Thứ tư, 03 Tháng chín 2003, 08:21 GMT+7

Vàng da sơ sinh - các bà mẹ cần lưu ý

BS Nguyễn Thị Thanh Bình theo dõi bé sơ sinh vàng da đang được rọi đèn
Trẻ sơ sinh bị vàng da - có bà mẹ rất lo lắng, nhưng cũng có bà mẹ không quan tâm, không nhận biết hoặc biết bị vàng da nhưng quan niệm trẻ còn trong tháng, không đưa trẻ đi khám bác sĩ... Một số sai lầm có thể sẽ dẫn đến hậu quả để lại di chứng cho bé. Chúng tôi trao đổi vấn đề này với BS Nguyễn Thị Thanh Bình - trưởng khoa sơ sinh Bệnh viện Từ Dũ.

Vàng da sơ sinh (VDSS) là tình trạng xảy ra ở tất cả trẻ sơ sinh. Bắt đầu từ cuối ngày thứ hai đến ngày thứ năm vàng da nhiều nhất, sau đó thường trung bình, đến ngày thứ bảy thì hết vàng da. Nguyên nhân do tình trạng lúc trẻ sơ sinh nằm trong bụng mẹ có lượng hồng cầu cao: khoảng 5-6 triệu hồng cầu/mm3 (ở người lớn 3,5- 4 triệu hồng cầu/mm3).

Hồng cầu giống như “chiếc xe” chuyên chở oxy, nên sau khi trẻ tự thở tốt được, thường đến cuối ngày thứ hai, thì lượng hồng cầu thừa bị vỡ hàng loạt, trong đó có chất bilirubin. Chất bilirubin được chuyển về gan, biến hóa ở đó và thải ra ngoài theo nước tiểu, phân. Thông thường ở trẻ thải ra dễ dàng nên sau khoảng bảy ngày không thấy VDSS.

Tuy nhiên ở một số trường hợp trẻ tiếp tục VDSS, thường gặp ở trẻ sinh non tháng do gan làm việc chưa tốt, thải bilirubin không được, trẻ có bướu máu ở dưới da đầu; trường hợp sinh khó phải can thiệp như sinh hút, sinh kềm (có thể do số lượng hồng cầu bể nhiều hơn), trường hợp mẹ và con không cùng nhóm máu.

+ Bà mẹ làm sao phân biệt VDSS bình thường và không bình thường?

- Trẻ vàng da thấy được khi bilirubin khoảng 5 -7 mg%. Được xem là bình thường khi ở trẻ đủ tháng có bilirubin < 12 mg% và ở trẻ thiếu tháng < 15mg%, với điều kiện: trẻ bú tốt, nước tiểu vàng, đi cầu phân vàng 2-3 lần/ngày.

Ở các trẻ này không cần điều trị, không cần can thiệp. Trường hợp bilirubin vượt các giới hạn nêu trên, bé vàng da nhiều, bú không tốt, ngủ nhiều, nước tiểu trong, đi tiêu ít (một lần/ngày) cần đưa đến bác sĩ chuyên khoa nhi.

Phương pháp thông thường, hiệu quả nhất hiện nay là rọi đèn cho bé (hầu hết các cơ sở điều trị nhi đều có), cung cấp đầy đủ dinh dưỡng, theo dõi nước tiểu có vàng không, đi tiêu có 2-3 lần/ngày không. Nếu rọi đèn sớm, chỉ cần rọi ba giờ, nghỉ ba giờ - trong vòng hai ngày tình trạng sẽ cải thiện tốt. Bé sẽ qua khỏi, hết vàng da.

Trường hợp gia đình không biết, để bé vàng da nhiều từ 6- 12 giờ thì vàng da sẽ rất nặng, gọi là vàng da nhiễm độc thần kinh. Có trường hợp không còn rọi đèn được, phải thay máu. Việc điều trị khó khăn và để lại di chứng về mắt (cận, viễn, loạn thị về sau), về tai (giảm thính lực), chậm phát triển tâm thần vận động...

+ Một số sai lầm của bà mẹ và bác sĩ có khuyến cáo gì?

- Các bà mẹ sau khi sinh con từ ngày thứ hai cần lưu ý quan sát xem bé có vàng da hay không. Muốn thấy, cần bế bé ra chỗ sáng, nhìn trên mặt hoặc dùng ngón tay ấn trên trán, mũi rồi bỏ tay ra xem da có vàng không.

Nếu có vàng da nhưng các dấu hiệu khác bình thường như bú tốt, nước tiểu vàng, đi tiêu 2-3 lần/ngày thì cứ theo dõi bình thường đến ngày thứ bảy (nhiều trường hợp vàng da trên bảy ngày nhưng không nguy hiểm nếu thấy bé bú tốt, tiêu tiểu bình thường, hoạt động bình thường).

Nếu thấy bú yếu, ngủ nhiều, nước tiểu trong thì đưa bé đi khám ngay tại các phòng khám sơ sinh, bệnh viện có chuyên khoa nhi. Nếu sau 24 giờ mà bé không đi tiêu phân su hoặc sau 48 giờ mà không đi tiểu cũng là bất thường, cần báo cho nhân viên y tế biết. Bệnh viện Từ Dũ luôn sẵn sàng tiếp nhận các trẻ có vàng da được phát hiện chậm trong một tháng đầu sau sinh, kể cả ngoài giờ hành chính.

Một số sai lầm là các bà mẹ không biết trẻ vàng da, hoặc sinh về nằm trong phòng kín, thiếu ánh sáng, không phát hiện được. Có người thấy trẻ tiểu vàng lại sợ không biết có bệnh không (trẻ tiểu vàng trong vòng 10 ngày đầu sau sinh là tốt).

Sau sinh, từ ngày thứ ba, tư đến ngày thứ 10, 12 mỗi ngày nên phơi nắng bé khoảng 10 phút (buổi sáng, khoảng 9g, đưa bé ra gần cửa sổ hoặc cửa ra vào nhưng kín gió, cho bé mặc áo che ngực, để hở mặt, cổ, chân tay) sẽ giúp bé giảm vàng da.

+ Xin cảm ơn bác sĩ.

KIM SƠN thực hiện

Việt Báo

Nhận xét tin Vàng da sơ sinh - các bà mẹ cần lưu ý

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vàng da sơ sinh - các bà mẹ cần lưu ý bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vang da so sinh cac ba me can luu y ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vàng da sơ sinh - các bà mẹ cần lưu ý ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.

neonatal jaundice - the mothers note
Tu Du, Dr. Nguyen Thi Thanh Binh, jaundice, babies, do not care, the second day, her mother, her normal case, some, urine, baby, know , May

Infants with jaundice - a very worried mother, but mothers also do not care, does not recognize or know of jaundice, but the child is conceived in the month, do not take children to the doctor. .. Some mistakes can lead to consequences and sequelae for ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h3110 Nhat vang giup nguoi bi cuop o SG
    Thời sự 24h(31/10): Nhặt vàng giúp người bị cướp ở SG

    Ông Bá Thanh vẫn điều hành công việc qua thư ký; Hàng chục người nhặt vàng giúp người phụ nữ bị cướp ở Sài Gòn; Lẻn vào các nhà đại gia, ăn no ngủ say rồi trộm; Vỡ đập thủy lợi tại Quảng Ninh...

  • Thoi su 24h3010 18 7 ty USD xay san bay Long Thanh
    Thời sự 24h(30/10): 18,7 tỷ USD xây sân bay Long Thành

    18,7 tỉ USD xây sân bay Long Thành; Kể lại lúc băng cướp đi ôtô xông vào tiệm vàng; Bắt giam giám đốc Công ty Xổ số Kiến thiết Lâm Đồng;Tin nhắn bí ẩn và cái chết của một thiếu nữ; Hào Anh cắm xe đi bar, giục mẹ bán đất... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/10.

  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.