vietbao

Gà chọi và chọi gà

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Đá gà là loại trò chơi dân gian đặc biệt có từ thời các vua Hùng và có nét nào đó giống với một số nước trên thế giới, song tựu trung đã phản ánh khát vọng chiến thắng thiên nhiên, đánh thắng kẻ thù của con người.

Ga choi va choi ga
Chọi gà thú chơi dân gian

Xưa kia, đá gà không chỉ là trò chơi dân gian, nó là thứ chơi của lớp vương tôn công tử. Điều này thấy trong sử sách, trong các tranh làng Hồ hay trong thơ ca và văn học dân gian. Tiếc thay, trò chơi mang tính thượng võ này đang bị mất dần sự hấp dẫn vốn có, thiếu đi nét văn hóa truyền thống trong những phương cách tiếp cận nó. Từ gây giống, chọn lọc, huấn luyện và thi đấu, cứ như thể các môn thể thao của con người vậy.

Người xưa chơi gà kỹ lắm. Gà được coi là gà chọi phải có tông, có giống, không bao giờ người ta chơi loại gà không rõ xuất xứ mà thường biết chúng thuộc giống gì, ở đâu và do ai nắm giữ. Gà có 3 loại: tiểu, trung, đại và khái niệm loại được coi là tầm: tầm tiểu, tầm trung và tầm đại, lần lượt tương ứng với trọng lượng là 2 - 2,5kg; 2,5 - 4kg và 4,5kg trở lên. Gà tầm tiểu và trung thường đá nhanh hơn tầm đại. Ở sới gà, người ta gọi là mau mà không nói là nhanh.

Gà có nhiều màu, thông thường là loại màu đơn như Tía, Ô, Bạch nhạn, Mơ, Bịp và cùng với nó là loại màu kép như Ô Tía, Ô Mơ, Xám Hồng, Xám đen, Tía lửa... Xưa kia, giới gà yêu thích gà Ô Nam Bộ gan lì, khoái gà Lỗ mồng Bắc Kỳ chơi biến hóa, lại tôn sùng những chiếc vẩy giát tiên đoán đòn độc nơi các chú gà Xsm Mơ...

Ga choi va choi ga
Trận đấu giữa Mơ và Tía

Gà chọi có nhiều đòn thế, loại gà "thứ thiệt" có những đòn hiểm hóc và biến hóa khôn lường. Thông thường chúng sử dụng các chiêu như Dọc hầu, Vỉa, Mé. Trong trường hợp đặc biệt, chỉ số rất ít con gà mới có thứ đòn lạ tên là Đòn Cáo, là thứ võ độc và cực kỳ dũng mãnh, chỉ tung ra một lần ở thời đỉêm nhất định, quyết định ngay ở thể hình và dáng vẻ bên ngoài của nó, song không phải ai cũng có thể nhận ra. Đó sẽ là thứ đòn quý như vàng bởi con gà nào có đòn ấy, chủ của nó có thể hái ra vàng!Cách đá của con gà không phải như ta đá quả bóng, từ dưới hất lên (nếu có, đòn ấy ta sẽ gọi là Đám). Chúng nhảy vụt lên, hai chân tung cao, xòe ra rồi bổ quặp xuống đầu kẻ thù y như hệt cách người ta dùng đôi néo đập lúa vậy. Các bậc kỳ sư ở sới gà, "những nhà văn hóa dân gian" có thể ngắm nhìn một con gà bé tí mới 1 tháng tuổi mà luận ra tương lai của nó ra sao. Một chú gà chiến loại này sẽ có giá rất cao.

Đá gà không chỉ có ở Việt Nam, song chơi như ở ta là đẹp hơn, nhân đạo hơn dù vẫn có nhiều "chiến tướng" hy sinh tại trận. Chẳng hạn bên Thái Lan hay Pháp, người ta có cặp gươm nhỏ và cong lắp vào chân gà. Vào trận, chúng đâm chém dữ dội bằng thứ vũ khí ấy và trận đá gà nhanh chóng kết thúc trong cảnh máu mê đầm đìa, có thể làm cho máu đen đỏ của ai đó thỏa mãn song bất lợi về nhiều phương diện. Sài Gòn cũng có cách chơi gà theo kiểu này dẫn đến nhiều trường gà độ giá rất cao, nhìn chung là sai lạc so với bản thân trò chơi dân gian này.

Ga choi va choi ga
Sới gà vào cuộc

Nghề đá gà là một nghệ thuật. Xưa kia, ở Hà Nội có những người chơi gà ở mức thượng thừa về nghệ thuật "cầm gà". Danh từ này để chỉ người được chủ gà nhờ chịu trách nhiệm hoàn toàn về con gà. Ngưòi cầm gà sẽ tìm ra đối thủ tương xứng, hiệp thương về hình thức đánh cược, sau đó ngồi ôm gà trong cuộc đấu, làm mọi động tác từ khởi động đến kích thích gà trong quá trình thi đấu, kể cả chữa trị thương tích nếu có. Hà thành từng có những người cầm gà trứ danh, biết mọi thủ thuật và mánh khoé nhà nghề để có thể chuyển bại thành thắng khi cần, lại tiên đoán mọi khả năng tác chiến của chú gà. Và qua đó, chiến thắng của chủ gà kéo theo những lợi ích vật chất và tinh thần của họ . Tuy vậy, trong sâu thẳm của thứ "văn hóa gà chọi", những người cầm gà được tôn vinh và ngồi cao trong các sới gà bao giờ cũng thừa cay cú song thiếu đi chát nhân văn. Trước đây, ông Nguyễn Viết, chủ hãng dấm Thủ Đô ở phố Hai Bà Trưnng là một người cầm gà như thế. Ông là đại biểu lớp cuối của thứ văn hóa gà vùng Kinh Bắc, đã từng có tiếng trong nhiều cuộc chọi gà lớn, nhất là trận đấu không tiền khoáng hậu vào mùa xuân Đinh Dậu tại Ấu Trĩ VIên (tức Cung Thiếu nhi bây giờ). Con gà Mơ mà ông cầm chỉ nặng ngót 3kg song đã đá chết con gà Tía vô địch nặng trên 5kg của một ma đầu trong sới gà Hà Nội. Con Mơ của ông Viết và bạn ông là ông Cần, trên cặp chân có chiếc vảy giắt ít ai biết. Nó chỉ ra rằng, ở hồ thứ tư, Đòn Cáo sẽ xuast hiện và đúng như thế, cú đá khủng khiếp ấy làm gãy đôi chiếc cổ cao oai vệ của nhà vô địch, đem chiến thắng về và ngay sau khi đăng quang, con Mơ cũng ra đi...

Cũng thật tiếc cho tôi, hay cho thứ văn hóa gà chọi Hà thành, sau khi thế hệ ông Viết ra đi, sới gà Thủ đô ngày nay chỉ còn là những sới cá cược thùan tuý và không sao tìm thấy bóng dáng của thứ gọi là nghệ thuật gà chọi. Một ngày xuân, chúng tôi đi đến từng sới gà, từ Bạch Mai đến Tây Hồ hay Gầm Cầu, kể cả Sóc Sơn và Hà Tây... để chắt chiu những nét đẹp khi xưa của trò chơi dân gian này. Thất vọng. Gà bây giờ hầu hết là gà pha, thoạt trông biết ngay. Người xư có câu: "Quản ngắn cần dài, chân hai hàng vẩy, đá chẳng thua ai", hay "Mắt cú mình trường, đuôi lá vả"... Song ngày nay, tìm đâu ra những cái đó?

(Theo Đầu tư Xuân Ất Dậu)

Việt Báo
Rùng mình với cô gái khóc ra máu khi đang ngủ
Comment :Gà chọi và chọi gà
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Gà chọi và chọi gà bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ga choi va choi ga ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Gà chọi và chọi gà ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Tết
Fighting cocks and cock fighting
fighting cock, folk games, cock, cock, maybe, baby, things, kind, blow, ring
Rock chicken is particularly popular games from the King Hung reflect natural desire for victory, defeat the enemies of man ....
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t