Chiến tranh vùng Vịnh 1991 là nơi thử vũ khí hiện đại

Tàu chiến ở Mỹ tại vùng Vịnh năm 1991.

Sau 5 tháng triển khai lực lượng, ngày 17/1/1991, cuộc chiến tranh giữa Iraq và liên quân gồm 28 nước do Mỹ đứng đầu bùng nổ. Nhiều loại vũ khí mới, với kỹ thuật tiên tiến được đưa vào sử dụng, đã thể hiện hiệu quả tác chiến.

Tên lửa là một loại vũ khí chiến lược tiên tiến trong chiến tranh hiện đại. Tuy mới có lịch sử 50 năm, nhưng nó đã được nghiên cứu chế tạo ra nhiều kiểu loại, tỏ rõ uy lực lớn trong Chiến tranh vùng Vịnh.

Tên lửa Patriot của Mỹ.

Patriot là vũ khí phòng không mặt đất kiểu mới, có thể hoạt động trong mọi thời tiết. Tên lửa này được trang bị cho quân đội Mỹ ở châu Âu năm 1984 và sử dụng trong Chiến tranh vùng Vịnh. Patriot đã đánh chặn thành công tên lửa Scud của Iraq. Đây là lần đầu tiên tên lửa chặn đánh tên lửa thành công trong thực tế chiến đấu.

Tên lửa Tomahawk.

Tên lửa hành trình Tomahawk mới được phát triển sau thập kỷ 1970, có tầm bắn xa, bay thấp và có thể tàng hình. Mỹ đã bắn trên 100 quả tên lửa Tomahawk trúng mục tiêu quân sự của Iraq.

Tên lửa không đối đất Slam của Mỹ lần đầu tiên được thực nghiệm ở chiến trường hôm 21/1/1991 đã chứng minh tính năng kỹ thuật có hiệu quả.

Máy bay quân sự được huy động trong Chiến tranh vùng Vịnh nhiều nhất, trong đó có máy bay ném bom F-117A (được trang bị cho quân đội Mỹ từ tháng 10/1989), máy bay chiến đấu F-14, F-15, F-16...

Trực thăng Apache.

Trực thăng tấn công Apache có khả năng tác chiến cả ngày lẫn đêm trong mọi thời tiết. Các loại máy bay báo động sớm có khả năng chỉ huy hoặc dẫn đường cho 30 máy bay khác thực hành đánh chặn hoặc tấn công mục tiêu. Ngoài ra, máy bay Tornado tấn công mặt đất của Anh, máy bay cường kích Mirage-2000 của Pháp, máy bay MIG loại bay cao, tốc độ lớn của Nga... cũng được sử dụng.

Xe tăng Bradley (M2).

Xe tăng MIDI được trang bị cho quân đội Mỹ từ năm 1985 và xe tăng T-72 bên phía Iraq đều thuộc thế hệ thứ 3 sau Thế chiến II. Xe tăng Bradley (M2) mới được Mỹ sử dụng từ năm 1983 phát huy vai trò quan trọng trong Chiến tranh vùng Vịnh.

Khu vực vùng Vịnh nhiều mây, có mưa, thời tiết thay đổi thất thường. Trong khi đó, các cuộc tấn công của liên quân nhằm vào những mục tiêu quân sự của Iraq phần lớn diễn ra vào ban đêm. Việc quan sát mục tiêu chính xác, hiệu suất chiến đấu cao đều nhờ vào tác dụng của thiết bị khí tài nhìn đêm và kỹ thuật laser dẫn đường tiên tiến trên máy bay tác chiến, làm cho đánh đêm trở thành phương thức tác chiến trên không quan trọng của thập kỷ 1990. Máy bay chiến đấu tàng hình F-117 có khả năng tránh được radar, các khí tài trinh sát cũng như sự đánh trả của vũ khí phòng không Iraq chứng tỏ kỹ thuật tàng hình có vai trò quan trọng trong chiến tranh hiện đại.

Máy bay liên quân trên bầu trời Iraq.

Trong cuộc chiến, liên quân đã sử dụng đòn không kích quy mô lớn với Iraq trong 38 ngày đầu tiên. Quân đội đất nước vùng Vịnh thiếu sự yểm hộ cần thiết trên không, nên bị mất quyền khống chế khu vực này. Họ chỉ còn cách ẩn nấp dưới đất và mất khả năng xuất kích tác chiến an toàn. Trước cuộc tấn công trên bộ, lực lượng thiết giáp của Iraq từng 3 lần rời vị trí. Lần thứ nhất, 24 phương tiện quân sự bị liên quân phá hủy, lần thứ 2 là 100, lần cuối cùng là 25 xe. Trên 100 máy bay Iraq bị bắn cháy. Hải quân bị nhấn chìm gần như toàn bộ. Đồng thời, do bị đánh từ trên không, nên hệ thống chỉ huy thông tin liên lạc mặt đất, hệ thống sân bay, cầu cống và tuyến cung cấp hậu cần của quân đội Baghdad hoàn toàn tê liệt.

Chiến tranh vùng Vịnh đã tỏ rõ uy lực của thiết bị điện tử và kỹ thuật tác chiến điện tử. Hệ thống C3I toàn cầu (chỉ huy, thông tin, chế áp, xử lý tin tức tình báo) được quân đội Mỹ xác lập từ thập kỷ 1970 đã chứng tỏ đầy đủ sức mạnh. Từ Nhà Trắng đến Bộ chỉ huy chiến trường vùng Vịnh và các quân binh chủng, từ máy bay, tàu chiến đến xe tăng, xe bọc thép, dù nhiều nước tham gia, mặt trận rộng lớn, chiến tuyến dài, nhiều điểm, vũ khí trang bị phức tạp, nhưng các thiết bị chỉ huy, chế áp, thông tin vẫn vận hành đồng bộ, linh hoạt. Chúng truyền đạt tin tức nhanh, thống nhất. Đặc biệt, máy tính và kỹ thuật vi xử lý trong hệ thống C3I và sự ứng dụng trong trang bị vũ khí, kỹ thuật nhìn đêm, kỹ thuật chế áp điện tử được ứng dụng trên máy bay, tàu chiến, xe tăng, tên lửa, bom, đạn pháo đã làm cho hiệu quả tác chiến của vũ khí tăng lên nhiều. Chúng đã tấn công chính xác và phá hủy các mục tiêu quân sự của Iraq, làm cho Iraq không thể tác chiến được.

(Theo sách "Mười vạn câu hỏi vì sao",
NXB Khoa học và Kỹ thuật, năm 2002)