Thứ sáu, 26 Tháng tám 2005, 09:55 GMT+7

Phòng ngừa, điều trị và chăm sóc bệnh viêm mũi dị ứng

Phong ngua dieu tri va cham soc benh viem mui di ung
Cấu trúc giải phẫu của mũi.

Viêm mũi là bệnh của niêm mạc mũi, biểu hiện bằng chảy nước mũi, nghẹt mũi và nhảy mũi kéo dài hơn 1 giờ/ngày trong nhiều ngày. Dù dị ứng là nguyên nhân thông thường nhất, nhưng vẫn còn rất nhiều nguyên nhân khác gây viêm mũi.

Phong ngua dieu tri va cham soc benh viem mui di ung

Mũi là bộ phận đầu tiên của đường thở, niêm mạc được trang bị những thụ thể đa hệ để có thể cảm nhận và đáp ứng với các tác nhân phong phú của ngoại giới như: Áp suất, nhiệt độ, mùi vị, hóa chất, ẩm độ, vi trùng… Mũi sẽ bị viêm nếu các tác nhân đủ mạnh hoặc mũi quá nhạy cảm với các tác nhân đó. Sau đây là bảng phân loại bệnh viêm mũi.

Dị ứng

Nhiễm trùng (có mủ)

Loại khác

Theo mùa
(Dị nguyên thời vụ: phấn hoa…).
Quanh năm
(Dị nguyên thường trực: bụi bặm, con mạt, thức ăn…).


- Nguyên phát
"Vận mạch"
"Do quá nhạy cảm"
"Viêm mũi quanh năm không do dị nguyên đặc hiệu"

Cấp tính: thời gian bệnh ngắn hơn 3 tuần.

Bán cấp: từ 3 tuần - 3 tháng.

Mạn tính: hơn 3 tháng
- Do rối loạn cấu trúc.
- Do suy giảm miễn dịch.
- Do rối loạn hoạt động của hệ lông chuyển-chất nhầy.
Viêm đặc biệt:
- Vi trùng: Lao, giang mai…
- Vi nấm.

- Do chất kích thích.
- Do nội tiết.
- Do môi trường: áp suất, nhiệt độ, ẩm độ.
- Do nghề nghiệp.
- Viêm mũi teo.
- Do thuốc (thuốc co mạch…)
- Viêm mũi do cấu trúc:

Triệu chứng giống viêm mũi: Lệch vách ngăn, phì đại cuống mũi, khối u, dị vật mũi.

- Pô-lýp mũi.

Viêm mũi dị ứng

Định nghĩa: Là tổng hợp những phản ứng quá mức của cơ thể, xảy ra khi hít phải vật lạ trong không khí. Bình thường, khi gặp vật lạ, cơ thể sẽ có những phản ứng nhằm mục đích bảo vệ. Tuy nhiên nếu phản ứng xảy ra quá mức, gây ra những tổn hại cho cơ thể thì gọi là phản ứng dị ứng (hay trầm trọng hơn, có thể dẫn đến tử vong thì gọi là phản ứng phản vệ). Những vật lạ là nguyên nhân của phản ứng dị ứng được gọi là dị nguyên.

Trong cơn dị ứng, bệnh nhân có những biểu hiện sau:

- Nhảy mũi.

- Ngứa mũi, mắt.

- Nghẹt mũi.

- Chảy nước mũi.

Cơ chế viêm mũi dị ứng

Phản ứng dị ứng xảy ra rất phức tạp và theo hai giai đoạn:

1. Giai đoạn sớm: Xảy ra ngay sau khi tiếp xúc với dị nguyên. Các triệu chứng trên được gây ra chủ yếu do chất histamin, tiết ra bởi dưỡng bào. Phản ứng này còn được khuếch đại bởi hiệu ứng thần kinh. Ví dụ: Chỉ tiếp xúc với dị nguyên bên mũi trái, nhưng bệnh nhân có triệu chứng cả hai bên mũi và mắt…

2. Giai đoạn muộn: Các triệu chứng xuất hiện từ 3-11 giờ sau khi tiếp xúc với dị nguyên và kéo dài nhiều ngày, nhiều tuần. Đây là một bệnh lý viêm thật sự với sự tham gia của mọi loại tế bào viêm, quan trọng nhất là tế bào đa nhân ái toan. Sự hiện diện của tế bào đa nhân ái toan trong dịch tiết hay trong mô là một chứng cứ quan trọng để chẩn đoán bệnh viêm mũi dị ứng.

Sự hiểu biết về hai giai đoạn của phản ứng dị ứng rất quan trọng trong trị liệu. Các chất kháng histamin có tác dụng chính trong giai đoạn sớm, nhưng trong giai đoạn muộn thì vai trò chủ đạo lại thuộc về các thuốc kháng viêm.

Sự tiếp xúc với dị nguyên liên tục gây nên tình trạng viêm mạn tính với độ trầm trọng có thể tăng dần, kết hợp với sự tăng nhạy cảm của mũi với những nguyên nhân không đặc hiệu.

Triệu chứng và chẩn đoán bệnh viêm mũi dị ứng

Bệnh sử rất quan trọng trong chẩn đoán.

Các triệu chứng chính gồm:

- Nhảy mũi từng cơn, nhất là khi tiếp xúc với dị nguyên.

- Ngứa mũi và mắt.

- Nghẹt mũi hai bên hay đổi bên.

- Chảy nước mũi.

Bệnh nhân có thể bị chảy mũi sau họng, gây khịt mũi, hắng giọng và ho.

Mũi nghẹt, phải thở bằng miệng gây viêm họng, khô họng, viêm thanh quản.

Chóp mũi viêm đỏ và trầy do chà xát thường xuyên vì ngứa.

Mí mắt thường bị sưng nề, quầng thâm.

Ở trẻ em, ít có những triệu chứng điển hình trước 2 tuổi.

Các triệu chứng có thể xuất hiện theo thời vụ (viêm mũi theo mùa) hay liên tục (viêm mũi quanh năm).

Khi soi mũi sẽ thấy niêm mạc mũi phù nề, mọng, có màu tái nhợt. Trong hốc mũi đầy chất tiết trong, loãng.

Xét nghiệm: Tìm tế bào ái toan trong dịch mũi. Đo lượng IgE trong máu.

Thử nghiệm da để tầm soát dị nguyên chuyên biệt.

Các loại dị nguyên gây viêm mũi dị ứng

Thường do các vật lạ bay lẫn trong không khí như:

- Phấn hoa.

- Bụi nhà, trong đó con mạt (acarien) là tác nhân chính.

- Nấm mốc.

- Bụi khói công nghiệp.

- Lông thú: Chó, mèo, ngựa…

- Các loại hóa chất.

Những chất lạ trong thức ăn như sữa, trứng, các loại đậu, hải sản; Các loại thuốc kháng sinh, các loại phấn thoa, chất bôi trơn ở bao cao su, xà phòng… đều có thể gây dị ứng. Các chất này thường gây triệu chứng toàn thân hoặc ở bộ máy tiêu hóa, nhưng cũng cho những biểu hiện ở đường thở trên.

Có dị ứng hay không còn tùy thuộc vào cơ địa, tố chất di truyền của mỗi người. Tiền sử gia đình có vai trò rất quan trọng. Cha mẹ bị dị ứng có tỷ lệ con bị dị ứng cao. Phân nửa số con của cha và mẹ đều bị dị ứng sẽ bị dị ứng. Nếu chỉ cha hoặc mẹ bị dị ứng thì tỷ lệ này là 30%.

Tình hình viêm mũi dị ứng

Bệnh viêm mũi dị ứng nằm trong nhóm bệnh dị ứng gồm suyễn, nổi mề đay, chàm da và phù Quink. Ở các nước phương Tây, do mỗi năm có bốn mùa rõ rệt nên số người mắc viêm mũi dị ứng theo mùa nhiều gấp đôi người bị thể bệnh quanh năm và có đợt kịch phát vào mùa hoa nở. Ở Mỹ, khoảng 20% dân số tiếp xúc hằng năm với dị nguyên trong không khí có triệu chứng dị ứng. Việc theo dõi và chữa trị rất tốn kém.

Ở vùng nhiệt đới như nước ta, số bệnh nhân bị viêm mũi dị ứng quanh năm nhiều hơn. Trong vài thập niên qua, tỷ lệ viêm mũi dị ứng tăng cao ở những nước công nghiệp phát triển. Ô nhiễm môi trường và sự xuất hiện những dị nguyên mới giữ vai trò quan trọng.

Dù chưa có số liệu thống kê, nhưng số bệnh nhân viêm mũi dị ứng đang có khuynh hướng tăng dần tại TPHCM trong các năm gần đây. Những trường hợp dị ứng từ môi trường làm việc như ở các xí nghiệp da giày, cắt may, hóa chất… cũng tăng đáng kể.

Tác hại của viêm mũi dị ứng đối với sức khỏe

Viêm mũi dị ứng có thể gây ảnh hưởng trầm trọng đến sức khỏe và khả năng lao động của bệnh nhân. Ngoài ra bệnh còn gây thêm những biến chứng quan trọng như:

1. Viêm xoang do tắc các lỗ thông xoang.

2. Viêm mũi xoang nhiễm trùng vì ứ đọng dịch tiết, tạo điều kiện cho vi trùng phát triển.

3. Viêm họng - viêm thanh quản do phải thở bằng miệng.

4. Viêm tai giữa do tắc vòi nhĩ.

5. Viêm mũi quá phát.

6. Suyễn.

7. Pô-lýp mũi.

Điều trị và chăm sóc viêm mũi dị ứng

(Xem tiếp kỳ sau)

(Theo SK&ĐS)
Việt Báo

Nhận xét tin Phòng ngừa, điều trị và chăm sóc bệnh viêm mũi dị ứng

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Phòng ngừa, điều trị và chăm sóc bệnh viêm mũi dị ứng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Phong ngua dieu tri va cham soc benh viem mui di ung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Phòng ngừa, điều trị và chăm sóc bệnh viêm mũi dị ứng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.

Prevention, treatment and care of patients with allergic rhinitis
allergic rhinitis, allergic effects, exposure, air, very important, allergens, symptoms, causes and possible patient care, cause, nature, number, information

rhinitis is a disease of the nasal mucosa, expression represented by a runny nose, stuffy nose and sneezing that lasts more than 1 hour / day for several days. Although allergy is the most common cause, but there are many other causes of rhinitis ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu nay 178 den 238
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ này 17-8 đến 23-8)

    Bạo loạn ở Lybia, Iraq, miền Đông Ukcraine; cái chết bi thương của nhà báo Mỹ quả cảm James Foley; lễ đón long trọng và đầy xúc động thi thể 20 nạn nhân trên chiếc máy bay xấu số MH 17 của Malaysia ... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1708 2308
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (17/08 – 23/08)

    Đôi nam nữ chết trong ô tô ở Bình Dương; Hoãn phiên toà xét xử vợ nguyên bí thư xã đốt xác; Vì sao trùm xã hội đen Minh 'sâm' còn nguy hiểm hơn cả Năm Cam?;

  • Tong hop Doi song tuan qua 178 248
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (17/8 - 24/8)

    Người đàn ông 3 lần 'nhặt vợ', 4 lần bán con; Người đàn ông 10 năm chăm vợ điên tình là những câu chuyện gia đình cảm động; Tâm sự của những ông bố bà mẹ nuôi con đơn thân; Cần chuẩn bị những gì khi con vào lớp 1?; Rất nhiều mẹo vặt hay cho gia đình bạn; Một tuần nóng với tin kem đánh răng chứa chất gây ung thư; Và nhiều tin tức thực phẩm bẩn đáng lưu ý...

  • Toan canh Showbiz tuan 1708 2308
    Toàn cảnh Showbiz tuần (17/08 – 23/08)

    Sao Việt và sao thế giới hưởng ứng phong trào Ice Burken Challenger, 2 nhạc sĩ Phú Quang và Phó Đức Phương tranh cãi tiền tác quyền, Nhạc sĩ Quốc Trung viết thư “dằn mặt” người yêu của con gái, Phi Thanh Vân công khai chuyện có bầu với "tình trẻ", con trai ruột của Thành Long bị bắt vì ma túy,...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1708 2308
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/08 - 23/08)

    Trung Quốc bành trướng Biển Đông vì tư duy mình là trùm thiên hạ; Kết luận thanh tra toàn diện chùa Bồ Đề; Phó giáo sư “ra giá” 200 triệu đồng lấy bằng tiến sĩ y khoa; Lương thấp, vào công chức vẫn như "miền đất hứa".... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (17/08 - 23/08).