Cây đòn gánh của mẹ

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Có những cuộc đời gắn liền với chiếc đòn gánh cả trong giấc ngủ, và phải chăng vì làm ăn lương thiện, lòng thanh thản mà khi dừng lại nghỉ bên đường, chiếc đòn gánh đã trở thành một chiếc gối mềm!

Gánh cực mà đổ lên non

Còng lưng mà chạy, cực còn theo sau

Không biết tự bao giờ, cái đòn gánh đã trở thành vật thân thiết trong mỗi gia đình người Việt. Riêng đối với tôi, đó còn là một vật thiêng liêng: Những ngày tản cư, mẹ tôi đã gánh hai anh em tôi một đầu, còn đầu kia là gạo, muối, mùng, mền rời bỏ làng quê chạy về thành phố mưu sinh.

Chúng tôi lớn lên trong đôi thúng và cái đòn gánh trên vai mẹ.

Bây giờ cứ mỗi lần về thăm nhà, tôi lại giành lấy công việc ra sông gánh nước như ngày xưa tôi đã từng phụ mẹ.

Đi đến đâu, tôi cũng thích ngắm nhìn cây đòn gánh, không hiểu sao tôi yêu quý nó lạ thường! Khi đưa các bạn sinh viên đến thăm Bảo tàng Văn hóa Khmer Nam Bộ ở Trà Vinh, tôi bồi hồi đứng ngắm mãi một dãy đòn gánh xa xưa đã trở thành huyền thoại của cư dân vùng đất mới. Nó thanh thoát như một cánh cung, được chạm trổ tinh vi ở hai đầu - mỗi chiếc là một tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời. Tôi tưởng tượng người xưa đã yêu quý nó như người nghệ sĩ yêu quý cây đàn. Càng ngắm nhìn, tôi càng hiểu được lòng trân quý của cư dân nông nghiệp Nam Bộ với công cụ lao động của mình trong những ngày đầu lập cư.

Điều đặc biệt thú vị với chiếc đòn gánh Nam Bộ là nó có một đầu nhọn như đòn xóc. Ngoài việc làm thêm chức năng đòn xóc, khi lao động hoặc dừng lại nghỉ ngơi, người ta cắm đầu nhọn xuống đất để tránh dính bùn vào thân đòn gánh và khi cần có thể làm chiếc giá để treo quần áo một cách thảnh thơi.

Nhiều năm sống với cư dân Nam Bộ, tôi thấy họ có một cái gì đó rất phong lưu. Khi lao động cũng như lúc nghỉ ngơi, tắm giặt trên sông, họ đều máng quần áo lên cây, chứ rất ít khi để trên mặt đất như ở miền Trung quê tôi. Cực nhọc mà không lam lũ!

Buổi tối ở Trà Vinh, nghe tiếng rao chí mà phủ (chè mè đen), tôi bước ra trước hiên nhà. Người chủ gánh hàng rong dừng lại bên lề đường, đặt gánh chè xuống và đặt chiếc đòn gánh trên vách cửa. Tôi cúi nhìn thật kỹ, chiếc đòn gánh to bản, thẳng và vuông vức ở hai đầu - chiếc đòn gánh của một cư dân người Hoa: thực dụng, chắc chắn.

Tôi bỗng nhớ đến bài hát Cái đòn gánh của một người các chú quê tôi. Cái đòn gánh mang trên mình nó cả một nền văn hóa của một dân tộc giỏi về thương mại, mà thời ấu thơ tôi thường nghe cha tôi hát theo điệu Ngũ điểm (một bản vắn của âm nhạc cung đình). Tôi xin ghi lại cả lời và nhạc: Bên Tàu nị ở bên Tàu. Bên Tàu nị mới sang qua. Sang Nam Việt bán buôn làm giàu. Hồi trước nị có cái đòn gánh. Hồi trước nị buôn bán chè khô. Chè khô bán mì tô. Lô lố lô lô vực nị đem về Tàu. (Xự hò hò xự xang hò. Xự hò hò xự cống xê xang. Xê cống xê xang xự xế xang xự hò. Hò cống, xê xàng xàng xê cống. Hò cống cống líu cống xự xang xê. Xê cống xê xang xự xế xang xự hò).

Hồi đó, những người Hoa đến buôn bán ở miền Trung quê tôi được gọi là người các chú do người dân Quảng đọc trại từ hai tiếng khách trú chỉ người từ nơi khác đến.

Khi tôi thôi học.

Người khách trú bán ve chai già đã chết.

Y đã hát cho tôi nghe.

Những buổi trưa buồn rầu.

Trong ngôi trường đầy vết tích chiến tranh.

Những bài hát làm nhớ hoài một nước cổ

Trung Hoa...

(Nguyễn Bắc Sơn)

Sau này, trong những năm tháng lênh đênh trên chiếc xuồng tam bản, khắp miệt vườn Nam Bộ, tôi rất ít nghe đến từ các chú, mà chỉ bắt gặp những từ hia, từ chế hết sức gần gũi, thân thương. Và tôi hiểu rằng chính tôi cũng là người khách trú.

Từ chiếc đòn gánh lúa, gánh nước của dân cư nông nghiệp đến gánh hàng rong của người khách trú, gánh xiếc, gánh hát đã ra đời cùng với sự hình thành chữ quốc ngữ và nền nhạc mới dựa trên ký âm pháp phương Tây. Và trong những khúc ca về chuyện tình xót xa, lãng mạn, chiếc đòn gánh lại trở thành một mốt đoạn trường: “Hương ơi! Sao tiếng hát em nghe vẫn ngọt ngào, nghe vẫn dạt dào. Dù em ca những lời yêu đương hay chuyện tình gãy gánh giữa đường...”.

(Trầm Tử Thiêng)

Và, trong những bản tình ca, có lẽ ít người nặng lòng như nhạc sĩ Phạm Duy. Chỉ vài nốt nhạc đơn sơ, ông đã vẽ bản đồ Tổ quốc: “Hỡi anh! Gánh gạo trên đường. Chàng ơi! Gạo Nam gạo Bắc. Đòn miền Trung gánh đừng để rơi. Chàng! Chàng ơi! Gánh đừng để rơi...”.

Tôi ao ước đến một ngày hè, rời bục giảng, trở lại quê nhà, sà vào cây đòn gánh, gánh nước tưới vườn rau, như tuổi thơ tôi sà vào lòng mẹ..

Ở quê tôi, người dân quê không bao giờ dùng đòn gánh để đánh người khác, vì đây là vật mưu sinh, tạo nên sự sống, chứ không phải là vũ khí để hại người. Và khi chiếc đòn gánh gãy, tháp lại vẫn không dùng được nữa thì người ta sẽ đốt đi hoặc gác lên trần nhà chứ không chụm củi hay bỏ vào một nơi nào đó thiếu trang nghiêm.

Có một điều thật thú vị với chiếc đòn gánh mà các nhà y học ít quan tâm: Đó là khi ta gánh lúa, hay gánh nước tưới cây, chiếc đòn gánh sẽ thường xuyên tác động vào các huyệt đạo như kiên ngoại du, kiên ngung và kiên tĩnh trên vai... Và tôi lại nghĩ đến mẹ tôi: Luôn trầm tĩnh, nhẫn nhịn, hiền hòa, ăn gì cũng biết ngon, nằm đâu cũng ngủ được... bởi đời mẹ bao giờ cũng có cây đòn gánh kĩu kịt trên vai.

Lê Đình Bích

Việt Báo
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

Sức mạnh hệ thống tên lửa phòng không của Việt Nam
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Tết NỔI BẬT

Steve Jobs nhìn thấy iPhone trong bức hoạ 350 năm tuổi

Tim Cook cho rằng không chắc Steve Jobs sáng tạo ra iPhone, mà có thể lấy cảm hứng đâu đó, giống như cách Cook thường nhìn thấy iPhone khi xem bức tranh 350 tuổi.

Đại gia U50 đặt cọc cả nửa tỷ để "đẻ thuê" con trai bằng mọi giá

Ông H. là chủ của một doanh nghiệp khai thác và sản xuất gỗ rất lớn ở miền Bắc, bản thân ông đã có vợ và hai cô con gái xinh xắn, nhưng ông luôn bị ám ảnh bởi định kiến "phải có con trai bằng mọi giá".

Nhận xét tin Cây đòn gánh của mẹ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cây đòn gánh của mẹ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cay don ganh cua me ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cây đòn gánh của mẹ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Tết.

Tree mother's pole
South, during sleep, associated with, pole, becoming, stop, carrying water, people, person, tree, mother, date, move

Have the life attached to the pole even in sleep, and to do it because honestly, that when our serene pause on the way, the pole became a soft pillow!.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Tết
Xem tiếp >>    |   VIỆT BÁO TẾT    |   


  • Thoi su 24h2705 Tu choi loi moi di choi bi danh rot rang
    Thời sự 24h(27/05): Từ chối lời mời đi chơi bị đánh rớt răng

    Cả gia đình nhập viện vì quá kích động sau khi ăn rau lạ; "Ngọc ếch" đến "cát lợn": Thực hư những vật thể lạ giá hàng tỉ đồng; Phụ huynh bức xúc con bị thâm tím người khi từ trường mầm non về; Công bố kết quả điều tra vụ xe khách cháy 13 người chết; Mại dâm Đồ Sơn và luật ngầm nhốt chân dài sống trong lầm lũi

  • Thoi su 24h2605 Nhung an mang rung ron trong con mong du
    Thời sự 24h(26/05): Những án mạng rùng rợn trong cơn mộng du

    Cháu gái ngã xuống hồ đang xả nước, ông tử nạn khi lao theo cứu cháu; Uẩn khúc khám bệnh nhận quà khuyến mãi ở phòng khám tư nhân; Mảnh giấy sót lộ tẩy chiêu đóng giả người thân đoạt tiền người già; Giảm hóa đơn nước tiền triệu cho dân: Tình thương ngành nước

  • Thoi su 24h2505 Cong tu cuong buc nhieu co gai tren oto
    Thời sự 24h(25/05): Công tử cưỡng bức nhiều cô gái trên ôtô

    Bị "tố" từ chối cấp cứu bệnh nhân, bác sĩ trạm y tế nói gì?; Hà Nội ngập nặng, dân leo lên xe ủi, chèo xuồng "lướt" phố; Vợ tố bị chồng đánh đến mức phải nhập viện, sảy thai 3 tháng; Vụ tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận: Đã có 13 nạn nhân tử vong; Đã giải cứu thành công cá voi nặng 15 tấn mắc cạn

  • Thoi su 24h2405 Loi khai cua hung thu sat hai be gai 11T
    Thời sự 24h(24/05): Lời khai của hung thủ sát hại bé gái 11T

    Chết cháy vì không có búa thoát hiểm: Nhà xe kêu khách lấy trộm; Những lần ông Obama tháo nhẫn để bắt tay gây tranh cãi; Hà Nội tiếp tục kiểm tra hoạt động bán hàng đa cấp; Cứu sống bệnh nhân bị gần 20 viên đạn găm khắp người; Cần xử lý thông tin bịa đặt, vu khống trên mạng xã hội

  • Thoi su 24h2305 Tai nan tham khoc o Binh Thuan 12 nguoi chet
    Thời sự 24h(23/05): Tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận 12 người chết

    Chuyện những "dân chơi" đặt mua đồ nhưng thản nhiên... quên trả tiền; Vụ tai nạn thảm khốc 12 người chết: Tang thương quê nghèo; Truy sát kinh hoàng ở Cà Mau, nạn nhân bị chém khâu gần 30 mũi; Bê tông hầm chui như "kẹo lạc không đường": Nhiều giả thiết;

  • Tai nan kinh hoang o Binh Thuan
    Tai nạn kinh hoàng ở Bình Thuận

    Những vụ tai nạn liên quan đến xe khách thường gây ra thương vong lên đến hàng chục người khiến nhiều người thấy bất an, ám ảnh đối với loại phương tiện này.

  • Chuyen tham Viet Nam cua Tong thong Obama
    Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Obama

    Nhà Trắng công bố lịch trình chuyến thăm chính thức tới Việt Nam và Nhật Bản của Tổng thống Barack Obama, chuyến thăm thứ 10 của ông tới châu Á.

  • Phong chong xam hai tinh duc tre em
    Phòng chống xâm hại tình dục trẻ em

    Từ đầu năm đến nay, hàng loạt vụ học sinh bị xâm hại tình dục khiến nhiều phụ huynh, học sinh hoang mang, lo sợ

  • Toan canh vu Dong phuc bien hieu
    Toàn cảnh vụ 'Đồng phục biển hiệu'

    Việc đồng bộ bảng, biển quảng cáo đã mang lại diện mạo khác hẳn với vẻ nhếch nhác của nhiều tuyến phố ở Hà Nội hay các đô thị lớn. Tuy nhiên, có không ít ý kiến không đồng tình với việc làm này.

  • Nu sinh tat ban 52 cai chay mau mui
    Nữ sinh tát bạn 52 cái, chảy máu mũi

    Một vụ bạo lực học đường nghiêm trọng đã xảy ra tại trường THCS 15/10 (Mộc Châu, Sơn La), trong đó một nữ sinh đã thẳng tay tát bạn 52 cái, hộc máu mũi đang thu hút sự quan tâm của dư luận.

  • Su kien quoc te noi bat 225285
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/5-28/5)

    Những hoạt động cũng như các tuyên bố của Tổng thống Obama tại Việt Nam là thông tin nổi bật nhất trên các mặt báo trong tuần vừa qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2205 28052016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 22/05 - 28/05/2016

    Tai nạn giao thông kinh hoàng ở Bình Thuận; Hà Nội mưa lớn, nhiều tuyến phố biến thành sông; Phụ huynh bức xúc con bị thâm tím người khi từ trường mầm non về; Hình ảnh ấn tượng tại lễ đón chính thức Tổng thống Mỹ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2205 2805
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/05 - 28/05)

    Giết người vì tưởng hiếp dâm; Vụ cướp bánh mỳ bị truy tố; Gia đình Minh Béo không phải trả tiền bảo lãnh 100.000 USD; Vụ trộm ô tô vàng chấn động Hà Nội; Dã tâm 'chiều chồng' lúc nửa đêm của người đàn bà ngoại tình; Giả hotgirl khoe thân qua mạng, lừa tiền người háo sắc;....là những tin đáng chú ý.

  • Toan canh kinh te tuan 2205 28052016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (22/05- 28/05/2016)

    Chuyến thăm của Tổng thống Mỹ mang lại hiệu ứng lâu dài cho DN Việt; CPI tháng 5 tăng 0,54%, cao nhất trong 5 năm qua; Chính thức mở lại cho vay ngoại tệ từ 1/6; dự án sống lay lắt vì nhà thầu Trung Quốc chậm tiến độ;Tổng số tiền nợ thuế cả nước đã lên ngưỡng 76.000 tỷ đồng... Cùng với đó là những thông tin tài chính- ngân hàng,

  • Nghin le chuyen tuan qua 1505 21052016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 15/05 - 21/05/2016

    Bố vợ chém chết con rể rồi chở xác đến Công an đầu thú; Ông Tây dọn cống thối ở Nguyễn Khang, Hà Nội; Choáng với hóa đơn tiền nước khủng ở Hà Nội; Cá chết ngửa bụng trên kênh Nhiêu Lộc ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.