Phong tục ngày Tết: Khai bút tân xuân, tranh Tết

Khai bút tân xuân

Phong tuc ngay Tet Khai but tan xuan tranh Tet
Ông đồ Võ Hiển Đạt khai bút đầu năm
Vào những ngày đầu xuân, những người có học còn có tục "khai bút tân xuân". Sự "khai bút" này nhằm mong mỏi đón nhận được mọi sự tốt lành nhân năm mới tới.

Thường thường người ta phải chọn ngày và giờ tốt để khai bút. Nhiều khi sự khai bút cũng chỉ có tính cách tượng trưng mà thôi; chẳng hạn như viết lên giấy hồng điều vài chữ: ngày, tháng, năm... "khai bút đại cát" hay "tân xuân đại cát" (nghĩa là đầu năm mới khai bút để gặp được những điều tốt lành lớn).

Đối với những danh sĩ thì đôi khi khai bút bằng cách làm một bài thơ đầu xuân bày tỏ nguyện vọng hoặc ý chí của mình. Những bài thơ khai bút này được viết lên giấy hồng điều (giấy màu đỏ) hoặc trên giấy hoa tiên (giấy có vẽ hoa) rồi dán bài thơ lên tường để thưởng xuân.

Đây là bài thơ nổi tiếng của cụ Tam Nguyên Yên Đổ Nguyễn Khuyến:

Tuổi thêm, thêm được tóc râu phờ,
Nay đã năm mươi, lẻ có ba
Sách vở ích gì cho tuổi ấy
Áo xiêm nghĩ lại thẹn thân già!
Xuân về, ngày loạn còn lơ láo,
Người gặp, khi cùng những ngẩn ngơ!
Lẩn thẩn lấy chi đền tấc bóng?
Sao con đàn hát vẫn say sưa

Những người có chức vụ lớn như Tổng đốc, Tuần phủ, Tri phủ, Tri huyện... thì có lên Khai ấn và Khai triện. Ấn và triện là những con dấu của những người giữ chức vụ chỉ huy trong chính quyền. Các vị này nhân đầu năm làm lễ khai ấn, triện bằng cách đóng dấu vào những giấy tờ công văn để cầu mong cho "thiên hạ thái bình" và dân chúng được "an cư lạc nghiệp".

Lễ khai ấn và khai triện thường được cử hành vào ngày khai hạ mồng 7 tháng giêng âm lịch. Đối với các quan võ thì có tục Khai kiếm nghĩa là dùng gươm chọc huyết (trâu, bò) hay cắt tiết (lợn, gà, vịt) các con vật dùng trong các tế lễ...

Còn dân chúng thì tùy theo nghề nghiệp của mình cũng làm lễ Khai trương cửa hàng hay công việc của mình bằng lễ cúng các vị tổ của các nghề gọi là "lễ cúng Tiên Sư" (thường là vào ngày mồng 9 tháng Giêng âm lịch).

Tranh Tết

Cũng để trang hoàng nhà cửa và mừng xuân mới, người Việt xưa còn có thú trưng bày và thưởng thức tranh tết. Những tranh này được in bằng mộc bản (bản in bằng gỗ khắc) với những màu sắc và hình vẽ hết sức đơn sơ nhưng đầy ý nghĩa...

Để cầu mong cho năm mới được sung túc, thịnh vượng, người ta ưa treo những tranh tết "đàn lợn, mẹ và con"... "đàn gà, mẹ và con". Ngụ ý được dồi dào sức khỏe để làm việc quanh năm, người ta thích tranh "Con gà trống gáy sáng" hay tranh "người nông phu" ngồi nghỉ ở dưới gốc trâu nằm... Ước vọng tới sự giàu sang nhiều tiền thì có tranh "tiến tài, tiến lộc" vẽ hình hai vị thần mặc triều phục cầm bảng có đề chữ "tiến tài" (mang lại tiền bạc) và "tiến lộc" (mang lại bổng lộc) hoặc tranh tiền là tranh vẽ những đồng tiền xếp liền nhau ngụ ý sự ăn nên làm ra và được nhiều tiền nhiều bạc...

Khuyến khích trẻ em chăm chỉ học hành có tranh "thầy đồ cóc dạy học" (với quang cảnh nhà trường), tranh "Lý Ngư vọng tuyệt" (tức cá chép trông trăng) ý nói người học trò mong mỏi học tập rồi thi đỗ ví như "cá vượt vũ môn" hóa thành rồng vậy. Lại có cả tranh "đám cưới chuột" hay"trạng nguyên chuột vinh quy bái tổ" nhằm khuyến học.

Cũng có người thích tranh các vị thần linh anh hùng dân tộc như "Sơn Tinh Thủy Tinh", "Phù Đổng Thiên Vương", "Bà Trưng Trắc", "Bà Triệu", "Đinh Tiên Hoàng", "Lý Thường Kiệt"...

Chịu ảnh hưởng Trung Hoa thì có những tranh "Tứ Bình" (tức bốn bức tranh) như: Mai, Lan, Cúc, Trúc; Ngư (người đánh cá), Tiều (người đốn củi); Canh (người làm ruộng), Mục (kẻ mục đồng), tranh ông Lã Vọng (tức Khương Tử Nha câu cá ở Tây Kỳ) và các tranh dựa trên các truyện tích Tàu và Ta như"Tam Quốc Chí", "Chinh Đông Chinh Tây", tranh "Quan Âm Thị Kính" tranh "Nhị Độ Mai", tranh "Thạch Sanh Lý Thông"...

Đặc biệt những tranh Tết trào lộng và thuần túy Việt Nam được nhiều người ưa thích là tranh "đánh đu", tranh "hứng dừa" (với hình một thanh niên đang trèo hái dừa ở trên cây và hình một thiếu nữ đứng dưới gốc dừa đang "tốc váy" lên để hứng lấy trái dừa to người con trai hái và bỏ xuống) và tranh "đánh ghen" giữa người vợ cả và vợ lẽ...

Trích 100 điều nên biết về phong tục VN

Việt Báo

Video nổi bật

Đứng tim vì màn dọa ma ghê rợn nhất thế giới
00:00 / --:--

TIN Tết NỔI BẬT

Số binh sĩ chết trong thời bình là bí mật QG

Hôm 28/5, Tổng thống Putin tuyên bố số binh sĩ thiệt mạng khi tham gia các nhiệm vụ đặc biệt trong thời bình được xem là bí mật quốc gia trong lúc Moscow bị cáo buộc tham chiến ở miền đông Ukraine.

Hiểm họa khôn lường từ việc học sinh bị tẩy chay ở lớp

Có muôn vàn lý do khiến mỗi ngày đi học, nhiều học sinh bị các bạn trong lớp bắt nạt, tẩy chay... Chuyện tưởng như rất nhỏ, song lại khiến nhiều học sinh rơi vào trạng thái trầm cảm, học hành sa sút, thậm chí có những hành động bồng bột, nghĩ tới chuyện quyên sinh.

Nhận xét tin Phong tục ngày Tết: Khai bút tân xuân, tranh Tết

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Phong tục ngày Tết: Khai bút tân xuân, tranh Tết bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Phong tuc ngay Tet Khai but tan xuan tranh Tet ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Phong tục ngày Tết: Khai bút tân xuân, tranh Tết ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Mừng Xuân Mới của chuyên mục Tết.

Etiquette on New Year: The new pen spring, New Year paintings
the good, educated people, open the pen, the new spring, customs, new year, who, early spring, competition, day, festive, make

In the early days of spring, there are educated people to "open new pen spring." The "open pen" is to expect to receive all the goodness of the new year coming ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Tết


  • Nang nong khung khiep o An Do
    Nắng nóng khủng khiếp ở Ấn Độ

    Nắng nóng kỷ lục gần 50 độ C ở các bang miền nam Ấn Độ trong những tuần qua khiến khoảng 230 người thiệt mạng.

  • Anh huong ty gia toi nen kinh te
    Ảnh hường tỷ giá tới nền kinh tế

    Các ngành đó là: nông nghiệp, khai khoáng, chế biến nông nghiệp, công nghiệp nhẹ thâm dụng lao động và công nghiệp nặng. ------------ Xem thêm: Ảnh hường tỷ giá tới nền kinh tế, http://vietbao.vn/tp/Anh-huong-ty-gia-toi-nen-kinh-te/11490734/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Thieu nu to bi hiep dam tap the duoi ham di bo
    Thiếu nữ tố bị hiếp dâm tập thể dưới hầm đi bộ

    Kết quả giám định, khám thương bước đầu cho thấy thiếu nữ này không có dấu hiệu bị xâm hại như đơn trình báo

  • Thuc hu chat luong ao chong nang tien trieu
    Thực hư chất lượng áo chống nắng tiền triệu

    Trước những lời quảng cáo như “mềm mịn, thấm hút mồ hôi cực tốt, không bí bách”,... các chuyên gia khuyến cáo “nên cẩn trọng”.

  • Mong manh hang Viet
    Mong manh hàng Việt!

    Doanh nghiệp Việt cần năng động, sáng tạo hơn để đương đầu với những thách thức, để tiếp tục phát huy trên nền tảng đã gây dựng được

  • Nghin le chuyen tuan qua 1705 2305
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cô gái thừa nhận dựng chuyện nhận nuôi con tử tù; Vụ giấu vàng qua sân bay: Vĩnh viễn không được làm việc trong ngành hàng không; Bé 6 tháng tuổi tử vong bất thường: Mũi tiêm hạ sốt oan nghiệt?; Chỉ rõ những bất thường vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 185 235
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (18/5 - 23/5)

    Con hẻm miễn phí ở Sài Gòn, những SV làm tình nguyện vùng cao, cậu bé mua đồ ăn cho người vô gia cư là những câu chuyện về tình người thật đẹp. Nhiều chủ đề giáo dục con, những chuyện tình cảm động, nhiều bài viết đáng suy ngẫm và các thông tin an toàn thực phẩm bẩn, mỹ phẩm giả...là những vấn đề nổi bật tuần vừa qua...

  • Diem lai tin suc khoe nong trong tuan 185 245
    Điểm lại tin sức khỏe nóng trong tuần (18/5 - 24/5)

    Bộ Y tế xác minh thông tin gạo giả ở Việt Nam, Phát hiện vịt nuôi bị nhiễm virus H5N1 ở Ninh Thuận, Trẻ mắc tay chân miệng nhập viện tăng đột biến, Đã có câu trả lời vụ khăn ướt nhiễm khuẩn, Giữ sức khỏe ngày nắng nóng cho bé yêu,.... là các thông tin sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 175 235
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5)

    Tình báo Đức cung cấp thông tin quyết định để Mỹ tiêu diệt Bin Laden; Chính phủ Mỹ khẳng định không thay đổi chiến lược tại Iraq; Cựu Thủ tướng Yingluck ra hầu tòa; Mỹ và Cuba kết thúc vòng đàm phán thứ 4... là những tin đáng chú ý trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-175-235/2147562992/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1705 2305
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao; Người mẹ trẻ nhẫn tâm sát hại đứa con hai tuổi; Cả trăm người thân bị hại gây náo loạn tòa; Mua ma túy về "ăn mừng ra tù", gặp ngay 141; Kế hoạch tiêu 5 triệu yên của 'tỷ phú ve chai'; Trung tướng rởm và chiêu bài lừa đảo chiếm đoạt 12 tỷ đồng;......là những tin đáng chú ý trong tuần.