Vì sao người già dễ gặp tác dụng phụ của thuốc?

Vi sao nguoi gia de gap tac dung phu cua thuoc
Người cao tuổi thường mắc các bệnh mạn tính (như bệnh tim mạch) đòi hỏi sử dụng thuốc có hoạt tính mạnh, khoảng cách an toàn hẹp, nghĩa là khoảng cách giữa liều điều trị và liều độc rất gần nhau. Vì vậy, tác dụng có hại của thuốc rất dễ xảy ra cho họ.

Phản ứng có hại của thuốc (còn gọi là tác dụng phụ, tác dụng ngoại ý) được định nghĩa như sau: “Là phản ứng khó chịu hay độc hại của thuốc, xảy ra ngoài ý muốn, xuất hiện khi dùng liều thông thường nhằm mục đích điều trị, phòng bệnh, chẩn đoán”. Phản ứng có hại của thuốc được gọi tắt là ADR (do cụm từ tiếng Anh là Adverse Drug Reactions). Nó rất dễ xuất hiện ở người cao tuổi do nhiều nguyên nhân:

Người cao tuổi yếu sức, hay đau ốm nên thường dùng nhiều thuốc hơn người trẻ. Chẳng hạn, người trên 65 tuổi thường phải dùng 5,6 loại thuốc mỗi ngày, mà số lượng thuốc dùng càng nhiều thì càng dễ xảy ra ADR.

Người cao tuổi hay lo lắng về sức khỏe bản thân, thường tự ý dùng thêm thuốc ngoài thứ đã được chỉ định, thậm chí còn dùng thuốc để phòng bệnh, như uống thuốc giảm đau hạ sốt để ngừa cảm cúm!.

Do trí nhớ sút giảm, nhìn kém, nghe không rõ, người cao tuổi thường hay nhầm lẫn trong sử dụng thuốc, đặc biệt về liều lượng (như uống quá liều); về số lần dùng trong ngày (uống thuốc rồi nhưng không nhớ, tưởng chưa uống nên dùng thêm). Vì vậy, người cao tuổi cần có người thân theo dõi sát việc dùng thuốc.

Do quá trình lão hóa nên làm quá trình hấp thu, phân bố, chuyển hóa, bài tiết thuốc trở nên bất thường, người cao tuổi dễ bị những phản ứng bất ngờ và có hại của thuốc.

Ở người cao tuổi, biểu hiện ADR dễ bị nhầm là do rối loạn, bệnh tật. Chẳng hạn, có khá nhiều thuốc gây tác dụng phụ là táo bón, nhưng họ cứ đinh ninh là mình bị bệnh táo.

Một số biểu hiện lâm sàng thường gặp do tác dụng phụ của thuốc:

Buồn ngủ: Các thuốc có tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương đều gây buồn ngủ (kiểu ngủ gà ngủ gật). Đó là thuốc an thần gây ngủ, thuốc kháng histamin trị dị ứng (nhiều biệt dược trị cảm - sổ mũi có chất này); thuốc chống trầm cảm, trị cao huyết áp, trị đái tháo đường dạng viên uống… Nếu người cao tuổi dùng thuốc vào lúc cần có sự tập trung trí óc, phản ứng nhanh nhạy (như lái xe, vận hành máy móc) thì tác dụng gây buồn ngủ có khi rất nguy hiểm do tai nạn xảy ra.

Rối loạn giấc ngủ: Thuốc giãn phế quản trị hen suyễn gây khó ngủ. Một số thuốc lợi tiểu gây mất ngủ do phải đi tiểu vào ban đêm. Đặc biệt, thuốc trị tăng huyết áp có thể gây ác mộng, thuốc glucocorticoid dùng lâu ngày có thể gây chứng ngừng thở khi ngủ. Thậm chí thuốc an thần nhóm benzodiazepin như diazepam dùng trị mất ngủ cũng gây ngủ chập chờn, không sâu.

Rối loạn nhận thức: Một số thuốc gây rối loạn nhận thức (lú lẫn, mất trí nhớ) như thuốc chống trầm cảm, chống co giật, thuốc chống co thắt, trị cao huyết áp (như clonidin, methyldopa), thuốc trị bệnh parkinson là levodopa, thuốc trị suy tim digitalin. Thậm chí một số thuốc kháng sinh cũng gây lú lẫn, mất trí nhớ. Ở người cao tuổi, đây là rối loạn rất dễ nhầm lẫn với hiện tượng lão suy gây sa sút trí tuệ.

Táo bón: Có khá nhiều thuốc gây táo bón cho mọi lứa tuổi. Riêng người cao tuổi do dùng nhiều thuốc nên tỷ lệ bị tác dụng phụ này rất cao. Đó là thuốc chống co thắt, thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm, một số thuốc trị loét dạ dày - tá tràng.

Rối loạn tiểu tiện: Các thuốc chống trầm cảm, chống co thắt, kháng histamin trị dị ứng, an thần kinh, thuốc trị bệnh Parkinson có thể gây khó tiểu hoặc gây chứng tiểu tiện không kiểm soát (tức không nín tiểu được theo ý muốn).

Rối loạn đường tiêu hóa: Ở người cao tuổi, do chất nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày ít đi, giảm sự tưới máu ở dạ dày, ruột nên dễ bị tác dụng phụ của thuốc trị viêm khớp (gọi là thuốc chống viêm không steroid). Mức độ nhẹ là gây khó tiêu, đầy bụng; nặng là gây loét, xuất huyết đường tiêu hóa.

Té ngã: Thuốc trị tăng huyết áp dễ làm người cao tuổi hạ huyết áp tư thế đứng. Các thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm gây rối loạn sự giữ thăng bằng, làm người cao tuổi dễ bị té ngã. Người cao tuổi (cả nam lẫn nữ) thường bị loãng xương nên khi té ngã sẽ dễ bị gãy xương, phải nằm bất động lâu và ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng sống.

Rối loạn hoạt động tình dục: Không chỉ do quá trình tích tuổi mà nhiều loại thuốc trong thời gian sử dụng sẽ ảnh hưởng, làm giảm ham muốn, đặc biệt gây “bất lực” ở nam giới cao tuổi.

Như vậy, người cao tuổi cần thận trọng tối đa trong sử dụng thuốc, vì dễ bị nguy cơ tác dụng phụ của thuốc ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, không phải lúc nào ADR cũng xảy ra; mà còn tùy thuộc vào cơ địa mỗi người (có thể xảy ra hoặc không và mức độ biểu hiện sẽ khác nhau ở từng người).

Để phát huy cao nhất tác dụng điều trị của thuốc và hạn chế thấp nhất ADR do thuốc gây ra, người cao tuổi cần lưu ý: không tự ý sử dụng thuốc bừa bãi, tốt nhất là dùng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ, dược sĩ, không được tự ý dùng thêm thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ điều trị. Khi đang dùng thuốc, nếu xảy ra những rối loạn, phản ứng bất thường thì không nên tự ý bỏ, ngưng thuốc hoặc thay thế thuốc khác, mà nên trở lại khám bác sĩ đã chỉ định thuốc để có hướng xử trí phù hợp. Đối với một số tác dụng phụ thuộc loại gây khó chịu, có thể áp dụng các biện pháp điều chỉnh sinh hoạt, ăn uống để khắc phục như: không làm những công việc đòi hỏi sự tập trung tỉnh táo nếu thuốc gây buồn ngủ; ăn nhiều rau quả, uống nhiều thuốc gây táo bón...

Theo Sức Khỏe & Đời Sống

Video được xem nhiều nhất

Trào lưu giảm cân 'điên rồ' của phụ nữ Hồng Kông
00:00 / --:--

Video nổi bật

Xem tiếp chủ đề: Những điều cần biết

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Sữa mẹ: đừng tưởng không có độc tố!

Sữa mẹ ngày nay cũng chứa một lượng hóa chất công nghiệp độc hại và lượng chất đó có thể truyền từ mẹ sang con – theo nghiên cứu gần nhất của Đại học Havard (Mỹ)

Nhận xét tin Vì sao người già dễ gặp tác dụng phụ của thuốc?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vì sao người già dễ gặp tác dụng phụ của thuốc? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vi sao nguoi gia de gap tac dung phu cua thuoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vì sao người già dễ gặp tác dụng phụ của thuốc? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Sức Khỏe.

Why people elderly vulnerable to drug side effects?
Antidepressants, adverse effects, safety distance, the elderly, side effects, sedation, therapeutic doses, confusion, occurs, damage, use, response, a number, cause, use

Elderly people often suffer from chronic diseases (eg cardiovascular disease) requires the use of highly active drugs, a safe distance narrow, ie the distance between the dose treatment and toxic doses very close together. So harmful effects of the drug was most likely to ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Sức Khỏe


  • Xe may vo chu chua 1 6 ty dong
    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng

    Công an huyện Hương Sơn cho biết, mặc dù đã xác định được chủ đăng ký của chiếc xe máy có 1,6 tỉ đồng bỏ lại bên đường là ai. Tuy nhiên chủ chiếc xe cho biết đã chuyển chiếc xe lại cho chồng, người chồng đang thụ án tù về tội..

  • Be gai bi me tuoi xang thieu song
    Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống

    Chỉ vì bán không hết vé số, bé Nguyễn Thị Kim L. ( 13 tuổi ) bị mẹ ruột tưới xăng. Trong lúc bị phỏng nặng, cháu bé đã lao tới ôm lấy mẹ để cầu cứu.

  • Nghi van ban trai bi mat cua HH Ky Duyen
    Nghi vấn "bạn trai bí mật" của HH Kỳ Duyên

    Kỳ Duyên đã lên tiếng khi thông tin "bạn trai bí mật" bất ngờ được hé lộ.

  • Nhung vu canh sat giao thong bat cuop
    Những vụ cảnh sát giao thông bắt cướp

    Đã có rất nhiều trường hợp vận chuyển ma túy, đối tượng truy nã bị bắt giữ ngay trên đường di chuyển và dĩ nhiên ở góc độ này, Cảnh sát giao thông chính là những người đấu tranh trực tiếp với những kẻ phạm tội

  • Bangkok rung chuyen vi danh bom
    Bangkok rung chuyển vì đánh bom

    19 giờ tối 17/8, một quả bom được cài ngay bên trong khuôn viên ngôi đền Hindu giáo ở trung tâm thủ đô Bangkok của Thái Lan đã phát nổ, gây ra một cảnh tượng tang hoang, hỗn loạn. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm gây ra vụ..

  • Nghin le chuyen tuan qua 2308 2908
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08)

    Lịch cấm đường tại Hà Nội để phục vụ Quốc Khánh 2/9; Bữa ăn 5.000 đồng của bệnh nhân tâm thần; Taxi điên gây náo loạn phố Hà Nội; Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống; Chuyện lạ về 40 chiếc ví rơi ở Đà Nẵng, Hội An; Người Việt đang đầu độc cả trí óc con trẻ...là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2308-2908/2147593370/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2308 29082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015

    Theo Cục Điều tiết điện lực, giá mua điện của EVN hiện là 1087,3 đ/kWh nhưng giá điện mà EVN bán ra thị trường tới 1.622,05 đồng/kW/h và từ năm 2016 thị trường bán buôn cạnh tranh sẽ chính thức vận hành nhưng mới chỉ là vận hành trên giấy; ngày 24/8 NHNN phát đi thông điệp khẳng định sẽ không tiến hành điều chỉnh tỉ giá nữa và sẽ áp dụng các biện pháp để ổn định tỉ giá cuối năm 2015 và đầu 2016; ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2308-29082015/2147593361/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2308 2908
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08)

    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng; Rùng mình với những quái chiêu đòi nợ 'vô tiền khoáng hậu'; Trộm cắp tài sản dịp nghỉ Lễ: Giúp bạn đề phòng; Đại gia mua dâm trẻ em ở miền Tây được tại ngoại; Phạm nhân hồi hộp chờ ngày đặc xá; Số phận đau thương của bé gái bị mẹ dùng xăng đốt;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2308-2908/2147593334/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Diem lai tin Suc khoe quan trong tuan qua 2208 2908
    Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08)

    Việt Nam là điểm nóng của các bệnh truyền nhiễm mới nổi; Bé sơ sinh bị đâm xuyên sọ đã xuất viện; Thực hư thông tin xem điện thoại trong đêm bị ung thư mắt; Tiếp tục cảnh báo mối nguy về bệnh sốt xuất huyết; Những lưu ý không thể bỏ qua khi ăn bánh Trung thu; Cảnh báo lỗi của bố mẹ khiến con dậy thì sớm;... là những tin Sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-lai-tin-Suc-khoe-quan-trong-tuan-qua-2208-2908/2147593388/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 238298
    Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8)

    Hai miền Triều Tiên đạt thỏa thuận 6 điểm nhằm giảm căng thẳng; Mỹ điều 3 máy bay ném bom tàng hình hỗ trợ Hàn Quốc; MC truyền hình Mỹ bị bắn chết khi đang dẫn trực tiếp; Xả súng kinh hoàng ở miền Bắc nước Pháp làm 7 người thương vong... là những tin chính trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-238298/2147593385/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn