Nhưng rốt cục, chính phủ của họ (ngoại trừ ông Denktash ra) chấp nhận đề xuất do Liên Hợp Quốc đưa ra. Lần này, đến lượt Síp Hy Lạp, do ông Tassos Papadopoulos đứng dầu, lại từ chối bản kế hoạch. Ủy viên EU Verheugen tức giận bình luận rằng ông cảm thấy như bị Papadopoulos “lừa dối”.

Những người ủng hộ việc thống nhất phê phán các đài truyền hình, phát thanh của Síp Hy Lạp đã tập trung tuyên truyền những điểm bất lợi của kế hoạch, trong khi không dành cho các quan chức EU và Liên Hợp Quốc thời gian phát sóng để họ đưa ra những lập luận ngược lại.

Mới đây, Anh và những nước tán thành kế hoạch thống nhất đề nghị thông qua một nghị quyết tại Hội đồng Bảo an. Theo đó, Liên Hợp Quốc đưa ra những cam kết bảo đảm an ninh, nếu hai nửa hòn đảo lựa chọn con đường thống nhất. Nhưng Nga (có quan hệ lâu đời với Hy Lạp, dân chúng hai nước đa số theo Chính thống giáo) phủ quyết. Matxcơva cho rằng không nên gây sức ép lên cuộc trưng cầu dân ý ở Síp.

Ông Papadoulos gợi ý với người dân Síp Hy Lạp rằng họ có thể không chấp nhận kế hoạch của Liên Hợp Quốc, mà không gặp phải hậu quả gì, với hy vọng trong tương lai xuất hiện một đề xuất ưu việt hơn. Thực tế sẽ là trái ngược. Bác bỏ đề xuất, người Síp Hy Lạp chỉ thu được sự oán giận của các nước thành viên khác trong EU. Họ đã mất lợi thế đạo đức, vốn luôn nghiêng về phía họ 30 năm qua. Liên Hợp Quốc tuyên bố vai trò của tổ chức này trong việc tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình đã chấm dứt. Mặc dù hai bên có thể trở lại bàn bàn đàm phán, triển vọng không được sáng sủa cho lắm. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Abdullah Gul bình luận rằng sự bác bỏ của người Síp Hy Lạp có nghĩa là việc chia cắt hòn đảo sẽ còn dài lâu.

EU và Mỹ trấn an 200.000 người Síp Thổ Nhĩ Kỳ - chiếm khoảng ¼ dân số cả hòn đảo - rằng họ sẽ không trắng tay, sau lời cự tuyệt của Síp Hy Lạp. Các biện pháp trừng phạt về kinh tế và ngoại giao, 30 năm qua đã làm tê liệt nền kinh tế nửa phía bắc hòn đảo, có thể được nới lỏng. Nhiều khả năng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ gây sức ép lên các quốc gia, để cộng hòa Síp Thổ Nhĩ Kỳ được quốc tế công nhận.

Giả sử cả hai nửa hòn đảo đều ủng hộ việc thống nhất và Síp Thổ Nhĩ Kỳ vào EU, điều này sẽ giúp tăng thêm cơ hội cho Thổ Nhĩ Kỳ, khi họ bắt đầu thương thuyết về việc gia nhập khối này. Dù sao chăng nữa, uy tín của Ankara trên trường quốc tế đã tăng lên, sau khi họ nỗ lực thuyết phục người Síp Thổ Nhĩ Kỳ và phe quân sự trong nước chấp nhận kế hoạch của Liên Hợp Quốc. Giờ đây Thổ Nhĩ Kỳ hy vọng những cố gắng của họ sẽ được đền đáp.

Thủ tướng Recep Tayyip Erdogan bình luận tại một cuộc họp của đảng cầm quyền hôm thứ bảy rằng: “Đây là sự kiện thành công nhất trong 50 năm ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ”. Lẽ ra ông còn có thể bổ sung đây là thất bại lớn nhất về ngoại giao của Síp Hy Lạp trong 30 năm qua.

Minh Châu (theo Economist)

Việt Báo

TIN Thế Giới NỔI BẬT

Trung Quốc mở rộng Bãi đá Chữ Thập là bất hợp pháp

'Việt Nam có chủ quyền không thể tranh cãi đối với hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa và mọi hoạt động của các bên tại hai quần đảo này mà không được sự cho phép của Việt Nam là bất hợp pháp và vô giá trị.'

Nhận xét tin Đảo Síp từ chối thống nhất - cơ hội lịch sử bị bỏ lỡ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đảo Síp từ chối thống nhất - cơ hội lịch sử bị bỏ lỡ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dao Sip tu choi thong nhat co hoi lich su bi bo lo ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đảo Síp từ chối thống nhất - cơ hội lịch sử bị bỏ lỡ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phân Tích & Bình Luận của chuyên mục Thế Giới.

Cyprus refused to agree - historic opportunity missed
UN, Greek Cypriot, Turkish, Turkish Cypriot, Greek, Cyprus, the island, unified plan opportunities, denied, denied, people, EU, origin

of the United Nations plan to end three decades of separation, reunifying the Mediterranean island has been the majority of Greek Cypriots rejected . Thus, the Turkish Cypriot north of the island will not be able to join the EU in May, although they support ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.