"Ngộ độc" củ dền - nỗi oan Thị Kính

Ngo doc cu den noi oan Thi Kinh
Nước củ dền hay củ dền không gây ngộ độc như nhiều người vẫn nghĩ

Gần đây, có một số báo cáo về các trường hợp trẻ em bị "ngộ độc nước củ dền" và cũng đã có khuyến cáo là không được dùng nước củ dền để pha sữa cho trẻ. Vậy có thực củ dền gây ngộ độc hay không?

Thành phần dinh dưỡng của củ dền

Củ dền được coi là một nguồn thực phẩm giàu folate. 100gr củ dền có chứa khoảng 50kcal năng lượng, 5gr lipid, 11g carbon hydrate, 2gr sợi, và 1g protein, 312gr kali và đáp ứng được 4% nhu cầu vitamin A hằng ngày. Củ dền được xếp vào trong nhóm rau củ có hàm lượng nitrate tương đối cao hơn so với các loại rau khác. Nói chung, củ dền được xếp vào loại thực phẩm bổ dưỡng, vậy tại sao lại có chuyện ngộ độc củ dền hay nước củ dền?

Ngộ độc có liên quan đến rau củ được nói đến chính là ngộ độc chất nitrate có trong thành phần một số loại rau củ, trên lâm sàng gây ra hội chứng tăng Methemoglobin trong máu (viết tắt là MetHb) làm cho trẻ có biểu hiện xanh tím và nếu không cấp cứu kịp thời có thể dẫn đến tử vong.

Ngộ độc nitrate liên quan với rau củ

Khoảng 85% nhu cầu nitrate của cơ thể hằng ngày là từ các loại rau củ. Nguồn thứ hai là nitrite được sử dụng để bảo quản thịt chống lại sự xâm nhiễm của vi khuẩn gây chết người - Clostridium botulium. Nguồn thứ ba là từ nguồn nước bị ô nhiễm, đến từ các nguồn như phân bón, chất thải động vật, các bồn chứa nhiễm khuẩn, hệ thống xử lý tưới tiêu thành phố và chất lắng đọng từ xác bã thực vật. Hai nguồn đến từ rau củ và phụ gia thực phẩm được các nhà khoa học coi là khá an toàn, với điều kiện việc sử dụng nitrite làm chất phụ gia phải được quản lý chặt chẽ. Trong khi đó, nguồn nitrate từ nước hoàn toàn tùy thuộc từng vùng, địa phương.

Nitrate chỉ gây độc khi ở mức độ cao hơn nhiều so với nồng độ của nó có trong thực phẩm. Mối nguy hiểm của nitrate trong nước và trong thức ăn là ở chỗ nó chuyển hóa thành các nitrite trước hoặc sau khi ăn vào. Trẻ em đặc biệt dưới 4 tháng tuổi được xếp loại nhạy cảm (dễ mắc) với chứng tăng MetHb máu.

Chứng MetHb mắc phải ở trẻ em liên quan với thức ăn rau củ ta thấy các điểm nổi bật sau đây:

1. MetHb hay xảy ra ở các đối tượng trẻ em, nhất là nhóm nhạy cảm là nhóm dưới 4 tháng tuổi vì các lý do sau:
- Cơ thể còn chứa nhiều huyết cầu tố bào thai, là loại nhạy cảm dễ bị chuyển thành MetHb.
- Do đặc tính chưa trưởng thành của cơ thể nên thiếu hụt enzyme khử MetHb.
- Nồng độ acid dạ dày kém toan nên nitrate dễ chuyển hóa thành nitrite.
- Tồn tại nhiều loại vi khuẩn có khả năng chuyển hóa nitrate trong đường tiêu hóa thành MetHb.
- Chế độ ăn thiếu các vitamin khác kèm theo (C, K) là các chất giúp khử MetHb.

2. Các trường hợp MetHb do ngộ độc nitrate ở trẻ em, các nguồn nitrate được xác nhận chủ yếu là từ nước uống bị nhiễm nitrate, nhất là nước giếng, được ghi nhận là phổ biến hơn nitrate trong thực phẩm.

3. MetHb do ngộ độc nitrate trong thực phẩm được xác nhận là bắt nguồn từ các loại rau quả có chứa nitrate nồng độ cao, đặc biệt là cải bó xôi trắng, cải bó xôi; còn trong vòng bàn cãi là nước vắt cà rốt, củ dền. Nồng độ nitrate trong rau củ dường như có liên quan với việc sử dụng phân bón, tưới tiêu. Tuy nhiên, việc ngộ độc nitrate trong thành phần rau củ không phải đơn thuần do rau củ gây nên mà phải có các yếu tố gây tăng nồng độ nitrate trong chế độ ăn đi kèm như: rau tươi chuyên chở lâu, giữ lâu, sau khi chế biến rồi được lưu giữ trong tủ lạnh, hoặc dùng nước rau có hai yếu tố nguy cơ là nước có nồng độ nitrate cao, và các loại rau củ này luộc lên có khả năng làm tăng nồng độ nitrate vốn có.

4. Chưa có bằng chứng các rau củ có chứa nitrate đóng hộp gây ngộ độc.

Như vậy "ngộ độc nước củ dền hay ngộ độc củ dền" là không chính xác, và cách dùng như vậy sẽ gây một sự ngộ nhận sai lạc về củ dền, một loại thực phẩm có giá trị về dinh dưỡng.

Lời khuyên cho các bà mẹ nuôi con nhỏ

1. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới, tất cả trẻ sơ sinh cần được bú mẹ hoàn toàn cho đến tối thiểu là 4-6 tháng tuổi. Trong trường hợp hãn hữu phải cho bú sữa nhân tạo (không phải sữa mẹ) thì cần tham khảo ý kiến chuyên môn và trẻ bú bình cũng không có nhu cầu nước thêm. Chỉ nên cho trẻ ăn xam (tức là ăn thêm các thức ăn khác ngoài sữa) từ 6 tháng tuổi trở lên.

2. Khi dùng rau tươi chế biến thức ăn cho trẻ (đặc biệt các loại có chứa nitrate nêu trên) nên lưu ý: rau phải ăn tươi, chế biến xong ăn ngay; không giữ rau lâu ngày, bó chặt, hoặc chế biến rồi để lâu trong tủ lạnh thì dễ có nguy cơ bị ngộ độc nitrate.

3. Không nên sử dụng nước rau luộc các loại để làm thức uống - không những không lợi mà còn có thể "bất cập hại" là nước đó có thể nhiễm nitrate ở mức độ cao, hơn nữa khi đun sôi thì có thể làm cho nồng độ nitrate tăng lên.

4. Nước giếng, nhất là giếng khoan sử dụng để nấu ăn, pha sữa, tối ưu là nên được chuẩn độ nitrate.

Thiết nghĩ việc áp dụng những khuyến cáo này cũng phần nào làm giảm nguy cơ tiếp xúc với nguồn nitrate-nitrites không những là tác nhân gây hội chứng xanh tím ở trẻ em, mà còn được quy kết là tác nhân của một số loại ung thư ở người.

Tóm lược tài liệu khoa học của BS Nguyên Đình Nguyễn

Việt Báo

Video nổi bật

Rùng mình hóa chất tạo mùi thơm cho gạo
00:00 / --:--

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Nhận xét tin "Ngộ độc" củ dền - nỗi oan Thị Kính

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Ngộ độc" củ dền - nỗi oan Thị Kính bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ngo doc cu den noi oan Thi Kinh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Ngộ độc" củ dền - nỗi oan Thị Kính ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.

"poisoning" beetroot - that petitioners ocular
Thi Kinh, are not used, poisoning, children, concentration, food type, use, spinach, vegetables, cause, source, Members

Recently, some case reports of children being "water intoxication beetroot" and there is no recommended beetroot water used to prepare formula for infants. So real beetroot cause poisoning or not.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Sức Khỏe


  • Thoi su 24h016 Doi nam nu chet tai nha nghi
    Thời sự 24h(01/6): Đôi nam nữ chết tại nhà nghỉ

     BT Quốc phòng: VN chỉ kè kín đảo thuộc chủ quyền; Hà Nội: Tá hỏa phát hiện đôi nam nữ chết tại nhà nghỉ; Hình ảnh lạ vào những ngày nắng nóng ở xứ Nghệ; Người tình 15 năm bất ngờ tiết lộ về Hồ Ngọc Hà; 

  • Thoi su tuan qua Tai nan 5 nguoi trong mot gia dinh thiet mang
    Thời sự tuần qua: Tai nạn, 5 người trong một gia đình thiệt mạng

     Lương bộ trưởng chưa đến 15 triệu đồng; Khai thác 22,7 km cao tốc 6 làn đẹp nhất VN; Xe đầu kéo gây tai nạn, 5 người cùng nhà thiệt mạng; Bay từ Sài Gòn ra Bắc bán dâm giá 14.000 USD hai ngày; 

  • Thoi su 24h305 Nang nong mat duong chay nhua
    Thời sự 24h(30/5): Nắng nóng, mặt đường chảy nhựa

    Khuyên chị ve chai trả tiền vì hình ảnh người Việt; Mặt đường chảy nhựa vì nắng nóng; Đường dây quốc tế "khủng" buôn cocain vào Việt Nam; Bỏ 14 ngàn đô mua dâm "người mẫu nhái", đại gia không dám than vãn..

  • Thoi su 24h295 khoi to doi tuong duong day ban dam
    Thời sự 24h(29/5): khởi tố đối tượng đường dây bán dâm

    Xe dân sắm, đi trên đường sao vẫn phải đóng phí?; MC xinh đẹp và giọt nước mắt uất ức vì Tuấn Hưng; Cô giáo xô xát với bảo vệ trên sân khấu lễ bế giảng; Cảnh làm việc giữa trưa, ở nơi nóng 42 độ; Khởi tố các đối tượng đường dây bán dâm 14.000 USD; Xế hộp kéo lê xe máy hàng chục mét...là những tin thức thời sự nổi bật trong ngày 29/5.

  • Thoi su 24h285 Tai nan 3 nguoi trong GD chet tham
    Thời sự 24h(28/5): Tai nạn, 3 người trong GĐ chết thảm

     TQ phải chấm dứt xây dựng ở Trường Sa, Hoàng Sa; Nửa đất nước vật vã trong "chảo lửa";  Má mì tự khoe "điều bất cứ hoa hậu, người mẫu" nào bán dâm; 

  • Nang nong khung khiep o An Do
    Nắng nóng khủng khiếp ở Ấn Độ

    Nắng nóng kỷ lục gần 50 độ C ở các bang miền nam Ấn Độ trong những tuần qua khiến khoảng 230 người thiệt mạng.

  • Anh huong ty gia toi nen kinh te
    Ảnh hường tỷ giá tới nền kinh tế

    Các ngành đó là: nông nghiệp, khai khoáng, chế biến nông nghiệp, công nghiệp nhẹ thâm dụng lao động và công nghiệp nặng. ------------ Xem thêm: Ảnh hường tỷ giá tới nền kinh tế, http://vietbao.vn/tp/Anh-huong-ty-gia-toi-nen-kinh-te/11490734/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Thieu nu to bi hiep dam tap the duoi ham di bo
    Thiếu nữ tố bị hiếp dâm tập thể dưới hầm đi bộ

    Kết quả giám định, khám thương bước đầu cho thấy thiếu nữ này không có dấu hiệu bị xâm hại như đơn trình báo

  • Thuc hu chat luong ao chong nang tien trieu
    Thực hư chất lượng áo chống nắng tiền triệu

    Trước những lời quảng cáo như “mềm mịn, thấm hút mồ hôi cực tốt, không bí bách”,... các chuyên gia khuyến cáo “nên cẩn trọng”.

  • Mong manh hang Viet
    Mong manh hàng Việt!

    Doanh nghiệp Việt cần năng động, sáng tạo hơn để đương đầu với những thách thức, để tiếp tục phát huy trên nền tảng đã gây dựng được

  • Nghin le chuyen tuan qua 2405 3005
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (24/05 - 30/05)

    Bphone và câu chuyện dìm hàng Việt; Nửa đất nước vật vã trong "chảo lửa"; Lộ nhóm thanh niên hiếp dâm tập thể thiếu nữ 17 tuổi dưới hầm?; Tranh cãi việc lắp camera ở phố đèn đỏ để triệt mại dâm; Hàng trăm công nhân nhập viện cấp cứu do nghi ngộ độc khí gas... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin suc khoe tuan qua 255 315
    Bản tin sức khỏe tuần qua (25/5 - 31/5)

    Nắng nóng gay gắt - người già, trẻ nhỏ nhập viện tăng cao; Một bé trai tử vong vì máy giặt; Nhiều người bị chó dại cắn không tiêm phòng vì tiếc tiền; Những loại quả mùa hè nên và không nên ăn; Cách phòng tránh bệnh dịch mùa hè; Kinh hãi vì mắc bệnh sùi mào gà, mụn rộp sinh dục,... là những thông tin sức khỏe đáng chú ý tuần qua.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 24053005
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (24/05-30/05)

    Scandal tham nhũng của FIFA chấn động bóng đá thế giới; Blatter tái đắc cử chủ tịch FIFA; SEA Games 28: U23 Việt Nam ra quân thắng đậm U23 Brunei; Tổng hợp tin tức SEA Games 28...là những tin Bóng đá-Thể thao nổi bật trong tuần.

  • Toan canh Showbiz 255 315
    Toàn cảnh Showbiz (25/5 - 31/5)

    Nhật Thủy được chồng Mỹ Linh "hộ tống" sang Singapore, Trấn Thành bức xúc khi bị nói cho tiền dễ dãi thí sinh Thách thức danh hài, Mỹ Tâm kiếm hơn 3 tỷ đồng chỉ trong 1 tháng, Choáng với vẻ đẹp cổ điển, hoành tráng trong liveshow của Hồ Ngọc Hà, Người kế thừa những ngôi vị đắt giá trong showbiz Việt, ...là những thông tin nổi bất trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2405 3005
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (24/05 - 30/05)

    Thiếu nữ tố bị hiếp dâm tập thể dưới hầm đi bộ; Những pha đánh chết vợ vì lý do lãng xẹt của đức lang quân; Lao thẳng xe vào 141 để thoát thân vì giấu ma túy trên người; Tử hình kẻ giết người, vứt thi thể xuống sông; Thảm cảnh người tâm thần gây án; Đường dây bán dâm 7.000 USD hoạt động thế nào?;......là những tin đáng chú ý trong tuần.