Thứ tư, 21 Tháng tư 2004, 08:34 GMT+7

Câu hỏi từ Điện Biên Phủ

Cau hoi tu Dien Bien Phu
Đại tướng Võ Nguyên Giáp (áo đen) và Bộ tổng tham mưu chiến dịch nghiên cứu kế hoạch tác chiến

1. Một số sinh viên đại học đề nghị tôi giải thích hai cuộc chiến tranh tại VN, nhất là trận chiến Điện Biên Phủ (ĐBP). Đây không phải điều lạ vì người ta đã nhiều lần hỏi tôi rằng vì sao một đất nước tương đối nhỏ bé và lạc hậu về công nghệ lại có thể đánh thắng hai cường quốc Pháp và Mỹ?

Và tại sao người Pháp lại thua, hay nói cách khác là tại sao người VN lại thắng khi mà ĐBP là một cuộc chiến theo kiểu “phương Tây”, với những chiến tuyến phòng thủ và tấn công đối đầu trực tiếp như trong Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, đòi hỏi được đào tạo và có sự hiểu biết quân sự bài bản?

Năm mươi năm đã qua, sự kiện từng làm rung chuyển dư luận Ý và châu Âu giờ đây đã đi vào quá khứ, nhưng những sinh viên đang phải học về những năm tháng đó luôn đặt ra các câu hỏi như trên - bởi vì trong nhiều giáo trình lịch sử, kể cả các giáo trình quan trọng, người ta tìm thấy nhiều câu trả lời nhưng ít khi tìm được “câu trả lời” viết hoa.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trước đây đã từng nêu những giải đáp mang tính quân sự, cả về chiến lược và chiến thuật, đều quan trọng; nhưng nếu người ta đặt câu hỏi tại sao dân tộc VN lại chiến thắng thì câu trả lời đúng nhất và đầy đủ nhất phải là: dân tộc VN đã chiến thắng vì cuộc chiến tranh giải phóng là chiến tranh nhân dân.

Rất đúng. Nhưng tôi không thể trả lời các bạn sinh viên đơn giản như vậy. Họ sẽ không hiểu và sẽ có thêm hàng nghìn câu hỏi khác. Do đó, tôi đã tìm cách tóm gọn lại lôgic tổng hợp của cuộc chiến ĐBP, và sẽ đơn giản hóa đi nhiều do sự kiện xảy ra đã lâu rồi. Và cũng mong những độc giả VN thông cảm cho tôi.

2. Tại sao tướng Navarre lại quyết định thiết lập căn cứ lớn thứ ba tại thung lũng ĐBP sau Hòa Bình và Nà Sản?

Theo lôgic quân sự, chiến lược của Navarre không phải là không có căn cứ. Ông ta cho rằng kế hoạch chiến lược này nhằm phục vụ hai chiến dịch lớn: một ở miền Nam VN năm 1953 và một tại miền Bắc VN năm 1954. Mục tiêu là chiếm đóng trở lại các vùng đất (trong đó có quyền kiểm soát dân), gây thiệt hại nặng nề cho VN nhằm buộc Việt Minh (VM) thỏa hiệp với Pháp và Bảo Đại, tạo điều kiện cho chính quyền bù nhìn có thời gian xây dựng lực lượng chính trị và quân sự cần thiết. Chỉ khi đó, với những điều kiện có lợi, chính quyền Paris có thể sẽ xem xét đến giải pháp chính trị nhằm giữ được chế độ Bảo Đại, không mất quyền kiểm soát Đông Dương, cho phép rút lực lượng lớn quân đội khỏi Đông Dương và kết thúc cuộc chiến kéo dài tại đây.

Đây là những tính toán và suy luận cần được bàn luận thêm, nhưng kế hoạch chiến lược quân sự - chính trị này cũng có lôgic của nó.

Năm 1953, chiến thuật chủ yếu là tấn công miền Nam VN, ngăn cản không cho cuộc chiến lan sang Lào và Campuchia, ít ra là trong năm đó. Vì vậy, cần phải xây dựng một vành đai xích tại biên giới Việt - Lào ngăn không cho quân VM di chuyển (VM đã từng vào đến tận cửa ngõ Vientiane). Và ĐBP được chọn làm mắt xích chính.

Đây không phải là một sự lựa chọn kém. Mắt xích này là một thung lũng rộng và có hai con đường liên lạc qua đó là đường Pavie và quốc lộ 41 nối với Bắc Lào. Lực lượng trong thung lũng có thể được tiếp viện qua đường không và dịch chuyển trong thung lũng bằng xe thiết giáp. Ngoài ra, mặc dù thung lũng được bao quanh bởi các đỉnh núi cao khó kiểm soát nhưng đại tá Piroth, chỉ huy pháo binh tại căn cứ, vẫn quả quyết với các đoàn quân sự Pháp và Mỹ tới thăm rằng những khẩu pháo của ông ta có thể ngăn cản VM triển khai pháo binh của họ trên đỉnh núi.

Trong trường hợp xấu nhất, nếu VM chiếm được các đỉnh núi đó thì họ cũng không thể sử dụng pháo binh có hiệu quả. Để tấn công, lực lượng VM sẽ phải tràn xuống thung lũng, đi hàng cây số trên mặt bằng thung lũng dưới làn đạn cực mạnh, kể cả của không quân đến tiếp ứng từ Hà Nội vì căn cứ có hai đường băng cho máy bay.

Nói tóm lại, để trả lời câu hỏi của chúng ta, tướng Navarre có những câu giải đáp tuyệt vời. Tất nhiên một phần tính toán của ông ta là không có cơ sở, nhưng điều này chỉ rõ ràng sau khi cuộc tấn công kết thúc. ĐBP xem ra còn chắc chắn hơn cả hai căn cứ Nà Sản và Hòa Bình (đã chống chọi nhiều lần với VM). Quân VM hoặc phải tránh căn cứ và giới hạn khả năng dịch chuyển của mình, hoặc phải tấn công ĐBP và như thế tướng Navarre có được cơ hội đang mong chờ để đè bẹp quân VM trong một trận chiến giáp lá cà.

Để mở đường, xây dựng những “cầu nổi” nổi tiếng trên sông nước, vận chuyển hàng trăm tấn hàng hóa (trên những chiếc xe đạp thồ nổi tiếng), kéo những khẩu pháo 105 li lên những đỉnh núi (và giấu trong những hầm đất để không cho máy bay Pháp phát hiện), sau đó để tiếp cận được các vị trí của quân Pháp khi đã đi qua hàng nghìn cây số trong thung lũng mở với hàng trăm cây số hàng rào dây thép gai, cần phải có cái gì đó mà các trường đào tạo quân sự phương Tây chưa bao giờ dạy đến.

Tôi muốn nhấn mạnh hơn: một điều gì đó không liên quan đến khoa học quân sự cổ điển. Đó chính là lòng quyết tâm và sự hăng hái tham gia của cả một dân tộc.

3. Đến lúc này thì những sinh viên của tôi đã có một câu hỏi tất nhiên: vậy thì tại sao kế hoạch lại đổ vỡ? Tôi đang đối thoại với những độc giả VN và không cần phải có một bài phân tích cần thiết như đối với những sinh viên Ý. Tôi chỉ muốn nhấn mạnh đến những sai lầm của Navarre, những gì ông ta không hiểu và không thể hiểu.

Những tính toán (sai lầm) của Navarre chủ yếu dựa trên cơ sở khoảng cách và đặc điểm của vùng đất giữa ĐBP và căn cứ của VM: cách nhau khoảng 300km - nếu nói đến hậu cần thì phải từ những vùng xa đến 600km - đi qua những vùng núi non không có đường sá, bị rừng bao phủ và dưới sự kiểm soát của không quân Pháp. Do đó, có thể nói rằng Navarre dựa trên những gì mà VM không thể làm được, đặc biệt là:

* Chuyển đến ĐBP nhiều hơn một sư đoàn bộ binh - một sư đoàn chỉ đủ ngăn cản quân Pháp kiểm soát vùng lân cận chứ không đủ để tấn công căn cứ.

* Kéo lên đỉnh núi bao quanh những khẩu pháo hạng nặng nhằm chống lại sức công phá của pháo binh Pháp. VM có pháo hạng nặng nhưng không thể vận chuyển qua một đoạn đường dài không có đường sá.

* Tiếp viện súng đạn và lương thực cần thiết cho một cuộc chiến kéo dài. Kể cả nếu VM có chuyển đến được quân số và pháo binh cần thiết thì khâu hậu cần cũng chỉ có thể đảm bảo cho họ chiến đấu trong một khoảng thời gian nhất định.

Nói một cách khác, những tính toán của Navarre dựa trên cơ sở lôgic hậu cần và những số liệu của ông ta hoàn toàn sát với thực tế. Ông ta cho rằng như đối với căn cứ Hòa Bình và Nà Sản, sẽ không thể có tấn công trực diện, nếu có thì sẽ chỉ kéo dài vài ngày.

Tới lúc này, câu hỏi chủ yếu đặt ra là: vậy tại sao VM đã có thể chuyển đến ĐBP ít nhất là bốn sư đoàn, trong đó có một sư đoàn pháo binh, triển khai được pháo hạng nặng trên các đỉnh núi (điều bất ngờ đối với người Pháp) và cung cấp hậu cần cho toàn bộ chiến dịch kéo dài trong 55 ngày? Gần như tất cả đều không thể giải thích nổi. Và đây là phần dài nhất và khó nhất mà tôi phải lý giải, hay nói cách khác, trong phần đối thoại của tôi với những thanh niên trẻ tuổi, họ không thỏa mãn với những lời khẳng định mà muốn hiểu rõ hơn. Vâng, đây cũng chính là chỗ mà mọi phân tích về quân sự vấp phải điều mà đại tướng Võ Nguyên Giáp nói: đối với người VN, đây là một cuộc chiến tranh nhân dân; do đó cần phải hiểu hai khía cạnh mang tính quyết định: a/ chiến tranh như một hành động quân sự và chính trị - trong đó chính trị, với mối quan hệ với người dân, thường có vai trò lớn hơn; b/ lịch sử và văn hóa của dân tộc VN, và cuộc đấu tranh vì độc lập là của tất cả mọi người.

PINO TAGLIAZUCCHI (Ý)

Việt Báo

TIN Thế Giới NỔI BẬT

Đan Mạch tham gia hệ thống phòng thủ tên lửa NATO

Trong cuộc họp ngày 21/8, Ủy ban Chính sách đối ngoại của Quốc hội Đan Mạch đã thông qua quyết định tham gia thành lập hệ thống phòng thủ tên lửa của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại châu Âu.

Nhận xét tin Câu hỏi từ Điện Biên Phủ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Câu hỏi từ Điện Biên Phủ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cau hoi tu Dien Bien Phu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Câu hỏi từ Điện Biên Phủ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Thế Giới của chuyên mục Thế Giới.

Questions from Dien Bien Phu
Dien Bien Phu, Na, Vo Nguyen Giap, Peace, War, responses words, questions, military might, valleys, bases, attack, VN, legal, DBP

1. Some college students asked me to explain the two wars in VN, especially in battle Dien Bien Phu (DBP). This is not strange because we have repeatedly asked me why a country that is relatively small and outdated technology have ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu ngay 108 den 168
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ ngày 10-8 đến 16-8)

    Tổng thổng Mỹ, Obama cho phép không kích quân nổi dậy ở Iraq, kết quả các cuộc bầu cử Tổng thống ở Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, Trung Quốc bác bỏ đề xuất giải quyết tranh chấp ở Biển Đông của Philippines... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1008 1608
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (10/08 - 16/08)

    Thông tin TQ phát hành sách phi pháp về đường chín đoạn; Ngày 19/8 chính thức công bố kết luận thanh tra chùa Bồ Đề; Chống trượt cao học, 40 người lót tay hơn 1 tỷ đồng; hay Công điện khẩn về tăng cường phòng chống virus cúm A/H5N6 ..... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (10/08 - 16/08)

  • Toan canh Showbiz tuan 1008 1608
    Toàn cảnh Showbiz tuần (10/08 – 16/08)

    Chuyện tình yêu đầy sóng gió của các mỹ nhân Phi Thanh Vân, Hồ Ngọc Hà, DJ Oxy, chiêu trò mới gây chú ý của Ngọc Trinh, Đàm Vĩnh Hưng, nhóm nhạc Hàn Quốc 2NE1 gây "bão" ở Việt Nam, vấn đề thu tiền tác quyền âm nhạc lại nóng, tài tử Robin Williams qua đời, diễn viên "Thiên long bát bộ" bị bắt vì dùng ma túylà những thông tin nổi bật tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 108 168
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/8 - 16/8)

    Kem đánh răng Colgate chứa chất gây ung thư khiến người tiêu dùng hoang mang, sau khi giảm giá xăng, Petrolimex lại than ít lãi, Thanh Long được mùa mất giá khiến người nông dân điều đứng, lãi khủng của Vietnam Airlines, đủ chiêu "né trần" giá sữa của doanh nghiệp... là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 108 168
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (10/8 - 16/8)

    Đám cưới của cô dâu bị ung thư, tình yêu trái ngọt của chàng trai tật nguyền và rất nhiều câu chuyện tình yêu gây xúc động; Nuôi dạy con - Những câu chuyện hy sinh và cả những sự việc tàn ác; Chuyện gia đình của những mối tình đồng tính; Nhiều tin tức thực phẩm độc hại nên lưu ý; cùng với đó là những bài viết đáng suy ngẫm về thực trạng cuộc sống quanh ta...