Thứ năm, 28 Tháng bảy 2005, 08:34 GMT+7

Thuốc cho người bị hen suyễn

Thuoc cho nguoi bi hen suyen
Hen suyễn là tình trạng viêm mạn tính và tăng tiết dịch của đường hô hấp với những cơn hen cấp tái diễn, các cơn hen này diễn biến bất thường.

Khi cơn hen qua đi, người bệnh đa phần cảm thấy bình thường, nhưng thật ra quá trình viêm vẫn âm ỉ tiếp diễn, mà hậu quả đáng ngại nhất là thường xuyên gây ra những cơn hen cấp và tắc nghẽn không hồi phục làm tàn phế hô hấp.

Nguyên tắc sử dụng thuốc

Mục tiêu dùng thuốc là phải kiểm soát và quản lý được bệnh, bằng cách sử dụng thuốc mạnh và thích hợp hơn cho tới khi đạt yêu cầu. Trước mỗi lần định tăng liều thuốc, tăng lực tấn công bác sĩ phải nắm chắc người bệnh đã theo đúng y lệnh chưa và kỹ thuật bơm xịt thuốc có đúng không.

Khi đã quản lý được bệnh, cần giữ cách điều trị như thế trong ba tháng, rồi hạ dần từng mức đến khi thuốc được sử dụng ở mức thấp nhất và gây triệu chứng khó chịu, bực bội cho người bệnh ở mức tối thiểu.

Thuốc nên dùng

- Thuốc cắt cơn hen (Hen suyễn từng cơn):

Là thuốc thuộc nhóm cường giao cảm beta 2, tác dụng nhanh, dạng hít (RAIBA = Rapid Acting Inhaled Beta 2 Agonist), là thuốc hàng đầu, vì thuốc có tác dụng khởi phát nhanh nhất (3-5 phút), kéo dài trong 4-6 giờ, ít tác dụng phụ nhất, so với các dạng thuốc uống hoặc tiêm. Ví dụ như Salbutamol (Ventolin), nhất là dạng hít định liều MDT (Meter Dose Inhaler) rất nhỏ gọn, tiện dụng, có thể mang luôn theo bên mình như bửu bối phòng thân; Với trẻ dưới 5 tuổi, có thể gắn dụng cụ MTD này vào máy hít của trẻ (Baby haler) có mặt nạ mềm và hệ thống van giúp cho bé dễ dàng hít.

Trong trường hợp hen suyễn xảy ra, có thể xịt phòng ngừa 20 phút trước khi vận động nặng.

- Thuốc kiểm soát hen (Hen suyễn dai dẳng):

Hen suyễn dai dẳng cần phải chữa trị chủ yếu hàng ngày, nên cần giải thích cho bệnh nhân hiểu là dù không thấy triệu chứng gì về hô hấp cũng vẫn phải xịt thuốc để ngừa bệnh, chứ không phải chờ đến khi lên cơn rồi mới trị. Cũng cho bệnh nhân biết là hen suyễn là một bệnh viêm mạn tính và thuốc Corticoid xịt là thuốc duy nhất để chữa trị và thuốc này không giúp giải quyết tức thời cơn khó thở, mà cần phải có thuốc giống Beta 2, giãn phế quản (Ventolin).

+ Thuốc Corticoid dạng hít (ICS = Inhaled Cortico / Steroide

Như Beclomethasone (Becotide), Budesonide, Fluticasone… là thuốc hàng đầu cho bệnh hen ngày từ 2-6 lần/tuần, hoặc có triệu chứng ban đêm 3-4 lần/tháng.

Nếu không quản lý được bệnh, không nên tăng liều mà phối hợp thêm một thuốc giống Beta 2, dạng xịt, có hiệu năng (12giờ) như Formoteol (Foradil) hoặc Salmeterol (Serevent), hoặc Fluticason (Flitotide, Seretide). Hoặc uống mỗi ngày 1 viên Bambuterol (Oxeol) hay uống kháng Leucotrien (Singulair) kèm thêm.

+ Thuốc Corticoid dạng hít phối hợp với thuốc cường giao cảm Beta 2 Agonist) có tác dụng chậm:

Thuốc cường giao cảm Beta 2, dạng hít, tác dụng chậm (LAIBA) là thuốc hàng đầu cho bệnh hen bậc 3, có triệu chứng thường xuyên hàng ngày, hoặc triệu chứng ban đêm, từ 2-6 lần/tuần và bệnh hen bậc 4 có triệu chứng liên tục cả ngày lẫn đêm.

Phổ biến nhất là Fluticasone, Salmeterol vì có tác dụng hiệp đồng trên kiểm soát hen, cải thiện chức năng phổi, đạt hiệu quả sớm, giúp giảm nhu cầu dùng thuốc cắt cơn. Hiện đang có xu hướng dùng cho cả hen bậc 2.

Liều dùng tăng hay giảm phải theo nguyên tắc đã nói ở trên, chỉ khi nào kiểm soát hen ổn định liên tục trong 3 tháng mới được giảm liều. Dù bệnh ổn định trong thời gian dài cũng không bao giờ quên mang theo thuốc cắt cơn vì cơn hen cấp có thể xảy ra bất kỳ lúc nào và đe dọa sinh mạng.

Thuốc tránh dùng

- Các thuốc làm nặng thêm tình trạng hen:

Thường là phản chỉ định của các thuốc điều trị bệnh khác, do sơ ý không chú ý đến các phản chỉ định này, hoặc không hỏi kỹ tiền căn hen như Propanolol, Metoprolol, Atenolol… dùng để điều trị cao huyết áp, như Aspirin, như kháng viêm không Steroid (Piroxicam, Meloxicam…) thường dùng để giảm đau, hạ sốt, kháng viêm như Acetylcystein dùng trị ho có đờm khò khè của trẻ em, nên đã ảnh hưởng làm nặng thêm tình trạng hen.

- Các thuốc trị hen không phải dạng hít:

+ Triamcinolone dạng tiêm (kenacort, Kcort…) gây tác dụng phụ rất nặng, các chuyên gia đã bỏ hẳn từ năm 1988, không dùng đến nữa, chỉ dùng dạng hít.

+ Corticoid tiêm hoặc uống: Chỉ nên dùng ngắn hạn từ 3-10 ngày trong cơn hen cấp, vì dùng lâu ngày gây loãng xương, cao huyết áp, đái tháo đường, đục thủy tinh thể, béo phì, ức chế thượng thận, yếu cơ.

+ Viên uống phóng thích chậm chứa Sabutamol (Volmax) LAOBA = Long Acting Oral Beta 2 Agonist):

Gây kích thích tim mạch, lo lắng, ợ chua, rung cơ, nhức đầu, hạ kali máu. Chỉ dùng phối hợp trong hen bậc 3, bậc 4 với các thuốc khác.

+ Theophyllin-Aminophyllin: Liều gây độc, gây co giật, loạn nhịp tim, rất gần với liều điều trị. Dạng tiêm tĩnh mạch cần thận trọng chỉ dùng trong cơn hen nặng cấp cứu, không đáp ứng được với RAIBA, Oxygen, Corticoid tiêm, RABA tiêm. Dạng viên uống phóng thích chậm (Sustained Realeased) thường gây buồn nôn, nôn mửa, chủ yếu dùng phối hợp với các thuốc khác trong hen bậc 3, bậc 4.

+ Leucotriene Modifier: Vai trò của kháng leucotriene trong điều trị hen chưa chắc chắn và so với LAIBA thì kém hiệu quả trong tác dụng hiệp đồng với ICS, chủ yếu dùng phối hợp với các thuốc khác trong hen bậc 3, bậc 4.

+ Thuốc cường giao cảm, tác dụng nhanh dạng tiêm, dạng uống (RABA): Dễ gây rung cơ, nhức đầu, tim đập nhanh, kích thích thần kinh. Dạng tiêm chỉ dùng thận trọng trong cơn hen nặng, cấp cứu. Dạng uống chỉ dùng khi không có dạng hít.

+ Adrenalin: Cũng gây rung cơ, nhức đầu, tim đập nhanh, kích thích thần kinh, kèm thêm co giật, lạnh run, sốt và ảo giác. Không bao giời dùng, trừ khi cấp cứu mà không có RABA.

DS. PHAN QUỐC ĐỐNG (Theo Sức khoẻ Đời sống)

Việt Báo

Chủ đề liên quan

Nhận xét tin Thuốc cho người bị hen suyễn

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thuốc cho người bị hen suyễn bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thuoc cho nguoi bi hen suyen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thuốc cho người bị hen suyễn ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Những Điều Nên Biết của chuyên mục Sức Khỏe.

Drugs for asthma
sympathomimetics, respiratory, management, effects, symptoms, asthma attacks, asthma, people, person, treatment status, use, type, disease, cause

Asthma is a chronic inflammation and increased secretion of the airways with recurrent exacerbations of asthma, the asthma is unusual ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Thoi su 24h2610 Haivlcom bi rut giay phep vinh vien
    Thời sự 24h(26/10): Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn

    Tình hình chữa bệnh của ông Bá Thanh khả quan; Thực hư khối vàng 300 tỷ trấn yểm mộ nhà đại gia; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn"; Tai nạn giao thông, thai nhi văng khỏi bụng mẹ...

  • Thoi su 24h2510 Mien nhiem Chu tich Ocean Bank
    Thời sự 24h(25/10): Miễn nhiệm Chủ tịch Ocean Bank

    Nguyễn Văn Hải được xuất cảnh đi Mỹ vì lý do nhân đạo’; Ông Hà Văn Thắm mất chức chủ tịch Ocean Bank; Bất chấp lệnh cấm, Formosa vẫn tự ý xây miếu thờ; Rúng động mẫu nude Việt tố nhiếp ảnh gia sàm sỡ; Kẻ ném xác chị Huyền mơ thấy 2 con nạn nhân; Hà Nội: Xe chở tiền đâm chết người qua đường...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 24/10.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.