Ngọc Sơn - Ca sĩ "tự sấy" số 1 Việt Nam

Sự bất bình thường của Ngọc Sơn thể hiện trên sân khấu khi hát các bài trữ tình mà còn giơ tay làm động tác của tư thế… gồng, xuống tấn. Chưa hết, chàng ca sĩ này còn có biệt tài khóc rất siêu. Khóc đến mức không hát nổi. Ấy thế mà khán giả xem vẫn vỗ tay rào rào.

Căn nhà số 10A đường Sương Nguyệt Ánh (TP. HCM) sẽ không lên báo chí nhiều đến thế nếu nó không được rao bán với giá ngất trời: 5 triệu USD, tương đương với một biệt thự hạng cao cấp của các ngôi sao Hollywood. Hơn thế, nếu bán được, toàn bộ số tiền ấy sẽ được dùng vào việc xây trại trẻ mồ côi!

Xem ra, đây là chiêu PR “liều” nhất từ trước đến nay trong giới nghệ thuật. Và khi phát ngôn thế này, ca sĩ Ngọc Sơn tự đẩy mình vào 2 con đường. Một là, tiếng thơm “từ thiện” được “nổ tung” mà chẳng tốn xu nào. Trong trường hợp ngược lại, tất cả sản nghiệp sau hai mươi năm cầm ca sẽ dâng hết cho từ thiện, theo đúng lời hứa.

Từ "event" này của Ngọc Sơn, phóng viên văn hóa của Việt Times tiến hành cuộc "giải mã" về chàng ca sĩ đình đám.

“Ngộ” tứ tung

Ngọc Sơn được mọi người mệnh danh là “Hoàng tử nhạc sến”, “Chế Ngọc Sơn”, “Micheal Ngọc Sơn”. Nhưng đúng hơn cả là “ca sĩ bất bình thường”. Bất bình thường thể hiện trên sân khấu khi Ngọc Sơn hát các bài hát trữ tình mà còn giơ tay làm động tác của tư thế… gồng, xuống tấn. Chưa hết, chàng ca sĩ này còn có biệt tài khóc rất siêu. Khóc đến mức không hát nổi. Ấy thế mà khán giả xem vẫn vỗ tay rào rào.

Ngọc Sơn còn là người mắc chứng “ngộ thể thao”. Anh từng rất mê bóng bàn và một tay chơi bóng bàn bán chuyên nghiệp có cỡ. Sau này, khi không thành vận động viên bóng bàn như mơ ước, Ngọc Sơn chuyển sang đam mê võ thuật và tập thể hình. Ca sĩ này hăng say đến nỗi, bất kỳ nơi nào và khi nào cũng có thể biến thành phòng tập.

Một lần trong đợt đi diễn ở tỉnh, đêm không ngủ được, Ngọc Sơn vác hai ghế gỗ ra ngoài hiên, tập chống đẩy suốt cả đêm. Một lần khác, trong khi chờ phỏng vấn xin visa tại Đại sứ quán Mỹ, đợi lâu quá, Ngọc Sơn bèn chống tay xuống đất hít đẩy, trong con mắt “ối a” đầy ngạc nhiên của nhân viên sứ quán.

Hết “ngộ thể thao”, Ngọc Sơn còn “ngộ làm từ thiện”. Nào là: Ngọc Sơn nhân dịp sinh nhật đã phát không 5 tấn gạo cho người nghèo tại nhà riêng; Ngọc Sơn bán số điện thoại xxx999999 giá 160 triệu đồng làm từ thiện; Ngọc Sơn ký nhận việc hiến xác; Ngọc Sơn rao bán căn nhà 5 triệu USD để xây trại trẻ mồ côi… Xem ra chàng ca sĩ này làm từ thiện sồn sồn còn nhiều hơn cả chuyện ra đĩa.

Và, còn “ngộ gái”. Các nữ phóng viên trẻ gặp anh lần đầu đều ngã ngửa với lời đề nghị ỡm ờ: “Em muốn biết về anh thì mình overnight tối nay đi”. Cô nào láu cá, đốp thẳng luôn: “Anh là người nổi tiếng mà chẳng biết giữ mồm giữ miệng? Không sợ em đưa những câu nói sàm sỡ này lên trên báo à?”. Ngọc Sơn không ngại ngần, đáp trả: “Ô hay, lúc đó anh nói rằng em tình nguyện với anh. Chuyện đó một mình anh sao làm nổi?”.

Nhưng “tếu” hơn cả, là việc Ngọc Sơn ngộ từ “chân tình”. Ca sĩ này cho khắc 8 điều chân tình lên một tấm bia ngay ngoài cửa ra vào nhà. Sau đó, anh cho phát tứ tung tờ rơi 8 điều chân tình với hình ảnh “ba lỗ cuồn cuộn” ngay bên cạnh. Khi hỏi thẳng Ngọc Sơn về việc thực hiện được bao nhiêu điều trong 8 điều chân tình gửi gắm đó, Ngọc Sơn tưng tửng: “Anh có làm được gì đâu? Viết ra cho mọi người học. Chơi chơi cho vui mà!”.

Tựu trung lại, Ngọc Sơn “ngộ” tất cả những gì lòe loẹt, tai tiếng, "hai lúa" nhất. Bị “chê”, nhưng anh nhận hết. Ngọc Sơn thao thao nói: “Ngọc Sơn là kẻ xấu xa nhất trên đời, là cặn đáy. Gái điếm còn bán thân để nuôi bản thân. Còn Ngọc Sơn chỉ lấy của dân. Giờ đã đến lúc Ngọc Sơn trả lại ân tình đó cho mọi người”.

“Khùng” hay “phù thuỷ PR”?

Vào thời điểm khi Lam Trường, Đan Trường mới tập tọe vào làng giải trí thì Ngọc Sơn đã là một ca sĩ ăn khách xuất hiện hàng đêm trên 10 sân khấu khác nhau.

Ngay cả khi dính vào vụ scandal “đêm sinh nhật thác loạn” và vào tù vì hát các ca khúc cấm lưu hành trước năm 1975, tên tuổi Ngọc Sơn vẫn hốt tiền. Mặc dù, có nhiều ca sĩ chưa qua tới “đỉnh” đã xuống dốc, thậm chí không có cơ hội cho mọi người biết đến tên. Nhưng Sơn không bị quy luật “đào thải” của thị trường đánh chìm.

Ngọc Sơn không có những yếu tố của một ca sĩ ăn khách thị trường: một ca sĩ “bất bình thường”, hát không đặc biệt. Hình thức “hai lúa”, thời trang sến và không thức thời, không ông bầu, không người quản lý, vậy mà Ngọc Sơn vẫn cứ phất.

Điều gì khiến ca sĩ này giữ kỷ lục ca sĩ ăn khách nhất và giàu nhất Việt Nam trong gần hai chục năm qua?

Nhìn bề ngoài, Ngọc Sơn là kẻ khùng, tưng tửng và bất cần. Nhưng đằng sau những “trò diễn” đó là một cái đầu cực kỳ khôn ngoan.

Giới báo chí khi tiếp xúc với Ngọc Sơn thường rơi vào tình trạng dở khóc dở cười: Nhà báo hỏi một đằng, ca sĩ trả lời một kiểu. Và để hoàn thành cho xong bài phỏng vấn, nhà báo chỉ biết lắc đầu tự viết theo cảm nhận của mình về Ngọc Sơn. Thành ra, bài nào cũng na ná giống nhau.

Những bài báo này, nếu không giật tít về chuyện “ngông”, “gái”, thì cũng là “Ngọc Sơn muốn trả nợ đời”, “Ngọc Sơn hiến xác làm từ thiện”. Nhưng tít thì giật, mà nội dung cũng chẳng được bao nhiêu. Những thông tin “tai tiếng” về Ngọc Sơn tưởng chừng là những thông tin bất lợi, nhưng nhìn lại, đó là những nhân tố góp phần đẩy tên tuổi của ca sĩ này lên hàng đầu.

Lẽ thường, “đánh kẻ chạy đi chứ không ai đánh kẻ chạy lại”. Và, Ngọc Sơn xử lý “triết lý” đó rất khôn ngoan.

Ngọc Sơn là ca sĩ duy nhất mà báo chí khen cũng gật, bắt bẻ cũng gật, luôn vỗ ngực nói rằng, mình là người dưới đáy của xã hội, rằng “ai cũng đúng, chỉ có Ngọc Sơn là sai”. Giả dụ những điều Ngọc Sơn nhận xét về mình là đúng thì ai cũng muốn được sai theo kiểu Ngọc Sơn.

Không thể phủ nhận, Ngọc Sơn hơn 10 năm qua tích cực theo đuổi công tác từ thiện với số tiền quyên góp hàng tỷ đồng. Nhưng, chính những hoạt động từ thiện đó cũng đã gỡ gạc tư cách của Ngọc Sơn sau nhiều phi vụ ái tình. Hơn nữa, đó cũng là chiếc áo khoác “bảo hộ” danh tiếng cho ca sĩ này. Số tiền một ca sĩ bình thường bỏ ra làm PR để được nổi tiếng cỡ Ngọc Sơn còn lớn hơn nhiều so với những gì Ngọc Sơn làm từ thiện.

Lần tuyên bố làm từ thiện xôn xao nhất là vụ rao bán căn nhà trị giá 5 triệu USD trên đường Sương Nguyệt Ánh. Số tiền khổng lồ này tương đương cỡ một biệt thự cao cấp của các ngôi sao Hollywood (ca sĩ Justin Timberlake trước đây cũng sở hữu một căn nhà hơn 4 triệu USD). Chiêu thức PR tưởng như quá ngông và liều, nhưng lại chẳng liều chút nào.

Sẽ chẳng ai muốn mua, khi căn nhà mang quá đậm dấu ấn của người chủ cũ (những chi tiết kiến trúc không ai chấp nhận nổi ngoài Ngọc Sơn). Bởi thế, Ngọc Sơn tự đắc nói: “Nếu ai dám mua căn nhà thì Ngọc Sơn sẵn sàng ra ngoài đường ở, vái người đó làm “thánh sống” luôn!”

Còn nhớ khi Ngọc Sơn đi tỉnh hát cho người nghèo mà vẫn xài xe Cadillac sang trọng, xung quanh xe toàn vệ sĩ chỉ làm mỗi nhiệm vụ “chống xước” cho xe. Hát xong, khóc xong là phất ngay, chạy tới show diễn khác. Đi đến đâu, Ngọc Sơn cũng gây ầm ĩ và huyên náo đến đó.

Cũng như việc tuyên bố hiến xác, chuyện đưa ra một thông tin sốc nhằm khuấy động dư luận không quá lạ so với các trò PR từ xưa đến nay của Ngọc Sơn. Hơn hết, việc Ngọc Sơn có thực hiện đúng lời hứa hay không là việc của sau này, khó có thể kiểm chứng. Còn hiện tại, chừng ấy tuyên bố trong một thời gian ngắn cũng đủ làm thương hiệu Ngọc Sơn không thể trôi tuột trong trí nhớ mỗi người, dù thương hay ghét.

Sự “rởm” và nhu cầu “rởm”

Thực ra, trước khi hát nhạc sến, Ngọc Sơn là một chàng trai miền Tây mảnh khảnh, đam mê thể thao và ca nhạc. Anh là người có tố chất trong dòng nhạc dân ca với chất giọng ấm, mượt và réo rắt của người Nam bộ.

Những bài hát như Lý con cá mang đậm đà chất dân ca “thò tay vô giỏ cá trê cà trê anh ở bọt nước anh về xứ xa càng xa, đêm khuya trăng lặng áo hao dầu hao. Em ở chỗ nào nói lại anh hay à hay…” là sở trường của Sơn. Và những người nông dân nghèo với tư duy giản đơn, phóng khoáng chính là khán giả “đắc địa” của Ngọc Sơn.

Nhưng sau này, Ngọc Sơn chuyển dần sang thể loại nhạc "sến" và chọn lớp khán giả đa phần là người lao động tản cư vào thành phố và các khu đô thị lớn. Lớp khán giả này, khi tách ra khỏi môi trường thôn quê, họ gần như biệt lập với văn hoá quê hương và bắt buộc phải xây dựng cho mình một không gian văn hoá mới phù hợp với thành thị, và vô hình trung trong đó là cơ sự lộn xộn, quê không ra quê, tỉnh không ra tỉnh.

Nhiều bài hát về tình yêu đôi lứa, tình cha con, mẹ con với những cung bậc khác nhau của tình cảm - lẽ ra phải được thể hiện bằng hình thức nguyên sơ nhất, nay lại được Ngọc Sơn cường điệu và tô vẽ như một thứ trang trí rườm rà. Sự giản tiện trong suy nghĩ nhưng màu mè về hình thức khiến Ngọc Sơn dẫn dắt được khá nhiều người nghe chạy theo những gì được “gói ghém sẵn”, có khi cả tình cảm trong đó.

Những bài hát như Đừng yêu vì tiền (Duy Mạnh); Tôi đâu muốn khóc (Ưng Hoàng Phúc), hoặc như cách Ngọc Sơn diễn đạt trên trang web cá nhân: “Đại gia đình linh hồn của tôi” là con đường ngắn nhất đưa Sơn đến với công chúng.

Thế nên có quá lời không nếu nói hình ảnh Ngọc Sơn như hiện nay được dựng lên bởi chính thị hiếu của người nghe chứ không phải cá tính của anh ta? Thật vô tình, anh chàng ca sĩ này đã tự hát và nghe thấy mình được phong là: “Anh number one”!

Thị hiếu có phần “quê mùa” của những người lao động nghèo không có lỗi và họ cũng có nhu cầu riêng, cảm xúc riêng. Điều đáng nói ở đây, người nghệ sĩ biết rõ khán giả "theo" mình là ai nhưng lại bỏ qua nhu cầu hướng tới cái đẹp có giá trị hơn mà chỉ nhắm đến việc khai thác sự diêm dúa, màu mè. Và người nghệ sĩ vô hình chung đánh mất bản thân mình. Không hiểu Ngọc Sơn sẽ còn "tự sấy" mình được đến bao giờ?

• Xuân Anh (Theo Viet Times)