Sống "cá tính" ?

Phim American Pie, thức ăn tinh thần của những người trẻ tuổi tự nhận “cá tính”

Chân dung những cô gái "cực cá tính"

25 tuổi, một bằng chính quy, một bằng tại chức, nói tiếng Anh như cháo chảy, thu nhập tròm trèm 10 triệu một tháng. Ăn mặc có gu và nhìn mặt "hiền như ma sơ", con nhà có khuôn có phép. Đang yêu đắm đuối một anh chàng giàu có, trong khi vẫn quan hệ tình cảm với bồ mới 2 và bồ mới 3. Ngoài ra, V.H (chính là cô gái đã khinh bỉ bạn tôi là " hèn thế") có thể biến tình cảm thành hành động với bất cứ người đàn ông nào mà cô thích thú. Nhận xét của những đồng nghiệp trẻ về cô gái này là 3 từ "cá tính cực"(!?).

Thêm một nữ đại biểu nữa của trào lưu sống cá tính, hiện đang sống và làm việc tại Sài Gòn. 26 tuổi, có ngoại hình, giỏi ngoại ngữ, giao tiếp sành sỏi, khá nổi tiếng trong giới trẻ và đầy tham vọng. Quan điểm sống: "Ai cũng có một cuộc đời để tùy nghi sử dụng", và L.H sử dụng cuộc đời mình cho những tham vọng. Từng tuyên bố: "Phụ nữ, nếu muốn nắm được thế giới, thì chỉ có một cách: thông qua đàn ông". Tin và tuân theo câu danh ngôn này một cách tuyệt đối, L.H "thông qua đàn ông" từ năm cô vừa tròn đôi mươi. Sử dụng tình yêu và thân thể như một tấm vé thông hành để mở những cánh cửa, theo cô là đi đến con đường thành công đỉnh cao. Thực sự, cô đang có trong tay một số nhà đất và quyền lực kha khá để cho nhóm bạn phải tôn sùng sự lựa chọn của cô, chỉ có điều, L.H đang càng ngày càng xa rời mục đích ban đầu: trở thành một trong những phụ nữ hàng đầu của châu Á trong lĩnh vực kinh tế, để bị cuốn theo những toan tính về quyền lợi vật chất, những cuộc đổi chác tủn mủn.

Khi có ai đó tỏ ý băn khoăn về "cá tính" của V.H và T.H, thì họ có cách phản biện giống nhau: "Sống mà không dám sống hết mình, yêu mà không dám yêu hết mình, thì còn làm nên trò trống gì?". Hay "nếu không dám sống cho chính bản thân mình, thì còn dám sống cho ai, sống cho điều gì?".

Từ "cá tính" theo cách họ đang sống

Bằng mọi cách, tôi phải cho thế giới này biết tôi là ai. Nếu tôi hạnh phúc, tôi phải cho cả thế giới này biết tôi hạnh phúc. Đó là cách "lập ngôn" của những cô gái sống cá tính.

Với họ, tự do cá nhân phải được đặt lên hàng đầu, họ thuê nhà ra ở riêng, tách khỏi bố mẹ ngay khi còn học đại học, cá biệt có người còn "ra riêng" từ thời phổ thông. Yêu, là ôm nhau, hôn nhau, cấu chí nhau giữa chốn đông người, ngay cả trước mặt những vị cao niên trong cơ quan, gia đình. Là thích thì xách vali tới ở chung, không thích nữa thì xin mời, bước ra. Không ràng buộc lằng nhằng hôn thú, cưới hỏi. Họ phân biệt tình yêu ra hai tuyến rạch ròi: yêu bởi trái tim và yêu bởi nhu cầu (nhu cầu tình dục, vật chất, quyền lực). Yêu không cần phân biệt già hay trẻ, độc thân hay đã có vợ, người cao thượng hay thấp kém. Và ngay từ lần gặp mặt đầu tiên, đã có thể "trao cho nhau những gì ta muốn trao". Như vậy được gọi là "có bản lĩnh".

Rốt cuộc lại, bản chất của 2 từ "cá tính" ở các cô gái chỉ còn đơn giản, dễ hiểu là: dành thời gian cho hành động, không hoặc ít dành thời gian cho suy nghĩ. Biết uống rượu Tây, hút thuốc lá ngoại một cách đúng điệu. Phá vỡ hình mẫu phụ nữ truyền thống Việt Nam, thay vì chỉ trao thân cho chồng, họ trao thân cho tất cả những người đàn ông mà họ thích và cần. Còn với các chàng "có cá tính" thì phương châm: "Chỉ ngủ mà không yêu, chỉ yêu mà không cưới, chỉ cưới mà không có con" là bí kíp hàng đầu. American Pie, tên một bộ phim về giới trẻ của Mỹ, là thức ăn tinh thần của họ. Với họ, trên thế giới này chỉ có một nền văn hóa hợp khẩu vị, xứng đáng được tiêu hóa với thế hệ trẻ là văn hóa Mỹ. Gọi những kẻ không sùng phim Mỹ, chưa xem phim sex là đầu óc bảo thủ. Về mặt này, giống như kiểu người ta vẫn gọi người Nhật là "người phương Tây sống ở phương Đông", thì có thể gọi những người cá tính này đích xác là "người trẻ Mỹ sống ở Việt Nam".

Một lối sống đang có tốc độ lan truyền

Kiểu người cá tính này thực sự đang tạo một ảnh hưởng lớn đối với giới trẻ thành thị. Bởi đại biểu của nó là những chàng trai, cô gái đô thị khoác cái vỏ sành điệu, có bằng cấp, thường là có năng lực, siêu về tiếng Anh và Internet, rất biết cách kiếm tiền và tiêu tiền như rác, sống tự do và phóng túng, những tiêu chuẩn vẫn được coi là thuộc về các biểu tượng thành đạt, hiện đại của giới trẻ. Những điểm này đã đánh trúng vào "bảng hệ thống giá trị mới" mà giới trẻ mới lớn đang thèm khát.

Một lý do nữa để kiểu người cá tính này nhanh chóng lan truyền, bởi họ được một số đàn anh trong giới văn nghệ sĩ, vì sợ mình bị cho là tụt hậu, vì muốn chiếm được lòng giới trẻ, muốn được họ ủng hộ, đã khéo léo tung hô và "bảo trợ thông tin" cho lối sống này. Thậm chí, các đàn anh này còn mớm lời cho họ kêu gào: Lối sống đó là xu hướng của thanh niên cả thế giới này. Hãy nhìn sang Nhật, Thái, Sing, Phi... mà xem?

Chưa có một công trình xã hội học nào nghiên cứu về đề tài này trong giới trẻ sống ở các thành phố lớn, để có thể có được một cái nhìn toàn diện về cách "sống cá tính" kiểu mới. Nhưng nếu cứ để chúng lan truyền một cách tự nhiên và tự do theo kiểu "bạn bè ảnh hưởng lẫn nhau" thì rất có thể, như lời một người cực cá tính đã phát biểu: "Chỉ tối đa 10 năm nữa thôi sẽ thành chuyện bình thường". Theo những gì người viết bài này được biết, đã có cơ quan, từ vài cá nhân lẻ tẻ sống cá tính cách đây 5 năm, nay đã lan rộng khắp lớp nhân viên trẻ trong cơ quan, trở thành phần văn hóa công sở nổi bật nhất, đủ để những người của công ty khác gọi đó là "Văn hóa cơ quan S.". Lộng giả thành chân chính là như vậy đấy!

Dũng Nguyễn