Ung thư hốc miệng: Bia, thuốc lá, vệ sinh răng miệng kém

Sau gần 2 tháng tìm đủ loại thuốc tây, nam để trị loét lưỡi, ông Vũ Xuân N. (61 tuổi, ở Đắk Lắk) nhập BV Ung bướu TP.HCM và được chẩn đoán ung thư hốc miệng.

Vết loét ung thư ở lưỡi của một bệnh nhân có tiền căn uống rượu và hút thuốc lá 40 năm nay. Ảnh: H.Cát

Ông N. nhập viện trong tình trạng bờ phải lưỡi loét sùi 3cm, lan tới gần đường giữa lưỡi.

Điều tra cho thấy, ông N. bắt đầu hút thuốc từ năm 20 tuổi cho đến nay. Trung bình mỗi ngày 10 điếu. Ngoài ra, Mỗi ngày, ông N. còn uống 250ml rượu.

Bác sĩ chuyên khoa I Lâm Đức Hoàng, Phó Khoa Xạ trị 3 chuyên về đầu - mặt - cổ, cho biết, trong tháng 12/2007, khoa đã tiếp nhận 43 ca có liên quan đến bệnh ung thư hốc miệng trong 174 ca nhập khoa. Trong đó ung thư lưỡi chiếm 18 ca.

Cùng với ung thư lưỡi, ung thư nướu răng cũng là một trong những ung thư hốc miệng thường gặp. Một bệnh nhân nam khác ở Trà Vinh, Thạch H., sinh năm 1962, bị đau răng, nhưng không đi khám nha sĩ. Cho đến một thời gian sau, anh cảm thấy đau nhức vùng xương hàm dưới. Khi đến BV Ung bướu, vết loét đã ăn thủng cả một bên má.

Mỗi ngày bệnh nhân này hút 2 điếu thuốc lá. Ngoài ra, anh đã uống rượu từ năm 18 tuổi, với trung bình nửa lít rượu/ngày.

Để tìm hiểu tình hình ung thư hốc miệng ở miền Nam Việt Nam trong 10 năm qua, BV Ung Bướu đã thực hiện một nghiên cứu khảo sát đặc điểm lâm sàng của ung thư hốc miệng trên 241 bệnh nhân năm 2005 - 2006, và so sánh kết quả với các nghiên cứu đều cùng thực hiện tại BV Ung Bướu TP.HCM từ năm 1996 đến nay.

Kết quả cho thấy, thói quen hút thuốc (88%) và uống rượu (76,6%) vẫn là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất ở nam giới, tuy nhiên thói quen nhai trầu (yếu tố nguy cơ quan trọng nhất ở nữ giới) đã giảm nhiều từ 76,1% (1996) đến nay chỉ còn 43,4%.

Ngoài ra, các bác sĩ cảnh báo tuổi của bệnh nhân ung thư hốc miệng ngày càng trẻ hơn. Tuổi trung bình từ 64 tuổi (1993 - 1996) giảm dần 61 tuổi (1998 - 2002) và 58 tuổi ( 2005 - 2006).

Phát hiện sớm, sống tiếp 10 năm

Ung thư trong miệng đã gây ra một vết loét ra tới tận bên ngoài. Ảnh: H.Cát

"Nhìn chung, ung thư hốc miệng có hậu quả xấu hơn rất nhiều so vớ các ung thư khác. Ví dụ, đối với ung thư vú, một vết sùi loét to nhưng nếu đáp ứng tốt với một số loại thuốc điều trị, bệnh nhân có thể sống tốt từ 4 - 5 năm. Trong khi đó, ung thư hốc miệng ở giai đoạn muộn, bệnh phát triển nhanh trong vòng 3 - 6 tháng, tối đa là 1 năm. Vì miệng là cửa ngõ của cung cấp dinh dưỡng, thức ăn. Các vết thương trong miệng sẽ gây đau đớn và khiến bệnh nhân kiệt lực" - BS. Quốc Thịnh nói.

Theo nghiên cứu của các bác sĩ trong 10 năm qua, cuộc sống sung túc hơn và thói quen hút thuốc lá, uống rượu là những nguyên nhân hàng đầu gây ung thư hốc miệng (84,9% - 88%). Người bệnh thường tiếp xúc với những chất sinh ung thư này từ khi còn trẻ, nên càng có nguy cơ xuất hiện ung thư sớm.

"Hơn thế nữa, bản thân người nghiện giữ vệ sinh răng miệng rất kém nên càng gia tăng nguy cơ ung thư hốc miệng. Ngoài ra, qua nhiều nghiên cứu cũng cho thấy nguyên nhân gây ung thư hốc miệng có liên quan đến oại vi-rút HPV (vi-rút gây bệnh bướu gai). Vi-rút này hiện diện trong ung thư cổ tử cung" - BS. Quốc Thịnh giải thích.

Theo nghiên cứu của BV Ung Bướu, tình trạng phát hiện bệnh trễ (68,4%) vẫn không được cải thiện. Nhiều bệnh nhân bỏ thuốc hoặc bỏ rượu bia được mấy tháng nhưng chỉ sau đó 1,2 tháng sau họ phát hiện ra các vết loét trong miệng.

"Bỏ rượu hay bỏ thuốc lá đột ngột có thể là một trong những dấu hiệu báo bệnh, nhưng nhiều bệnh nhân không biết. Khi đó, những người nghiện tự nhiên cảm thấy sợ, thấy khó chịu trong miệng, cảm thấy rát, hoặc thay đổi vị. Đó là do các bộ phận trong hốc miệng đã bắt đầu xuất hiện các tổn thương âm thầm" - BS. Quốc Thịnh giải thích.

Do đó, theo BS. Thịnh, trong việc phát hiện bệnh sớm, vai trò của nha sĩ rất quan trọng. Họ sẽ cho bệnh nhân kiểm tra niêm mạc miệng ngay nếu phát hiện các tổn thương bất thường.

Bướu ở giai đoạn sớm (nhỏ cỡ 1cm trở lại) vẫn có thể phẫu thuật, cắt nửa lưỡi, nạo hạch. Nếu bệnh nhân ung thư hốc miệng được phát hiện sớm vẫn có thể sống tốt đến 10 năm.

• Hương Cát