Thứ bảy, 29 Tháng ba 2008, 07:56 GMT+7

Tìm hiểu về hiện tượng "chuột rút"

Trong đời, hẳn bạn thỉnh thoảng cũng từng bị "chuột rút", bà con phía nam gọi là "vọp bẻ", chỗ này bị "rút" lên thì chỗ khác bị "bẻ" xuống, rất khó chịu. Vậy chuột rút là gì?

Đó là hiện tượng co thắt cơ đột ngột, thường xuất hiện ở một bắp chân hai vai, gây cảm giác đau tê, cứng đến mức không cử động được. Phần cơ co lại giống như "chuột" và "rút" ngắn như khi cậu Tý ở tư thế nằm nên bà con mình gọi là "chuột rút".

Bệnh thường xảy ra vào ban đêm khi đang ngủ, với những người bị bệnh tiểu đường, parkinson, bệnh tuyến giáp, bệnh thận.

Đặc biệt, với những người đang bơi bỗng dưng co rút bắp chân thì thật nguy hiểm vì không thể tiếp tục bơi được nữa. Lại có người lao động trong môi trường nhiệt độ cao, đổ mồ hôi nhiều, thiếu muối và một số chất điện giải, đang làm bỗng cứng đơ một chân, phải ngồi xuống xoa, nắn, bóp.

Những vận động viên (VĐV) tập luyện với cường độ cao, acid lactic ứ lại làm cơ co thắt bất thường; có người đang chạy phải dừng lại vì không thể chạy nổi nữa. Báo cáo cho thấy một nửa sổ VĐV chạy marathon bị chứng bệnh này.

Những người thừa cân, béo phì, chân bị quá tải vì thể trọng bên trên đè ép xuống, máu ứ vùng dưới, chẳng những gây giãn tĩnh mạch mà cơ cũng bị co rút bất thường. Phụ nữ có thai cũng thường bị "chuột rút".

Nhìn chung, trong cơ thể bạn có sự biến động, mất cân bằng là sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sự co giãn của cơ và thế là "chuột rút" xuất hiện.

Phụ nữ không nên mang giày quá cao để đề phòng hiện tượng "chuột rút"

Vì sao bị "chuột rút"?

Ba nghiên cứu gần đây về cảm thụ ở da, về phản xạ tuỷ và do điện hoạt động của cơ (electromyography, EMG) đều thống nhất rằng: khi sự dẫn truyền thần kinh cơ bị rối loạn, thì lẽ ra cơ ở trạng thái giãn, lại tiếp tục co dẫn đến cứng (Scwellnus và cộng sự).

Nếu đã do thần kinh cơ thì tế bào cơ cũng như những tế bào khác vận hành theo một quy luật chung: chúng co giãn nhịp nhàng là nhờ sự cân bằng của các ion (Na, Ca, Kali, Mg...) di chuyển bên trong và bên ngoài cơ. Khi cân bằng này bị rối loạn do thiếu hay do vận động không hợp lý sẽ gây ra sự co cứng.

Hầu hết những VĐV bị "chuột cắn, rút" đều có mối liên quan đến phản xạ tủy, đó là các tế bào thần kinh vận động alpha. Sự mệt mỏi của tế bào vận động alpha xuất hiện ở receptor cảm thụ đến cơ và ức chế cả sự vận hành ở gân của cơ.

Nhận xét nữa là khi bị lạnh (nhảy xuống nước lạnh buổi sáng khi chưa làm ấm cơ thể) rất dễ bị "chuột rút". Có một yếu tố phải kể đến là sự co cứng đột ngột "chuột rút" cũng có tính chất gia đình. Nếu cha mẹ bạn bị "chuột rút" thì bạn cũng sẽ được kế thừa các chứng bệnh khó chịu này và khi đi bơi nhớ đi cùng với một vài người bạn, phòng khi một bên "mái chèo" "chết máy" bất tử.

Phòng và chữa chuột rút

Thường "chuột rút" không kéo dài và không gây hậu quả trầm trọng, nhưng nếu bạn đang làm việc hay đang vận động thì tai nạn có thể xảy ra.

"Chuột rút" ở cẳng chân: bạn ngồi xuống, dùng tay kéo nhẹ các ngón chân (dù chúng đang bị tê), chú ý nhất là kéo ngón chân cái. Nếu bạn đang chạy marathon, bị co cơ bắp đùi thì lập tức bác sĩ của bạn hoặc đồng nghiệp giúp kéo thẳng chân, ấn đầu gối xuống để cơ hết co, sau đó tiếp tục dùng dầu nóng xoa bóp.

Nếu bạn bị giãn tĩnh mạch chi dưới lại hay bị chuột rút cần mang vớ (bít tất) có tác dụng đàn hồi để đè ép máu tĩnh mạch giúp chúng trở về tim tốt hơn, tránh ứ đọng. Phụ nữ nên mang giày thấp để không gây quá tải cho chi dưới.

Muốn phòng bệnh, điều đơn giản là uống nước đủ bởi khi thiếu nước, sự chuyển hóa vật chất trong tế bào bị rối loạn sẽ gây ra biến động nhẹ đầu tiên là co rút cơ. Nếu bạn làm việc trong môi trường nóng nực, đổ mồ hôi nhiều, nên bổ sung chút muối trong nước uống.

Người già thường lười vận động, lại ít uống nước nên ban đêm bị "chuột rút" lại đổ lỗi "bệnh già". Với người lớn tuổi, những bài tập như dưỡng sinh, yoga sẽ rất có lợi cho việc lưu thông khí huyết, tránh co cơ đột xuất. Nên tập thói quen tắm nước ấm hoặc ngâm chân nước muối ấm trước khi ngủ sẽ phòng tránh được "chuột rút" ban đêm.

Phụ nữ mang thai cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý, đi bộ nhẹ nhàng, khi ngủ gác chân cao, không làm việc nặng, tinh thần vui vẻ là đảm bảo cho em bé khỏe mạnh và bà bầu không bị khó chịu về "chuột rút". Dùng tay massage hai bắp chân, vươn duỗi hai chân khi nằm cũng là động tác nên tập luyện.

Những người tiểu đường thường kèm theo rối loạn chuyển hóa các chất khiến "chuột kéo, rút" cả hai bắp chân càng phải tập luyện và uống thuốc đều đặn. Những người béo phì cũng cần tăng cường vận động để tránh những trận bị "chuột rút" bắp chân.

(Theo Phụ nữ)
Việt Báo

Nhận xét tin Tìm hiểu về hiện tượng "chuột rút"

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tìm hiểu về hiện tượng "chuột rút" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tim hieu ve hien tuong chuot rut ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tìm hiểu về hiện tượng "chuột rút" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.

Learn about the phenomenon of "cramps"
disorders, cramps, phenomena, advocacy, research, cells, women, muscles, and you, sick, down, water

In life, you must sometimes been "cramping," said the south called "cramps", and this place was "drawn" to the other place was "broken" down, very annoying. So What are cramps?.





  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.