Nhà báo nước ngoài “nhìn” người Việt ở Nam California

Frank Mickadeit là cây viết bình luận của tờ Register, mới đây đã đi thăm chợ “Saigon Nhỏ” ở quận Cam, vừa với tư cách là một du khách, vừa với thái độ của một nhà nghiên cứu văn hóa phương Đông.

Sau đây là tóm lượt bài viết với tựa đề “Mười điều tôi khám phá khi đến khu Westminter của người Việt ở Nam California” của ông.

1. Đa số người Việt đến Mỹ từ 1 trong 4 nhóm người sau đây; một là ngay sau năm 1975, hai là thuyền nhân, ba là các nhân viên từ các trại học tập và bốn là những người đến do chính sách có thay đổi dễ dãi hơn giữa Mỹ và VN trong thập niên 1990. Mỗi một nhóm có một giai đoạn để thích hợp vào cuộc sống mới. Người Mỹ nên học sự khác biệt về hoàn cảnh thời gian này và làm sao thích ứng với từng nhóm một.

2. Người Việt và người châu Á nói chung có một đặc tính là họ thích loại hàng hóa nổi tiếng có thương hiệu từ lâu, chuyện này thì đa số công chúng Mỹ ít có. Chữ “phẩm chất” là cái gì quan trọng đối với đa số người châu Á. Khi bạn đề cập đến vàng thì chữ này càng trúng đối với người Việt, vì lịch sử tiền tệ không vững vàng của người Việt khiến họ chỉ tin vào giá trị bất biến của vàng. Bạn thử nhìn vào các tiệm vàng của Việt Nam, bạn sẽ thấy hầu như không có loại vàng 14 karat, họ luôn đòi hỏi cái cao hơn.

3. Người Việt cũng có mối liên hệ chặt chẽ với Giáo Hội công giáo Thiên Chúa. Bạn muốn kiếm thêm thị trường người Việt thì nên để ý tới các nhà thờ có người Việt lui tới, tốt nhất là một festival ở nhà thờ.

4. Đánh bạc các dạng không bị xem là một thói xấu. Người Việt thích thử vận may rủi. Người ta thấy nhà kinh doanh nào biết “mua vui” cho khách Việt bằng cách đặt mấy cái máy xổ số nhỏ trong một siêu thị có thể lối cuốn thêm một lượng khách không nhỏ. Bà Sparks hỏi các sinh viên mình: “Các bạn có đặt giá trị đạo đức lên trên hết khi cái không được chấp nhận trong nền văn hoá của bạn lại được chấp nhận trong nền văn hóa của họ không?”

5. Người Việt rất thích trả giá bớt một thêm hai, vì thế không giống như các shop lớn của Mỹ, Asian Garden lại tập trung các doanh nhân cạnh tranh nhau ác liệt về giá cả trong cùng một cửa hàng, thí dụ như các tiệm kim hoàn chẳng hạn.

6. Giống như các dân tộc châu Á và châu Âu, người Việt rất thích bàn về chính trị địa lý, hơn là người dân Mỹ bình thường. Trước khi nói chuyện buôn bán làm ăn, hãy nói chuyện “năm châu bốn bể, trên trời dưới đất” với người Việt. Trong các chuyến du kịch sang phương Đông, bà Sparks nói điều quan trọng nhất mà các doanh nhân Mỹ cần phải biết là phải tỏ ra sành sỏi chuyện của Mỹ và của xứ mà mình quan tâm buôn bán. Bà nói bà hay bỏ ra ngày đầu tiên nói chuyện “thời sự quốc tế” với các đối tác phương Đông, trước khi nói chuyện business!

7. Khi bạn có chương trình xây cất nhà cửa mà nhắm vào thị trường người Việt thì bạn phải coi chừng “xây loại nhà cho 3 thế hệ ở chung với nhau” là thích hợp nhất và có thể bán chạy nhất!

8. Đi mua sắm là một sinh hoạt có tính gia đình và xã hội. Khi bước vào khu chợ Á Đông, bà Sparks lưu ý là các vợ chồng người Việt thường đi mua sắm với nhau: “Bạn sẽ thấy người vợ Việt Nam quyết định mua món nào, còn ông chồng thì im lặng quan sát, nhưng bao giờ họ cũng đi mua chung với nhau. Vì tính chất bày hàng trong chợ, hầu như cửa hàng nào họ cũng ghé qua, nhưng cũng không có nghĩa là bạn phải đi suốt cửa hàng ở giữa mới “vươn tới” các sản phẩm về sữa các loại.”

9. Những người buôn bán chạp phô cần hết sức chú ý đến tính chất “tươi” của hải sản khi muốn bán cho người Việt. Họ luôn luôn “bị ám ảnh” bởi chữ “phẩm chất”. Một thí dụ: Người Việt chỉ chấp nhận mua cá còn sống hay ít nhất còn phải tươi rói.

10. Người Việt có tâm hồn nghệ thuật, ngay trong phạm vi buôn bán. Nghệ thuật là cả một phần quan trọng của giáo dục. Bạn có một cửa tiệm nào đó trong khu phố người Việt, hãy chú ý bày biện với vài tác phẩm nghệ thuật, tượng hay tranh treo trên tường cũng được, nếu không bạn sẽ thua kém các “thương vụ cạnh tranh” kế bên rất nhanh nhẹn trong vấn đề này!

Theo Tú Ân

Người Viễn Xứ/OC Register