Vì sao người già dễ gặp tác dụng phụ của thuốc?

Vi sao nguoi gia de gap tac dung phu cua thuoc
Người cao tuổi thường mắc các bệnh mạn tính (như bệnh tim mạch) đòi hỏi sử dụng thuốc có hoạt tính mạnh, khoảng cách an toàn hẹp, nghĩa là khoảng cách giữa liều điều trị và liều độc rất gần nhau. Vì vậy, tác dụng có hại của thuốc rất dễ xảy ra cho họ.

Phản ứng có hại của thuốc (còn gọi là tác dụng phụ, tác dụng ngoại ý) được định nghĩa như sau: “Là phản ứng khó chịu hay độc hại của thuốc, xảy ra ngoài ý muốn, xuất hiện khi dùng liều thông thường nhằm mục đích điều trị, phòng bệnh, chẩn đoán”. Phản ứng có hại của thuốc được gọi tắt là ADR (do cụm từ tiếng Anh là Adverse Drug Reactions). Nó rất dễ xuất hiện ở người cao tuổi do nhiều nguyên nhân:

Người cao tuổi yếu sức, hay đau ốm nên thường dùng nhiều thuốc hơn người trẻ. Chẳng hạn, người trên 65 tuổi thường phải dùng 5,6 loại thuốc mỗi ngày, mà số lượng thuốc dùng càng nhiều thì càng dễ xảy ra ADR.

Người cao tuổi hay lo lắng về sức khỏe bản thân, thường tự ý dùng thêm thuốc ngoài thứ đã được chỉ định, thậm chí còn dùng thuốc để phòng bệnh, như uống thuốc giảm đau hạ sốt để ngừa cảm cúm!.

Do trí nhớ sút giảm, nhìn kém, nghe không rõ, người cao tuổi thường hay nhầm lẫn trong sử dụng thuốc, đặc biệt về liều lượng (như uống quá liều); về số lần dùng trong ngày (uống thuốc rồi nhưng không nhớ, tưởng chưa uống nên dùng thêm). Vì vậy, người cao tuổi cần có người thân theo dõi sát việc dùng thuốc.

Do quá trình lão hóa nên làm quá trình hấp thu, phân bố, chuyển hóa, bài tiết thuốc trở nên bất thường, người cao tuổi dễ bị những phản ứng bất ngờ và có hại của thuốc.

Ở người cao tuổi, biểu hiện ADR dễ bị nhầm là do rối loạn, bệnh tật. Chẳng hạn, có khá nhiều thuốc gây tác dụng phụ là táo bón, nhưng họ cứ đinh ninh là mình bị bệnh táo.

Một số biểu hiện lâm sàng thường gặp do tác dụng phụ của thuốc:

Buồn ngủ: Các thuốc có tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương đều gây buồn ngủ (kiểu ngủ gà ngủ gật). Đó là thuốc an thần gây ngủ, thuốc kháng histamin trị dị ứng (nhiều biệt dược trị cảm - sổ mũi có chất này); thuốc chống trầm cảm, trị cao huyết áp, trị đái tháo đường dạng viên uống… Nếu người cao tuổi dùng thuốc vào lúc cần có sự tập trung trí óc, phản ứng nhanh nhạy (như lái xe, vận hành máy móc) thì tác dụng gây buồn ngủ có khi rất nguy hiểm do tai nạn xảy ra.

Rối loạn giấc ngủ: Thuốc giãn phế quản trị hen suyễn gây khó ngủ. Một số thuốc lợi tiểu gây mất ngủ do phải đi tiểu vào ban đêm. Đặc biệt, thuốc trị tăng huyết áp có thể gây ác mộng, thuốc glucocorticoid dùng lâu ngày có thể gây chứng ngừng thở khi ngủ. Thậm chí thuốc an thần nhóm benzodiazepin như diazepam dùng trị mất ngủ cũng gây ngủ chập chờn, không sâu.

Rối loạn nhận thức: Một số thuốc gây rối loạn nhận thức (lú lẫn, mất trí nhớ) như thuốc chống trầm cảm, chống co giật, thuốc chống co thắt, trị cao huyết áp (như clonidin, methyldopa), thuốc trị bệnh parkinson là levodopa, thuốc trị suy tim digitalin. Thậm chí một số thuốc kháng sinh cũng gây lú lẫn, mất trí nhớ. Ở người cao tuổi, đây là rối loạn rất dễ nhầm lẫn với hiện tượng lão suy gây sa sút trí tuệ.

Táo bón: Có khá nhiều thuốc gây táo bón cho mọi lứa tuổi. Riêng người cao tuổi do dùng nhiều thuốc nên tỷ lệ bị tác dụng phụ này rất cao. Đó là thuốc chống co thắt, thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm, một số thuốc trị loét dạ dày - tá tràng.

Rối loạn tiểu tiện: Các thuốc chống trầm cảm, chống co thắt, kháng histamin trị dị ứng, an thần kinh, thuốc trị bệnh Parkinson có thể gây khó tiểu hoặc gây chứng tiểu tiện không kiểm soát (tức không nín tiểu được theo ý muốn).

Rối loạn đường tiêu hóa: Ở người cao tuổi, do chất nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày ít đi, giảm sự tưới máu ở dạ dày, ruột nên dễ bị tác dụng phụ của thuốc trị viêm khớp (gọi là thuốc chống viêm không steroid). Mức độ nhẹ là gây khó tiêu, đầy bụng; nặng là gây loét, xuất huyết đường tiêu hóa.

Té ngã: Thuốc trị tăng huyết áp dễ làm người cao tuổi hạ huyết áp tư thế đứng. Các thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm gây rối loạn sự giữ thăng bằng, làm người cao tuổi dễ bị té ngã. Người cao tuổi (cả nam lẫn nữ) thường bị loãng xương nên khi té ngã sẽ dễ bị gãy xương, phải nằm bất động lâu và ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng sống.

Rối loạn hoạt động tình dục: Không chỉ do quá trình tích tuổi mà nhiều loại thuốc trong thời gian sử dụng sẽ ảnh hưởng, làm giảm ham muốn, đặc biệt gây “bất lực” ở nam giới cao tuổi.

Như vậy, người cao tuổi cần thận trọng tối đa trong sử dụng thuốc, vì dễ bị nguy cơ tác dụng phụ của thuốc ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, không phải lúc nào ADR cũng xảy ra; mà còn tùy thuộc vào cơ địa mỗi người (có thể xảy ra hoặc không và mức độ biểu hiện sẽ khác nhau ở từng người).

Để phát huy cao nhất tác dụng điều trị của thuốc và hạn chế thấp nhất ADR do thuốc gây ra, người cao tuổi cần lưu ý: không tự ý sử dụng thuốc bừa bãi, tốt nhất là dùng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ, dược sĩ, không được tự ý dùng thêm thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ điều trị. Khi đang dùng thuốc, nếu xảy ra những rối loạn, phản ứng bất thường thì không nên tự ý bỏ, ngưng thuốc hoặc thay thế thuốc khác, mà nên trở lại khám bác sĩ đã chỉ định thuốc để có hướng xử trí phù hợp. Đối với một số tác dụng phụ thuộc loại gây khó chịu, có thể áp dụng các biện pháp điều chỉnh sinh hoạt, ăn uống để khắc phục như: không làm những công việc đòi hỏi sự tập trung tỉnh táo nếu thuốc gây buồn ngủ; ăn nhiều rau quả, uống nhiều thuốc gây táo bón...

Theo Sức Khỏe & Đời Sống

Video nổi bật

Cách phòng và điều trị cong vẹo cột sống ở trẻ nhỏ
00:00 / --:--
Xem tiếp chủ đề: Những điều cần biết

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Nhận xét tin Vì sao người già dễ gặp tác dụng phụ của thuốc?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vì sao người già dễ gặp tác dụng phụ của thuốc? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vi sao nguoi gia de gap tac dung phu cua thuoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vì sao người già dễ gặp tác dụng phụ của thuốc? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Những Điều Nên Biết của chuyên mục Sức Khỏe.

Why people elderly vulnerable to drug side effects?
Antidepressants, adverse effects, safety distance, the elderly, side effects, sedation, therapeutic doses, confusion, occurs, damage, use, response, a number, cause, use

Elderly people often suffer from chronic diseases (eg cardiovascular disease) requires the use of highly active drugs, a safe distance narrow, ie the distance between the dose treatment and toxic doses very close together. So harmful effects of the drug was most likely to ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Sức Khỏe


  • Thoi su 24h317 Thong tin moi ve vu sat hai 6 nguoi
    Thời sự 24h(31/7): Thông tin mới về vụ sát hại 6 người

     ĐH đồng loạt công bố điểm nhận hồ sơ xét tuyển; Tàu hải quân chở hơn 600 du khách rời Cô Tô; Thông tin mới về vụ sát hại 6 người ở Bình Phước; Phi công hotgirl làm cơ trưởng máy bay hàng không Việt Nam;  

  • Thoi su 24h307 Do xo ra suoi vot vang den sau lu
    Thời sự 24h(30/7): Đổ xô ra suối vớt "vàng đen" sau lũ

     Tàu hải quân chở 350 khách rời Cô Tô; Người dân đổ xô ra suối vớt "vàng đen" sau lũ lịch sử; Trường ĐH Bách khoa Hà Nội có hiệu trưởng mới; Vụ đại gia nợ 1600 tỷ: Thừa nhận cáo trạng có thiếu sót!; 

  • Thoi su 24h297 Lu lich su lam 17 nguoi chet
    Thời sự 24h(29/7): Lũ lịch sử làm 17 người chết

    Thống kê điểm thí sinh theo khối thi A,A1,B,C,D; Mưa lũ Quảng Ninh: Đã có 23 người chết và mất tích; Chủ tịch thuê người thi hộ trong khi đi nghỉ mát; Bắt người phụ nữ từng lên truyền hình vì "làm kinh tế giỏi"; 

  • Thoi su 24h287 HN ban 21 phat dai bac dip Quoc khanh
    Thời sự 24h(28/7): HN bắn 21 phát đại bác dịp Quốc khánh

     Hà Nội bắn 21 phát đại bác dịp Quốc khánh; 15 người chết trong lũ, Quảng Ninh xin ứng cứu; Ngưỡng xét tuyển đại học là 15 điểm; Người phụ nữ Indonesia kêu cứu vì chồng cũ "lừa" bắt con ở VN;

  • Thoi su 24h277 QN ngap nang sau tran mua lich su
    Thời sự 24h(27/7): QN ngập nặng sau trận mưa lịch sử

    Quảng Ninh ngập nặng sau trận mưa lịch sử; Biểu tượng sexy nhất của điện ảnh Việt thập niên 90; Vì sao hàng xóm không mua 'bức tường 1 tỷ'?; Hà Nội: Cảnh nhấc bổng xe tải mắc kẹt trên cầu vượt; Hàng chục cán bộ ngân hàng tại phiên xử đại gia nợ 1.600 tỷ...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 27/7.

  • Hiem hoa tu thang may thang cuon
    Hiểm họa từ thang máy - thang cuốn

    Thêm một tai nạn thang máy thảm khốc xảy ra ở Trung Quốc: một cô gái chết bị kẹt đầu vào thang máy ở tầng 17, còn thân thể treo ở tầng 16. ------------ Xem thêm: Hiểm họa từ thang máy - thang cuốn, http://vietbao.vn/tp/Hiem-hoa-tu-thang-may-thang-cuon/12182378/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nhung chuyen tinh cam dong
    Những chuyện tình cảm động

    Vì tình yêu, Đức Phú quyết định hủy hợp đồng lao động ở nước ngoài để trở về Việt Nam chỉ sau 2 tháng xa nhau vì không thể chịu nổi nỗi nhớ nhung. ------------ Xem thêm: Những chuyện tình cảm động, http://vietbao.vn/tp/Nhung-chuyen-tinh-cam-dong/12197738/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Mua lu ngap lut bat thuong o Quang Ninh
    Mưa lũ ngập lụt bất thường ở Quảng Ninh

    Người dân Quảng Ninh đang phải đối mặt với những khó khăn chồng chất trong việc khắc phục hậu quả trận mưa lũ lịch sử.

  • Du khach Viet an cap o Thuy Si
    Du khách Việt ăn cắp ở Thụy Sĩ

    Chưa tìm được cách ngăn ngừa người ra nước ngoài buôn lậu, trộm cắp hoặc vi phạm thuần phong mỹ tục nước sở tại nên chúng ta sẽ còn xấu mặt dài dài

  • Bat nguyen Chu tich Tap doan Dau khi VN
    Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN

    Cựu Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PetroVietnam - PVN) Nguyễn Xuân Sơn bị khởi tố để điều tra hành vi "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" - tội danh được quy định tại điều 285 Bộ luật Hình sự. Báo điểm.. ------------ Xem thêm: Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN, http://vietbao.vn/tp/Bat-nguyen-Chu-tich-Tap-doan-Dau-khi-VN/12123701/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2607 0108
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (26/07 - 01/08)

    Toàn cảnh mưa lũ lịch sử tàn phá Quảng Ninh; Hiểm họa từ thang cuốn trong siêu thị; Các cơ quan HN chào cờ hát Quốc ca sáng thứ 2 từ 1/8; Vạch trần thủ đoạn “mẹ bệnh sắp chết” để lừa người đi đường ....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (26/07 - 01/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2607-0108/2147582510/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 26718
    Sự kiện quốc tế nổi bật (26/7-1/8)

    Trung Quốc ngăn chặn máy bay Lào trên vùng Biển Hoa Đông; Thủ lĩnh Taliban đã chết, phó thủ lĩnh lên thay; Hy vọng tìm thấy tung tich chiếc máy MH 370 cùng những người có mặt trên chuyến bay định mệnh này lại được nhen nhóm; Thủ lĩnh Taliban đã chết cách đây 2 năm... là những tin quốc tế đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 277 317
    Toàn cảnh Showbiz tuần (27/7 - 31/7)

    Sau scandal "văng tục", Tuấn Hưng gây xúc động mạnh trên facebook, Facebook của Lệ Quyên bị hack để vay mượn tiền, Nữ ca sĩ phá thai 4 lần tuyên bố là gái còn trinh gây bức xúc, Đỗ Mạnh Cường lại bị chơi xấu bằng... bùa ngải?, Hồ Ngọc Hà bị phản đối dự show hot nhất hành tinh.... là những tin hot nhất trong tuần này

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2607 0108
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (26/07 - 01/08)

    500 bánh heroin giấu trong bình gas; Kinh hoàng "nhồi" bé gái sơ sinh vào vali đem đi bán; Trang Trần sẽ hầu toà vì chống người thi hành công vụ vào tháng 8; Liên tiếp những vụ cướp tiệm vàng trắng trợn; Cảnh báo những chiêu lừa trên Facebook mà ai cũng có thể... dính; Con đường tội lỗi dẫn đến trại giam của Hào Anh;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (26/07 - 01/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2607-0108/2147582306/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2607 01082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 26/07 - 01/08/2015

    Trong báo cáo quản trị của công ty Quốc Cường Gia Lai vừa công bố Hồ Ngọc Hà không còn tên trong danh sách người liên quan tới Cường đôla, Bộ Công Thương cho biết giá xăng giảm nhỏ giọt nguyên nhân do thuế quá cao, một số thông tin phản ánh về việc Bộ Tài chính chỉ đạo vụ chuyên trách xúc tiến đề nghị với NHNN cho ngân sách vay tới 30.000 tỷ đồng, đùi gà Mỹ sẽ bị kiện bán phá giá tại VN...Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, bất đông sản và thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 26/07 - 01/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2607-01082015/2147582459/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn