Thứ năm, 12 Tháng bảy 2007, 12:12 GMT+7

Sốt xuất huyết, làm gì với "thủ phạm" muỗi vằn?

Sot xuat huyet lam gi voi thu pham muoi van
Tuy là một bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, nhưng may mắn là virus Dengue gây bệnh SXH lại không lan truyền qua đường thông thường như nhiều bệnh do virus khác, mà phải qua trung gian loài muỗi vằn (Ades aegypty) mới truyền bệnh được.

Sốt xuất huyết diễn biến khác thường

Sơ đồ hoành hành

Cơ chế lan truyền theo sơ đồ:...người bệnh (nhiễm virus Dengue) --> bị muỗi vằn (Aedes aegypty) chích hút máu, trở thành muỗi mang mầm bệnh--> muỗi chích hút máu người mạnh và truyền virus --> trở thành người bệnh… Qua đó cho thấy, nếu ta không bị muỗi vằn có mang virus Dengue đốt và truyền virus đó sang thì sẽ khó mà bị bệnh SXH được.

Như vậy, tuy muỗi vằn chỉ là “kẻ thù gián tiếp” nhưng lại có tính quyết định sự phát triển của tình hình dịch bệnh SXH từ trước đến nay. Điều đó đã được các nhà chuyên môn nghiên cứu, xác định.

Và họ còn ghi nhận được những đặc điểm quan trọng của loài muỗi Aedes aegypty này, như chúng vốn có cuộc sống gần như gắn liền với sinh hoạt của con người, từ nơi sinh sản đến tập tính chích hút máu, trú đậu, lan truyền bệnh… Đặc biệt chúng cũng có khả năng di chuyển đến những nơi an toàn, những nơi có con mồi “khoái khẩu” nên lan truyền dịch bệnh rất nhanh.

Cụ thể ta cần chú ý những đặc điểm sau:

- Muỗi SXH rất tinh ranh, nhanh nhẹn, thường bay lượn quan sát chỗ người lớn hay trẻ em sinh hoạt vui chơi. Khi đã có thời cơ, sẵn sàng đáp xuống chích hút máu ngay, rồi bay đi rất nhanh, vì chúng không rình mồi, không gây mê khi chích hút như nhiều loại muỗi khác.

- Muỗi SXH hoạt động tìm mồi suốt ngày, nhưng thường hoạt động tích cực vào sáng sớm và chiều mát, khi không khí vừa mát mẻ vừa ấm áp, độ ẩm thích hợp và nó chỉ đậu nghỉ khi đã no máu hoặc vào ban đêm.

Chúng tìm mồi, chích hút máu người trong nhà hoặc ngoài hàng hiên nhà, trú đậu tiêu máu trong nhà, chưa thấy muỗi tìm mồi đốt người và trú đậu ngoài nhà. Nơi muỗi SXH trú đậu thường có ánh sáng trung bình (không quá sáng cũng không quá tối) kín gió hay gió nhẹ, ấm áp, có đồ ẩm thích hợp, thường đậu trên rìa mép chăn màng, quần áo treo máng.

Đặc biệt chúng rất thích đậu nghỉ trên các loại vải có màu tối đậm, có nhiều lông tơ mịn như vải len chẳng hạn, và cũng thích trú đậu trên quần áo đã mặc rồi có mùi mồ hôi chưa kịp giặt giũ…

- Một đặc điểm rất riêng khá nguy hiểm, có ý nghĩa về mặt dịch tễ học và có vai trò quan trọng quyết định trong việc lan truyền bệnh và gây thành dịch SXH: là tính thích hút nhiều loại máu của nhiều người trong mỗi chu kỳ sinh thực, nhất là người lạ từ nơi khác đến.

Tập tính này buộc muỗi bay sang nhà khác tìm người có máu lạ để chích hút, có thể xa đến hàng trăm mét, từ đó mầm bệnh lan truyền nhanh từ người bệnh sang người mạnh, từ vùng có bệnh sang vùng an toàn.

Mật độ muỗi Aedes aegypty trong mỗi hộ gia đình, đặc biệt là trong vùng dịch (vào đầu và cuối mùa mưa hoặc những thời kỳ nắng nóng trong mùa mưa) thường rất cao, chính áp lực mật số cao cũng buộc chúng phải phân tán tìm mồi và gieo rắc mầm bệnh, nên khả năng bùng phát bệnh, gây dịch bất ngờ cho giới chuyên môn là điều dễ hiểu.

- Một đặc điểm khác là muỗi SXH chỉ đẻ ở các vật chứa nước sạch có sẵn trong nhà và xung quanh ngoài nhà, chưa thấy tài liệu nào ghi nhận nó đẻ nơi nước dơ bẩn do tù động. Đây là đặc điểm cần lưu ý trong chỉ đạo diệt lăng quăng.

Chỉ có thể chống chọi

Những điều đã được ghi nhận nêu trên cho thấy, để không có loài muỗi này thì quả là vô cùng khó khăn. Chúng ta không mong muốn một biện pháp tiêu diệt được muỗi vằn một cách triệt để, vì điều đó là không thể có, mà chỉ cần diệt được một vài thế hệ trong mùa dịch, khi chúng đang có mang mầm bệnh là virus Dengue các túyp, và mong khống chế được mật số muỗi ở mức hợp lý, thì cũng có khả năng ngăn bệnh SXH không phát thành dịch lớn được, nhưng điều đó cũng không dễ dàng gì.

Theo đó khẩu hiệu cho phòng chống SXH cần phải chỉ rõ ràng, phải nêu đích danh chính là do con muỗi vằn truyền bệnh SXH, chứ không nên nêu một cách lơ mơ là do con lăng quăng, do con virus vô hình nào đâu đó, sẽ làm cho người dân không nhận ra kẻ thù trực tiếp để quyết tâm tiêu diệt hay phòng tránh, sẽ không ngăn chặn, không cho chúng tiếp xúc bằng mọi cách!

Vì vậy, biện pháp tốt nhất để phòng tránh dịch bệnh SXH là ngoài chuyện phát hiện bệnh sớm, điều trị đúng cách, khoanh vùng dập dịch kịp thời, thì quan trọng hơn là cần phải ngăn chặn muỗi tiếp xúc người - nhất là đối với những con muỗi già chứa đầy mầm bệnh nguy hiểm - bằng cách tuyên truyền sao cho mỗi người dân tự ý thức và tích cực diệt muỗi mọi lúc, mọi nơi, chứ không chỉ có diệt lăng quăng chiếu lệ từng đợt như một số nơi đã và đang làm.

NGUYỄN VĂN THƯỚC - Sở Khoa học Cà Mau

Việt Báo

Chủ đề liên quan

Nhận xét tin Sốt xuất huyết, làm gì với "thủ phạm" muỗi vằn?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Sốt xuất huyết, làm gì với "thủ phạm" muỗi vằn? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Sot xuat huyet lam gi voi thu pham muoi van ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Sốt xuất huyết, làm gì với "thủ phạm" muỗi vằn? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.

Dengue fever, what to do with the "culprit" midges?
hemorrhage, infection, Culex, spread, Dengue virus, the culprit, suck blood, do, people, service, cause, place, home

Despite being an infectious disease caused by a virus, but fortunately Dengue virus causes dengue disease is not spread through ordinary like many other viral diseases, which must be mediated by Culex species (Ades aegypty) is a new transmission. u003eu003e Fever of ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h3110 Nhat vang giup nguoi bi cuop o SG
    Thời sự 24h(31/10): Nhặt vàng giúp người bị cướp ở SG

    Ông Bá Thanh vẫn điều hành công việc qua thư ký; Hàng chục người nhặt vàng giúp người phụ nữ bị cướp ở Sài Gòn; Lẻn vào các nhà đại gia, ăn no ngủ say rồi trộm; Vỡ đập thủy lợi tại Quảng Ninh...

  • Thoi su 24h3010 18 7 ty USD xay san bay Long Thanh
    Thời sự 24h(30/10): 18,7 tỷ USD xây sân bay Long Thành

    18,7 tỉ USD xây sân bay Long Thành; Kể lại lúc băng cướp đi ôtô xông vào tiệm vàng; Bắt giam giám đốc Công ty Xổ số Kiến thiết Lâm Đồng;Tin nhắn bí ẩn và cái chết của một thiếu nữ; Hào Anh cắm xe đi bar, giục mẹ bán đất... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/10.

  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.