Thứ tư, 02 Tháng mười một 2005, 06:23 GMT+7

Thành cổ Quảng Trị - ngày hôm qua bi tráng...

Thanh co Quang Tri ngay hom qua bi trang
Trần Phương Thạc - người lính Thành cổ năm xưa - Ảnh tư liệu

Cầu truyền hình “Một thời hoa lửa” chỉ diễn ra trong 3 giờ đồng hồ nhưng đã nối mạch một hành trình dằng dặc hơn 30 năm cho anh em tìm về, khóc cười, mừng tủi...

Trong mưa rét cuối tháng mười của Quảng Trị, những cựu chiến binh của chiến trường Thành cổ 33 năm về trước đã đùa với nhau trong đêm truyền hình trực tiếp chương trình “Một thời hoa lửa”: Hơn 30 năm rồi mới có một trận “thủy chiến” thế này!

Ngày xưa bám trụ chiến đấu tại Thành cổ cũng có những trận mưa ngập cả hầm hào, nhiều ngày liền anh em dầm mình trong nước bạc. Cầu truyền hình “Một thời hoa lửa” chỉ diễn ra trong 3 giờ đồng hồ nhưng đã nối mạch một hành trình dằng dặc hơn 30 năm cho anh em tìm về, khóc cười, mừng tủi...

Cuộc trùng phùng của “lửa và hoa”

Đại tá Đào Đức Quy, hiện công tác tại Học viện Chính trị quân sự, vốn là sinh viên Đại học Ngoại ngữ Hà Nội, nhập ngũ ngày 6-9-1971, ngày mà có một thế hệ với hàng ngàn sinh viên Hà Nội tài hoa lên đường (liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc có nhắc trong những dòng nhật ký). Ông Quy vào lại chiến trường Thành cổ lần này với hi vọng tìm lại những đồng đội một thời.

Vậy mà có những đồng đội của ông đi cùng chuyến này, trên cùng đoàn xe hành quân vào Thành cổ nhưng suýt không gặp được nhau. Sáng 1-11, ông Quy khi về đến Hà Nội đã gọi điện kể với tôi rằng sau đêm “Một thời hoa lửa”, sáng sớm 31-10 rời Quảng Trị, đoàn xe đưa các cựu binh quay ra Bắc, tới thành phố Vinh ông mới gặp được ông Chung, một đồng đội cũ sau mấy ngày mỏi mắt tìm nhau. Hai anh em ôm nhau khóc òa.

Hơn 30 năm trước, cũng tại chiến trường Thành cổ, ông gặp lại một người bạn tên Liêm trước cùng học Trường chuyên Lê Hồng Phong tỉnh Nam Định. Liêm là con trai chị Tư Huỳnh (người miền Nam ra) - nguyên mẫu của chị Tư Hậu trong tiểu thuyết Một chuyện chép ở bệnh viện của Bùi Đức Ái, tức nhà văn Anh Đức; sau này dựng thành bộ phim Chị Tư Hậu.

Anh Liêm vào chiến trường khi đang là sinh viên bách khoa. Hai người bạn gặp nhau vài phút giữa hai trận đánh rồi Liêm vội cõng một người thương binh bị pháo tiện đứt đôi chân đến tận bẹn rời khu tập kết. Và rồi những trận đánh cứ cuốn nhau đi. May mắn Liêm bạn anh đã trở về sau cuộc chiến.

Đại tá Đào Duy Nhất, ngày ấy là chính ủy trung đoàn 9, sư đoàn 304, giờ đây lặng người bên đài tưởng niệm các chiến sĩ trung đội Mai Quốc Ca, trung đội của những người lính trung đoàn 9 của ông năm xưa. Hai mươi người lính đã ngã xuống khi bảo vệ đầu cầu Thạch Hãn, giờ đây nơi đầu cầu ấy một đài tưởng niệm được dựng lên với biểu tượng mỗi người lính mang hình ảnh một quả tim, một giọt máu đập trên những nhịp cầu bắc qua dòng sông lửa năm xưa.

Thanh co Quang Tri ngay hom qua bi trang
Bia tưởng niệm SV - Ảnh: Lê Đức Dục

Lòng biết ơn và sự tưởng niệm với lịch sử đã thể hiện qua ý tưởng của các sinh viên: một quãng đê với tên mỗi liệt sĩ Thành cổ được khắc lên mỗi viên đá, mỗi trường đại học có một bức tường khắc tên những cựu sinh viên đã hi sinh trong những năm tháng vệ quốc, chọn ngày đầu tiên trong chiến dịch 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ để hằng năm làm ngày tưởng niệm riêng về chiến dịch Thành cổ, lập một website về Thành cổ Quảng Trị để kể về quá khứ và cũng để các cựu binh liên lạc, tìm kiếm thông tin...

Trong số những người về lại Thành cổ có người không là cựu binh nhưng câu chuyện mang theo về thật xúc động. Chị Hoàng Phương Trang, công tác ở Hội Khoa học lịch sử VN, mang về Quảng Trị nhiều kỷ vật mà chồng chị, một người lính Quảng Trị, để lại.

Tên người chồng thân yêu của chị rất nhiều người Quảng Trị biết đến: Trần Phương Thạc, vị chủ tịch ủy ban quân quản Đông Hà năm 1972, sau này là bí thư Tỉnh đoàn đầu tiên của Quảng Trị sau ngày giải phóng.

Nhưng ít ai biết anh Thạc là một trong số những thanh niên đầu tiên từ Hà Nội vào chiến trường này. Năm 1964, anh đang là phó bí thư Quận đoàn quận Hoàn Kiếm (Hà Nội), vào Quảng Trị sống, chiến đấu đến ngày hòa bình, cho đến ngày anh bị mất đột ngột khi đang công tác ở nước ngoài.

Chị Trang mang về tặng lại tỉnh Quảng Trị những tấm ảnh trong tư liệu của anh Trần Phương Thạc ngày ấy. Những bức ảnh chụp Thành cổ Quảng Trị hoang tàn ghê rợn sau chiến tranh, nhưng trên ngổn ngang đổ nát ấy có một cây mít sống sót đang ra bói một quả mít đầu mùa như một ngụ ngôn về khát vọng hồi sinh.

Những năm tháng ấy cả nước là một chiến trường, nhưng vì sao Thành cổ vẫn là một ám ảnh khôn nguôi trong lòng của bao người?

Vì sao, Thành cổ?

Vào viếng Thành cổ, ngoài đài tưởng niệm chính ở trung tâm, góc cửa thành phía đông có thêm một Đài chứng tích sinh viên - chiến sĩ Thành cổ. Những người lính ở mặt trận Thành cổ mang những nét riêng bởi hầu hết họ là sinh viên của các trường đại học tại Hà Nội, tất cả đều còn rất trẻ cùng lên đường theo tiếng gọi của Tổ quốc.

Nếu Nguyễn Văn Thạc không hi sinh rất có thể anh đã là một nhà văn. Nếu Hoàng Tích Minh, Hoàng Thượng Lân còn sống có lẽ sẽ là những họa sĩ tài hoa. Và bao nhiêu nữa những sinh viên ĐH ngày ấy đã xếp bút nghiên lên đường... Nhiều người nói rằng lẽ ra họ là “của để dành” cho công cuộc tái thiết non sông mai ngày hòa bình, nhưng rồi không ai có thể yên tâm ngồi với giảng đường khi Tổ quốc gọi!

Nhà văn Cao Tiến Lê trong một bài viết về Thành cổ kể: Thành cổ gắn liền với hội nghị Paris. Nếu sáng hôm sau đoàn của ta họp bàn với Mỹ thì chiều hôm trước thế nào cũng có một bức điện từ Paris gửi về cho Bộ tư lệnh mặt trận nhắc nhở động viên bằng giá nào cũng không để cho địch lọt vào thành Quảng Trị. Suốt gần ba tháng trời ròng rã...

Cũng như những trang nhật ký của Nguyễn Văn Thạc, Đặng Thùy Trâm..., câu chuyện về những người lính Thành cổ của “Một thời hoa lửa” không chỉ là ký ức chiến tranh khốc liệt của những sinh viên mặc áo lính; không chỉ là cuộc hành hương của những đồng đội về lại với đồng đội.

Quá khứ bi tráng và hào hùng đang tiếp lửa cho thế hệ trẻ hôm nay và vẫn luôn thao thức với ngày hôm qua bi tráng...

LÊ ĐỨC DỤC

Việt Báo

TIN Thế Giới Trẻ NỔI BẬT

Ảnh cưới 'xin một vé về tuổi thơ' đậm chất miền quê

Tình yêu lớn lên từ tâm hồn những người dân quê mộc mạc nhưng cũng quá đỗi ngọt ngào, bền chặt" - là thông điệp ý nghĩa bộ ảnh cưới của cặp đôi Việt kiều muốn gửi gắm

Nhận xét tin Thành cổ Quảng Trị - ngày hôm qua bi tráng...

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thành cổ Quảng Trị - ngày hôm qua bi tráng... bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thanh co Quang Tri ngay hom qua bi trang ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thành cổ Quảng Trị - ngày hôm qua bi tráng... ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Nhịp Sống Trẻ của chuyên mục Thế Giới Trẻ.

Quang Tri Citadel - yesterday tragic .. .
Hanoi, Tran Phuong Master, Quang Tri Citadel, yesterday, Bridges TV, Time clocks, memorials, students, fire flower, tragic, 30 years, brother, war, troops

Videoconference "One time flower fire" took place in 3 hours, but has a connecting circuit evenings journey over 30 years for brothers looking on, cried laughing, happy unhappy ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2611 Bang cuop chat tay lay 50 cay vang
    Thời sự 24h(26/11): Băng cướp chặt tay lấy 50 cây vàng

    Dẹp xe quá tải: Hà Tĩnh đang ‘nợ’ một lời hứa; Băng nhóm chặt tay cướp 50 cây vàng gây chấn động; Nữ sinh lớp 10 chết bất thường trong nhà nghỉ; Nhiều tình tiết mới vụ mất điện hàng không hy hữu...

  • Thoi su 24h2511 Ung ho phuong an nghi Tet 9 ngay
    Thời sự 24h(25/11): Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày

    Chi tiền triệu mua tin về tham nhũng; “Mất điện tại sân bay do UPS hỏng là nói sai!”; Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày; Phó giám đốc bệnh viện E trung ương bị bắt tại nhà nghỉ; Bị dồn ép, cước taxi, vận tải giảm tới trên 30%; Cha ruột giết con gái đang mang thai... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/11.

  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.

2