Câu hỏi từ Điện Biên Phủ

Cau hoi tu Dien Bien Phu
Đại tướng Võ Nguyên Giáp (áo đen) và Bộ tổng tham mưu chiến dịch nghiên cứu kế hoạch tác chiến

1. Một số sinh viên đại học đề nghị tôi giải thích hai cuộc chiến tranh tại VN, nhất là trận chiến Điện Biên Phủ (ĐBP). Đây không phải điều lạ vì người ta đã nhiều lần hỏi tôi rằng vì sao một đất nước tương đối nhỏ bé và lạc hậu về công nghệ lại có thể đánh thắng hai cường quốc Pháp và Mỹ?

Và tại sao người Pháp lại thua, hay nói cách khác là tại sao người VN lại thắng khi mà ĐBP là một cuộc chiến theo kiểu “phương Tây”, với những chiến tuyến phòng thủ và tấn công đối đầu trực tiếp như trong Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, đòi hỏi được đào tạo và có sự hiểu biết quân sự bài bản?

Năm mươi năm đã qua, sự kiện từng làm rung chuyển dư luận Ý và châu Âu giờ đây đã đi vào quá khứ, nhưng những sinh viên đang phải học về những năm tháng đó luôn đặt ra các câu hỏi như trên - bởi vì trong nhiều giáo trình lịch sử, kể cả các giáo trình quan trọng, người ta tìm thấy nhiều câu trả lời nhưng ít khi tìm được “câu trả lời” viết hoa.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trước đây đã từng nêu những giải đáp mang tính quân sự, cả về chiến lược và chiến thuật, đều quan trọng; nhưng nếu người ta đặt câu hỏi tại sao dân tộc VN lại chiến thắng thì câu trả lời đúng nhất và đầy đủ nhất phải là: dân tộc VN đã chiến thắng vì cuộc chiến tranh giải phóng là chiến tranh nhân dân.

Rất đúng. Nhưng tôi không thể trả lời các bạn sinh viên đơn giản như vậy. Họ sẽ không hiểu và sẽ có thêm hàng nghìn câu hỏi khác. Do đó, tôi đã tìm cách tóm gọn lại lôgic tổng hợp của cuộc chiến ĐBP, và sẽ đơn giản hóa đi nhiều do sự kiện xảy ra đã lâu rồi. Và cũng mong những độc giả VN thông cảm cho tôi.

2. Tại sao tướng Navarre lại quyết định thiết lập căn cứ lớn thứ ba tại thung lũng ĐBP sau Hòa Bình và Nà Sản?

Theo lôgic quân sự, chiến lược của Navarre không phải là không có căn cứ. Ông ta cho rằng kế hoạch chiến lược này nhằm phục vụ hai chiến dịch lớn: một ở miền Nam VN năm 1953 và một tại miền Bắc VN năm 1954. Mục tiêu là chiếm đóng trở lại các vùng đất (trong đó có quyền kiểm soát dân), gây thiệt hại nặng nề cho VN nhằm buộc Việt Minh (VM) thỏa hiệp với Pháp và Bảo Đại, tạo điều kiện cho chính quyền bù nhìn có thời gian xây dựng lực lượng chính trị và quân sự cần thiết. Chỉ khi đó, với những điều kiện có lợi, chính quyền Paris có thể sẽ xem xét đến giải pháp chính trị nhằm giữ được chế độ Bảo Đại, không mất quyền kiểm soát Đông Dương, cho phép rút lực lượng lớn quân đội khỏi Đông Dương và kết thúc cuộc chiến kéo dài tại đây.

Đây là những tính toán và suy luận cần được bàn luận thêm, nhưng kế hoạch chiến lược quân sự - chính trị này cũng có lôgic của nó.

Năm 1953, chiến thuật chủ yếu là tấn công miền Nam VN, ngăn cản không cho cuộc chiến lan sang Lào và Campuchia, ít ra là trong năm đó. Vì vậy, cần phải xây dựng một vành đai xích tại biên giới Việt - Lào ngăn không cho quân VM di chuyển (VM đã từng vào đến tận cửa ngõ Vientiane). Và ĐBP được chọn làm mắt xích chính.

Đây không phải là một sự lựa chọn kém. Mắt xích này là một thung lũng rộng và có hai con đường liên lạc qua đó là đường Pavie và quốc lộ 41 nối với Bắc Lào. Lực lượng trong thung lũng có thể được tiếp viện qua đường không và dịch chuyển trong thung lũng bằng xe thiết giáp. Ngoài ra, mặc dù thung lũng được bao quanh bởi các đỉnh núi cao khó kiểm soát nhưng đại tá Piroth, chỉ huy pháo binh tại căn cứ, vẫn quả quyết với các đoàn quân sự Pháp và Mỹ tới thăm rằng những khẩu pháo của ông ta có thể ngăn cản VM triển khai pháo binh của họ trên đỉnh núi.

Trong trường hợp xấu nhất, nếu VM chiếm được các đỉnh núi đó thì họ cũng không thể sử dụng pháo binh có hiệu quả. Để tấn công, lực lượng VM sẽ phải tràn xuống thung lũng, đi hàng cây số trên mặt bằng thung lũng dưới làn đạn cực mạnh, kể cả của không quân đến tiếp ứng từ Hà Nội vì căn cứ có hai đường băng cho máy bay.

Nói tóm lại, để trả lời câu hỏi của chúng ta, tướng Navarre có những câu giải đáp tuyệt vời. Tất nhiên một phần tính toán của ông ta là không có cơ sở, nhưng điều này chỉ rõ ràng sau khi cuộc tấn công kết thúc. ĐBP xem ra còn chắc chắn hơn cả hai căn cứ Nà Sản và Hòa Bình (đã chống chọi nhiều lần với VM). Quân VM hoặc phải tránh căn cứ và giới hạn khả năng dịch chuyển của mình, hoặc phải tấn công ĐBP và như thế tướng Navarre có được cơ hội đang mong chờ để đè bẹp quân VM trong một trận chiến giáp lá cà.

Để mở đường, xây dựng những “cầu nổi” nổi tiếng trên sông nước, vận chuyển hàng trăm tấn hàng hóa (trên những chiếc xe đạp thồ nổi tiếng), kéo những khẩu pháo 105 li lên những đỉnh núi (và giấu trong những hầm đất để không cho máy bay Pháp phát hiện), sau đó để tiếp cận được các vị trí của quân Pháp khi đã đi qua hàng nghìn cây số trong thung lũng mở với hàng trăm cây số hàng rào dây thép gai, cần phải có cái gì đó mà các trường đào tạo quân sự phương Tây chưa bao giờ dạy đến.

Tôi muốn nhấn mạnh hơn: một điều gì đó không liên quan đến khoa học quân sự cổ điển. Đó chính là lòng quyết tâm và sự hăng hái tham gia của cả một dân tộc.

3. Đến lúc này thì những sinh viên của tôi đã có một câu hỏi tất nhiên: vậy thì tại sao kế hoạch lại đổ vỡ? Tôi đang đối thoại với những độc giả VN và không cần phải có một bài phân tích cần thiết như đối với những sinh viên Ý. Tôi chỉ muốn nhấn mạnh đến những sai lầm của Navarre, những gì ông ta không hiểu và không thể hiểu.

Những tính toán (sai lầm) của Navarre chủ yếu dựa trên cơ sở khoảng cách và đặc điểm của vùng đất giữa ĐBP và căn cứ của VM: cách nhau khoảng 300km - nếu nói đến hậu cần thì phải từ những vùng xa đến 600km - đi qua những vùng núi non không có đường sá, bị rừng bao phủ và dưới sự kiểm soát của không quân Pháp. Do đó, có thể nói rằng Navarre dựa trên những gì mà VM không thể làm được, đặc biệt là:

* Chuyển đến ĐBP nhiều hơn một sư đoàn bộ binh - một sư đoàn chỉ đủ ngăn cản quân Pháp kiểm soát vùng lân cận chứ không đủ để tấn công căn cứ.

* Kéo lên đỉnh núi bao quanh những khẩu pháo hạng nặng nhằm chống lại sức công phá của pháo binh Pháp. VM có pháo hạng nặng nhưng không thể vận chuyển qua một đoạn đường dài không có đường sá.

* Tiếp viện súng đạn và lương thực cần thiết cho một cuộc chiến kéo dài. Kể cả nếu VM có chuyển đến được quân số và pháo binh cần thiết thì khâu hậu cần cũng chỉ có thể đảm bảo cho họ chiến đấu trong một khoảng thời gian nhất định.

Nói một cách khác, những tính toán của Navarre dựa trên cơ sở lôgic hậu cần và những số liệu của ông ta hoàn toàn sát với thực tế. Ông ta cho rằng như đối với căn cứ Hòa Bình và Nà Sản, sẽ không thể có tấn công trực diện, nếu có thì sẽ chỉ kéo dài vài ngày.

Tới lúc này, câu hỏi chủ yếu đặt ra là: vậy tại sao VM đã có thể chuyển đến ĐBP ít nhất là bốn sư đoàn, trong đó có một sư đoàn pháo binh, triển khai được pháo hạng nặng trên các đỉnh núi (điều bất ngờ đối với người Pháp) và cung cấp hậu cần cho toàn bộ chiến dịch kéo dài trong 55 ngày? Gần như tất cả đều không thể giải thích nổi. Và đây là phần dài nhất và khó nhất mà tôi phải lý giải, hay nói cách khác, trong phần đối thoại của tôi với những thanh niên trẻ tuổi, họ không thỏa mãn với những lời khẳng định mà muốn hiểu rõ hơn. Vâng, đây cũng chính là chỗ mà mọi phân tích về quân sự vấp phải điều mà đại tướng Võ Nguyên Giáp nói: đối với người VN, đây là một cuộc chiến tranh nhân dân; do đó cần phải hiểu hai khía cạnh mang tính quyết định: a/ chiến tranh như một hành động quân sự và chính trị - trong đó chính trị, với mối quan hệ với người dân, thường có vai trò lớn hơn; b/ lịch sử và văn hóa của dân tộc VN, và cuộc đấu tranh vì độc lập là của tất cả mọi người.

PINO TAGLIAZUCCHI (Ý)

Việt Báo

TIN Thế Giới NỔI BẬT

Nhận xét tin Câu hỏi từ Điện Biên Phủ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Câu hỏi từ Điện Biên Phủ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cau hoi tu Dien Bien Phu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Câu hỏi từ Điện Biên Phủ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Thế Giới của chuyên mục Thế Giới.

Questions from Dien Bien Phu
Dien Bien Phu, Na, Vo Nguyen Giap, Peace, War, responses words, questions, military might, valleys, bases, attack, VN, legal, DBP

1. Some college students asked me to explain the two wars in VN, especially in battle Dien Bien Phu (DBP). This is not strange because we have repeatedly asked me why a country that is relatively small and outdated technology have ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Thế Giới


  • Thoi su 24h2901 Vu trom xang may bay cuc lon
    Thời sự 24h(29/01): Vụ trộm xăng máy bay cực lớn

    'Trực thăng chao đảo rồi chúi xuống đất'; Bắt băng trộm xăng máy bay cực lớn ở TP.HCM; 20 xác linh trưởng khô bốc mùi trên xe khách; Lời khai rúng động của học sinh giết nam ca sĩ; Trung úy cảnh sát bị nghi phạm buôn ma túy bắn chết... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/1.

  • Thoi su 24h2801 Roi may bay 4 phi cong hy sinh
    Thời sự 24h(28/01): Rơi máy bay, 4 phi công hy sinh

    22 người vào quy hoạch Bộ Chính trị, Ban Bí thư; Trực thăng rơi ở TP.HCM, 4 phi công hy sinh; Bắt nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Hung thủ 15 tuổi giết hại nam ca sĩ ở Sài Gòn; Bắt lô ma túy 20 tỷ ở sân bay...

  • Thoi su 24h2701 Nam ca si bi sat hai da man
    Thời sự 24h(27/01): Nam ca sĩ bị sát hại dã man

    Xe cứu thương bỏ mặc thai phụ tử vong giữa đường?; Nam ca sĩ tử vong trong tình trạng khỏa thân; Vụ biệt thự trong rừng Hải Vân: Tướng công an xin lỗi; Mỹ Tâm nói gì về "người tình tin đồn" 70 tuổi?...

  • Thoi su 24h2601 Vu no rung dong ca pho
    Thời sự 24h(26/01): Vụ nổ rúng động cả phố

    Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.

  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Tet xua Tet nay qua con mat nguoi tre
    Tết xưa - Tết nay qua "con mắt" người trẻ

    Một phim ngắn hết sức ý nghĩa cho Tết 2015 đang khiến cộng đồng mạng xôn sao và khiến người xem thật sự xúc động.

  • Tranh cai xung quanh Le hoi chem lon o Bac Ninh
    Tranh cãi xung quanh Lễ hội chém lợn ở Bắc Ninh

    Theo Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh Lễ hội sẽ vẫn được tổ chức nhưng việc chém lợn đã được bỏ từ 2 năm trước.

  • Hai Tet 2015
    Hài Tết 2015

    Nhiều chương trình hài tết, ca nhạc chào năm mới 2015 đã được đồng loạt ra mắt khán giả với nội dung hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu giải trí của người dân trong dịp tết. Tuy nhiên, năm nay sức mua khá ảm đạm, tuy băng đĩa lậu ngày càng nhiều. ------------

  • Toi pham vi thanh nien Nguyen nhan va giai phap
    Tội phạm vị thành niên - Nguyên nhân và giải pháp

    Những cái xấu, cái ác đang ngày một gia tăng trong xã hội khiến nhiều người sợ hãi. Nhất là việc giảng đường đang dần trở thành nơi "tụ họp" của phần tử xấu.

  • Dau dau chuyen tim O sin ngay Tet
    Đau đầu chuyện tìm Ô sin ngày Tết

    Nỗi khổ vì bị người giúp việc (hay ô sin) nhân dịp cuối năm o ép không còn mới lạ, tuy nhiên có những chuyện thoạt nghe tưởng như hài nhưng lại…cười ra nước mắt.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2501 3101
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (25/01 - 31/01)

    Toàn cảnh trực thăng quân sự rơi ở TP.HCM; Tai nạn thảm khốc ở Thanh Hóa khiến 10 người tử vong; Bé trai khôi ngô bị mẹ bỏ rơi vì sợ mang lại xui xẻo; Hà Nội bỏ dải phân cách cứng: 24 tỷ đồng ném qua cửa sổ;Vợ hoặc chồng không chung thủy bị phạt 1-3 triệu đồng... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Ban tin suc khoe tuan tu 25 311
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 25 - 31/1)

    Nhiều dịch bệnh như ho gà, dịch sởi, dịch cúm gia cầm, rubella đang bùng phát mạnh và diễn biến khó lường; Bắt buộc mua thẻ BHYT theo hộ gia đình; Sai lầm nghiêm trọng khi ăn thịt chó "giải đen" ngày giáp Tết; Bệnh nhân ung thư vú không nên bật đèn khi ngủ; Lá lốt chữa bệnh; Giảm cân siêu nhanh bằng gia vị quen thuộc; Quan niệm sai lầm về sinh nở... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2501 3101
    Toàn cảnh Showbiz tuần (25/01 – 31/01)

    Bảo Anh bị nghi hát nhép trong The Remix 2015, Quách Ngọc Ngoan phải trả 1 tỷ mới được Lê Phương chấp nhận ly hôn?, Đám cưới bình dân của Huỳnh Đông - Ái Châu, Những người tình tin đồn của Mỹ Tâm, Cường Đô la - Hà Hồ 'cơm lành canh ngọt' về sống chung một nhà?, ------------

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2501 3101
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (25/01 - 31/01)

    Tội phạm vị thành niên - Nguyên nhân và giải pháp; Phòng, chống tội phạm sử dụng Công nghệ cao; Tết sớm ở Trại giam Xuân Nguyên; Hài hước những tên trộm lười biếng nhất thế giới; 141 Hà Nội trấn áp tội phạm đường phố dịp cuối năm; Cái chết đầy bí ẩn của trùm giang hồ khét tiếng Đại Cathay;.......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (25/01 - 31/01), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2501-3101/2147533625/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nhin lai su kien Xa Hoi VN 2014
    Nhìn lại sự kiện Xã Hội VN 2014

    2014 là năm của tai nạn, hỏa hoạn với hàng trăm vụ cháy lớn trên phạm vi toàn quốc với những hậu quả thảm khốc về cả tài sản và tính mạng con người.