Thứ sáu, 19 Tháng năm 2006, 07:46 GMT+7

Xạ can dược thảo

Xa can duoc thao

Mô tả cây : Xạ can còn có tên là rẽ quạt, thuộc họ lá đơn, là cây thảo sống nhiều năm, cao 0,5-1m. Thân rễ, mọc bò, phân nhánh nhiều.

Thân ngắn bao bọc bởi những bẹ lá. Lá hình dải, dài 30cm, rộng 2cm, gốc ốp lên nhau, đầu nhọn, gân song song, hai mặt nhẵn, gần như cùng màu; Toàn bộ các lá xếp thành một mặt phẳng và xòe ra như cái quạt.

Cụm hoa phân nhánh, dài 30-40cm. Lá bắc dạng vảy, hoa có cuống dài, xếp trên nhánh như những tán đơn, màu vàng cam điểm những đốm tía, đài có răng nhỏ hình mũi mác. Tràng có cánh rộng và dài hơn lá đài, nhị 3, đính ở gốc cánh hoa. Quả nang hình trứng, hạt nhiều, màu đen bóng. Mùa hoa quả vào tháng 7-10. Cây có thể mọc hoang hoặc được trồng, ưa nắng nên trồng ở các tỉnh phía Nam có tỷ lệ hoa quả cao. Bộ phận dùng làm thuốc là thân, rễ.

Tác dụng dược lý

Trong thí nghiệm trên ống kính, cao cồn xạ can có tác dụng ức chế các chủng vi khuẩn: phế cầu, liên cầu tan máu, trực khuẩn ho gà; Có tác dụng yếu đối với các chủng vi khuẩn tụ cầu vàng, các trực khuẩn lỵ, cầu khuẩn ruột. Xạ can có tác dụng chống viêm trong mô hình thực nghiệm gây viêm cấp và mạn tính, tác dụng chống co thắt gây bởi histamin trên cơ trơn ruột cô lập ở động vật thí nghiệm.

Flavonoid toàn phần của xạ can có tác dụng làm giảm hoạt động của men polyphenoloxydase và một số men khác có vai trò trong các bệnh nhiễm khuẩn và các trạng thái viêm cấp hoặc mãn tính.

Chế phẩm Đại can bào chế từ xạ can và sâm đại hành được thử nghiệm lâm sàng trị nhiễm khuẩn đường hô hấp trên ở trẻ em và viêm họng ở người lớn đã có kết quả tốt trên 76,4% bệnh nhi, 85% bệnh nhân viêm họng cấp tính và 63,8% bệnh nhân viêm họng mãn tính. Thuốc được dung nạp tốt, không gây tác dụng phụ không mong muốn.

Chế phẩm viên ngậm từ xạ can, cát cánh, trần bì được ứng dụng lâm sàng cũng có tác dụng tốt trong điều trị viêm họng, giảm đau, chống viêm tấy, làm mềm và ẩm niêm mạc họng, kích thích xuất tiết, giảm phản xạ... Đã áp dụng bài thuốc gồm xạ can và cải trời điều trị 55 trường hợp lao hạch thể rò mủ và nhũn bã đậu trong 2-17 tháng, kết quả khỏi 100%.

Công dụng

Xạ can được coi là một vị thuốc quý chữa viêm họng, viêm amiđan có mủ, ho nhiều đờm, khản tiếng; còn được dùng chữa sốt, đại tiểu tiện không thông, sưng vú tắc tia sữa, đau kinh. Ngày dùng 3-6g dưới dạng thuốc sắc hoặc bột làm viên ngậm, viên uống. Hoặc dùng 10-20g thân rễ xạ can tươi, rửa sạch, nhúng qua nước sôi, giã nát với vài hạt muối, vắt nước ngậm và nuốt dần, bã hơ nóng, đắp vào cổ.

Kiêng kỵ: Phụ nữ có thai không nên dùng.

Trong y học cổ truyền Trung Quốc và một số nước Đông Nam Á, xạ can được dùng phổ biến làm thuốc trừ nhiệt độc, long đờm, điều trị viêm họng, đau họng, viêm thanh quản, viêm amiđan, ho khạc ra nhiều đờm và hen khó thở. Ngày dùng 3-9g.

Bài thuốc có xạ can

1. Chữa viêm họng:
a. Xạ can 4g, kinh giới 16g, kim ngân, huyền sâm, sinh địa, mỗi vị 12g; Bạc hà, cỏ nhọ nồi, tang bạch bì, mỗi vị 8g. Sắc uống ngày một thang.
b. Xạ can 6g, sinh địa, huyền sâm, mỗi vị 16g; Mạch môn, tang bạch bì, cam thảo nam, kê huyết đằng, thạch hộc, mỗi vị 12g; Tằm vôi 8g. Sắc uống ngày một thang.

2. Chữa viêm họng, ho đờm
a. Xạ can 6g, sâm đại hành 15g, mạch môn 15g, cát cánh 6g. Sắc uống ngày một thang.
b. Xạ can 8g, cam thảo dây hoặc mạch môn 10g. Sắc uống ngày một thang.
c. Xạ can 8g, sài đất 10g, đậu chiều (sao vàng) 8g, cam thảo dây tươi 6g. Sắc uống ngày một thang.

3. Viên nén chữa viêm họng
Mỗi viên có 0,08g bột rễ và lá xạ can, bột cát cánh 0,01g, bột trần bì 0,01g, tá dược vừa đủ cho một viên. Mỗi ngày dùng 10 viên, chia làm 3 lần ngậm.

4. Si rô chữa ho
Cao xạ can tỉ lệ 2/1 15ml, cao hương nhu 2/1 20ml, cao cam thảo 2/1 10ml, sirô đơn vừa đủ cho 100ml.
Người lớn: Mỗi lần uống 2 thìa canh, ngày 2 lần. Trẻ em: mỗi lần 2 thìa cà phê, ngày 2 lần.

5. Viên nén và sirô sâm can điều trị viêm họng cấp và mạn tính
Mỗi viên nén chứa lượng cao tương đương 0,2g xạ can và 0,5g huyền sâm. Sirô chứa 8g xạ can và 20g huyền sâm trong 100ml. Người lớn: mỗi ngày uống hay ngậm 8-15 viên, chia 3 lần. Trẻ em: Uống sirô mỗi ngày 2-3 thìa cà phê, chia 3 lần.

6. Chữa viêm amiđan cấp tính
a. Xạ can 6g; Kim ngân hoa, cỏ nhọ nồi, bồ công anh, mỗi vị 16g, Huyền sâm, sinh địa, sơn đậu căn, mỗi vị 12g; Bạc hà, ngưu bàng tử, mỗi vị 8g; Cát cánh 6g. Sắc uống ngày một thang.
b. Xạ can 8g; Kim ngân hoa, thạch cao, mỗi vị 20g; Huyền sâm, sinh địa, cam thảo nam, mỗi vị 16g; Hoàng liên, hoàng bá, tang bạch bì, mỗi vị 12g. Sắc uống ngày một thang.

7. Chữa viêm amiđan mãn tính
a. Xạ can 8g, huyền sâm 16g; Sa sâm, mạch môn, tang bạch bì, ngưu tất, mỗi vị 12g; Thăng ma 6g, cát cánh 4g. Sắc uống ngày một thang.
b. Xạ can 8g; Sa sâm, mạch môn, huyền sâm, tang bạch bì, mỗi vị 12g. Sắc uống ngày một thang.

8. Chữa hen phế quản thể hàn
Xạ can, tô tử, ma hoàng, bán hạ chế, hạnh nhân, bách bộ, thảo quả, mỗi vị 10g; Cam thảo, quế chi, bồ kết, mỗi vị 6g. Sắc uống ngày một thang.

(Theo SK&ĐS)
Việt Báo

Nhận xét tin Xạ can dược thảo

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Xạ can dược thảo bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Xa can duoc thao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Xạ can dược thảo ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Những Điều Nên Biết của chuyên mục Sức Khỏe.

Radiation herbs can
effect, drain on a, sore throat, legendary ginseng, licorice, sand fields, taste, drink, excellent employees, high

Description plants: Radiation can also be named Fan is, belong to the single leaf, spent many years as herbaceous, 0.5-1m high. Rhizomes, creeping, branching more ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat 248 den 308
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24-8 đến 30-8)

    Israel – Palestine đạt được thỏa thuận ngừng bắn dài hạn, Mỹ hợp tác với Syria để chống phiến quân tự xưng là Nhà nước Hồi giáo (IS), cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukcraine Petro Poroshenko không có tiến triển nào đáng kể... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2408 3008
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (24/08 - 30/08)

    4.000 tỷ đồng "số hóa" SGK: Nghi vấn trục lợi từ máy tính bảng; Sư tử TQ canh di tích: Tha hóa về biểu trưng văn hóa! ; Phó phòng Bộ Công Thương nhận tiền "lót tay" công khai.... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (24/08 - 30/08)

  • Toan canh Showbiz tuan 2408 3008
    Toàn cảnh Showbiz tuần (24/08 – 30/08)

    Siêu mẫu Thanh Hằng bị tố vô cảm sau khi gây tai nạn, Hương Tràm lộ nội y phản cảm, Khánh Ly công bố thủ bút tác quyền của Trịnh Công Sơn, An Nguy bất ngờ viết tâm thư gửi Toàn Shinoda, Những hình ảnh ấn tượng tại lễ trao giải MTV Music Video Awards 2014, Mỹ nam xứ Hàn Kim Hyun Joong hành hung bạn gái, Brad Pitt và Angeline Jolie đã bí mật làm đám cưới ở Pháp,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2408 3008
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua ( 24/08 - 30/08)

    Hàng loạt thanh niên tự hại đời vì “yêu” trẻ con; Vụ án Cát Tường – chuyện bây giờ mới kể; Những tình huống bi hài “khó đỡ” tại chốt 141; Chuyện chưa kể về cuộc vây bắt ông trùm Minh “Sâm” và đồng bọn; Những thói quen kỳ lạ của hung thủ tố cáo tội ác; .......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 258 318
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (25/8 - 31/8)

    Không khí của mùa Trung thu đã lan tỏa đến khắp mọi nơi, nhiều bài viết hay về Trung thu, những cách làm bánh trung thu hữu ích. Rất nhiều những câu chuyện gia đình ý nghĩa, và những câu chuyện cảm động có thật trong cuộc sống; Bố mẹ chôn sống, đánh đập con là tin nuôi dạy con gây chấn động; Tin thực phẩm bẩn, và nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm khác...