Ai giết cựu thủ tướng Lebanon Rafik Al-Hariri?

Tan hoang sau vụ đánh bom nhắm vào cựu thủ tướng Hariri tại Beirut ngày 15-2

Ai là người đứng sau vụ giết hại Rafik Al-Hariri, và ai là người được lợi từ vụ việc này?

Việc cựu thủ tướng Lebanon Rafik Al-Hariri bị ám sát trong một vụ nổ nhằm vào đoàn xe của ông ở khu vực Ayan Al-Marisa thuộc thủ đô Beirut ngày 14-2 không khỏi khiến dư luận đặt những câu hỏi đó.

Tờ Dunia Al-Watan của Lebanon ngày 17-2 viết: "Các biện pháp bảo vệ hết sức chặt chẽ và các thiết bị an ninh hiện đại nhất được lắp đặt trên xe của cựu thủ tướng Rafik Al-Hariri đã không thể phát hiện được chất nổ trên đường đoàn xe của ông đi qua. Các máy gây nhiễu do các nhân viên bảo vệ của ông sử dụng lúc đó đã bị vô hiệu hóa. Chiếc xe chống đạn có vỏ dày không khác gì một chiếc xe tăng cũng không thể cứu ông khỏi cái chết".

Hiện nay đang có rất nhiều lời bàn tán, đánh giá về sự thật và các chi tiết của vụ nổ, các kỹ thuật được sử dụng để thực hiện nó và cả bối cảnh của vụ ám sát nữa.

Ông R. Al-Hariri bao giờ cũng đi trong đoàn xe gồm bốn chiếc Mercedes S-600, hai chiếc Land Cruiser, một xe cứu thương loại GMC. Đội hình đoàn xe của ông được bố trí như sau: một chiếc Land Cruiser đi đầu, tiếp theo là chiếc xe được trang bị các máy móc gây nhiễu mọi liên lạc vô tuyến trong vòng bán kính 1km, chiếc xe thứ ba chở những người tùy tùng. Chiếc Mercedes S-600 bọc thép của R.Al-Hariri bao giờ cũng đi thứ tư và được khép lại bằng chiếc Land Cruiser thứ hai đi cuối cùng. Ngoài ra còn có một chiếc môtô gồm hai cảnh sát đi hộ tống để dọn đường.

Toàn bộ đoàn xe này đã bị phá hủy trong một vụ nổ chưa từng thấy làm rung chuyển thủ đô Beirut. Các chuyên gia quân sự cho rằng chỉ có quốc gia nào có trình độ kỹ thuật hết sức tiên tiến mới có thể làm tê liệt các thiết bị gây nhiễu được gắn ngay trên chiếc Mercedes S-600 của R. Al-Hariri hôm đó. Các nhóm khủng bố không thể có được các thiết bị kỹ thuật đủ để làm việc này.

Trong khi đó thiếu tướng Salahudin Salim, cố vấn Trung tâm quốc gia nghiên cứu về Trung Đông của Ai Cập, đã nói với tờ Al-Bayan (ngày 17-2) của Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất như sau: "Chiếc xe của cựu thủ tướng R.Al-Hariri được trang bị các thiết bị liên lạc trực tiếp qua vệ tinh có thể phát hiện bất cứ chất nổ nào trong vòng bán kính 500m. Thế mà khối thuốc nổ sử dụng nặng đến 350kg nên sức công phá mạnh, để lại một hố sâu 5m với đường kính 15m. Đặc biệt là trước khi xảy ra vụ nổ đã có sự gây nhiễu bằng các sóng điện từ làm cho các thiết bị của đoàn bảo vệ Al-Hariri tê liệt, không thể phát hiện ra thuốc nổ. Những yếu tố đó cho thấy chỉ những quốc gia có trình độ kỹ thuật phát triển cao mới có thể làm được việc này”.

Ông S. Salim kết luận rằng chỉ có cơ quan tình báo Al-Mossad của Israel được Mỹ ủng hộ mới có đủ khả năng để thực hiện một công việc hết sức phức tạp về kỹ thuật như vậy.

Tờ Al-Safir của Lebanon ngày 16-2 bình luận: "Là nước đang chịu nhiều sức ép mạnh mẽ của Mỹ và phương Tây, Syria hoàn toàn không có lợi ích gì trong việc giết hại cựu thủ tướng R.Al-Hariri để gây ra tình hình căng thẳng với nước láng giềng Lebanon".

Hiện nay Mỹ cùng các nước phương Tây và LHQ đang gây sức ép đòi Syria thực hiện nghị quyết 1559 của Hội đồng Bảo an ngày 2-9-2004, rút quân khỏi Lebanon. Theo các nguồn tin, Syria đã đưa 30.000 quân vào Lebanon từ năm 1976 là chiều theo hiệp định ký kết giữa hai chính phủ và được sự đồng ý của Liên đoàn Ả Rập để giúp nước này ngăn chặn nội chiến. Ngày 17-2, Tổng thống Bush đã chính thức yêu cầu Syria rút quân khỏi Lebanon và giao nộp hết những người ủng hộ chế độ Hussein ở Iraq cho chính quyền Iraq mới.

TÂM QUANG

Mỹ không loại trừ khả năng dùng vũ lực với Syria Hàng ngàn người dân Lebanon tiễn đưa linh cữu cựu thủ tướng Hariri tại Beirut ngày 16-2 Hôm thứ năm, Tổng thống Mỹ George Bush yêu cầu Syria rút quân khỏi Lebanon và cho biết ông sẽ tìm sự hậu thuẫn từ châu Âu nhằm gia tăng sức ép lên Damascus. Ông Bush cũng yêu cầu Syria ngăn chặn các cựu đảng viên Baath của Iraq đến Syria trú ngụ và cho phép một cuộc bầu cử công bằng và tự do diễn ra ở Lebanon. Trong một cuộc họp báo ở Washington, Tổng thống Bush nói quan hệ giữa Mỹ và Syria đã bị làm hại sau vụ cựu thủ tướng Lebanon Rafik Al-Hariri bị giết chết. Ông không bình luận về khả năng dính líu của Syria vào vụ ám sát nhưng ông ủng hộ một cuộc điều tra của quốc tế. Cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Condoleezza Rice cho biết Washington thiên về sử dụng sức ép ngoại giao để giải quyết các bất đồng của nước này với Syria nhưng không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực. Bà Rice đã lảng tránh một câu hỏi liệu ông Bush có hỏi ý kiến quốc hội trước khi tiến hành bất cứ hoạt động nào nhằm chống lại Syria hay Iran không. * Chính phủ Lebanon được Syria hậu thuẫn đang gặp sức ép ngày càng tăng phải từ chức sau khi đám tang của ông Hariri chuyển thành một cuộc biểu tình rầm rộ chống Damascus. Nhật báo Daily Star mô tả cuộc biểu tình là một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với Chính phủ Lebanon và Damascus cũng phải chấp nhận thông điệp này. Trong khi đó gia đình ông Hariri kêu gọi cộng đồng Ả Rập và thế giới đoan chắc rằng những tên giết người phải bị bắt "trong một khoảng thời gian ngắn và có lý". S.N. (Theo AP, IHT)