Thứ năm, 12 Tháng một 2006, 10:35 GMT+7

Trắc bách diệp và bá tử nhân

Trac bach diep va ba tu nhan
Trắc bách diệp

Trắc bách diệp và bá tử nhân là hai vị thuốc được lấy từ cây trắc bá (Biota orientalis (L.) Endh) thuộc họ Hoàng đàn (Cupressaceae).

Đó là một cây cảnh quen thuộc được trồng từ lâu đời ở vườn gia đình, vườn hoa, các công sở, đình chùa.
Trắc bách diệp là cành non và lá, thu hái quanh năm, tốt nhất vào tháng 3-5, rửa sạch, phơi trong râm hoặc sấy nhẹ cho khô để bảo đảm phẩm chất. Dược liệu đã sơ chế là cành nhỏ dẹt mang những lá hình vảy, màu lục nâu sẫm. Khi dùng, để sống hoặc sao đen. Bá tử nhân là quả già thu hái vào tháng 9, phơi khô, giã bỏ vỏ cứng, sàng sẩy cho sạch, lấy nhân. Nếu đem nhân sao qua, giã nát, ép bỏ dầu sẽ được bá tử sương. Dược liệu có hình trứng, chắc mẩy, màu trắng ngà, nhiều dầu.

Thành phần hóa học trong lá trắc bá tươi gồm tinh dầu với hàm lượng 0,6-1%, flavonoid toàn phần 1,72%, lipid và các acid hữu cơ. Tinh dầu chứa thuyon, fenchon, camphor, caryophylen, terpinol. Flavonoid là myricetin, quercitrin, amentoflavon. Acid hữu cơ là acid juniperic, acid sabinic, acid pimaric, acid isopimaric.

Quả trắc bá chứa tinh dầu, trong đó chủ yếu là a-cedrol chiếm 36,84%, dầu béo.

Trong y học cổ truyền và kinh nghiệm dân gian, trắc bách diệp có vị đắng, chát, hơi hàn, có tác dụng cầm máu trong những trường hợp chảy máu sau:

Chữa ho ra máu, thổ huyết: Trắc bách diệp (sao cháy đen), ngải cứu mỗi vị 15g; can khương 6g (sao). Các vị sắc với 200ml nước, còn 50ml, uống làm một lần trong ngày.

Chữa chảy máu do nhiễm khuẩn gây sung huyết: Trắc bách diệp, liên kiều, hoa hòe mỗi vị 12g; kim ngân hoa, bồ công anh mỗi vị 20g; cỏ nhọ nồi 16g; chi tử (sao) 10g. Sắc uống ngày một thang.

Hoặc trắc bách diệp, hoàng bá, cỏ nhọ nồi, tỳ giải, mộc thông mỗi vị 16g; hoàng cầm, liên kiều, hoa hòe mỗi vị 12g. Sắc uống trong ngày.

Chữa chảy máu do cơ địa dị ứng gây rối loạn thành mạch: Trắc bách diệp, sinh địa, hoa hòe mỗi vị 16g; cỏ nhọ nồi 20g; huyền sâm, địa cốt bì mỗi vị 12g. Sắc uống.

Chữa chảy máu chân răng: Trắc bác diệp, hoàng liên, a giao mỗi vị 12g; thạch cao 20g; sinh địa, thiên môn mỗi vị 16g. Sắc uống.

Chữa sốt xuất huyết: Trắc bách diệp, rễ cỏ tranh, cỏ nhọ nồi mỗi vị 16g; lá tre, hạ khô thảo mỗi vị 20g. Sắc uống trong ngày.

Hoặc trắc bách diệp (sao đen), bông mã đề mỗi vị 20g; rau má, cỏ nhọ nồi mỗi vị 30g. Sắc uống.

Chữa trĩ ra máu: Trắc bách diệp, hoa kinh giới, hoa hòe, chỉ xác (lượng bằng nhau). Tất cả phơi khô, giã nhỏ, rây bột mịn, làm thành từng gói chè nhúng, mỗi gói 10g. Ngày uống 2 gói trước bữa ăn 30 phút hoặc khi đang chảy máu.

Chữa động thai, băng huyết: Trắc bách diệp 20g; ngải cứu, cỏ nhọ nồi mỗi vị 16g, cành tía tô, củ gai mỗi vị 12g. Sắc uống làm một lần trong ngày.

Chú ý: Người không phải chứng thấp nhiệt, không được dùng.

Bá tử nhân có vị ngọt, tính bình, là thuốc bổ tâm, định thần, nhuận táo, được dùng phối hợp với các vị thuốc khác trong những trường hợp sau:

Thuốc an thần: Bá tử nhân, táo nhân mỗi vị 12g. Sắc uống trong ngày.

Chữa suy nhược thần kinh: Bá tử nhân, quy bản, táo nhân mỗi vị 8g; ba kích, thục địa, kim anh, khiếm thực, hạt sen, đảng sâm, bạch truật mỗi vị 12g; nhục quế 4g. Sắc uống ngày một thang.

Hoặc bá tử nhân, long nhãn, táo nhân mỗi vị 8g; bạch truật, hoài sơn, đảng sâm, ý dĩ, hạt sen, kỷ tử, đỗ đen sao mỗi vị 12g. Sắc uống.

Chữa khó ngủ, hồi hộp, nôn nao, hay kinh sợ: Bá tử nhân, táo đen (sao đen), thảo quyết minh (sao), mạch môn, long nhãn, hạt sen mỗi vị 10g. Sắc uống.

Chữa mất ngủ, ra mồ hôi trộm ở bệnh nhân lao xương: Bá tử nhân, tri mẫu, hoàng bá mỗi vị 12g; mẫu lệ 20g; thục địa, quy bản, long cốt mỗi vị 16g; ngũ vị tử, toan táo nhân mỗi vị 6g. Sắc uống.

Chữa vữa xơ động mạch với chứng chóng mặt, ù tai: Bá tử nhân, mạch môn, mẫu đơn bì, mạch thược, a giao mỗi vị 9g; sinh địa 12g; ngưu tất 6g; cam thảo 4g; nhân sâm 3g. Sắc uống.

Chữa bế kinh: Bá tử nhân, ngưu tất mỗi vị 20g; trạch lan, tục đoạn mỗi vị 40g; thục địa 15g. Tất cả phơi khô, tán bột, rây mịn làm thành viên. Ngày uống 20-30g.

Chữa kinh giật: Bá tử nhân, táo nhân, bán hạ chế, trần bì mỗi vị 8g; đảng sâm 16g; thục địa, kỷ tử, bạch truật, long nhãn, hà thủ ô mỗi vị 12g. Sắc uống.

Ngoài ra, nhân dân ở một số nơi có kinh nghiệm dùng bá tử nhân để sống với liều 6-10g cho người lớn và 3-5g cho trẻ em tùy tuổi, giã nát, thêm nước, gạn uống để chữa kiết lỵ với kết quả rất tốt.

DS. Đỗ Huy Bích - (SKĐS)

Việt Báo

Nhận xét tin Trắc bách diệp và bá tử nhân

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trắc bách diệp và bá tử nhân bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Trac bach diep va ba tu nhan ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trắc bách diệp và bá tử nhân ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Bài Thuốc Cổ Truyền của chuyên mục Sức Khỏe.

Trac department chlorophyll and three prisoners
Traditional Medicine, atherosclerosis, ensuring quality, chlorophyll monitoring department, Grass soot, organic acids, sweat theft, apple, bleeding, independent location, day, essential oils, biogeochemical, drinking, identity

shale and Trac pressing three prisoners are the two drugs are taken from cypress (Biota orientalis (L.) Endh) belong to Royal Forums (Cupressaceae). It's a familiar ornamental plants are grown for a long time in the home garden, gardens, offices, temples. Monitoring department ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h3110 Nhat vang giup nguoi bi cuop o SG
    Thời sự 24h(31/10): Nhặt vàng giúp người bị cướp ở SG

    Ông Bá Thanh vẫn điều hành công việc qua thư ký; Hàng chục người nhặt vàng giúp người phụ nữ bị cướp ở Sài Gòn; Lẻn vào các nhà đại gia, ăn no ngủ say rồi trộm; Vỡ đập thủy lợi tại Quảng Ninh...

  • Thoi su 24h3010 18 7 ty USD xay san bay Long Thanh
    Thời sự 24h(30/10): 18,7 tỷ USD xây sân bay Long Thành

    18,7 tỉ USD xây sân bay Long Thành; Kể lại lúc băng cướp đi ôtô xông vào tiệm vàng; Bắt giam giám đốc Công ty Xổ số Kiến thiết Lâm Đồng;Tin nhắn bí ẩn và cái chết của một thiếu nữ; Hào Anh cắm xe đi bar, giục mẹ bán đất... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/10.

  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.