vietbao

Bát nháo từ điển tiếng Việt

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Bìa NXB Thanh Niên, ruột là NXB Trẻ.
Bìa NXB Thanh Niên, ruột là NXB Trẻ.

"Buồn cười" nghĩa là buồn mà cười. Đó là cách giải nghĩa trong một cuốn từ điển dành cho học sinh. Trong khi đi tìm hiểu cuốn từ điển này (của tác giả Vũ Chất, Nhà Xuất bản Trẻ ấn hành), phóng viên TT&VH chứng kiến một thị trường các loại từ điển tiếng Việt lộn xộn, bát nháo và mượn danh tùm lum.

Sau khi có thông tin về những nhầm lẫn của cuốn từ điển tiếng Việt của tác giả Vũ Chất, bà Quách Thu Nguyệt, Giám đốc Nhà Xuất bản Trẻ, cho biết, bản thân bà cũng ngạc nhiên, nếu nhầm lẫn như thế thì hãi quá. Nhưng nhà xuất bản (NXB) cũng chưa tìm lại được cuốn từ điển này vì nó được phát hành từ năm 2000 hoặc 2001 gì đó. Còn tác giả Vũ Chất thì cũng không biết là ai.

Các cán bộ ở Viện Ngôn ngữ học Việt Nam cũng lần đầu tiên nghe nói đến cái tên Vũ Chất. Tại hiệu sách Anh Minh, số 7, Đinh Lễ, Hà Nội, tình cờ giở cuốn từ điển tiếng Việt khổ nhỏ (bìa đề NXB Thanh Niên và cơ quan biên soạn - Ngôn ngữ Học Việt Nam), té ra đó chính là một bản nhái cuốn từ điển sai be bét nói trên của tác giả Vũ Chất.

Số đăng ký XB 15/67 do Cục XB cấp ngày 4/1/01 và giấy trích ngang KHXB số 106/2001. In xong và nộp lưu chiểu tháng 3/2001. Nhưng điều khôi hài là, đằng sau cái bìa của NXB Thanh Niên, ruột bên trong copy 100% bản in của NXB Trẻ (kể cả lời giới thiệu và tên những người biên tập, chịu trách nhiệm bản thảo).

"Buồn cười (bt): buồn mà cười". Đó là nguyên văn cách giải nghĩa trang 75 của cuốn sách này. Từ "buồn cười", tác giả xếp vào loại "bt", tức là biến từ, ngoài ra còn dùng các từ loại khác như chỉ định từ, đại danh từ... khá xa lạ với ngữ pháp tiếng Việt hiện nay.

Có lẽ chính vì là người thời cổ lỗ sĩ, cho nên, trong nhóm từ "buồn", ngoài buồn cười, còn có những từ khác giải nghĩa cũng rất ngớ ngẩn: buồn teo là buồn chỗ vắng vẻ. Buồn thiu là buồn trong quạnh hiu.

"Buồn chán" thì giải nghĩa quanh quẩn là buồn, chán không muốn làm việc gì. Cách giải nghĩa thường rất thiếu mạch lạc và làm cho người ta khó hiểu hơn. Khám nghiệm: là xét kỹ và nghiệm coi thế nào.

Hay từ "buông xuôi" nghĩa là chết, thả, duỗi hai tay ra (thực ra chỉ có nghĩa bỏ mặc cho sự việc tiếp tục diễn biến theo hướng tiêu cực).

"Khai quật" là đào mồ lên (nhầm với từ "quật mồ", "quật mả"). Từ "vược" (trang 740) giải thích, giống cá lớn ở biển cũng là cá heo (trong khi đó hai loại cá này rất khác nhau).

Có thể kể hàng trăm, ngàn chỗ tác giả Vũ Chất giải nghĩa không chính xác hoặc không hết nghĩa của từ. Đạo giáo nghĩa là nói chung các tôn giáo (thực gia đạo giáo là một tôn giáo cụ thể). Vì nhầm như thế nên từ "đạo sĩ", tác giả cho là người theo tôn giáo (như thế thì nhà tu cũng là đạo sĩ?). Đế quốc là nước có vua (vậy đế quốc Mỹ có vua không?). Từ "đề án" được tác giả giải thích là nghị án đưa ra để bàn cãi.

Lẽ ra, với một cuốn từ điển khai quật được từ thời nảo đời nào, NXB, nếu không chỉnh lý, cũng phải nói rõ cho người dùng biết, rằng đó chỉ là cuốn sách để khảo cứu chuyên môn hẹp, chứ không thể in khổ nhỏ rồi đề dòng chữ "dùng cho học sinh" để làm hại biết bao nhiêu trẻ.

Cuốn từ điển trên có đề tên cơ quan biên soạn ở đầu là Ngôn ngữ Học Việt Nam. Khi hỏi, cả Viện Ngôn ngữ Học Việt Nam và Hội Ngôn ngữ Học Việt Nam đều không phải là cơ quan biên soạn sách. Và lãnh đạo của hai cơ quan này đều than thở là có rất nhiều người đang lập lờ đánh lận danh nghĩa của cơ quan họ.

Trên thị trường, hàng loạt các cuốn sách từ điển tiếng Việt khổ lớn, nhỏ đều mạo nhận danh nghĩa Ngôn ngữ Học Việt Nam trong khi đó chất lượng không biết thế nào.

Có những cuốn vừa mạo danh vừa cẩu thả ví dụ cuốn từ điển tiếng Việt, ngoài bìa đề Bùi Minh Quốc, Tuyên Quang (NXB Thống Kê) vừa phát hành trong quý 1 năm nay. Nhưng bên trong, tên tác giả cũng sai, một trang chỉ ghi tên Tuyên Quang, trang nữa ghi Quang Huy, Minh Quốc. Vậy đâu là tác giả?

Có khi cùng một giấy phép xuất bản (số 40-622 XB-QLXB (18/5/04) nhưng lại biến thành ba cuốn từ điển với ba nhóm tác giả khác nhau, khi là nhóm biên soạn Hùng Thắng, Thanh Hương, Bằng Cẩm (NXB Thống Kê), khi thành cuốn của hai tác giả Bùi Thị Tuyết Hạnh - Thanh Lan.

Một nhà ngôn ngữ học thở dài, cả một tập thể nhà khoa học trong nhiều năm mới cho ra đời một cuốn từ điển. Bây giờ người ta xào xáo chỗ này chỗ nọ, in ấn tùm lum, tại sao không thấy cơ quan chức năng nào phát hiện, thu hồi.

(Theo Thể Thao & Văn Hoá)

Việt Báo (Theo-Ngoisao)
Hãi hùng với tương ớt 'ngậm' hóa chất và dòi
Comment :Bát nháo từ điển tiếng Việt
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bát nháo từ điển tiếng Việt bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bat nhao tu dien tieng Viet ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bát nháo từ điển tiếng Việt ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
Bat dive Vietnamese dictionary
Vu Quality, Learning Vietnam, Words u0026 quot, linguists, publishers, dictionaries, author, Vietnamese, interpretation, topsy-turvy, agencies, book fame, who
"Funny," which means that sad smile. That is how to interpret in a dictionary for students. While finding this dictionary (author's chat, Youth Publishing House published), TT-VH reporter witnessed a market of available dictionaries ...
Nhiều sinh viên du học bị lôi kéo vận chuyển ma túy
Nhiều sinh viên du học bị lôi kéo vận chuyển ma túy

5 năm gần đây, tình hình mua bán, vận chuyển ma túy liên quan đến người nước ngoài tại Việt Nam diễn biến phức tạp. Lực lượng chức năng đã bắt giữ hàng chục vụ án về ma túy có liên quan đến sinh viên bị các đối tượng phạm tội ma túy lợi dụng, mua chuộc, lôi kéo, khống chế vào vận chuyển ma túy từ nước ngoài vào Việt Nam và ngược lại.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Thoi su 24h178 Me nhan tam giet 3 con ruot roi bo tron
    Thời sự 24h(17/8): Mẹ nhẫn tâm giết 3 con ruột rồi bỏ trốn

    Hà Nội chi 53 tỷ đồng/năm cắt cỏ: Dừng là đúng; Rúng động thảm án mẹ sát hại 3 con, đốt nhà rồi trốn vào rừng; Sự thật đằng sau bức ảnh tố nhân viên y tế chơi điện thoại; Vợ công an đánh ghen kinh hoàng: Trên tình bạn một tí; Sân bay tắc nghẽn sao còn cắt đất làm sân golf?

  • Thoi su 24h168 Chi 53 tynam cat co dai lo Thang Long
    Thời sự 24h(16/8): Chi 53 tỷ/năm cắt cỏ đại lộ Thăng Long

    Vỡ toang ngực, lộ hết tim phổi vẫn được viện Việt Đức cứu sống; Ba trường hợp nhiễm virus Zika tại Việt Nam mang tính đơn lẻ; Chi 53 tỷ đồng cắt cỏ đại lộ Thăng Long: Ai cũng muốn làm nghề cắt cỏ; Bộ trưởng Y tế: “Không chấp nhận Giám đốc mổ giỏi nhưng quản lý kém”; Vượt biên giới chuộc con: Rùng rợn hành trình tìm con trên đất khách

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142072016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/7/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.