vietbao

Chiến tranh báo chí ở Trung Đông

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Chien tranh bao chi o Trung Dong

Chiến tranh ở Trung Đông gây nên sự náo động trong cộng đồng báo chí quốc tế: Nhiều báo đài trên thế giới gửi người của mình đến vùng chiến sự Israel - Li-băng. Tuy thông tin về Israel hay Li-băng được đưa tùy theo quan điểm của mỗi báo, nhưng những gì xuất hiện trên mặt báo hiện nay về cuộc chiến ở Trung Đông không thể không gọi là "chiến tranh báo chí". Nếu như thiệt hại về của cải và con người chưa thể tổng kết thì trong cuộc chiến báo chí này đã có những mất mát đầu tiên.

Từ sự đối lập giữa hai chiến tuyến

Sự quan tâm của phương tiện truyền thông với cuộc chiến Trung Đông là điều dễ hiểu. Như CNN cử đến Trung Đông 100 người (25 nhà báo và 75 cộng tác viên), nhiều hơn cả số phóng viên được cử đến thảm họa sóng thần ở Đông Nam Á hồi cuối năm 2004. Giám đốc CNN International - Chris Cramer, nói rằng: Cuộc chiến Li-băng - Israel là sự kiện quân sự lớn nhất đối với báo chí kể từ khi Mỹ tấn công vào Iraq hồi năm 2003.

Ngay từ đầu cuộc xung đột, Israel và Hezbollah đã có sự đối lập trong lựa chọn vị trí quan hệ với báo giới. Tel Aviv chọn vị trí của kẻ mạnh. Lực lượng không quân Israel không ít lần ném bom vào các cơ sở trong đó có cả Đài truyền hình Al-Manar do Hezbollah kiểm soát. Các hacker Israel phá hỏng mạng thông tin radio của Hezbollah và dùng đài phát thanh của mình nói xấu Hezbollah. Các điện thoại di động của người Li-băng nhận được những tin nhắn hoặc các cuộc gọi cảnh báo rằng, Israel chỉ giao chiến với những tên khủng bố chứ không phải dân thường.

Những phóng viên nước ngoài tác chiến tại Israel bị hạn chế đủ điều. Vào cuối tháng 7/2006, hãng Associated Press (AP) đưa ra thông báo trong đó nói rõ rằng, vì những sự kiểm duyệt tại Israel nên hãng này buộc phải sử dụng một vài nguyên tắc hành nghề của riêng mình.

Ngay sau thông báo trên của AP, các phương tiện truyền thông bị cấm thông báo "nóng" chính xác vị trí tên lửa của Hezbollah bắn vào lãnh thổ Israel, thiệt hại về nhân mạng và về các vị trí chiến lược bị hư hại cũng như về những chuyến thanh sát của các lãnh đạo cao cấp quân sự Israel ngoài trận tuyến. Các nhà báo cũng không có quyền viết trong bài báo của mình về việc lúc nào thì người dân Israel rời bỏ hầm tránh bom. Thông báo trên của AP được chuyên viên quản lý báo chí cấp cao của Israel - đại tá Sima Vakhin, diễn giải theo cách nó sẽ có thể sẽ vi phạm các điều cấm kỵ và hậu quả sẽ là như thế nào. "Tôi có thể in một quyết định cấm thông tin về chiến sự. Tôi có thể đóng cửa một tờ báo hoặc một kênh truyền hình. Thực tế tôi có thể làm mọi điều" - Vakhin dọa dẫm.

Hezbollah lại có cách ứng xử khác đối với báo chí. Lãnh đạo tập đoàn xuất bản Mỹ - McClatchy tại Cairo (Ai Cập) cho biết: "Đại diện của Hezbollah luôn sẵn sàng tiếp xúc với báo chí và không đòi hỏi ở các nhà báo một điều gì". Liz Sly của Chicago Tribune nói: "Họ không tránh gặp gỡ với các nhà báo". Mong muốn của Hezbollah thông qua các phương tiện truyền thông phương Tây để bày tỏ quan điểm của mình giúp cho các nhà báo được thuận lợi trong tác nghiệp và tránh được thiệt hại đáng kể.

Trên tờ Jerusalem Post số ra ngày 17/7 có bài viết rằng, vào những ngày đầu tiên, lãnh đạo Israel hết sức hài lòng khi các nhà báo nước ngoài phản ánh cuộc xung đột Israel - Li-băng. Báo này dẫn lời trợ lý báo chí của Thủ tướng Israel E.Olmert là A.Shariv khi ca ngợi báo chí phương Tây đã trích dẫn nguồn tin của Tel Aviv nhiều hơn mấy lần của Palestine hay Li-băng. Shariv cũng nhắc lại cuộc thăm dò các độc giả của Sky News: 80% người được hỏi nói quân đội Israel tấn công đúng mục tiêu ở Li-băng. Tuy nhiên đến ngày 20.7, sự lạc quan của lãnh đạo Israel đã giảm sút. "Các đài truyền hình nước ngoài đã không chiếu cho các khán giả của mình sự thật về quy mô và hành động vô nhân tính của Hezbollah... Những người chịu mất mát lại được dàn dựng như kẻ xâm lăng" - ông E.Olmert than phiền.

Đến tính trung thực trong hành nghề

Việc đánh giá báo này hay đài kia ủng hộ bên tham chiến nào dễ dẫn đến những cuộc tranh luận không có hồi kết vì khó mà có thể có ý kiến thống nhất giữa các quan điểm đối lập. Tuy nhiên còn một cuộc chiến khác mà ít người để ý, đó là cuộc chiến giữa các blogger và các hãng thông tấn lớn. Ở thời đại phát triển của internet thì qua rồi cái thời nhà báo muốn viết gì thì viết, còn độc giả có tin hay không lại là chuyện khác. Giờ đây ý kiến của các blogger là sự kiểm chứng về tính trung thực của các phương tiện truyền thông chính thống.

Vụ scandal đầu tiên gắn liền với những bức ảnh giả chụp từ thành phố Qana (Li-băng) sau khi bị Israel ném bom ngày 31/7, làm 60 người bị chết, trong đó có 34 trẻ em. Các blogger chú ý đến timestamp (thời gian chụp các bức ảnh) và bố cục của chúng thì tỏ ý nghi ngờ rằng nhân vật cứu hộ chính trong phần lớn các bức ảnh chỉ là một người đội mũ xanh (Green Helmet) và dường như là được dàn dựng. Đây là tác phẩm của Adnan Hajj - cộng tác viên của Reuters trong 10 năm qua và của vài đồng nghiệp thuộc AP.

Người đầu tiên phát hiện ra chuyện này là nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp Richard North. Trên blog của mình (Eureferendum.blogspot.com), North đặc biệt lưu ý hãng AP đăng tải hàng loạt tấm ảnh nhưng chỉ về một bé gái bị giết. Vào 7 giờ 21 phút, AP đăng ảnh bé gái này trong "xe cấp cứu". Còn lúc 10 giờ 21 phút là ảnh bé gái được đưa vào "xe cấp cứu", nhưng lúc 10 giờ 44 phút lại đăng bức ảnh nhân viên cứu hộ bế bé gái trên tay. Hơn thế nữa, quan sát cảnh vật gần đó không hề thấy dấu hiệu của "chiếc xe cấp cứu". Dường như vài blogger khác cũng phát hiện điều tương tự trong tác nghiệp của AFP và Reuters. Thông tin của North được vài báo Mỹ dẫn lại và ngay sau đó Reuters và AFP đã bác bỏ lời cáo buộc, còn AP thì biện minh rằng, trong thời chiến các phóng viên không phải lúc nào cũng có khả năng truyền (gửi) nhiều hình ảnh ngay cùng một lúc được.

Chien tranh bao chi o Trung Dong

Bức ảnh phía trên của Adnan Hajj (Reuters) là giả mạo. Số 1 là khói nhân tạo, còn số 2 là một tòa nhà cũng bị dùng kỹ thuật "Clone Stamp" để làm nghiêng đi. Phía dưới là ảnh gốc của Ben Kertic thuộc hãng AP

Sẽ không có gì là ầm ĩ nếu như các blogger không phát hiện ra một bức ảnh giả khác cũng của Adnan Hajj. Đó là bức ảnh chụp cảnh Beirut bị bom đạn. Nếu phóng to bức ảnh thì thấy rõ đó là nhờ thuật sử dụng Photoshop. Khói, lửa là kết quả của việc sử dụng kỹ thuật "Clone Stamp". Hơn nữa bức ảnh này không phải của Hajj mà là của Ben Kertic thuộc hãng AP. Không chỉ là ảnh giả mà Hajj còn "đạo" ảnh của người khác. Sự việc đáng buồn này khiến Reuters phải chính thức xin lỗi độc giả và ngày 8/8 vừa qua, hãng này buộc phải xóa bỏ 920 bức ảnh của Hajj từ trang web của mình, đồng thời từ chối tiếp tục cộng tác với phóng viên này. Đây có lẽ là lần đầu tiên trong lịch sử báo chí, một hãng thông tấn lớn như Reuters phải chịu "lắng nghe" ý kiến của các blogger.

Sự việc chưa dừng lại ở đây, vào ngày 9/8 vừa qua, các blogger Mỹ lại cho rằng AP có thể đã đăng tải một bức ảnh bịa đặt. Blog Drinking From Home thông báo, bức ảnh người đàn bà trước ngôi nhà đổ nát của mình ở Beirut mà AP đăng vào ngày 5/8 cũng chính là bức ảnh mà Reuters đăng vào ngày 22/7. Còn báo Yediod Ahronot cho rằng, bức ảnh này đã được BBC đăng tải, nhưng sau đó đã được thay thế bằng hình ảnh khác, trong khi đó AP từ chối không bình luận gì về việc này.

Trung thực và khách quan luôn là hai yếu tố hàng đầu trong hoạt động của các cơ quan thông tấn báo chí. Thế nhưng, rất có thể vì mong muốn có được những thông tin "nóng" để cạnh tranh mà không ít hãng thông tấn phạm phải sai lầm nghiêm trọng khi coi nhẹ tính trung thực trong tác nghiệp. Reuters là trường hợp đầu tiên trong cuộc chiến báo chí ở Trung Đông phải gánh chịu sự mất mát về uy tín trong hành nghề.

Chien tranh bao chi o Trung Dong

(Ảnh 1)

Chien tranh bao chi o Trung Dong

(Ảnh 2)

Chien tranh bao chi o Trung Dong

(Ảnh 3)

Chien tranh bao chi o Trung Dong

(Ảnh 4)

"Green Helmet" trong các bức hình (1, 2, 3, 4) của AP do Richard North phát hiện (Ảnh: AP)

Hoàng Hoài Sơn

Việt Báo
Đi chữa bệnh thận, cô gái trẻ bị bệnh viện cắt hết tay chân
Comment :Chiến tranh báo chí ở Trung Đông
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Chiến tranh báo chí ở Trung Đông bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Chien tranh bao chi o Trung Dong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Chiến tranh báo chí ở Trung Đông ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Thế Giới
Press War in the Middle East
Middle East, Adnan Hajj, the media, war zones, fidelity standpoint, the turmoil, newspapers, photographs, war, war competition, possibly, information, Israel, the
War in the Middle East caused an uproar in the international press community: Various stations around the world send their people to a war zone Israel - Lebanon. The information about Israel or Lebanon are taken depending on the perspective of each report, but the ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t