Thứ tư, 14 Tháng hai 2007, 11:13 GMT+7

Ngày xưa... Tết Nguyên đán

Thời Lý-Trần

Ngay xua Tet Nguyen dan
Tối 30, vua yết kiến Thái Hậu, Thái Thượng Hoàng ở cung Đồng Nhân. Các tăng đồ, đạo sĩ vào cung làm lễ tống trừ ma quỷ. Đêm trừ tịch này, dân Đại Việt đốt pháo ở trước cửa nhà để xua đuổi tà ma và đón mừng năm mới.

Phong tục Lý - Trần cho phép con trai, con gái nhà nghèo không đủ tiền sắm sanh, mối lái, cưới xin theo lễ giáo phong kiến, thì lúc này cứ tự ý lấy nhau. Một phong tục nhân đạo hiếm có.

Sáng mồng một Tết, vua Trần ngự ở điện Vĩnh Thọ. Thái tử và các quan hầu cận chúc mừng nhà Vua, sau đó nhà Vua vào cung Trường Xuân làm lễ cúng tổ tiên.

Vua ngự ở điện Thiên Ân. Các phi tần xếp hàng ngồi quanh. Nội quan đứng ở trước điện, Thái tử và các quan đứng theo bậc, lạy mừng Vua, tiến ba lần rượu. Thái tử lên lầu dự yến. Triều quan ngồi ở điện nhỏ phía Tây, ngoại quan ngồi ở Tây Vu, yến ẩm đến quá trưa, xế chiều mới ra về.

Ở trước điện, thợ thuyền dựng ngay đài Chúng Tiên hai tầng, tam cấp, ngói bạc chiếu sáng khung trời, tòa sen phô bày tướng quý. Trên nóc Bảo Đài thì chim thiêng đứng đậu (chim là hình ảnh mặt trời - dương). Bốn góc có rồng cuốn bay (cá rồng là biểu tượng của nước - âm). Tám lọng đính thất trân, đai lưng chạm bát bảo. Trên thềm cao nhất, đấng Thanh Minh ngồi ngự. Cấp dưới, bậc dưới, tiên nữ chầu quan. Nhạc quan dàn hàng ngoài sân. Mọi người vui mừng nhảy nhót. Phấn chấn thiên tài mà dựng lên khúc nhạc đẹp, an ủi các chư hầu từ xa vào chầu ở kinh đô. Khúc điệu vượt lên không mà át cả mây bay, hòa tiêu sáo mà tiếng vang càng sáng mượt...

Vua lên quan Đài ăn yến, trước sau 9 lần vái, 9 lần uống rượu, rồi mới tan tiệc.

Mọi nhà dân đều dọn mâm cúng tổ tiên. Thăng Long - Đại Việt sủng phật, trai gái ngày Tết mang hương lên chùa lễ Phật.

Ngày mồng hai Tết, các quan được ở nhà cúng lễ tổ tiên.

Ngày mồng 3 Tết, Vua ngự trên lầu, cửa Đại Hùng (cửa Nam) xem hoàng tử cùng các quan nội thị ném quả tú cầu (quả còn) làm bằng gốm, to bằng nắm tay trẻ con, có buộc 20 dải ngũ sắc. Ai đón mà không rơi là điều may mắn trong năm. Toàn kinh thành trai gái chơi đánh đu, đá cầu, ca múa giao duyên, tung còn, kéo co. Ai thắng được uống rượu, ai thua uống nước lã.

Mồng bốn Tết, vua Lý mở tiệc ban yến cho các quan. Sáng mồng năm Tết, vua mở tiệc, khai hạ, sau đó các quan dân đi lễ các chùa, đền, đi dạo chơi các công viên nổi tiếng. Ngày mồng bảy thấy trời sáng sủa, không mưa gió thì người ta tin rằng con người cả năm được khỏe mạnh, do đó việc mở tiệc ăn mừng gọi là khai hạ. Lâu ngày, cứ đến mồng bảy trời có mưa, cũng mở tiệc khai hạ.

Rằm tháng giêng: “Lễ Phật quanh năm không bằng ngày rằm tháng giêng”. Đó là ngày thượng nguyên, ngày trăng tròn đầu tiên của một năm mới. Theo “An Nam chí lược”, đêm Nguyên tiêu, triều đình nhà Trần “dựng cây đèn trên sân rộng, gọi là đèn Quảng Chiếu, muôn ngọn sáng rực rỡ trên trời dưới đất. Các vị sư đi xung quanh đèn đọc kinh, các quan đứng vòng quanh đèn làm lễ Triều Đăng”.

“Đại Việt sử lược” chép: “Hội đèn Quảng Chiếu đầu tiên vào năm Hội Tường Đại Khánh nguyên niên (1110) đời Lý Nhân Tông. Đèn Quảng Chiếu là một loại đèn kéo quân. Trong đêm hội đèn còn kết hợp đốt pháo bông, múa rối”. Tết Nguyên đán thời Lý - Trần cũng như hiện nay, bên cạnh nội dung nghi lễ truyền thống, còn là những sinh hoạt văn hóa, văn nghệ phong phú đầy sức sống của một dân tộc.

Thời nhà Nguyễn

Ngày 20 tháng chạp âm lịch, lễ Phật thức là lễ rửa ấn được tổ chức. Các quan trong triều mặc áo thụng xanh ra chầu tại điện Cần Chánh nhà Vua ngự ra.

Ấn được rửa bằng nước hương thủy lấy ở ngã ba sông và đựng trong một cái bình đầy hoa thơm. Ấn rửa xong được các quan cất vào tủ khóa lại, bên ngoài có niêm hai chữ hoàng phong. Sau đó, Vua và các quan đều nghỉ việc, không đóng ấn nữa.

Ngày 22 tháng chạp, Vua ngự đền Thái Miếu làm hạp hướng, mời các vị tiên đế về ăn Tết Nguyên đán. Trên mỗi bàn thờ, có bày một cây lụa trắng gọi là chế bạch.

Ngày 30 tháng chạp, Vua ngự ra điện Thái Hòa làm lễ Thượng tiên (lễ dựng nêu). Suốt đêm 30, các bà phi chầu chực hoàng thượng ở điện Quang Minh, các cung nữ múa hát ở cung Duyệt Thi.

Ngày mồng một tháng giêng, lễ Nguyên đán được cử hành trọng thể. Vua ra ngự điện Thái Hòa. Các quan làm lễ triều bái năm lạy và dâng hạ biểu.

Ngày mồng bảy tháng giêng, lễ khai hạ, tức là lễ hạ nêu được cử hành. Ngày mồng tám tháng giêng, một vị quan do Vua cử lên đàn Nam Giao làm lễ Kỳ cáo, cáo trước với trời đất ngày và tháng đã tìm được về lễ tế trời.

Theo LÊ QUANG THẮNG (Khoa Sử - ĐH Quốc gia Hà Nội)
Hà Nội Mới


TIN Tết NỔI BẬT

Ukraine, Ba Lan, Lithuania bắt tay thách thức Nga

Ukraine, Ba Lan, Lithuania bắt tay thách thức NgaUkraine, Ba Lan, Lithuania, lực lượng quân sự chung, tập trận, Tổng thống Ba Lan Bronislaw Komorowski, đối phó, Nga, khủng hoảng Ukraine, lực lượng ly khai miền đông, bán đảo Crimea, NATO

Nhận xét tin Ngày xưa... Tết Nguyên đán

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ngày xưa... Tết Nguyên đán bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ngay xua Tet Nguyen dan ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ngày xưa... Tết Nguyên đán ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Mừng Xuân Mới của chuyên mục Tết.

old days ... Chinese New Year
Great Vietnamese Dong Nhan, Thai Thuong Hoang, the Queen, Lunar New Year, night except president, ceremony, in front of the old days, a party, fireworks, January, the king, the

At 30, audience with the Queen King, Thai Thuong Hoang Tong Ren in supply. The increase, to supply priests to serve except holidays devil. Night except for this president, Dai Vietnamese people let off fireworks in front of the house to dispel evil spirits and welcome the new year ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Thoi su 24h209 Xu vu an rung dong Dac Lac
    Thời sự 24h(20/9): Xử vụ án rúng động Đắc Lắc

    - Háo hức chờ cao tốc dài nhất VN thông toàn tuyến; Va chạm container, đầu xe lửa văng khỏi ray; Lời khai tinh ranh của kẻ khống chế con tin ở HN; Trở lại hiện trường vụ cháy cực lớn ở Bình Dương; Vào lớp 1, bé phải đóng hơn 5 triệu đồng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/9.

  • Thoi su 24h189 Bao so 3 lam chet 11 nguoi
    Thời sự 24h(18/9): Bão số 3 làm chết 11 người

    Sạt lở kinh hoàng, 11 người thương vong; Lưu thông thế nào trên cao tốc dài nhất Việt Nam?; Quảng Ninh thiệt hại 20 tỷ do bão số 3; 'Xử' chủ xe khách để tai nạn 3 người chết trở lên... 

  • Thoi su 24h179 GD Cong an HN ha ke bat con tin
    Thời sự 24h(17/9): GĐ Công an HN 'hạ' kẻ bắt con tin

    Quảng Ninh gấp rút đối phó bão số 3; 7 phút tướng Chung 'hạ' kẻ khống chế con tin; 7 người một nhà thiệt mạng trong vụ cháy ở Sài Gòn; Cảnh giường chiếu phản cảm của Phi Thanh Vân với tình trẻ

  • Thoi su 24h169 Xe 16 cho lao xuong ho Tay
    Thời sự 24h(16/9): Xe 16 chỗ lao xuống hồ Tây

    Thủ tướng ra 'đầu bài' cho giáo dục ĐH; Bão số 3 di chuyển nhanh, miền Bắc sắp mưa lớn; Vụ bé gái bị bạo hành: Cha ruột xuất hiện tìm con; Xe 16 chỗ lao xuống hồ Tây; Bắt tiếp 11 xe quá tải lọt trạm cân nhiều tỉnh...

  • Thoi su 24h129 dich dau mat do lay lan nhanh o HN
    Thời sự 24h(12/9): dịch đau mắt đỏ lây lan nhanh ở HN

    Đi trinh sát phá án, đại úy biên phòng bị bắt nhầm; Đường dân góp thóc 5 năm để làm bị rút ruột?; Bị cáo lao đầu vào tường tự sát tại tòa; Phát hiện xác ca sĩ Hồ Duy Minh dưới chân cầu...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 14209
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/9)

    Dịch đau mắt đỏ: Nguy cơ bỏng giác mạc do xông lá lốt; Dịch Ebola sẽ hoành hành thêm 12-18 tháng nữa; Một bé trai tử vong sau khi tiêm vaccine 5 trong 1;Tận mắt nhìn "thần dược" Trung Quốc "kích phọt" nông sản Việt; 7 dấu hiệu bạn đã bị vô sinh; Tăm bông gây hại cho tai; 9 thời điểm “yêu” rất dễ cùng nhau "lên đỉnh"... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1409 2009
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/09 – 20/09)

    Ngọc Trinh, Linh Chi mặc bikini đóng quảng cáo cho Vietjet Air, Hồ Ngọc Hà bị tố gian lận trong cuộc đua với Sơn Tùng M-TP, Đông Nhi tới MTV EMA 2014, Siêu mẫu Ngọc Thúy kiện mẹ ruột ra tòa đòi 5 căn biệt thự, Khánh My xuất hiện trong quảng cáo dịch vụ 'ngủ trong sáng', Chồng sắp cưới khẳng đinh đã chia tay Ngọc Lan và có tình mới, Ca sĩ Giang Tử qua đời, Kim Woo Bin và Song Ji Hyo quay phim tại Việt Nam, Cựu thủ lĩnh Westlife Shane Filan có đêm diễn thành công tại Việt Nam, Chồng Trương Vũ Kỳ bị bắt vì mua dâm,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1409 2009
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (14/09 - 20/09)

    Vụ bắt cóc con tin ở Thanh Xuân; Bé 4 tuổi bị cha mẹ hành hạ dã man; Vụ cháy nhà làm 7 người chết ở TP.HCM; Quan tham mắc chứng tâm thần vì...quá sốc? là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 149 209
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (14/9 - 20/9)

    Bạo hành trẻ em - câu chuyện không còn mới nhưng vẫn liên tiếp xảy ra những vụ việc đau lòng; Mẹ đẻ con rồi cho vào bồn xả nước, cánh tay con cuốn vào máy xay là nhiều câu chuyện nuôi dạy con đáng lên án; Đám cưới cô dâu đi dép tổ ong, đám cưới không chú rể... Nhiều câu chuyện gia đình cảm động; tin thực phẩm bẩn đáng chú ý là những sự kiện nổi bật tuần qua...

  • Su kien quoc te noi bat 079 139
    Sự kiện quốc tế nổi bật (07/9 - 13/9)

    Tổng thống Mỹ B. Obama công bố chiến lược chống khủng bố, EU thông qua lệnh trừng phạt mới nhằm vào các công ty của Nga, Hà Lan công bố kết quả vụ điều tra máy bay rơi MH 17... là những tin nổi bật trong tuần qua.