Căn cứ tàu ngầm bí mật của Mỹ ở Địa Trung Hải

Hình minh hoạ

Lần đầu tiên, những thông tin về sự hiện diện của một căn cứ tàu ngầm bí mật của Hải quân Mỹ ở Địa Trung Hải mới được tiết lộ, khi chiếc tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân USS Hartford thuộc Hạm đội VI của Hải quân Mỹ, bất ngờ gặp tai nạn vào trưa ngày 21/10/2003 tại quần đảo Maddalena thuộc đảo Sardaigne của Italia, gần sát đảo Corse của Pháp.

Lúc đầu, Bộ Quốc phòng Mỹ áp dụng chiến thuật làm ngơ và cho bịt tất cả các thông tin rò rỉ liên quan để ém nhẹm vụ tai nạn này. Và chỉ đến khi hình ảnh chiếc tàu ngầm USS Hartford được một tàu cứu hộ lai dắt sau khi gặp nạn, bất ngờ xuất hiện trên nhật báo La Nouvo Sardegna của Ialia, đã khiến dư luận phải đặc biệt quan tâm nhất là về mối nguy hại đến môi trường nếu không may xảy ra rò rỉ phóng xạ từ lò phản ứng hạt nhân trên tàu USS Hartford.

15 ngày sau đó, ngày 12/11/2003, Bộ Quốc phòng Mỹ mới chính thức công nhận đã xảy ra vụ tai nạn của tàu ngầm hạt nhân USS Hartford trên vùng biển Địa Trung Hải, thuộc lãnh hải Italia, nhưng khẳng định không có khả năng rò rỉ hạt nhân vì chiếc tàu ngầm gặp nạn chỉ bị hỏng hóc ở phần vỏ và cánh quạt. Có điều là Bộ Quốc phòng Mỹ không chịu giải thích tại sao chiếc USS Hartford lại được lai dắt về đảo San Stefano, nơi lâu nay chỉ hiện diện một căn cứ hậu cần nhỏ của Hạm đội VI. Phải chăng, ở đảo San Stefano còn có cả một căn cứ tàu ngầm bí mật của Hải quân Mỹ?

Và chính từ sự cố của chiếc USS Hartford mà bí mật về sự hiện diện của một căn cứ tàu ngầm Hải quân Mỹ ở Địa Trung Hải mới được làm sáng tỏ. Năm 1972, vào thời kỳ căng thẳng của Chiến tranh lạnh, Chính phủ Italia đã ký một thoả thuận với Chính phủ Mỹ cho phép Hải quân Mỹ xây dựng một căn cứ hải quân nhỏ trên đảo San Stefano chỉ làm chức năng hậu cần cho các tàu chiến, kể cả tàu ngầm của Hải quân Mỹ, chứ không có chức năng đồn trú cũng như lưu giữ vũ khí như tên lửa, đầu đạn hạt nhân… Vào thời kỳ đó, neo đậu sát căn cứ San Stefano là tàu hậu cầu USS Emory Land, có trọng tải 23.000 tấn, làm nhiệm vụ tiếp liệu cho các tàu chiến của hạm đội VI. Thế nhưng, thời gian sau, phía Mỹ đã vi phạm thoả thuận bằng cách bí mật cho mở rộng căn cứ San Stefano, cho đào các hạng ngầm làm nơi neo đậu cho các tàu ngầm và cũng là nơi tàng trữ các tên lửa hành trình mang đầu đạn hạt nhân được trang bị cho các tàu ngầm.

Chính tại căn cứ San Stefano mà các tàu ngầm của Hạm đội VI đã thực hiện các cuộc tấn công bằng tên lửa hành trình vào Iraq trong chiến dịch “Bão táp sa mạc” vào năm 1990, tấn công Nam Tư vào năm 1999, tấn công Afghanistan vào năm 2001 và tấn công Iraq vào năm 2003.

Sự cố tàu ngầm USS Hartford và việc làm sáng tỏ căn cứ tàu ngầm bí mật của Mỹ ở đảo San Stefano đã khiến không những dư luận Italia mà cả các quốc gia vùng Địa Trung Hải phải quan tâm nhất là Pháp và Tây Ban Nha, hai quốc gia có vùng biển giáp ranh với vùng biển Italia. Nhiều cuộc biểu tình của dân chúng đã diễn ra tại đảo Sardaigne yêu cầu chính phủ Italia phải đóng cửa căn cứ hải quân San Stefano của Hải quân Mỹ để tránh nguy cơ chết người do rò rỉ hạt nhân gây ra. Đó là chưa kể đến việc cư dân trong vùng sẽ bị vạ lây bởi một cuộc tấn công khủng bố vào căn cứ San Stefano chẳng may xảy ra. Nhiều tổ chức chính trị ở Italia tố cáo Chính phủ nước này đã lừa dối dân chúng khi cố tình làm ngơ để Hải quân Mỹ vi phạm thoả thuận được ký kết vào năm 1972 qua việc xây dựng căn cứ tàu ngầm trên đảo San Stefano. Đây là một hành động vi phạm Hiến pháp.

Giờ đây, không những dân chúng Sardaigne mà cả dân chúng trong đất liền, các tổ chức bảo vệ môi trường, các tổ chức chính trị như đảng Cộng sản Italia, đảng Quốc gia của người Sardaigne và cả nhiều chính trị gia tên tuổi của Italia như Renato Soru, Tỉnh trưởng tỉnh Sardaigne, Giulio Andreotti, cựu Thủ tướng Italia, người đã trực tiếp ký thoả thuận cho phép Hải quân Mỹ xây dựng căn cứ hậu cần trên đảo San Stefano vào năm 1972 cũng lên tiếng yêu cầu đóng cửa căn cứ San Stefano. Ông Renato Soru tuyên bố: “Hải quân Mỹ phải rời khỏi đảo San Stefano ngay lập tức!”. Còn cựu Thủ tướng Giulio Andreotti thì cho rằng: “Chiến tranh lạnh đã kết thúc từ lâu, người Mỹ chẳng còn lý do gì để duy trì căn cứ San Stefano nữa”.

Thế nhưng, liệu Thủ tướng đương nhiệm Silvio Berlusconi có biết rằng, từ nhiều năm qua, Hải quân Mỹ đã vi phạm thoả thuận ký kết năm 1972 để biến San Stefano thành một căn cứ tàu ngầm bí mật hay không? Liệu ông phải đối phó như thế nào trước yêu cầu hợp lý và hợp hiến của dân chúng đòi phải đóng cửa căn cứ San Stefano của Hải quân Mỹ? Chỉ biết rằng, trong khi chờ đợi động thái tích cực từ phía Chính phủ Italia, các tàu ngầm hạt nhân của Hải quân Mỹ vẫn xuất phát từ căn cứ San Stefano để thi hành nhiệm vụ khắp vùng biển Địa Trung Hải.