Thành cổ Quảng Trị - ngày hôm qua bi tráng...

Thanh co Quang Tri ngay hom qua bi trang
Trần Phương Thạc - người lính Thành cổ năm xưa - Ảnh tư liệu

Cầu truyền hình “Một thời hoa lửa” chỉ diễn ra trong 3 giờ đồng hồ nhưng đã nối mạch một hành trình dằng dặc hơn 30 năm cho anh em tìm về, khóc cười, mừng tủi...

Trong mưa rét cuối tháng mười của Quảng Trị, những cựu chiến binh của chiến trường Thành cổ 33 năm về trước đã đùa với nhau trong đêm truyền hình trực tiếp chương trình “Một thời hoa lửa”: Hơn 30 năm rồi mới có một trận “thủy chiến” thế này!

Ngày xưa bám trụ chiến đấu tại Thành cổ cũng có những trận mưa ngập cả hầm hào, nhiều ngày liền anh em dầm mình trong nước bạc. Cầu truyền hình “Một thời hoa lửa” chỉ diễn ra trong 3 giờ đồng hồ nhưng đã nối mạch một hành trình dằng dặc hơn 30 năm cho anh em tìm về, khóc cười, mừng tủi...

Cuộc trùng phùng của “lửa và hoa”

Đại tá Đào Đức Quy, hiện công tác tại Học viện Chính trị quân sự, vốn là sinh viên Đại học Ngoại ngữ Hà Nội, nhập ngũ ngày 6-9-1971, ngày mà có một thế hệ với hàng ngàn sinh viên Hà Nội tài hoa lên đường (liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc có nhắc trong những dòng nhật ký). Ông Quy vào lại chiến trường Thành cổ lần này với hi vọng tìm lại những đồng đội một thời.

Vậy mà có những đồng đội của ông đi cùng chuyến này, trên cùng đoàn xe hành quân vào Thành cổ nhưng suýt không gặp được nhau. Sáng 1-11, ông Quy khi về đến Hà Nội đã gọi điện kể với tôi rằng sau đêm “Một thời hoa lửa”, sáng sớm 31-10 rời Quảng Trị, đoàn xe đưa các cựu binh quay ra Bắc, tới thành phố Vinh ông mới gặp được ông Chung, một đồng đội cũ sau mấy ngày mỏi mắt tìm nhau. Hai anh em ôm nhau khóc òa.

Hơn 30 năm trước, cũng tại chiến trường Thành cổ, ông gặp lại một người bạn tên Liêm trước cùng học Trường chuyên Lê Hồng Phong tỉnh Nam Định. Liêm là con trai chị Tư Huỳnh (người miền Nam ra) - nguyên mẫu của chị Tư Hậu trong tiểu thuyết Một chuyện chép ở bệnh viện của Bùi Đức Ái, tức nhà văn Anh Đức; sau này dựng thành bộ phim Chị Tư Hậu.

Anh Liêm vào chiến trường khi đang là sinh viên bách khoa. Hai người bạn gặp nhau vài phút giữa hai trận đánh rồi Liêm vội cõng một người thương binh bị pháo tiện đứt đôi chân đến tận bẹn rời khu tập kết. Và rồi những trận đánh cứ cuốn nhau đi. May mắn Liêm bạn anh đã trở về sau cuộc chiến.

Đại tá Đào Duy Nhất, ngày ấy là chính ủy trung đoàn 9, sư đoàn 304, giờ đây lặng người bên đài tưởng niệm các chiến sĩ trung đội Mai Quốc Ca, trung đội của những người lính trung đoàn 9 của ông năm xưa. Hai mươi người lính đã ngã xuống khi bảo vệ đầu cầu Thạch Hãn, giờ đây nơi đầu cầu ấy một đài tưởng niệm được dựng lên với biểu tượng mỗi người lính mang hình ảnh một quả tim, một giọt máu đập trên những nhịp cầu bắc qua dòng sông lửa năm xưa.

Thanh co Quang Tri ngay hom qua bi trang
Bia tưởng niệm SV - Ảnh: Lê Đức Dục

Lòng biết ơn và sự tưởng niệm với lịch sử đã thể hiện qua ý tưởng của các sinh viên: một quãng đê với tên mỗi liệt sĩ Thành cổ được khắc lên mỗi viên đá, mỗi trường đại học có một bức tường khắc tên những cựu sinh viên đã hi sinh trong những năm tháng vệ quốc, chọn ngày đầu tiên trong chiến dịch 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ để hằng năm làm ngày tưởng niệm riêng về chiến dịch Thành cổ, lập một website về Thành cổ Quảng Trị để kể về quá khứ và cũng để các cựu binh liên lạc, tìm kiếm thông tin...

Trong số những người về lại Thành cổ có người không là cựu binh nhưng câu chuyện mang theo về thật xúc động. Chị Hoàng Phương Trang, công tác ở Hội Khoa học lịch sử VN, mang về Quảng Trị nhiều kỷ vật mà chồng chị, một người lính Quảng Trị, để lại.

Tên người chồng thân yêu của chị rất nhiều người Quảng Trị biết đến: Trần Phương Thạc, vị chủ tịch ủy ban quân quản Đông Hà năm 1972, sau này là bí thư Tỉnh đoàn đầu tiên của Quảng Trị sau ngày giải phóng.

Nhưng ít ai biết anh Thạc là một trong số những thanh niên đầu tiên từ Hà Nội vào chiến trường này. Năm 1964, anh đang là phó bí thư Quận đoàn quận Hoàn Kiếm (Hà Nội), vào Quảng Trị sống, chiến đấu đến ngày hòa bình, cho đến ngày anh bị mất đột ngột khi đang công tác ở nước ngoài.

Chị Trang mang về tặng lại tỉnh Quảng Trị những tấm ảnh trong tư liệu của anh Trần Phương Thạc ngày ấy. Những bức ảnh chụp Thành cổ Quảng Trị hoang tàn ghê rợn sau chiến tranh, nhưng trên ngổn ngang đổ nát ấy có một cây mít sống sót đang ra bói một quả mít đầu mùa như một ngụ ngôn về khát vọng hồi sinh.

Những năm tháng ấy cả nước là một chiến trường, nhưng vì sao Thành cổ vẫn là một ám ảnh khôn nguôi trong lòng của bao người?

Vì sao, Thành cổ?

Vào viếng Thành cổ, ngoài đài tưởng niệm chính ở trung tâm, góc cửa thành phía đông có thêm một Đài chứng tích sinh viên - chiến sĩ Thành cổ. Những người lính ở mặt trận Thành cổ mang những nét riêng bởi hầu hết họ là sinh viên của các trường đại học tại Hà Nội, tất cả đều còn rất trẻ cùng lên đường theo tiếng gọi của Tổ quốc.

Nếu Nguyễn Văn Thạc không hi sinh rất có thể anh đã là một nhà văn. Nếu Hoàng Tích Minh, Hoàng Thượng Lân còn sống có lẽ sẽ là những họa sĩ tài hoa. Và bao nhiêu nữa những sinh viên ĐH ngày ấy đã xếp bút nghiên lên đường... Nhiều người nói rằng lẽ ra họ là “của để dành” cho công cuộc tái thiết non sông mai ngày hòa bình, nhưng rồi không ai có thể yên tâm ngồi với giảng đường khi Tổ quốc gọi!

Nhà văn Cao Tiến Lê trong một bài viết về Thành cổ kể: Thành cổ gắn liền với hội nghị Paris. Nếu sáng hôm sau đoàn của ta họp bàn với Mỹ thì chiều hôm trước thế nào cũng có một bức điện từ Paris gửi về cho Bộ tư lệnh mặt trận nhắc nhở động viên bằng giá nào cũng không để cho địch lọt vào thành Quảng Trị. Suốt gần ba tháng trời ròng rã...

Cũng như những trang nhật ký của Nguyễn Văn Thạc, Đặng Thùy Trâm..., câu chuyện về những người lính Thành cổ của “Một thời hoa lửa” không chỉ là ký ức chiến tranh khốc liệt của những sinh viên mặc áo lính; không chỉ là cuộc hành hương của những đồng đội về lại với đồng đội.

Quá khứ bi tráng và hào hùng đang tiếp lửa cho thế hệ trẻ hôm nay và vẫn luôn thao thức với ngày hôm qua bi tráng...

LÊ ĐỨC DỤC

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Lý do khiến sinh viên ra trường có tỷ lệ thất nghiệp rất cao
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Thế Giới Trẻ NỔI BẬT

Nhận xét tin Thành cổ Quảng Trị - ngày hôm qua bi tráng...

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thành cổ Quảng Trị - ngày hôm qua bi tráng... bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thanh co Quang Tri ngay hom qua bi trang ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thành cổ Quảng Trị - ngày hôm qua bi tráng... ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Thế Giới Trẻ.

Quang Tri Citadel - yesterday tragic .. .
Hanoi, Tran Phuong Master, Quang Tri Citadel, yesterday, Bridges TV, Time clocks, memorials, students, fire flower, tragic, 30 years, brother, war, troops

Videoconference "One time flower fire" took place in 3 hours, but has a connecting circuit evenings journey over 30 years for brothers looking on, cried laughing, happy unhappy ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Thế Giới Trẻ


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.