vietbao

Những "phát minh" độc đáo của chàng trai Cơtu

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nhung phat minh doc dao cua chang trai Cotu
Ating Tinh và chiếc máy quay phim do anh lắp đặt - ảnh: H.X.H

Ở vùng cao Đông Giang (Quảng Nam), khi nhiều người dân vẫn còn xa lạ với điện thoại chỉ với khoảng 200.000 đồng, chàng "kỹ sư" Cơtu 30 tuổi có thể lắp đặt cho mình một hệ thống hữu tuyến để khi cần có thể nhấc máy "Alô... alô...". Đó là một trong những sáng kiến nổi bật trong "sự nghiệp" của Ating Tinh (thị trấn Prao), một trong 75 gương mặt thanh niên tiêu biểu của Quảng Nam.

"Sự nghiệp" mày mò chế tạo những vật dụng lạ đầu tiên của Ating Tinh bắt đầu từ chiếc micro bằng gỗ. Chiếc micro gỗ này - được Tinh mang ra Hà Nội dự chương trình gặp mặt thanh thiếu niên các dân tộc thiểu số toàn quốc - đã gây ngạc nhiên cho nhiều người. Từ khi còn học cấp 1, Tinh đã chịu khó quan sát những vật dụng lạ và về đến nhà liền mày mò làm theo. Năm 14 tuổi, Tinh thường xuyên lui tới các tiệm sửa chữa radio để xem thợ làm việc, làm quen với các thiết bị điện tử nhỏ xíu. "Mình đã phá hỏng rất nhiều thiết bị điện tử ở nhà" - Tinh cười nhớ lại. Chiếc micro gỗ không dây được Ating Tinh lắp ghép một cách tình cờ trong những lần "phá hỏng" thiết bị như thế.

Riêng chiếc "máy quay phim" đã sử dụng nhiều lần tại các lễ hội văn hóa của làng Gừng (thị trấn Prao), Tinh đã... phân rã 2 "xác" tivi, 1 loa kèn để lắp ghép, rồi giũa, sơn lại. Đó là một vật dụng rất lạ trong mắt đồng bào Cơtu khi hình ảnh của họ được ghi và chiếu trực tiếp trên màn hình tivi. Chiếc "máy quay phim" của Tinh sử dụng ống kính lắp ghép, hệ thống môtơ, nhưng chưa có bộ phận zoom nên khi muốn quay xa - gần thì chỉ có cách... đưa máy ra xa hay kê sát vào ai đó.

Nhung phat minh doc dao cua chang trai Cotu
Ating Tinh - ảnh: H.X.H

Cũng với kiểu phân rã - lắp ghép đó, Ating Tinh đã tạo ra hệ thống tự động xác định hướng gió bằng các linh kiện: volume của cassette, đồng hồ ampe kế, một cánh quạt... rồi đặt trên trần nhà; còn muốn biết độ mạnh của gió thì lắp thêm chiếc lò xo kéo căng... Bên bờ suối Chker ở làng Gừng, Ating Tinh lắp thành công một chiếc máy đo độ dâng của nước suối để dự báo mực nước vào mùa lũ. Cũng dùng volume cassette, phao... khi nước dâng sẽ nâng phao lên và volume "vặn" theo, trong khi đó ở nơi theo dõi đã đặt sẵn đồng hồ có từ trường, lắp sẵn pin... để thể hiện những thay đổi của mực nước trên mặt đồng hồ. Hiệu quả sử dụng cao nhất có lẽ là hệ thống "điện thoại" khá đơn giản nhưng độc đáo ở làng Gừng. Ating Tinh sử dụng hai bộ micro, loa nối nhau bằng dây điện, bộ phận trung gian có một bộ phận công suất amply (IC). Hệ thống này Tinh đã thử lắp từ nhà mình sang nhà anh trai, gặp những lúc trời mưa gió cần nói gì chỉ việc nhấc micro lên, hai bên sẽ "đàm thoại" thoải mái. Ating Tinh đang nghĩ đến một hệ thống "điện thoại hữu tuyến" như vậy kết nối xa hơn nhưng còn ngại tốn kém.

Những chiếc máy đo độ nước sâu, máy đo tự động độ dâng nước, bộ khóa cửa, tủ, xe máy, hệ thống máy tuốt lúa bằng gỗ, chiếc xe đạp bằng gỗ, máy giã gạo tự động... đã lần lượt ra đời và mỗi sản phẩm càng khiến cho Ating Tinh thêm tự tin. Chàng trai người Cơtu học hết chương trình lớp 12 Trường phổ thông dân tộc nội trú huyện Đông Giang này từng bỏ ra nhiều ngày mày mò cải tiến bộ phận đập suốt lúa cho đồng bào. Đó là một cái bàn gỗ rộng 50 cm, dài chừng 1m, mặt ván được đóng đinh so le để khi kéo những bó lúa ngang qua sẽ làm rụng những hạt chắc mẩy. Khoảng 3 năm trước, Ting đã thí nghiệm bàn đập lúa này tại chân ruộng ở thôn Aduông cạnh làng Gừng với mong muốn giúp đồng bào bớt vất vả, lại dễ mang vác đối với địa bàn miền núi nhiều đồi dốc. Trong khi đó, chiếc loa phóng thanh bằng vỏ bầu khô là minh chứng cho khả năng "bắt chước" rất tài của Tinh. Anh quan sát chiếc loa thật bằng sắt và phân tích vì sao âm thanh lại khuếch to, và Tinh sử dụng một vỏ bầu to bên ngoài, bên trong có hai vỏ bầu nhỏ hơn chụp ngược lại, dán keo super, một chiếc loa máy cassette... theo đúng như cách mà loa sắt đã chặn âm, phóng âm.

Điều đáng quý nhất ở chỗ, dù "phát minh" lớn hay nhỏ, Ating Tinh đều dành tặng dân làng Cơtu.

Hứa Xuyên Huỳnh

Việt Báo
Comment :Những "phát minh" độc đáo của chàng trai Cơtu
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những "phát minh" độc đáo của chàng trai Cơtu bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung phat minh doc dao cua chang trai Cotu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những "phát minh" độc đáo của chàng trai Cơtu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Thế Giới Trẻ
The "play proving "the boy's unique Katu
Ating Tinh, Quang Nam, Dong Jiang, system, unique, one, can, boys, use machines, Katu, copper, distance, surface
In the East Jiang (Quang Nam), when many people are still unfamiliar with the phone only to about 200,000, he "engineer" Katu 30 can be installed yourself a wired system can pick up as needed "Hello ... hello ...". It is one of ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ