Sơn nữ

Đó là những câu chuyện có thật, ở cái bản Pác Thay nhỏ mà tôi từng chứng kiến. Tôi chỉ biết kể lại chứ không lý giải chúng, vì sự hiểu biết ít ỏi của mình. Những sơn nữ quê tôi thật kỳ lạ! Họ là ai? Có phải rừng núi đã giao cho họ một sứ mệnh linh thiêng như thế? Tôi không biết! Chỉ có thể nói rằng, họ là niềm kiêu hãnh của rừng núi Cao Bằng quê tôi

1- Sơn nữ, con ngựa và gã say rượu

Ngày còn sinh viên, tôi dẫn một anh bạn về quê thực tập. Cứ mỗi phiên chợ, chúng tôi lại xuống ký họa dáng người. Chợ phiên miền núi, họp sớm, tan muộn. Có lần mải vẽ, trời tối hẳn tôi và anh bạn mới về. Đường núi tối nhanh, càng đi càng tối. Đến một con dốc, anh bạn tôi giật mình vì thấy bóng một cô gái đang ngồi thu lu, bên cạnh là con ngựa và một gã say bí tỉ. Với tôi việc đó chẳng lạ gì, nhưng anh bạn tôi thì lạ lắm.

Anh bạn tôi lè lưỡi, lắc đầu nói tỉnh bơ: Dại thế! Đúng là dại. Trong mắt anh ta, không chỉ dại mà còn là cái gì đó thật nhu nhược, thậm chí đần độn.

Vậy đó là cái gì? Tại sao con gái Tày quê tôi lại hành động như thế Họ dại hay đần độn? Hồi ấy, chính tôi cũng không thể hiểu nổi "điều đó. Phải mất hơn nửa cuộc đời, sống với nhiều nền văn hóa khác nhau tôi mới nhận ra sự thật. Tất nhiên, cũng chỉ từ chủ quan của tôi, nhưng tôi tin đó là đức hạnh, hay một sự kiêu hãnh của sơn nữ quê tôi.

Người quê tôi đi chợ không chỉ để mua bán. Họ đến chợ như một nhu cầu văn hóa. Họ gặp nhau, trò chuyện, uống rượu, hát hò và cả tìm người yêu nữa. Đã có nhiều mối tình hé mở từ đây. Đến khi đã thành vợ chồng, phiên chợ như một nơi để họ nhớ về kỷ niệm, tưới đẫm thêm tình yêu. Không lạ gì cảnh hai vợ chồng cùng uống rượu, hát lượn say sưa ở chợ. Không lạ gì cảnh những cô gái má đỏ hây hây, chân tay to khỏe cầm bát rượu "bón" cho người yêu của mình. Ở đây rượu là văn hóa và không hề xa xỉ. Cũng chẳng lạ gì cảnh một cô gái, một con ngựa và một gã say rượu ngồi giữa rừng trong đêm tối. Cô gái ấy phải đợi cho người yêu, hay chồng mình tỉnh hẳn mới cùng nhau ra về. Không bao giờ bỏ lại người đàn ông đã cùng mình uống rượu.

Sống nhiều năm ở thành phố, rất nhiều lần tôi thấy người ta nghi hoặc về sự trung thành của đàn bà. Thậm chí phương Tây còn ví von một cách độc ác là sự trung thành của chó còn hơn hẳn đàn bà. Tôi không thích thế. Nếu để nói về sự trung thành, sự tin cậy đến tuyệt đối thì đó chính là hình ảnh người sơn nữ quê tôi. Họ có một niềm tin bất tận vào người đàn ông của họ.

Tôi nhớ mãi lời mời rượu của các sơn nữ quê tôi. Đại loại họ nói: Bát rượu này em cất trong tim, nếu anh không uống trái tim em tan vỡ... Tất nhiên diễn đạt lại bằng một ngôn ngữ khác nghe không hay, nếu các bạn hiểu được tiếng Tày, lắng nghe âm điệu của nó, sẽ không ai có thể từ chối.

Đã có nhiều người miền xuôi, lên quê tôi uống rượu với sơn nữ. Khi tỉnh dậy, vẫn thấy cô ta ngồi cạnh mình thì sợ hãi. Họ cho đó là một hành động kỳ quặc. Khi ấy người con gái đó sẽ nói: Anh tỉnh rồi, em xin phép về, giấc ngủ của anh cũng là của em... Kỳ lạ thế đấy. Nhiều ngươi miền xuôi mê sơn nữ, đã kết hôn rồi sống luôn ở đó, người ta đồn đại vì trúng bùa yêu. Tôi không tin! Tôi là người Tày chính hiệu nhưng chưa bao giờ nhìn thấy bùa yêu. Thứ bùa yêu duy nhất tôi nhìn thấy chính là sơn nữ.

2 - Tìm vợ cho chồng, chuyện không lạ

Cho đến tận bây giờ, thỉnh thoảng cái đám cưới kỳ lạ kia vẫn ám ảnh tôi. Đó là một đám cưới hay nhất tôi từng chứng kiến. Ông bác ruột tôi lấy vợ hai và người tổ chức cưới là bà vợ cả. Hồi ấy tôi còn quá nhỏ, chưa hiểu chuyện gì. Chỉ thấy vợ chồng bác tôi chung sống đã nhiều năm mà không có con. Một dạo, cứ thấy vợ bác tôi bàn bạc gì đó với mé tôi rồi hai người quyết định sang bản bên xin cưới một người đàn bà muộn chồng cho bác tôi.

Đám cưới ấy, bà vợ cả đi đón dâu. Người vợ lẽ được bà vợ cả che nón (phong tục đón dâu của người Tày) đến nhà chồng. Đám cưới tưng bừng như mọi đám cưới khác. Một năm sau, bà Hai sinh cháu trai. Sự vui mừng được nhân đôi. Tôi thấy bác gái cả có vẻ là người vui nhất. Hai bà sống với nhau thật hòa thuận chẳng bao giờ nghe họ to tiếng.

Với sơn nữ, việc không thể có con là một bi kịch. Ở quê tôi, người vợ chưa được chính thức mang họ chồng khi chưa chứng tỏ được chức năng phụ nữ của mình. Phải mang bầu mới được phép ở tại nhà chồng và làm lễ mang họ, nói cách khác, khi đó gia đình chồng mới công nhận. Cái bi kịch ấy đã diễn ra rất nhiều năm với vợ cả bác tôi. Dĩ nhiên, bác gái tôi có thể bỏ đi, nhưng bà đã không làm thế. Bà đi tìm vợ cho chồng để hoàn thành trách nhiệm của mình. Và đứa con trai kia cũng là của bà. Cái gì đã thúc đẩy bà ấy hành động như vậy? Đó chính là trách nhiệm, đức hạnh ẩn sâu trong tâm hồn bà.

Có người sẽ cho rằng, đó chỉ là sự chịu đựng đến nhu nhược của phụ nữ miền núi. Không phải thế, nếu một lần bạn chứng kiến sự trỗi dậy của ho, bạn sẽ không thể chịu nổi. Họ dám làm tất cả, chất phồn thực của họ thật mạnh mẽ, họ không hề yếu đuối.

Có một nhà thơ đã dựa vào những câu ca dao Tày để viết như thế này: Mùa hoa/ Mùa đàn bà/ Đủ sức vác ông chồng chạy phăm phăm lên núi/ Mùa hoa/ Mùa đàn ông/ Mệt như chiếc áo rũ/ Vịn rào vừa đi vừa ngái ngủ. Tôi rất thích bài thơ này vì đã nghe nó rất lâu từ những ca dao và được nhà thơ chắt lọc lại. Đúng như thế, người sơn nữ khi vào mùa hoa (được hiểu là mùa tình), họ thật mạnh mẽ, họ dám làm nhiều thứ. Đã nhiều anh bộ đội miền xuôi, cuối phiên chợ bị các sơn nữ “vác” lên núi thật. Họ đã yêu thì mê dại và chẳng cần biết gì- hiến dâng là điều quan trọng. Chỉ như thế mới là sơn nữ.

3. Câu chuyện của gia đình tôi

Tôi đã suy nghĩ rất lâu trước khi kể câu chuyện này. Nhưng, tôi cần phải kể vì đó là câu chuyện thật của gia đình tôi. Đã nhiều lần tôi muốn cắt nghĩa nó nhưng thất bại.

Người sơn nữ ấy chính là chị dâu tôi. Anh tôi là một trai bản hư hỏng, phải lãnh một bản án nặng -12 năm tù giam. Khi ấy, chị tôi vừa về sống với gia đình tôi, đang mang bầu. Chỉ sau bốn ngày khi anh tôi đi tù, chị sinh con. Gia đình tôi rất ái ngại cho chị, vì bi kịch đã giáng xuống với chị khi hạnh phúc chưa kịp mỉm cười.

Anh tôi đi rồi, ngày ngày chị vẫn tên nương làm rẫy, mặt lúc nào cũng buồn rười rượi nhưng chẳng khi nào chị ca thán. Với gia đình chồng, chị vẫn dành sự tôn trọng đến tuyệt đối. Hồi ấy tôi bắt đầu đi học xa, thỉnh thoảng về nhà, cái dáng người tần tảo của chị vẫn làm tôi nao lòng. Bao giờ tôi đi chị cũng dậy rất sớm đồ xôi. Chị thường nói: chú học chăm chỉ nhé, rồi chị quay đi, khuôn mặt buồn rười rượi. Chị lại làm việc, chẳng bao giờ ca thán.

Một năm sau ba tôi đổ bệnh, liệt nửa người. Mọi công việc trong gia đình đổ lên đầu chị. Có lần tôi về, thấy chị đang dìu ba tôi tập đi bộ. Chị bảo, bác sĩ hướng dẫn cách chữa bệnh liệt như thế. Năm năm - một khoảng thời gian không nhỏ và việc chăm sóc một người liệt thì phức tạp. Tất cả, chị đảm nhận hết. Sự bền bỉ của chị đã giúp ba tôi đỡ hơn và tự đi được. Nhưng ông trời đã không thương. Một ngày ba tôi đột qụy về với tổ tiên. Chị khóc, chị bảo với tôi: Ba mất rồi, em phải học hành chăm chỉ, đừng phụ lòng ba. Tôi thấy chị hơn cả con gái ba tôi, hơn cả con dâu với bố chồng. Chị là cái gì đó thật đặc biệt. Tôi không biết giải thích thế nào, nhưng đó là sự đặc biệt đến kỳ lạ của đức hạnh của chị.

Rồi chị quyết định đi học. Chị bảo phải trở thành cô giáo. Chị tự ôn luyện và thi đỗ vào trường cao đẳng sư phạm của tỉnh. Chị ôm con đi học. Một lần tôi đến thăm chị ở ký túc xá. Mội người đều ăn ở ngoài, chỉ có chị tự nấu. Chị bảo phải tiết kiệm, nhà mình khó nên phải tiết kiệm.

Đến bây giờ tôi vẫn không quên mùi trứng rán và cơm trắng của chị nấu cho tôi trong căn phòng tồi tàn của ký túc xá. Chị bảo ăn mãi cũng quen. Học quan trọng hơn, bao giờ chị đi làm có tiền sẽ nấu thật ngon cho em. Chị cười, mồ hôi rịn trên trán! Tôi muốn rơi nước mắt, miếng cơm nghẹn lại. Khi tôi đi, chị không quên giúi cho tôi một quả trứng luộc. Chị bảo đem đi ăn đường. Chị lại cười, mồ hôi vẫn rịn trên trán! Chị dâu tôi là ai? Tôi vẫn thường tự hỏi như thế. Cái gì đã giúp chị vượt qua những cay đắng của cuộc đời này? Chị có thể nói đó là sự bền bỉ diệu kỳ của phẩm giá sơn nữ trong con người chị.

Giờ anh tôi đã về, bạc nhược và bệnh tật. Chị lại chăm sóc chẳng hề ca thán, chưa bao giờ oán trách. 12 năm vắng chồng, 5 năm chăm sóc bố và em chồng, 3 năm đi học với bao thiếu thốn... chị tôi đã vượt qua hết. Nó như một giấc mơ nhẹ bẫng đi qua khuôn mặt buồn buồn của chị. Đó là cái gì? Thật kỳ quặc! Tôi không thể hiểu nổi. Tôi chỉ biết tự hào về chị! Chị là sơn nữ mà!

Có người sẽ hỏi, bây giờ ở cái bản Pác Thay bé nhỏ của tôi, sơn nữ có còn như ngày xưa không? Tôi không dám trả lời. Giờ đây nhiều thứ đã khác. Sơn nữ quê tôi cũng mặc quần bò, cũng nhuộm tóc vàng, cũng đi xe máy... Tất cả đã khác. Nhưng tôi tin, ở sâu thẳm tâm hồn họ vẫn còn hình bóng của sơn nữ gác giấc ngủ giữa rừng, còn trách nhiệm của bác gái tôi, còn đức hạnh của chị dâu tôi. Tất cả vẫn còn! Điều quan trọng là ta biết khơi dậy những phẩm hạnh tuyệt vời ấy.

(Theo Báo Phụ nữ TPHCM)

Việt Báo

Video nổi bật

Chân dung "Người cha hoàn hão" xem mà rơi nước mắt
00:00 / --:--

TIN Tết NỔI BẬT

Thi THPT quốc gia: Hé lộ điểm 10 môn Toán

PGS.TS Nguyễn Phong ĐiềN - Trưởng phòng Đào tạo (Trường ĐH Bách khoa Hà Nội) - cho biết: Cho đến đầu giờ sáng nay (7/7), cụm thi do trường chủ trì đã xuất hiện 3 điểm 10 môn Toán.

Có thí sinh rớt tốt nghiệp nhưng "đậu" đại học

Ngay sau khi kết thúc kỳ thi THPT Quốc gia, ngày 6.7 các trường đại học chủ trì cụm thi tại TPHCM đã bắt đầu chấm thi. Tại ĐH Tôn Đức Thắng, đơn vị chủ trì cụm thi của thí sinh Bình Thuận, Long An và TPHCM đã bắt đầu làm phách sau khi kết thúc môn thi thứ nhất (chiều 1.7) và chấm thi liên tục kể cả thứ bảy và chủ nhật.

Nhận xét tin Sơn nữ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Sơn nữ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Son nu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Sơn nữ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Mừng Xuân Mới của chuyên mục Tết.

Son Women
Pac Rather, Cao Bang, we can say, loyalty, pride, understanding, painted women, that is, like, home, forests, exotic, sister, Husband

It's the true story, in the small Pac Instead I've ever seen. I only told them not to explain, because the understanding of their scant. The place I was painted a strange woman! Who are they? There must have been assigned to their mountain a spiritual mission ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Tết


  • Thoi su 24h067 Hao Anh bi bat vi trom cap
    Thời sự 24h(06/7): Hào Anh bị bắt vì trộm cắp

     Những thông tin mới về đám tang của nhạc sĩ An Thuyên; Bất thường Sa Pa lạnh 13 độ giữa mùa hè; "Cậu bé đặc biệt" Hào Anh bị bắt vì trộm cắp; Lộ ảnh cưới của Á hậu quyến rũ nhất lịch sử HH Việt Nam

  • Thoi su tuan qua Xuat hien nhan chung moi vu ong Chan
    Thời sự tuần qua: Xuất hiện nhân chứng mới vụ ông Chấn

    Hàng ngàn thí sinh phải chỉnh sửa sai sót; Nhạc sĩ An Thuyên đột ngột qua đời; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Thảm án rúng động xứ Nghệ: 4 người một nhà tử vong; 

  • Thoi su 24h047 Truy bat hung thu giet 4 nguoi rung dong
    Thời sự 24h(04/7): Truy bắt hung thủ giết 4 người rúng động

    Thông tin tiếp vụ hạ sát 4 người trong một nhà rúng động xứ Nghệ; Bộ Giáo dục giải đáp vấn đề nóng hậu thi quốc gia; Khu vực "đào đâu cũng phát hiện hài cốt" tại Thủ đô;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 4/7. 

  • Thoi su 24h037 Tham an rung dong xu Nghe
    Thời sự 24h(03/7): Thảm án rúng động xứ Nghệ

    Phó Thủ tướng truy trách nhiệm ném đá xe khách; Đường sắt trên cao HN “uốn lượn” vẫn đảm bảo an toàn; Nhạc sĩ An Thuyên đột ngột qua đời; Thí sinh ngất xỉu khi hay tin bố đột ngột qua đời; Thảm án rúng động xứ Nghệ: 4 người một nhà tử vong...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 3/7.

  • Thoi su 24h027 Ong Chan se to cao nhan chung moi
    Thời sự 24h(02/7): Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới

     Thủ tướng phát lệnh "cất cánh" Airbus A350 của Vietnam Airlines; Quang Lê rời khỏi Việt Nam, Đàm Vĩnh Hưng nói lời cuối; Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới; Thêm nhiều "cái chết" trong phòng thi; 

  • Mr Dam to Quang Le choi ban
    Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn

    Vụ lùm xùm tranh gà của Đàm Vĩnh Hưng và Quang Lê hiện nay chưa đến hồi kết. Nhiều nghệ sĩ Việt đã lên tiếng bênh Mr. Đàm. ------------ Xem thêm: Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn, http://vietbao.vn/tp/Mr-Dam-to-Quang-Le-choi-ban/11933036/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dai gia Ca Mau mua dam tre em
    Đại gia Cà Mau mua dâm trẻ em

    Đại gia miền Tây mua dâm thiếu nữ được cho là thành khẩn khai báo, lý lịch rõ ràng và nhân thân tốt. Gia đình của Việt kiều này đang làm thủ tục bảo lãnh cho ông Tiêu tại ngoại.

  • Nam sinh qua doi truoc ngay tot nghiep
    Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp

    Những lời trăng trối cuối cùng của nam sinh qua đời trước lễ tốt nghiệp với người bạn đặc biệt trên facebook cũng khiến nhiều người nghẹn lại. ------------ Xem thêm: Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp, http://vietbao.vn/tp/Nam-sinh-qua-doi-truoc-ngay-tot-nghiep/11936114/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Duong sat tren cao Ha Noi uon luon
    Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn

    Đường sắt đô thị trên cao Cát Linh-Hà Đông uốn lượn như rồng trên nhiều điểm chạy dọc đường Nguyễn Trãi, Trần Phú...

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2806 0407
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07)

    Cả thế giới phải đối mặt với nắng nóng kỷ lục; Chính thức bắt đầu kỳ thi THPT Quốc gia 2015; Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn; 10 luật có hiệu lực từ tháng 7/2015; QL 1A bị phá hoại bởi hóa chất lạ; Nạn chặt chém du khách ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2806-0407/2147574941/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2806 04072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015

    Ngày 1/7 Luật Doanh nghiệp, Luật Nhà ở và Luật kinh doanh BĐS đã chính thức có hiệu lực, EVN khẳng định đã giải thích thỏa đáng tất cả những khiếu nại của người dân và khách hàng liên quan đến việc hóa đơn tiền điện tăng "sốc", con số 63% cán bộ thuế tiêu cực, nhũng nhiễu đã phản ánh đúng tình trạng hiện nay của một bộ phận cán bộ thuế trong quá trình tác nghiệp, sự kỳ lạ trong hệ thống chỉ tiêu kinh tế- xã hội....Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2906-04072015/2147574923/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2806 0407
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07)

    Siêu trộm và những vụ án nổi tiếng; Những vụ hiếp dâm tập thể chấn động; Nhận diện những chiêu lừa bắt cóc trẻ em cha mẹ nên cảnh giác; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Vì sao ‘ông trùm’ Tàng Keangnam chưa thể ‘đền tội’ như dự kiến?; Đại gia khai bị 'bất lực' trong 2 lần mua dâm thiếu nữ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2806-0407/2147574905/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn