vietbao

Bát nháo từ điển tiếng Việt

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Bìa NXB Thanh Niên, ruột là NXB Trẻ.
Bìa NXB Thanh Niên, ruột là NXB Trẻ.

"Buồn cười" nghĩa là buồn mà cười. Đó là cách giải nghĩa trong một cuốn từ điển dành cho học sinh. Trong khi đi tìm hiểu cuốn từ điển này (của tác giả Vũ Chất, Nhà Xuất bản Trẻ ấn hành), phóng viên TT&VH chứng kiến một thị trường các loại từ điển tiếng Việt lộn xộn, bát nháo và mượn danh tùm lum.

Sau khi có thông tin về những nhầm lẫn của cuốn từ điển tiếng Việt của tác giả Vũ Chất, bà Quách Thu Nguyệt, Giám đốc Nhà Xuất bản Trẻ, cho biết, bản thân bà cũng ngạc nhiên, nếu nhầm lẫn như thế thì hãi quá. Nhưng nhà xuất bản (NXB) cũng chưa tìm lại được cuốn từ điển này vì nó được phát hành từ năm 2000 hoặc 2001 gì đó. Còn tác giả Vũ Chất thì cũng không biết là ai.

Các cán bộ ở Viện Ngôn ngữ học Việt Nam cũng lần đầu tiên nghe nói đến cái tên Vũ Chất. Tại hiệu sách Anh Minh, số 7, Đinh Lễ, Hà Nội, tình cờ giở cuốn từ điển tiếng Việt khổ nhỏ (bìa đề NXB Thanh Niên và cơ quan biên soạn - Ngôn ngữ Học Việt Nam), té ra đó chính là một bản nhái cuốn từ điển sai be bét nói trên của tác giả Vũ Chất.

Số đăng ký XB 15/67 do Cục XB cấp ngày 4/1/01 và giấy trích ngang KHXB số 106/2001. In xong và nộp lưu chiểu tháng 3/2001. Nhưng điều khôi hài là, đằng sau cái bìa của NXB Thanh Niên, ruột bên trong copy 100% bản in của NXB Trẻ (kể cả lời giới thiệu và tên những người biên tập, chịu trách nhiệm bản thảo).

"Buồn cười (bt): buồn mà cười". Đó là nguyên văn cách giải nghĩa trang 75 của cuốn sách này. Từ "buồn cười", tác giả xếp vào loại "bt", tức là biến từ, ngoài ra còn dùng các từ loại khác như chỉ định từ, đại danh từ... khá xa lạ với ngữ pháp tiếng Việt hiện nay.

Có lẽ chính vì là người thời cổ lỗ sĩ, cho nên, trong nhóm từ "buồn", ngoài buồn cười, còn có những từ khác giải nghĩa cũng rất ngớ ngẩn: buồn teo là buồn chỗ vắng vẻ. Buồn thiu là buồn trong quạnh hiu.

"Buồn chán" thì giải nghĩa quanh quẩn là buồn, chán không muốn làm việc gì. Cách giải nghĩa thường rất thiếu mạch lạc và làm cho người ta khó hiểu hơn. Khám nghiệm: là xét kỹ và nghiệm coi thế nào.

Hay từ "buông xuôi" nghĩa là chết, thả, duỗi hai tay ra (thực ra chỉ có nghĩa bỏ mặc cho sự việc tiếp tục diễn biến theo hướng tiêu cực).

"Khai quật" là đào mồ lên (nhầm với từ "quật mồ", "quật mả"). Từ "vược" (trang 740) giải thích, giống cá lớn ở biển cũng là cá heo (trong khi đó hai loại cá này rất khác nhau).

Có thể kể hàng trăm, ngàn chỗ tác giả Vũ Chất giải nghĩa không chính xác hoặc không hết nghĩa của từ. Đạo giáo nghĩa là nói chung các tôn giáo (thực gia đạo giáo là một tôn giáo cụ thể). Vì nhầm như thế nên từ "đạo sĩ", tác giả cho là người theo tôn giáo (như thế thì nhà tu cũng là đạo sĩ?). Đế quốc là nước có vua (vậy đế quốc Mỹ có vua không?). Từ "đề án" được tác giả giải thích là nghị án đưa ra để bàn cãi.

Lẽ ra, với một cuốn từ điển khai quật được từ thời nảo đời nào, NXB, nếu không chỉnh lý, cũng phải nói rõ cho người dùng biết, rằng đó chỉ là cuốn sách để khảo cứu chuyên môn hẹp, chứ không thể in khổ nhỏ rồi đề dòng chữ "dùng cho học sinh" để làm hại biết bao nhiêu trẻ.

Cuốn từ điển trên có đề tên cơ quan biên soạn ở đầu là Ngôn ngữ Học Việt Nam. Khi hỏi, cả Viện Ngôn ngữ Học Việt Nam và Hội Ngôn ngữ Học Việt Nam đều không phải là cơ quan biên soạn sách. Và lãnh đạo của hai cơ quan này đều than thở là có rất nhiều người đang lập lờ đánh lận danh nghĩa của cơ quan họ.

Trên thị trường, hàng loạt các cuốn sách từ điển tiếng Việt khổ lớn, nhỏ đều mạo nhận danh nghĩa Ngôn ngữ Học Việt Nam trong khi đó chất lượng không biết thế nào.

Có những cuốn vừa mạo danh vừa cẩu thả ví dụ cuốn từ điển tiếng Việt, ngoài bìa đề Bùi Minh Quốc, Tuyên Quang (NXB Thống Kê) vừa phát hành trong quý 1 năm nay. Nhưng bên trong, tên tác giả cũng sai, một trang chỉ ghi tên Tuyên Quang, trang nữa ghi Quang Huy, Minh Quốc. Vậy đâu là tác giả?

Có khi cùng một giấy phép xuất bản (số 40-622 XB-QLXB (18/5/04) nhưng lại biến thành ba cuốn từ điển với ba nhóm tác giả khác nhau, khi là nhóm biên soạn Hùng Thắng, Thanh Hương, Bằng Cẩm (NXB Thống Kê), khi thành cuốn của hai tác giả Bùi Thị Tuyết Hạnh - Thanh Lan.

Một nhà ngôn ngữ học thở dài, cả một tập thể nhà khoa học trong nhiều năm mới cho ra đời một cuốn từ điển. Bây giờ người ta xào xáo chỗ này chỗ nọ, in ấn tùm lum, tại sao không thấy cơ quan chức năng nào phát hiện, thu hồi.

(Theo Thể Thao & Văn Hoá)

Việt Báo (Theo-Ngoisao)
Comment :Bát nháo từ điển tiếng Việt
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bát nháo từ điển tiếng Việt bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bat nhao tu dien tieng Viet ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bát nháo từ điển tiếng Việt ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
Bat dive Vietnamese dictionary
Vu Quality, Learning Vietnam, Words u0026 quot, linguists, publishers, dictionaries, author, Vietnamese, interpretation, topsy-turvy, agencies, book fame, who
"Funny," which means that sad smile. That is how to interpret in a dictionary for students. While finding this dictionary (author's chat, Youth Publishing House published), TT-VH reporter witnessed a market of available dictionaries ...
Khoảng tối đằng sau những quán cafe có phục vụ là chân dài để khách… “rửa mắt”
Khoảng tối đằng sau những quán cafe có phục vụ là chân dài để khách… “rửa mắt”

Trong ánh sáng lờ mờ của những bóng đèn led, hàng loạt “chân dài” cười nói vui vẻ. Thỉnh thoảng, một vài cô còn đưa tay ra vẫy khách: “Vào cà rồi phê anh ơi…”.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h287 Bao quet o Ha Noi Cay do la liet
    Thời sự 24h(28/7): Bão quét ở Hà Nội: Cây đổ la liệt

    Thắt tim cảnh người cha kiệt sức gục chết giữa cánh đồng; Bão quét tới Hà Nội: Cây đè ô tô, xe máy đổ cả loạt; Góc khuất nghề đẻ thuê: Nỗi ân hận tột cùng của người đàn bà dẫn gái về cho chồng; Sập giàn giáo cao ốc Dream Home Luxury, 3 người thương vong; Vụ Formosa: 9 dòng kiểm điểm và quyết tâm của Chính phủ

  • Thoi su 24h277 co gai tre tu vong duoi song To Lich
    Thời sự 24h(27/7): cô gái trẻ tử vong dưới sông Tô Lịch

    Formosa chôn chất thải: Nghi vấn bao che sai phạm cho cán bộ các cấp; Thương bé tròn một tuổi mà phẫu thuật chân 12 lần chưa khỏi; “Người mẹ ma” ở TP HCM: 'Ước gì tôi biết vì sao mình bị tạt axit'; Nỗi đau khôn cùng của người cha chôn 12 con trong cát trắng; Vợ chết, chồng bị thương: Nạn nhân nhắn gì cho bố mẹ trước lúc mất?

  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 247307
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/7-30/7)

    Sản phụ từ chối điều trị ung thư để cứu con đã qua đời; Thực hư những cách chữa khỏi ung thư từ Đông y; 7 loại đồ ăn mà "chuyên gia ngộ độc" không bao giờ động đũa; 'Mẹ nhỏ, con to' nhờ ăn uống đúng cách khi mang bầu;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 240730072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/07-30/07/2016)

    Sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, câu chuyện tình mẫu tử thiêng liêng hay góc khuất gia đình làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 2407 30072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/07- 30/07/2016)

    Phi công, tiếp viên hàng không buôn lậu vàng, CPI tháng 7 tiếp tục tăng nhẹ, VASEP đề nghị đánh thuế thương lái TQ, tỷ giá tiếp tục tĩnh lặng đến bất ngờ, TP HCM công bố 77 dự án đang thế chấp ngân hàng, nông hải sản đứng đầu bảng về chứa chất cấm, kháng sinh... Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu d

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.