Vì sao người già dễ gặp tác dụng phụ của thuốc?

Vi sao nguoi gia de gap tac dung phu cua thuoc
Người cao tuổi thường mắc các bệnh mạn tính (như bệnh tim mạch) đòi hỏi sử dụng thuốc có hoạt tính mạnh, khoảng cách an toàn hẹp, nghĩa là khoảng cách giữa liều điều trị và liều độc rất gần nhau. Vì vậy, tác dụng có hại của thuốc rất dễ xảy ra cho họ.

Phản ứng có hại của thuốc (còn gọi là tác dụng phụ, tác dụng ngoại ý) được định nghĩa như sau: “Là phản ứng khó chịu hay độc hại của thuốc, xảy ra ngoài ý muốn, xuất hiện khi dùng liều thông thường nhằm mục đích điều trị, phòng bệnh, chẩn đoán”. Phản ứng có hại của thuốc được gọi tắt là ADR (do cụm từ tiếng Anh là Adverse Drug Reactions). Nó rất dễ xuất hiện ở người cao tuổi do nhiều nguyên nhân:

Người cao tuổi yếu sức, hay đau ốm nên thường dùng nhiều thuốc hơn người trẻ. Chẳng hạn, người trên 65 tuổi thường phải dùng 5,6 loại thuốc mỗi ngày, mà số lượng thuốc dùng càng nhiều thì càng dễ xảy ra ADR.

Người cao tuổi hay lo lắng về sức khỏe bản thân, thường tự ý dùng thêm thuốc ngoài thứ đã được chỉ định, thậm chí còn dùng thuốc để phòng bệnh, như uống thuốc giảm đau hạ sốt để ngừa cảm cúm!.

Do trí nhớ sút giảm, nhìn kém, nghe không rõ, người cao tuổi thường hay nhầm lẫn trong sử dụng thuốc, đặc biệt về liều lượng (như uống quá liều); về số lần dùng trong ngày (uống thuốc rồi nhưng không nhớ, tưởng chưa uống nên dùng thêm). Vì vậy, người cao tuổi cần có người thân theo dõi sát việc dùng thuốc.

Do quá trình lão hóa nên làm quá trình hấp thu, phân bố, chuyển hóa, bài tiết thuốc trở nên bất thường, người cao tuổi dễ bị những phản ứng bất ngờ và có hại của thuốc.

Ở người cao tuổi, biểu hiện ADR dễ bị nhầm là do rối loạn, bệnh tật. Chẳng hạn, có khá nhiều thuốc gây tác dụng phụ là táo bón, nhưng họ cứ đinh ninh là mình bị bệnh táo.

Một số biểu hiện lâm sàng thường gặp do tác dụng phụ của thuốc:

Buồn ngủ: Các thuốc có tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương đều gây buồn ngủ (kiểu ngủ gà ngủ gật). Đó là thuốc an thần gây ngủ, thuốc kháng histamin trị dị ứng (nhiều biệt dược trị cảm - sổ mũi có chất này); thuốc chống trầm cảm, trị cao huyết áp, trị đái tháo đường dạng viên uống… Nếu người cao tuổi dùng thuốc vào lúc cần có sự tập trung trí óc, phản ứng nhanh nhạy (như lái xe, vận hành máy móc) thì tác dụng gây buồn ngủ có khi rất nguy hiểm do tai nạn xảy ra.

Rối loạn giấc ngủ: Thuốc giãn phế quản trị hen suyễn gây khó ngủ. Một số thuốc lợi tiểu gây mất ngủ do phải đi tiểu vào ban đêm. Đặc biệt, thuốc trị tăng huyết áp có thể gây ác mộng, thuốc glucocorticoid dùng lâu ngày có thể gây chứng ngừng thở khi ngủ. Thậm chí thuốc an thần nhóm benzodiazepin như diazepam dùng trị mất ngủ cũng gây ngủ chập chờn, không sâu.

Rối loạn nhận thức: Một số thuốc gây rối loạn nhận thức (lú lẫn, mất trí nhớ) như thuốc chống trầm cảm, chống co giật, thuốc chống co thắt, trị cao huyết áp (như clonidin, methyldopa), thuốc trị bệnh parkinson là levodopa, thuốc trị suy tim digitalin. Thậm chí một số thuốc kháng sinh cũng gây lú lẫn, mất trí nhớ. Ở người cao tuổi, đây là rối loạn rất dễ nhầm lẫn với hiện tượng lão suy gây sa sút trí tuệ.

Táo bón: Có khá nhiều thuốc gây táo bón cho mọi lứa tuổi. Riêng người cao tuổi do dùng nhiều thuốc nên tỷ lệ bị tác dụng phụ này rất cao. Đó là thuốc chống co thắt, thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm, một số thuốc trị loét dạ dày - tá tràng.

Rối loạn tiểu tiện: Các thuốc chống trầm cảm, chống co thắt, kháng histamin trị dị ứng, an thần kinh, thuốc trị bệnh Parkinson có thể gây khó tiểu hoặc gây chứng tiểu tiện không kiểm soát (tức không nín tiểu được theo ý muốn).

Rối loạn đường tiêu hóa: Ở người cao tuổi, do chất nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày ít đi, giảm sự tưới máu ở dạ dày, ruột nên dễ bị tác dụng phụ của thuốc trị viêm khớp (gọi là thuốc chống viêm không steroid). Mức độ nhẹ là gây khó tiêu, đầy bụng; nặng là gây loét, xuất huyết đường tiêu hóa.

Té ngã: Thuốc trị tăng huyết áp dễ làm người cao tuổi hạ huyết áp tư thế đứng. Các thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm gây rối loạn sự giữ thăng bằng, làm người cao tuổi dễ bị té ngã. Người cao tuổi (cả nam lẫn nữ) thường bị loãng xương nên khi té ngã sẽ dễ bị gãy xương, phải nằm bất động lâu và ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng sống.

Rối loạn hoạt động tình dục: Không chỉ do quá trình tích tuổi mà nhiều loại thuốc trong thời gian sử dụng sẽ ảnh hưởng, làm giảm ham muốn, đặc biệt gây “bất lực” ở nam giới cao tuổi.

Như vậy, người cao tuổi cần thận trọng tối đa trong sử dụng thuốc, vì dễ bị nguy cơ tác dụng phụ của thuốc ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, không phải lúc nào ADR cũng xảy ra; mà còn tùy thuộc vào cơ địa mỗi người (có thể xảy ra hoặc không và mức độ biểu hiện sẽ khác nhau ở từng người).

Để phát huy cao nhất tác dụng điều trị của thuốc và hạn chế thấp nhất ADR do thuốc gây ra, người cao tuổi cần lưu ý: không tự ý sử dụng thuốc bừa bãi, tốt nhất là dùng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ, dược sĩ, không được tự ý dùng thêm thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ điều trị. Khi đang dùng thuốc, nếu xảy ra những rối loạn, phản ứng bất thường thì không nên tự ý bỏ, ngưng thuốc hoặc thay thế thuốc khác, mà nên trở lại khám bác sĩ đã chỉ định thuốc để có hướng xử trí phù hợp. Đối với một số tác dụng phụ thuộc loại gây khó chịu, có thể áp dụng các biện pháp điều chỉnh sinh hoạt, ăn uống để khắc phục như: không làm những công việc đòi hỏi sự tập trung tỉnh táo nếu thuốc gây buồn ngủ; ăn nhiều rau quả, uống nhiều thuốc gây táo bón...

Theo Sức Khỏe & Đời Sống

Video nổi bật

Hội yêu thích tắm sông mùa rét
00:00 / --:--
Xem tiếp chủ đề: Những điều cần biết

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Thực hư việc ăn trầu cau mắc bệnh ung thư

Theo các nhà khoa học ăn trầu có thể gây một số bệnh ung thư vùng miệng, vòm họng. Tuy nhiên, về phương diện đông y trầu, cau vẫn có một số công dụng nhất định.

Nhận xét tin Vì sao người già dễ gặp tác dụng phụ của thuốc?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vì sao người già dễ gặp tác dụng phụ của thuốc? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vi sao nguoi gia de gap tac dung phu cua thuoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vì sao người già dễ gặp tác dụng phụ của thuốc? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Những Điều Nên Biết của chuyên mục Sức Khỏe.

Why people elderly vulnerable to drug side effects?
Antidepressants, adverse effects, safety distance, the elderly, side effects, sedation, therapeutic doses, confusion, occurs, damage, use, response, a number, cause, use

Elderly people often suffer from chronic diseases (eg cardiovascular disease) requires the use of highly active drugs, a safe distance narrow, ie the distance between the dose treatment and toxic doses very close together. So harmful effects of the drug was most likely to ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Sức Khỏe


  • Thoi su 24h243 Chat mot cay xa cu chi gan 36 trieu
    Thời sự 24h(24/3): Chặt một cây xà cừ,chi gần 36 triệu

    Bộ Chính trị bổ nhiệm 3 Phó Ban Kinh tế TƯ; Sắp tinh giản biên chế 6 năm, không 'đánh trống bỏ dùi'; Năm 2016 sẽ chạy thử tuyến đường sắt trên cao Hà Nội; Diễm My 9x hoảng loạn vì bị cướp trong xe ô tô; Chặt một cây xà cừ, Hà Nội chi gần 36 triệu; Mê phim sex, ‘yêu râu xanh’ làm hại bé gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/3.

  • Thoi su tuan qua Dinh chi can bo vu chat cay xanh
    Thời sự tuần qua: Đình chỉ cán bộ vụ chặt cây xanh

    Lại lùi luật Biểu tình sang 2016; Vụ chặt cây: Đình chỉ hàng loạt cán bộ Sở Xây dựng; Học sinh Trà Vinh đánh bạn: Đình chỉ cả hiệu trưởng, hiệu phó; Công bố 10 gương mặt trẻ tiêu biểu 2014; Vớ được clip sex trong máy tính cũ, đòi chuộc 5 tỷ; Bắt tạm giam hoa hậu người Việt tại Nga...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h213 Ha Noi trong nham cay vang tam
    Thời sự 24h(21/3): Hà Nội trồng nhầm cây vàng tâm?

    Vụ bất thường dự án triệu đô: Công an vào cuộc; Hàng cây mới vừa được thay thế trên phố Hà Nội; Đại gia bị hoa hậu lừa 16 tỷ đồng là ai?; Thủy quái Mekong trong nồi lẩu trăm triệu đại gia Sài Gòn; Vũ Hoàng Điệp: Kinh tởm với mối tình đầu dài 2 năm!; Bất ngờ gục chết khi CSGT kiểm tra giấy tờ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/3.

  • Thoi su 24h203 Bat tam giam mot hoa hau
    Thời sự 24h(20/3): Bắt tạm giam một hoa hậu

    Chi tiết dự kiến lịch thi THPT quốc gia; Chủ tịch HN: Không có chuyện “kiếm chác” từ việc chặt 6.700 cây; Gần 150 xe tiền tỷ của đại gia Dũng "mặt sắt" phủ bụi; Bầu Hiển đề nghị mua sân bay Phú Quốc...

  • Thoi su 24h193 Ha Noi yeu cau cong khai viec chat cay
    Thời sự 24h(19/3): Hà Nội yêu cầu công khai việc chặt cây

    Công bố 10 gương mặt trẻ tiêu biểu 2014; Hàng loạt cây xanh Hà Nội tiếp tục bị đốn hạ; Đỏ mặt với bộ trang phục xuyên thấu của Lan Phương; Hà Nội: Người đàn ông đeo đầy vàng trên người gây xôn xao; Vợ Viện trưởng kiểm sát lừa đảo hàng chục tỷ đồng; Giết vợ, chôn xác phi tang ngay dưới giường ngủ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/3.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1503 2103
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (15/03 - 21/03)

    Hà nội chặt hạ 6.700 cây xanh; Bé trai bị diều cuốn tử vong; Ngất xỉu hàng loạt tại Big C; Bệnh viện K lên tiếng về video Bác sĩ vòi tiền; Mòn mỏi chờ vaccine dịch vụ “5 trong 1” ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (15/03 - 21/03), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-1503-2103/2147546861/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nhieu thong tin suc khoe quan trong tuan qua 16223
    Nhiều thông tin sức khỏe quan trọng tuần qua (16-22/3)

    Bước đầu thực hiện "mang thai hộ", xôn xao clip điều dưỡng bệnh viện K Trung ương "vòi tiền" bệnh nhân, thêm nhiều lời khuyên bổ ích về phòng chống bệnh lúc giao mùa, nhiều cảnh báo giật mình về an toàn thực phẩm và thói quen sinh hoạt gây hại... là những thông tin sức khỏe đáng chú ý trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nhiều thông tin sức khỏe quan trọng tuần qua (16-22/3), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Nhin-lai-nhung-thong-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua-16223/2147546867/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1503 2103
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (15/03 - 21/03)

    'Nóng' chuyện va chạm giao thông rồi xử nhau; Chuyện về những người lính trinh sát; Những hoa hậu bị rơi vào vòng lao lý; Giết người vì cuồng ghen, bị 20 năm tù; Kết thúc điều tra vụ mua bán trẻ em tại chùa Bồ Đề; Giật mình bị phạt “nóng” vi phạm qua camera;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 1503 2103
    Toàn cảnh Showbiz tuần (15/03 – 21/03)

    Hoa hậu Trương Hồ Phương Nga bị bắt khẩn cấp vì lừa đảo, Sơn Tùng M-TP khiến Song Hye Kyo 'phát cuồng'?, Cậu bé gốc Việt hát ca khúc “Let It Go” gây sốt, Đám cưới viên mãn của Thanh Thanh Hiền - Chế Phong, VietNam Idol có khả năng bị tạm ngưng sản xuất?, Kang Tae Oh giữa vòng vây người hâm mộ, MC Trung Quốc bị bạn trai giết hại ngay trước cửa nhà,...

  • Tong hop Doi song tuan qua 153 223
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (15/3 - 22/3)

    Những đứa trẻ rình rác kiếm sống, hay mồ côi cha ở khu du lịch tình dục, cách dạy con hay là các bài viết bổ ích về trẻ em; Nhiều câu chuyện cảm động về cuộc sống, về tình yêu; Những tấm gương nghị lực vươn lên trong khó khăn; nhiều bài viết hay chia sẻ quan điểm, cách nhìn nhận về các vấn đề trong đời sống, và nhiều tin tức thực phẩm nổi bật tuần vừa qua...