Thứ sáu, 21 Tháng bảy 2006, 21:13 GMT+7

Ung thư tiền liệt tuyến, những điều cần biết

Ung thu tien liet tuyen nhung dieu can biet
Tiền liệt tuyến (TLT) là một cơ quan trong hệ sinh dục nam có nhiệm vụ sản xuất ra tinh dịch. TLT nằm ở vùng cổ bàng quang và đoạn đầu của niệu đạo. Do vậy, những bất thường của TLT thường biểu hiện bằng những triệu chứng của đường tiểu.

Bệnh lý thường gặp gồm có những bệnh lành tính như viêm, sỏi, phì đại (còn được gọi là bướu lành) và bệnh ác tính (hay ung thư TLT). Việc điều trị những bệnh lành tính thường đơn giản và không để lại di chứng đáng kể. Riêng ung thư TLT, nếu không được phát hiện và chữa trị kịp thời sẽ rất nguy hiểm.

Tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ tử vong

Ung thư tiền liệt tuyến (K TLT) là ung thư thường gặp nhất ở nam giới trên 65 tuổi tại các nước Âu - Mỹ. Ở các nước châu Á, K TLT ít gặp hơn nhưng những thống kê gần đây cho thấy dường như có sự gia tăng tỷ lệ mắc bệnh.

Kết quả thống kê tại TP.HCM năm 1996 cho thấy K TLT đứng hàng thứ 8 trong số các ung thư thường gặp nhất ở nam giới. Sau đó, năm 1997, K TLT đứng thứ 6 trong 10 ung thư thường gặp nhất.

K TLT còn là nguyên nhân gây tử vong hàng thứ 2 chỉ sau K phổi. Toàn nước Pháp có 16 trường hợp tử vong do K TLT trên 100.000 người trong năm 2000 so với 49 trường hợp tử vong do ung thư phổi.

Tại Mỹ người ta ước tính sẽ có 27.300 ca tử vong trong năm 2006. Tuy nhiên, tử suất này có khuynh hướng giảm dần nhờ những tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị. Cách đây khoảng 10 năm, vào năm 1997, có khoảng 41.800 trường hợp tử vong hàng năm do K TLT.

Nguyên nhân gây bênh

Ngày nay, người ta vẫn chưa thể xác định được nguyên nhân cụ thể gây ra K TLT. Cũng như tất cả các loại ung thư khác, sự sinh sản của những tế bào bị đột biến gen nhiều lần được xem như là nguyên nhân gây ra K TLT. Sự sinh sản này xảy ra liên tục và không ngừng do các tế bào đột biến không còn chịu sự kiểm soát của cơ thể. Vì thế, bệnh luôn có khuynh hướng lan rộng tại chỗ cũng như lan sang các cơ quan khác (di căn). Tuy nhiên, qua những thống kê dịch tễ học, người ta nhận thấy có một số yếu tố nguy cơ như sau :

- Tuổi: Tuổi càng lớn dễ mắc ung thư do tích lũy các đột biến tế bào. Tỷ lệ mắc bệnh rất thấp ở nam giới dưới 40 tuổi: 1/19.000. Sau đó, tỉ lệ này tăng rất nhanh: 1/45 ở nam giới từ 41 - 59 tuổi, 1/7 ở nam giới từ 60 - 79 tuổi.

- Tiền căn gia đình: Nguy cơ gia tăng gấp 2 - 3 lần so với người bình thường khi có 1 người thân trong gia đình đã bị K TLT trước đó (cha hoặc anh). Nếu có từ 2 người trở lên thì nguy cơ gia tăng gấp 5 lần.

Biểu hiện lâm sàng

K TLT thường biểu hiện bằng các rối loạn đi tiểu như: tiểu lắt nhắt, tiểu khó, tiểu không hết, bí tiểu, tiểu ra máu... hoặc tình trạng xuất tinh có máu. Trong thực tế, có không ít bệnh nhân đến khám vì đau nhức xương. Đây là tình huống trễ vì đã có tổn thương xương do di căn. Bệnh nhân có triệu chứng lâm sàng đồng nghĩa với tổn thương TLT lâu ngày.

Hay nói cách khác, bướu đã đủ lớn để chèn ép vào đường tiểu. Tuy nhiên, các triệu chứng kể trên cũng có thể gặp trong các bệnh lý lành tính khác. Do vậy, khi có một trong những triệu chứng kể trên, nên đến khám tại các bệnh viện có chuyên khoa niệu để được định bệnh chính xác. Xin đừng vội tự kết luận là mình đã bị K TLT.

Có thể phát hiện K TLT sớm

Có thể được phát hiện K TLT sớm ngay từ khi chưa có triệu chứng lâm sàng. Chỉ cần lưu tâm và sử dụng 2 biện pháp đơn giản, không tốn kém và rất hiệu quả: Khám trực tràng bằng tay và đo nồng độ PSA (prostate specific antigen) trong máu. Qua thăm khám trực tràng bằng tay, bác sĩ có thể nhận biết được tình trạng của TLT.

PSA do các tế bào TLT tiết ra, đặc biệt là các tế bào K TLT tiết ra rất nhiều PSA trong máu bệnh nhân. Giá trị bình thường của PSA dưới 4 ng/ml. Từ 4 - 10 ng/ml là giá trị trung gian cần phải theo dõi thường xuyên. Khi PSA trên 10 ng/ml thì thật sự có bất thường và phải kiểm tra TLT ngay. Hai phương pháp này có giá trị bổ sung cho nhau để tầm soát K TLT.

“Khám trực tràng bằng tay + PSA = tầm soát K TLT ở người trên 50 tuổi” được xem như một công thức lý tưởng giúp phát hiện sớm K TLT.

Sinh thiết là biện pháp chẩn đoán xác định

Trước một bệnh nhân bị nghi ngờ mắc bệnh K TLT, sinh thiết là biện pháp duy nhất giúp khẳng định qua chẩn đoán giải phẫu bệnh. Phần lớn các trường hợp sinh thiết được tiến hành bằng cách đâm kim sinh thiết xuyên qua thành trước trực tràng để lấy ra một mẩu mô bướu TLT. Việc sử dụng siêu âm hướng dẫn giúp cho việc sinh thiết chính xác hơn.

Một số ít các trường hợp, người ta có thể sinh thiết TLT xuyên qua vùng hội âm (hay tầng sinh môn). Thủ thuật này tương đối đơn giản, ít sang chấn và chỉ cần gây tê tại chỗ. Ngoài việc khẳng định chẩn đoán, việc chẩn đoán giải phẫu bệnh còn giúp cho bác sĩ có một ý niệm về mức độ ác tính của tế bào bướu và nguy cơ di căn xa của bệnh.

Các phương pháp điều trị

Các phương pháp điều trị sẽ được quyết định dựa vào các chẩn đoán xác định ung thư, chẩn đoán giai đoạn bệnh được tiến hành trước đó. Hiện nay, 2 phương pháp điều trị chủ yếu và rất hữu hiệu là phẫu thuật và xạ trị. Bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời chỉ bằng hoặc phẫu thuật, hoặc xạ trị. Phương pháp phẫu thuật triệt để là cắt toàn bộ TLT qua mổ hở hoặc qua nội soi. Biến chứng phẫu thuật có thể gặp là tiểu không kiểm soát và rối loạn cương.

Trước năm 1980, xạ trị đã được ứng dụng trong điều trị, tuy nhiên không được lựa chọn nhiều vì những khuyết điểm và biến chứng khi sử dụng các máy xạ trị Cobalt. Từ sau 1980, đặc biệt từ năm 1990 về sau, xạ trị được sử dụng ngày càng nhiều hơn. Đó là nhờ sự ra đời của các máy gia tốc, sự phát triển của các phần mềm điện toán chuyên dụng để tính toán chi tiết liều lượng và sự phân bố liều lượng trong vùng xạ trị.

Kết quả điều trị của phẫu thuật và xạ trị trong những tình huống sớm này như nhau. Nhưng xạ trị có ưu thế hơn vì tỉ lệ biến chứng thấp hơn. Đặc biệt, xạ trị được xem là chọn lựa ưu tiên cho những bệnh nhân vốn lớn tuổi, thường có những bệnh lý nội khoa kèm theo (tim - mạch, hô hấp, đái tháo đường...) gây trở ngại cho việc phẫu thuật. Ở giai đoạn muộn hơn, khi tế bào ung thư đã lan vào các cơ quan lân cận, hạch chậu, hoặc di căn xa, việc điều trị trở nên phức tạp hơn và thường đòi hỏi kết hợp nhiều phương thức điều trị như phẫu thuật, xạ trị, nội tiết tố liệu pháp và đôi khi cả hóa.

ThS. BS. VÕ KIM ĐIỀN (Bệnh viện FV)
Báo Sức khỏe & Đời sống

Việt Báo
Xem tiếp chủ đề: Giới tính

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Nhận xét tin Ung thư tiền liệt tuyến, những điều cần biết

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ung thư tiền liệt tuyến, những điều cần biết bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ung thu tien liet tuyen nhung dieu can biet ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ung thư tiền liệt tuyến, những điều cần biết ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Giới Tính của chuyên mục Sức Khỏe.

prostate cancer, the need to know
K TLT, production tasks, male reproductive system, prostate, you should know, produce, cancer treatment, cells, surgical, diagnosis, possibly, radiation, five, primary

prostate (TLT) is an organ in the male reproductive system is responsible for sperm production. TLT is located in the neck of the bladder and urethra. Therefore, abnormalities of the TLT is often manifested by symptoms of urinary tract ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Sức Khỏe


  • Thoi su 24h1712 Xe o to roi vuc sau 5 quan nhan tu vong
    Thời sự 24h(17/12): Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong

    Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.

  • Thoi su 24h1612 3 tai nan kinh hoang
    Thời sự 24h(16/12): 3 tai nạn kinh hoàng

    Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.

  • Thoi su 24h1512 5 thuyen vien mat tich tren bien
    Thời sự 24h(15/12): 5 thuyền viên mất tích trên biển

    Xuất hiện "nhân vật mới" tại phiên xử siêu lừa Huyền Như; Bầu Kiên bị tuyên 30 năm tù; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch, Bộ Quốc phòng không đồng tình; Miền Bắc chuẩn bị rét dưới 10 độ; 5 thuyền viên mất tích trên biển; Hé lộ "hợp đồng nô lệ" trong showbiz Việt... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/12.

  • Thoi su tuan qua Bau Kien bat khoc tai toa
    Thời sự tuần qua: Bầu Kiên bật khóc tại tòa

    Ông Hoàng Văn Nghiên xin trả biệt thự; Một đại gia bị tạt axít khi đang ăn sáng;Lần đầu tiên bầu Kiên bật khóc trước tòa; Vụ Hồ Duy Hải: Tang vật được mua... ngoài chợ?; Cha của bé 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi đã xuất hiện?..

  • Thoi su 24h1312 Bo Y te chi cach tri ran luc
    Thời sự 24h(13/12): Bộ Y tế chỉ cách trị rắn lục

    Thủ tướng phát lệnh khởi công cơ sở 2 BV Bạch Mai, Việt Đức; Bộ Y tế "mách nước" trị rắn lục đuôi đỏ; Thu hồi giấy phép ấn phẩm Dòng đời; ... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 13/12. 

  • Be trai bi bo roi tren taxi
    Bé trai bị bỏ rơi trên taxi

    Liên quan đến vụ bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi, người cha xuất hiện và nêu lý do bé Bo bị "lạc" bố mẹ trong đêm.

  • Thuong tet 2015
    Thưởng tết 2015

    Về mức thưởng Tết năm 2015, tôi dự đoán do điều kiện khó khăn sẽ có nhiều doanh nghiệp có mức thưởng khiêm tốn.

  • Xoay quanh viec Hoa hau Nguyen Cao Ky Duyen dang quang
    Xoay quanh việc Hoa hậu Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang

    Không chỉ là sinh viên ĐH Ngoại thương, tân hoa hậu Việt Nam 2014 Nguyễn Cao Kỳ Duyên còn từng tốt nghiệp loại giỏi tại một trường THPT nổi tiếng nhất nhì cả nước.

  • Toi pham giang ho noi am anh nguoi dan
    Tội phạm giang hồ - nỗi ám ảnh người dân

    Nhắc đến cái tên Đức “Cổ Lễ”, giới giang hồ trong Nam, ngoài Bắc có lẽ đều biết tiếng. Gã đẹp trai nhưng cũng nóng tính nên sẵn sàng đâm chém kẻ khác dù bất cứ lí do gì.

  • Lich nghi Tet At Mui 2015
    Lịch nghỉ Tết Ất Mùi 2015

    Chính phủ đồng ý phương án nghỉ 9 ngày với Tết Nguyên đán, 4 ngày với Tết Dương lịch, 6 ngày dịp lễ Giỗ tổ và 30/4, 1/5.

  • Toan canh kinh te tuan 712 13122014
    Toàn cảnh kinh tế tuần (7/12 - 13/12/2014)

    Theo khảo sát các Doanh nghiệp, khả năng thưởng Tết Nguyên đán 2015 sẽ vẫn giữ nguyên như năm 2014, và theo báo cáo Tiền lương Toàn cầu tiền lương ở Việt Nam thuộc mức thấp trong khu vực, Vinalines đã chuyển một phần số nợ thành vốn góp của Vietinbank, hơn 99% hộ gia đình tại Hà Nội đã có sổ đỏ, cùng với những thông tin cảnh báo tiêu dùng là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 71312
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 7-13/12)

    Bộ Y tế ban hành phác đồ điều trị rắn lục đuôi đỏ cắn; Đề kháng kháng sinh - Bao giờ có thuốc chữa?; Đâu là nguyên nhân vô sinh ngày càng tăng?; Tác hại và cách nhận biết rau muống nhiễm chì; Thông tin gây sốc về thủ dâm nữ; Con thông minh nhờ mẹ ốm nghén; 3 động tác cho dân văn phòng có chân thon, khỏe; Những cách kiểm tra sức khỏe thú vị nên thử; Loại rau quý chống ung thư kỳ diệu có nhiều ở Việt Nam... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 0712 1312
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (07/12 - 13/12)

    Gia cảnh đáng thương của thuyền viên bị cướp biển bắn chết; Tái bổ nhiệm giám đốc... sắp về hưu; Bé trai bị quên trên taxi: Người cha xuất hiện; Ồ ạt xây dựng tượng đài; Ông Hoàng Văn Nghiên viết thư xin trả biệt thự ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 0712 1312
    Toàn cảnh Showbiz tuần (07/12 – 13/12)

    Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2014, Á hậu Huyền My lộ ảnh mặc nội y diễn bar, Đàm Vĩnh Hưng là nghệ sỹ thu nhiều quảng cáo nhất 2014, Thủy Tiên - Công Vinh chính thức kết hôn ngày 27/12, Mỹ Tâm bất ngờ rút khỏi Làn sóng xanh 2014, Kate Hudson hủy hôn, Henry Cavill bất ngờ chia tay bạn gái, Những sự kiện gây chấn động nền âm nhạc Hàn Quốc năm 2014,... là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0712 1312
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (07/12 - 13/12)

    Hồ Duy Hải và kỳ án Bưu điện Cầu Voi; Ly kỳ chuyện 'người chết' ra tòa, lãnh án; Đốt người thân: Những vụ án kinh hoàng; Những em bé bị người thân ruột thịt bạo hành gây chấn động; Thi thể nữ chủ nhân và ấm trà tố cáo tội ác; Khát vọng hoàn lương của “ông trùm” gieo rắc “cái chết trắng”;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.