Biển Hoa đông lại dậy sóng quanh Điếu Ngư

Cuộc tranh chấp xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư là nguyên nhân chính dẫn đến mối quan hệ căng thẳng giữa Trung Quốc và Nhật Bản trong nhiều thập kỷ nay.

Nhật Bản hôm qua (15/8) đã bắt giữ 14 nhà hoạt động Trung Quốc xâm phạm bất hợp pháp vào lãnh thổ nước này, trong đó có 7 người đến quần đảo Senkaku/Điếu Ngư đang nằm trong tranh chấp giữa hai nước. Đây là thông tin do lực lượng cảnh sát ở Okinawa, Nhật Bản cung cấp.

Ban đầu, cảnh sát Nhật Bản bắt giữ 5 người trong số 7 người lên quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Hai người khác đã tìm cách quay trở lại tàu cá của họ. Sau đó, Nhật Bản tiếp tục bắt thêm 9 người còn lại.

Tất cả 14 người bị bắt giữ đều đi trên một chiếc tàu cá xuất phát từ Hồng Kông. Mục đích của những người này là thực hiện một chuyến đi "nhằm khẳng định chủ quyền của Trung Quốc đối với quần đảo Senkaku/Điếu Ngư". Con tàu này đã khởi hành từ hôm Chủ nhật (12/8), nhiều nguồn tin báo chí trước đó cho biết.

"Các nhà hoạt động đã phớt lờ lời cảnh báo từ phía Nhật Bản trước khi tiến đến hòn đảo tranh chấp. Tuy nhiên, không ai bị thương trong quá trình bị lực lượng Nhật Bản bắt giữ”, cảnh sát Okinawa cho biết.

Nhiều trong số 14 nhà hoạt động đã bơi và lội hẳn vào bờ. Họ còn cắm cả một lá cờ Trung Quốc lên vùng tranh chấp. Những động thái trên đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ phía Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Nhật Bản.

Nhóm nhà hoạt động Trung Quốc cho biết, tàu của họ đã bị Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Nhật Bản đâm thủng và bắn bằng súng vòi rồng. Tuy nhiên, một quan chức Nhật Bản khẳng định, tàu của Trung Quốc không bị tổn hại gì nghiêm trọng.

Được biết, những người bị bắt sẽ được chuyển đến Naha, một thành phố biển ở phía nam Okinawa và cũng là thủ phủ của Okinawa. “Họ có thể được chuyển tới Cục Nhập cư Nhật Bản sau đó và sẽ được trả lại Hồng Kông”, một phát ngôn viên của Lực lượng Bảo vệ Bờ Biển Nhật Bản (JCG) cho biết.

Trung Quốc nổi giận

Phản ứng trước vụ bắt giữ của Nhật Bản, Bắc Kinh hôm qua đã lên tiếng yêu cầu Tokyo phóng thích ngay lập tức và vô điều kiện tất cả 14 nhà hoạt động của họ.

Trong một cuộc gặp với Đại sứ Nhật Bản tại thủ đô Bắc Kinh và trong cuộc điện đàm với một quan chức Nhật Bản khác, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc Fu Ying đã bày tỏ sự “lo ngại nghiêm túc” về những tranh cãi lãnh thổ mới nhất giữa hai nền kinh tế lớn nhất Châu Á.

Ông Fu "đã yêu cầu Nhật Bản phải đảm bảo an toàn cho 14 người Trung Quốc bị bắt giữ và thả ngay lập tức những người này ra một cách vô điều kiện ", Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết trong một tuyên bố. Bắc Kinh cáo buộc Tokyo đã đẩy căng thẳng giữa hai nước lên "một mực độ cao hơn".

Đây không phải là lần đầu tiên Nhật Bản bắt giữ người Trung Quốc ở khu vực quần đảo tranh chấp.

Cả Bắc Kinh và Tokyo đều đòi chủ quyền đối với một quần đảo ở biển Hoa Đông mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư, còn Nhật Bản thì gọi là Senkaku. Chùm đảo này nằm giữa Nhật Bản và Đài Loan. Cuộc tranh chấp xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư là nguyên nhân chính dẫn đến mối quan hệ căng thẳng giữa Trung Quốc và Nhật Bản trong nhiều thập kỷ nay. Senkaku/Điếu Ngư là quần đảo có nguồn cá dồi dào và có thể có cả dầu mỏ. Quần đảo này gần với các tuyến đường biển quan trọng.

Hồi tháng 9/2010, Nhật Bản từng bắt giữ một thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc ở khu vực gần đảo Senkaku. Vụ việc này đã đẩy quan hệ giữa Trung Quốc và Nhật Bản vào tình trạng căng thẳng nghiêm trọng nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Sau khi Nhật Bản bắt giữ thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc, Bắc Kinh đã nổi giận tung ra một loạt các biện pháp đáp trả như thắt chặt các hạn chế thương mại, huỷ các cuộc tiếp xúc, trao đổi về văn hoá, chính trị... giữa hai nước. Đặc biệt, Trung Quốc còn tuyên bố ngừng việc xuất khẩu đất hiếm sang nước láng giềng. Đất hiếm rất quan trọng đối với hoạt động sản xuất công nghệ cao ở Nhật Bản.

Cuộc khủng hoảng trên sau đó đã được giải quyết khi Nhật Bản thả thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc. Tuy nhiên, hai nước này vẫn thỉnh thoảng lại lục đục với nhau vì cuộc tranh chấp ở quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Gần đây, Tokyo có nhiều động thái thể hiện thái độ thách thức Bắc Kinh trong vấn đề đảo Senkaku/Điếu Ngư như tổ chức một cuộc thi câu cá ở đảo này hay đưa người ra thăm đảo.

Những lùm xùm mới nhất vì tranh chấp lãnh thổ giữa Trung Quốc và Nhật Bản ở biển Hoa Đông diễn ra đúng ngày khu vực Đông Bắc Á sôi sục về một sự kiện liên quan đến lịch sử. Mối quan hệ giữa Nhật Bản và các nước láng giềng đang xấu đi trong dịp kỷ niệm ngày kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ II. Cả Trung Quốc và Hàn Quốc đều tỏ ra tức giận trước việc các quan chức Nhật Bản đến thăm đền thờ chiến tranh. Các nước này vẫn còn chưa quên được thời Nhật Bản chiếm đóng nước họ.

Kiệt Linh - (tổng hợp)