vietbao

Tao nhã Thuỷ Tiên

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Trước Tết một tháng, ông Mỹ đã mua mươi củ Thủy Tiên, ngâm nước, làm sạch, chuẩn bị gọt tỉa. Đúng vào đêm giao thừa, ông trang trọng đặt lên bàn thờ hai bình, giữa bàn nước một bình. Còn lại thì đem biếu bạn bè cùng chơi. Với ngần ấy bình hoa, ông Mỹ lúc nào cũng bận như... nuôi con mọn!

Tao nha Thuy Tien

Ông Nguyễn Văn Mỹ (hiện là chủ tịch hội sinh vật cảnh quận Đống Đa, Hội viên danh dự hội Bonsai Châu Á -Thái Bình Dương) bên mấy đứa "con mọn"!

Giống Thủy Tiên rất khó chiều, thời tiết ấm quá hoặc lạnh quá đều khiến nó nở hoa sớm hoặc muộn hơn dự kiến. Trời nóng lên, ông Mỹ phải chọn những chỗ râm mát nhất trong nhà, cẩn thận đặt mấy bình Thủy Tiên. Nhưng hễ trở lạnh lại phải chuẩn bị một bóng điện để sưởi hoa. "Quạt nồng, ấp lạnh", có khi còn hơn cả hầu bố già hay hầu con mọn!" - Ông Mỹ than thở, nhưng khi nói câu này ông lại tủm tỉm cười, chẳng có vẻ gì là khó chịu.

Căn nhà của ông nằm trong một con ngõ yên tĩnh trên phố Vĩnh Hồ (Đống Đa, Hà Nội), dành ra một khoảng sân khá rộng bày đủ các loại cây cảnh và hoa độc đáo, như đào vàng, mai đỏ, đều do tự ông chiết ghép, lai giống. Song Thủy Tiên là một trong số những cây được ông ưu ái và dành cho nhiều thời gian và hứng thú hơn cả.

Sáu bình Thủy Tiên của ông Mỹ, mỗi cây có một thế. Ba nhánh gọi là thế Phúc lộc thọ hoặc Thiên địa nhân. Năm nhánh gọi là ngũ phúc: Phúc, lộc, thọ, khang, ninh. Thất hiền là có 7 nhánh, Cửu phẩm có 9 nhánh. Mỗi thế cây một ý nghĩa riêng. Thực ra, đó là cách áp chế làm sao cho số nhánh mọc ra theo ý của người chơi. Vì mỗi củ đều có rất nhiều mầm, tỉa bớt mầm này mầm kia, hoặc cho phép mầm mọc ra ở điểm nào, là quyền lực của người chơi Thủy Tiên sành. Người càng sành thì quyền lực này càng tuyệt đối.

Ông Mỹ nâng một bình ngũ phúc lên chỉ cho chúng tôi thấy củ thủy tiên được xẻ làm năm cánh như một bông hoa. Ông kể, có người bạn ông còn cầu kỳ, tỉa thành hình nầm rượu, hình thuyền hoặc tựa như thân hình một cô gái. Củ Thủy Tiên màu trắng, chùm rễ trắng muốt mềm mại tỏa trong nước. Thủy Tiên thả trong bình thủy tinh hoặc pha lê mới là đúng cách, bởi chơi Thủy Tiên là chơi cả hoa, củ lẫn rễ. Lá chỉ là thứ điểm xuyết, cho nên, có người còn cắt hết lá, chỉ để lại cành hoa. Riêng ông Mỹ thích dùng một con dao lam cạo nhẹ nhẹ vào sống lá, khiến cho những chiếc lá mỏng đi và uốn cong ngửa ra sau.

Tao nha Thuy Tien

Hoa Thủy Tiên - đệ nhất thanh tao.

Giống Thủy Tiên phổ biến ở nước ta có nguồn từ Đài Loan và vùng Phúc Kiến (Trung Quốc). Ở Hà Nội thường đến mồng 9 âm lịch có một nhóm tổ chức thi hoa Thủy Tiên. Tuy nhiên, hoạt động của họ còn tản mát. Ông Mỹ dự định, thời gian tới sẽ đứng ra thành lập hẳn một hội những người chơi Thủy Tiên ở thành phố.

"Từ đời ông cụ nội tôi đã mê Thủy Tiên. Cụ chơi giỏi lắm, 10 năm thi Thủy Tiên thì 7 năm thắng. Đến đời bố tôi, 10 năm chỉ thắng 3-4 năm. Đến đời tôi kém đi nhiều, vì mình ham nhiều thứ quá, thi mươi lần chỉ thắng được 1, 2". Tự nhận là "kém" vậy, nhưng ông Mỹ chẳng khác gì một "tạo hóa thứ hai" đối với Thủy Tiên. Ông muốn hoa nở lúc nào được lúc ấy!

Dao tỉa Thủy Tiên phải là loại chuyên dụng, ông Mỹ cất công mua tận Trung Quốc. Một con tựa như con dao cạo tóc, nhưng nhỏ và mỏng hơn, một con lưỡi cắt xéo, rất sắc. Hai con đều có phần chuôi tù và hình máng, để gạt những phần bỏ đi của củ thủy tiên trong khi tỉa.

Tất cả bí quyết của người chơi Thủy Tiên nằm ở cách thức hãm, tỉa. Trước Tết khoảng một tháng (nếu trời rét nhiều), hai mươi ngày hoặc nửa tháng (nếu trời ấm), mua củ Thủy Tiên về, ngâm nước. Tốt nhất là nước mưa, nhưng cuối đông ít mưa, ở Hà Nội đành phải dùng nước máy, thì phải để 2-3 ngày cho lắng các hóa chất rồi mới dùng. Sau khi ngâm hai ngày, lấy củ hoa ra làm sạch vỏ ngoài và rễ, rồi tiếp tục ngâm nước, mỗi ngày thay nước sạch một lần.

Một bình Thủy Tiên chưa tỉa, trên thị trường có giá 70-100 ngàn đồng. Nhưng sau khi tỉa xong, giá có thể cao gấp vài lần. Tỉa Thủy Tiên là việc rất công phu, không khéo sẽ làm gãy cả mầm hoa. Công thức ai cũng dễ dàng kể ra được như vậy, nhưng không phải ai muốn Thủy Tiên nở vào giao thừa là nó sẽ từ từ xòe cánh vào đúng giao thừa!

Trước khi tự mình chơi, ông Mỹ đã có cả một tuổi thơ được theo ông nội tham dự những buổi thi hoa Thủy Tiên. Ông kể: "Hội Thủy Tiên của ông nội tôi có 18 người. Năm nào các cụ cũng mang hoa sang họp ở nhà một cụ, rồi ngồi vừa uống rượu, ngâm thơ, vừa gọt tỉa, sửa sang lại củ Thủy Tiên, làm thế nào để đúng chuông giao thừa vừa điểm thì hoa bắt đầu nở. Cụ nào thắng, phải ở lại uống rượu khao, đến tận trưa mồng một mới về nhà. Như thế, hội có 18 người thì mỗi cụ cứ 17 năm mới đón giao thừa tại nhà mình một lần". Ông Mỹ mê Thủy Tiên từ đó. Không kể hồi cách mạng, còn từ khi hòa bình lập lại tới giờ, không năm nào trong nhà ông Mỹ thiếu bình Thủy Tiên khi Tết đến.

Tao nha Thuy Tien

Nếu không sành, có lẽ bạn sẽ ưa những cây Thủy Tiên có thân và lá vươn cao, thanh tú. Nhưng giới chơi chuyên nghiệp lại đánh giá cao những cây mọc thấp, cành và lá đều, ngắn độ một gang tay.

Ngày xưa, chỉ lớp người phong lưu mới có đủ thì giờ chơi Thủy Tiên. Cách thức hãm, tỉa giống nhau về cơ bản nhưng khác nhau ở những điểm nhỏ mà chỉ kinh nghiệm lâu năm mới đúc rút ra được. Có khi đang tỉa Thủy Tiên, thấy khách đến chơi, chủ nhà liền kín đáo ngừng công việc ngay, sợ mất bí quyết!

Ngày nay, Thủy Tiên trở nên phổ biến hơn nhiều. Có lẽ để phục vụ cho số lớn những người nghiệp dư, mà đối với họ, cái thú chỉ là ngắm hoa và thưởng thức mùi hương của nó, chứ không phải nằm sâu trong sự kỳ công, tạo dáng và khao khát điều khiển quy luật nở của hoa. Để phục vụ họ, có một cách chơi đơn giản hơn nhiều: Thủy Tiên sau khi rửa sạch sẽ, đem vùi xuống một chậu cát vàng đã đãi sạch, sâu độ gần gang tay. Nhớ là phải đặt củ Thủy Tiên nằm ngang, như vậy cành nảy lên mới đẹp. Rồi ngày nào cũng phải tưới nước. Trồng theo kiểu này, hoa nở bền hơn, có thể tươi được đến nửa tháng.

Và cũng chỉ ngày nay, người chơi Thủy Tiên mới có một “câu thần chú” mà hiện thân của nó là... viên thuốc B1. Tối 30 Tết, kém 15 phút là đến giao thừa mà nụ Thủy Tiên còn chưa có động tĩnh e ấp gì, liền thả một viên B1 vào nước, thể nào cũng nhìn thấy kết quả rõ rệt!

Nhớ lại cảm giác sung sướng khi lần đầu tiên hãm thành công một chậu Thủy Tiên, ông Mỹ kể: "Hồi tôi 16 hay 17 tuổi, hãm mấy lần đều thất bại, lần đầu thành công, tôi đã nhảy cẫng lên vì thích thú". Giao thừa năm đó, chàng thanh niên ứa nước mắt ngồi ngắm bông Thủy Tiên mở ra dần dần như trong một thước phim quay chậm, 6 cánh trắng nõn, nhị vàng, mùi thơm không lẫn với bất cứ hoa nào.

Diễm Huyền

Việt Báo
Họp báo vụ Bí thư Yên Bái bị bắn tử vong
Comment :Tao nhã Thuỷ Tiên
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tao nhã Thuỷ Tiên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tao nha Thuy Tien ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tao nhã Thuỷ Tiên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Tết
Elegant Thuy Tien
Thuy Tien, Mr. America, Pacific, Asian Bonsai, Mr. Nguyen Van My, honorary members, Dong Da district, narcissus, Eve, elegant, players, thermos, there is one, the humblest, water
Mr. Nguyen Van My (current chairman of Dong Da district ornamental plants, Bonsai Assembly honorary member Asia-Pacific) the little boy, "the ones"! .
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t