Thứ tư, 20 Tháng tư 2005, 13:37 GMT+7

Xử trí khi ngộ độc nấm

Xu tri khi ngo doc nam
Nấm độc Amanitavar muscaria
Đầu tháng 4-2005, hơn 20 người dân thuộc các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Hà Giang đã phải nhập viện do ăn phải nấm độc, có trường hợp đã tử vong. Bác sĩ Phạm Duệ, trưởng khoa chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cung cấp một số thông tin cơ bản trong cách chọn nấm, nhận biết và xử trí ban đầu khi ngộ độc nấm.

Không thể phân biệt nấm lành hay nấm độc nếu chỉ dựa vào hình dạng, màu sắc. Hiện nay có rất nhiều chủng loại nấm, nhiều loại có giá trị dinh dưỡng cao, mùi vị thơm ngon; có loại còn được dùng như là thuốc bổ “thần dược”. Tuy nhiên cũng có không ít loài nấm độc gây chết người nếu ăn phải. Trên thế giới hiện có hơn 5.000 loại nấm đã được đưa vào sách “Guiness”, trong đó có khoảng hơn 100 loài nấm độc.

Nấm độc có rất nhiều loại, và về hình dáng bề ngoài rất khó phân biệt giữa nấm lành (ăn được) và nấm độc. Vì vậy, người ta khuyên chỉ nên ăn những loại nấm đã biết chắc chắn là ăn được mà không bị ngộ độc. Hoàn toàn không nên và không thể dựa vào hình thái, màu sắc cây nấm để phân biệt nấm lành hay nấm độc.

Hai loại ngộ độc nấm thường gặp

Nấm độc có thể gây nên bốn loại biểu hiện lâm sàng là tổn thương dạ dày - ruột, tổn thương gan, tổn thương thần kinh và gây tan máu; các triệu chứng này thường đan xen nhau tạo nên những bệnh cảnh lâm sàng phức tạp. Xin trình bày cách phân loại, triệu chứng và xử trí hai loại ngộ độc nấm thường gặp ở nước ta: loại gây ngộ độc nhanh và loại gây ngộ độc chậm.

Nấm gây ngộ độc nhanh

Các triệu chứng ngộ độc xuất hiện ngay sau khi ăn nấm (trong vòng 6 giờ) và kéo dài vài giờ, bệnh nhân thấy đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy phân nhiều nước - đây là các triệu chứng chính, nổi bật. Ngoài ra tùy theo loại nấm còn có thể thấy:

- Nếu là nấm Amanita muscaria: Bệnh nhân có biểu hiện giãn mạch, vã mồ hôi, chảy nước dãi, chảy nước mắt, tiêu chảy, nhịp tim chậm, đồng tử co, hạ huyết áp (hội chứng muscarinic);

- Nếu là nấm Amanita panthera (có nơi gọi là nấm sậy): Bệnh nhân giãy giụa, co giật, mê sảng; niêm mạc miệng và mắt khô; mạch nhanh, đồng tử giãn, đỏ da (hội chứng atropin).

- Ảo giác (ảo giác đơn giản): Bệnh nhân nhìn thấy các chấm sáng và chấm màu, hoặc các vạch nối nhau chạy trước mắt.

Nấm gây ngộ độc chậm

Đây là loại nguy hiểm, thường gây chết người, đáng sợ nhất là loại này gây nên tình trạng viêm gan nhiễm độc phá huỷ tế bào gan dẫn đến hôn mê gan.

Các triệu chứng xuất hiện muộn sau khi ăn 6-40 giờ (thường là 12-18 giờ): Bệnh nhân buồn nôn, nôn nhiều, tiêu chảy liên tục như tả, kéo dài 2-3 ngày, gây mất nước và rối loạn điện giải, trụy mạch, do đó dẫn đến tiểu ít hoặc vô niệu.

Sau vài ba ngày xuất hiện tình trạng viêm gan: vàng mắt, vàng da, chán ăn, đầy bụng, mệt mỏi, dần dần mê sảng rồi hôn mê sâu (hôn mê gan do suy gan), xuất huyết nhiều nơi (dưới da, niêm mạc, tiểu ra máu...), và cuối cùng là tử vong.

Điều trị ngộ độc nấm

Khi phát hiện thấy bệnh nhân ăn phải nấm độc, nếu còn sớm, thì ngay lập tức gây nôn. Nếu có điều kiện thì cho bệnh nhân uống than hoạt tính với liều 1-2g cho mỗi kg cân nặng kèm theo sorbitol với liều 2g cho 1 g than hoạt. Nếu bệnh nhân tiêu chảy nhiều gây mất nước, phải bù nước bằng cách cho uống dung dịch oresol. Đưa bệnh nhân đến các cơ sở y tế để được theo dõi và điều trị.

Tại cơ sở y tế: Rửa dạ dày nếu bệnh nhân đến trước 4 giờ. Truyền dịch glucose 5%, natriclorua 0,9%, theo dõi và điều chỉnh nước và điện giải, đặc biệt chú ý bù kali.

- Chống hội chứng muscarinic bằng atropin 0,5 - 1mg qua đường tĩnh mạch, 15 phút một lần cho đến khi có dấu hiệu thấm atropin (da ấm, hết tăng tiết, hết đau bụng tiêu chảy).

- Chống hội chứng atropin bằng seduxen, điều chỉnh nước, điện giải.

- Chống ảo giác bằng aminazin.

Làm các xét nghiệm đánh giá và theo dõi chức năng gan - thận: urê, creatinin, đường, điện giải đồ, transaminase, prothrombin...

Nếu là loại gây ngộ độc chậm (các triệu chứng đầu tiên xảy ra sau 12 giờ trở đi) thì sau khi áp dụng các biện pháp trên cần cho thêm:

- Silymarine (légalon) có tác dụng bảo vệ gan, viên 70mg, uống 6 viên/ngày.

- Penicillin G (benzylpencillin): Tác dụng ức chế hấp thu amatoxin vào gan, bảo vệ gan, làm giảm tỷ lệ tử vong; với liều 500.000 UI/kg/ngày hay 300mg/kg/ngày, dùng trong 3 ngày.

- N. Acetylcysteine (NAC): Làm giảm lượng glutathion của tế bào gan, khôi phục lại dự trữ glutathion, cải thiện dòng máu tới gan và cải thiện chức năng gan; liều dùng: N-acetylcystein (mucomyst) gói 200mg, uống 140mg/kg liều đầu, sau đó dùng 70mg/kg/lần, 4 giờ/lần, cho tới khi AST dưới 200U/l. Nếu có thuốc ống để tiêm tĩnh mạch thì càng tốt; liều cũng giống như dùng đường uống.

- Chuyển bệnh nhân lên tuyến trên để có thể thay máu, ghép gan nếu có điều kiện.

Phòng bệnh:

Rất khó phân biệt nấm ăn được và nấm độc qua đặc điểm hình thái. Vì vậy, chỉ những người đã có kinh nghiệm và biết chắc loại nấm ăn được mới nên hái nấm rừng về ăn. Khi không biết một cách chắc chắn rằng loại nấm đó có ăn được hay không thì không nên ăn.

Bác sĩ PHẠM DUỆ - Theo Sức khỏe & Đời sống

Việt Báo

Chủ đề liên quan

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Kinh hoàng mắc sán dây dài cả chục mét vì món bò tái

Thói quen ăn thịt bò tái như món phở bò tái, bò cuốn lá cải, bò tái chanh có thể dẫn đến các bệnh sán dải bò hay còn gọi là sán xơ mít. Nếu không phát hiện kịp thời, sán có thể dài cả chục mét.

Nhận xét tin Xử trí khi ngộ độc nấm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Xử trí khi ngộ độc nấm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Xu tri khi ngo doc nam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Xử trí khi ngộ độc nấm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Những Điều Nên Biết của chuyên mục Sức Khỏe.

Management of the poisoned mushrooms
Pham Due, Ha Giang, Bac Kan, Bach Mai Hospital, Cao Bang Province, poisoning, the patient, the treatment, symptoms, diarrhea, edible mushrooms, type

4-2005 Earlier this month, more than 20 people in the provinces of Cao Bang, Bac Kan, Ha Giang was hospitalized due to eating poisonous mushrooms, there are cases were fatal. Dr. Pham Due, Dean antitrust, Bach Mai Hospital provides some basic information in how to choose ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Thoi su 24h1510 Bat pho chanh thanh tra GTVT
    Thời sự 24h(15/10): Bắt phó chánh thanh tra GTVT

    Chấn động làng quê vụ nữ sinh giết cán bộ huyện; Jennifer Phạm sẽ là thảm họa của Cặp đôi hoàn hảo 2014?; Cá quả Tàu tiêm thuốc mê đổ về chợ; Truy sát từ nhà đến bệnh viện vì can thiệp đụng độ trên đường

  • Thoi su 24h1410 Su co hy huu tren duong sat VN
    Thời sự 24h(14/10): Sự cố hy hữu trên đường sắt VN

    Xử lý xe quá tải "giết" đường: Không có vùng cấm!; Sự cố hy hữu trên đường sắt Việt Nam; Tài xế trong clip "ngược chiều khó tin" ở HN trình diện; Truy sát kinh hoàng từ nhà đến bệnh viện;Việt Nam sắp nhận máy bay hiện đại nhất thế giới; Công an cử người canh rắn "khủng" cực độc... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 13/10.

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.