“Làm máy bay là chuyện bình thường…”

Trần Quốc Hải, Lê Văn Danh - Hai anh “Hai Lúa làm máy bay”:

Lam may bay la chuyen binh thuong
Trần Quốc Hải và cái trục trực thăng dựng đứng

Anh Hải và anh Danh ở xã Suối Dây, huyện Tân Châu, Tây Ninh đã trở nên nổi tiếng. Nhiều lần được xuất hiện trên báo, đài, vô số người lặn lội đường xa đến thăm, vô số lời động viên đến theo đường bưu điện.

Anh Hải bảo rằng anh thích nhất lời nhận xét của tôi trong bài báo đầu tiên đề cập đến khát vọng của hai anh: “việc chế tạo máy bay đã đi vào máu của họ”...

Khi đó, tôi viết theo cảm tính sau vài lần trò chuyện, sau vài lần bắt được ánh lửa đam mê trong tia nhìn của cả hai người khi nói chuyện về máy bay. Bây giờ, sau gần hai năm câu chuyện “Hai Lúa làm máy bay” đến với công luận, cũng gần hai năm tôi theo dõi từng bước đi, lúc mạnh mẽ lúc ngần ngại, của hai người trong tiến trình làm máy bay. Và tôi thật sự hiểu được thế nào là “đi vào máu”…

Hàng rào… hàng rào - Vượt qua… vượt qua

Chiếc máy bay thứ nhất, mười mấy năm nghiên cứu, gần sáu năm lắp vào, tháo ra, chỉnh sửa cái này, thay cái nọ, vừa thành hình thì bị tạm giữ tại trụ sở huyện đội. Trò chuyện với chúng tôi lúc đó, lạ thay, hai người lại không rối ren lên với việc cứu máy bay mà chỉ kể về nỗi khát khao chứng minh được điều ít người nghĩ tới: người Việt Nam cũng có thể làm máy bay. Những người làm báo và công luận thì lo cho cái máy bay hơn nên đã làm mọi cách: lên tiếng trên mặt báo, liên lạc trực tiếp với các cơ quan chức năng, hướng dẫn anh Hải làm đơn gửi…

Sau mười mấy ngày, cái máy bay được trả lại kèm theo yêu cầu “ngừng tất cả mọi công việc, chờ ý kiến của cơ quan chức năng”. Ba tháng sau, Sở Khoa học và Công nghệ Tây Ninh gửi thông báo: “Phát huy sáng kiến, sáng tạo và cải tiến kỹ thuật là rất cần thiết trong giai đoạn phát triển hiện nay. Tuy nhiên hoạt động này cần phải tuân thủ pháp luật của nhà nước và những qui định hiện hành của cơ quan hữu quan. Đặc biệt, thiết bị bay có liên quan đến an ninh quốc phòng, an toàn trong vận hành thử nghiệm, các qui chế về qui tắc bay, quản lý và điều hành trong vùng trời Việt Nam… Sở đề nghị hai ông ngưng việc thử nghiệm đối với thiết bị bay do hai ông đã chế tạo ra”.

Đó là những hàng rào thực thể.

Những bài báo đã kéo theo hàng trăm người, hàng chục đoàn các nhà khoa học ở đủ mọi cơ quan, ban ngành đến Suối Dây. Nhiều người xuýt xoa trước chiếc máy bay, nhiều người đi vòng quanh, sờ nắn, gõ thử rồi lắc đầu ra về. Các kỹ sư, tiến sĩ, các chuyên gia về hàng không, các nhà quản lý đến, bày tỏ lòng khâm phục đối với say mê nghiên cứu khoa học của hai anh, bắt tay rồi bảo… “mà thôi đừng làm máy bay nữa, nghiên cứu cái khác đi”. Các vị luật sư tổ chức cả một buổi tranh luận, nhiều ý kiến, nhiều lời hứa hẹn giúp đỡ về mặt pháp lý. Rồi thôi. Có nhà báo đến và về viết “khoang lái máy bay của Hai Lúa trông giống cái chuồng gà”…

Những ngày ấy, anh Hải, anh Danh hoang mang lắm. Tôi nhận được nhiều cuộc điện thoại của anh liệt kê tên, chức vụ những người đến thăm, đọc nguyên văn những văn bản vừa nhận được. Chúng tôi hỏi những người quan tâm, ai nấy đều bối rối, không biết nên làm gì để có thể giúp hai anh. Nhưng những lời động viên từ khắp nơi thì bay đến rất nhiều…

Lam may bay la chuyen binh thuong
Hải và Danh bên chiếc máy bay thứ hai đã nên vóc, nên hình mà không biết bao giờ mới được cất cánh
Lại một cú điện thoại, Hải gọi đến, thông báo ngắn gọn “Tụi anh sẽ bắt tay vào làm lại, làm lại hoàn toàn, kể cả việc nghiên cứu, một chiếc máy bay khác. Làm lại để sản phẩm tốt hơn, hoàn thiện hơn”.

Tôi nửa tin nửa ngờ. Chiếc máy bay kia đã tiêu tốn của hai anh hàng trăm triệu đồng, năm sáu năm mồ hôi thấm... cánh máy bay. Làm lại một chiếc máy bay nào đâu phải trò chơi xếp giấy. Ấy vậy mà hơn một năm sau, chiếc máy bay thứ hai đã thật sự thành hình…

Đứng bên cạnh chiếc máy bay chỉ còn thiếu cặp cánh và cánh quạt, anh Hải hể hả chỉ vào từng chi tiết máy “Nghiên cứu máy bay trực thăng, tôi biết được công suất và hiệu suất của động cơ sẽ được cải thiện rất nhiều nếu máy được gắn đứng chứ không theo phương nằm ngang như thông thường. Có điều, phương pháp này đòi hỏi kỹ thuật rất cao và phức tạp. Bao nhiêu đêm mất ngủ, cuối cùng chúng tôi cũng làm được”.

Nhiều nhà khoa học, những cán bộ đang nghiên cứu, chế tạo máy bay đã đến xem và hết sức ngạc nhiên trước cái động cơ đứng này. Tất nhiên, cũng có rất nhiều người tỏ ra nghi ngại vì kiểu động cơ phức tạp lại được chế tạo thủ công. Nhưng Hải vẫn tự tin “Hiện giờ tôi chưa được phép thử nghiệm, nên cũng không dám nói gì về sản phẩm của mình. Nhưng xét về lý thuyết, tôi đã thiết kế cho máy bay của mình những thông số tốt nhất có thể đạt đến: bay đường dài không cần nghỉ, tiết kiệm nhiên liệu, chịu được gió, nhiệt độ ở độ cao 3.000m. Tôi hiểu từng con ốc trong hàng ngàn chi tiết của cái máy bay này…”.

Tôi hỏi đùa “Ngủ mơ anh có thấy máy bay không?”, Hải quả quyết “Hơn như thế nữa mới làm được chứ. Cô chẳng đã phát hiện việc làm máy bay chảy trong máu chúng tôi là gì…”.

Người Việt Nam làm máy bay. Sao lại không?

Từ nhỏ, nhà ở gần sân bay, thấy máy bay lên xuống Hải cứ níu người lớn mà hỏi: máy bay này của ai, máy bay kia của ai. Câu trả lời bao giờ cũng là: của Mỹ. Thế sao người Việt Nam không có máy bay? Không ai trả lời cho Hải cả, thảng hoặc, lại được nghe “Người Việt Nam làm sao có máy bay được kia chứ”. Câu trả lời gieo vào lòng Hải một nỗi ấm ức và nuôi lớn một khát vọng…

“Hơn một năm nay, bao nhiêu người ở TP.HCM, Biên Hòa, Hà Nội, Hải Phòng kéo đến đây xem máy bay của tôi. Thấy họ ngạc nhiên, sửng sốt, nghe họ bình luận, có khen, có chê, có động viên, có ngăn cản, cảm nhận rõ họ đang nuốt vào lòng lời nhận xét là… mấy ông này không bình thường, quyết tâm làm máy bay của tôi càng được nung nấu. Ừ, thì chúng tôi làm máy bay, cũng chỉ là máy bay trực thăng, có gì ghê gớm lắm đâu mà mọi chuyện lại ầm ĩ đến thế?”, Hải thật thà giãi bày. Khắp huyện Tân Châu, hỏi nhà “ông làm máy bay” ai cũng biết. Nhiều lần đi mua vật liệu, cả chở vợ đi chợ, Hải và Danh lại bị nhận ra. Mới rồi, chương trình Chuyện lạ Việt Nam cũng xách máy quay xuống nhà…

Lam may bay la chuyen binh thuong
"Làm máy bay, ừ, thì đã là gì ghê gớm...", hàng ngày, Trần Quốc Hải vẫn nghiên cứu, chỉnh sửa cái máy bay của mình như là việc vợ anh nấu cơm...

Ừ, biết bao giờ việc làm máy bay được người Việt Nam coi là điều bình thường?

Có chuyên viên ở cơ quan chức năng khuyên Hải nên nghiên cứu, chế tạo máy nông nghiệp. Anh lập tức chỉ ra hàng loạt sản phẩm của mình: máy bóc vỏ củ lạc, máy chăm sóc mía, máy tước vỏ mía…

Có nhà khoa học quả quyết: anh không thể làm ra được cốt máy bay, máy bay Mỹ cốt phải làm bằng vàng khối mới hoạt động được. Hải lập tức ôm cái cốt máy bay nặng 13kg ra, “tui sẽ bán cho ông với giá bằng 1kg vàng”.

Và anh giận dữ: “Tại sao người ta lại coi máy bay như một cái gì không thể với tới được? Tại sao lại nghĩ đã là nông dân thì cứ phải an phận với máy nông nghiệp?...”.

“Tôi nghĩ khi nào việc nghiên cứu và chế tạo máy bay ở Việt Nam được coi như bình thường thì khi đó những chiếc máy bay made in Việt Nam mới thực sự cất cánh…”. Suy nghĩ của Hải thực sự làm tôi ngạc nhiên.

Mỗi lần trên TS xuất hiện một bài, tin gì đó về việc làm máy bay của hai anh thì thư bạn đọc lại tới tấp gửi về. Khâm phục, động viên, và không ít những lá thư trong đó người viết kể về những ước mơ thật cao xa thuở bé của mình đã bị cùn mòn, rơi rớt đâu đó trên đường đời.

Đọc những lá thư ấy, thực sự thấy rằng việc chế tạo máy bay với người Việt Nam mình còn xa lắm. Câu chuyện hai người nông dân mày mò chế tạo máy bay xuất hiện đã đánh thức những giấc mơ tưởng đã ngủ yên trong lòng nhiều người.

Mặc dù đã thông báo chính thức trên mặt báo về việc nghiên cứu và chế tạo máy bay của hai anh Hải và Danh sẽ phải tiếp tục chờ ý kiến cơ quan chức năng nhưng những lời đề nghị đóng góp, giúp đỡ vẫn liên tục được gửi đến. Người gửi tài liệu, người tình nguyện chế tạo giúp các loại đồng hồ trong khoang lái, người lại gửi tiền để trợ sức…

Danh thì điềm đạm hơn, anh chầm chậm nói những lời gan ruột: “Có thể công trình tôi và Hải đã đổ bao tâm sức sẽ không bao giờ cất cánh, không bao giờ được công nhận là máy bay. Thế nhưng chúng tôi vẫn làm, đổ vào đó không chỉ mồ hôi, thời gian mà cả tài sản. Chúng tôi muốn thay đổi nếp suy nghĩ của mọi người, cởi mở những qui định của cơ quan chức năng. Hy vọng sau chúng tôi, một con đường thật rộng sẽ được mở ra cho người dân Việt Nam nghiên cứu khoa học. Người Việt Nam nào có thua kém ai”.

Vâng, tin rằng sau những năm nhọc công của các anh, máy bay sẽ trở thành gần gũi, bình dị, và là cái gì đó mà chúng ta có thể làm được. Khi đó, sẽ mơ đến cái gì hơn máy bay nữa chứ…

PHẠM VŨ

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Lễ ăn hỏi siêu tiết kiệm chưa từng thấy ở Hà Nội
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Thế Giới Trẻ NỔI BẬT

Nhận xét tin “Làm máy bay là chuyện bình thường…”

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết “Làm máy bay là chuyện bình thường…” bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lam may bay la chuyen binh thuong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc “Làm máy bay là chuyện bình thường…” ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Thế Giới Trẻ.

"How is normal to the plane ..."
British Sea, Tay Ninh, Tan Chau, Spring Wire, Hai Lua, Tran Quoc Hai, machine, people of Vietnam, the manufacture, comments, aircraft, research, our bodies, encouragement, story

UK Customs and you list in Suoi Wire, Tan Chau District, Tay Ninh has become famous. Repeatedly appears in the press, radio, swimming in the countless people who visited, countless words of encouragement to the post. Hai told him that he receive the most popular words ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Thế Giới Trẻ


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.