Thứ sáu, 12 Tháng năm 2006, 14:17 GMT+7

Một số điều cần biết về bệnh tai biến mạch máu não

Tai biến mạch máu não (TBMMN) là bệnh lý thần kinh hay gặp nhất và là một cấp cứu lớn trong y học. TBMMN là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ ba sau các bệnh lý về tim mạch và ung thư, đồng thời là một bệnh gây tàn phế mắc phải ở người trưởng thành, là gánh nặng cho gia đình bệnh nhân và xã hội.

TBMMN là gì?

TBMMN hay còn gọi là đột quỵ do não, xảy ra khi một mạch máu não bị tắc hay bị vỡ, gây tổn thương vùng não được cung cấp bởi mạch đó. (Dân gian hay gọi là cảm). TBMMN được chia làm hai loại.

Nhồi máu não (thiếu máu não cục bộ, nhũn não) xảy ra khi một mạch máu bị tắc, nghẽn, khu vực tưới bởi mạch đó bị thiếu máu và hoại tử. Nhồi máu não chiếm khoảng 80-85% TBMMN (Pháp); ở Việt Nam, nhồi máu não chiếm khoảng 60%.

Chảy máu (chảy máu não, màng não) xảy ra khi máu thoát khỏi mạch chảy vào nhu mô não hoặc vào màng não. Chảy máu chiếm khoảng 15-20% TBMMN (Pháp); ở Việt Nam chiếm khoảng 40%.

Các triệu chứng của bệnh

Bệnh thường xảy ra đột ngột. Người bệnh đang sinh hoạt bình thường, buổi sáng sau khi ngủ dậy hoặc đi tiểu tiện đêm đột ngột xuất hiện đau đầu, nôn, nói ngọng hoặc ú ớ không nói được, méo miệng, liệt nửa người, đôi lúc kèm lú lẫn hoặc mất ý thức, đại tiểu tiện không tự chủ.

Nếu bệnh nhân xuất hiện những triệu chứng trên cần đưa ngay đến bệnh viện để cấp cứu kịp thời.

Các yếu tố ảnh hưởng đến bệnh (yếu tố nguy cơ)

Chia làm hai nhóm: Nhóm không thay đổi được và nhóm có thể thay đổi được.

Nhóm không thay đổi được: tuổi, giới, tiền sử gia đình.

- Tuổi càng cao, tỷ lệ mắc bệnh càng nhiều.

- Nam mắc nhiều hơn nữ từ 1,5 - 2 lần.

- Tiền sử gia đình có người tăng huyết áp và TBMMN (bố, mẹ, anh chị em ruột) tỷ lệ mắc bệnh cao hơn người bình thường.

Nhóm có thể thay đổi được: tăng huyết áp (HA), hút thuốc lá, bệnh tim, tăng mỡ máu, đái tháo đường, nghiện rượu, béo phì...

- Tăng HA là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất, tăng HA làm tăng nguy cơ cả nhồi máu não và chảy máu não. Gọi là tăng HA khi số đo HA lớn hơn hoặc bằng 140/90mmHg.

- Thuốc lá: thuốc lá làm tăng độ nhớt của máu, làm giảm yếu tố bảo vệ HDL (một loại cholesterol có lợi), hoạt hóa tiểu cầu, ngộ độc tế bào nội mô. Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ bệnh tim (nhồi máu cơ tim) và nguy cơ nhồi máu tăng gấp 1,5 lần. Sau bỏ thuốc từ 2-3 năm mới giảm nguy cơ.

- Các bệnh tim: hẹp hai lá, rung nhĩ (do thấp tim), nhồi máu cơ tim...

- Rối loạn mỡ máu: tăng mỡ máu làm tăng tỷ lệ TBMMN gấp 1,5 - 2 lần.

- Đái tháo đường: nguy cơ nhồi máu não tăng lên gấp 2 - 3 lần; mặt khác đái tháo đường còn làm tăng tỷ lệ tử vong sau TBMMN.

- Nghiện rượu: uống nhiều rượu làm tăng nguy cơ chảy máu não.

- Béo phì không là nguy cơ trực tiếp gây TBMMN nhưng gián tiếp qua bệnh tim mạch.

- Một số yếu tố khác như căng thẳng tâm lý, nhiễm lạnh, ít hoạt động thể lực...

Việc phát hiện và điều trị dự phòng các yếu tố nguy cơ của TBMMN đã làm giảm tỷ lệ tử vong và tỷ lệ tái phát bệnh.

Nguyên tắc điều trị bệnh TBMMN

Mặc dù bệnh TBMMN chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nhưng việc phát hiện và điều trị sớm, kịp thời sẽ làm giảm tỷ lệ tử vong và di chứng.

Điều trị TBMMN nhằm 3 mục đích: Cứu sống người bệnh, làm giảm di chứng về sau và dự phòng tái phát.

Nguyên tắc điều trị

Thời gian điều trị:

- Điều trị tại bệnh viện trong giai đoạn cấp (tùy thuộc từng trường hợp, thông thường từ 1 - 3 tuần).

Điều trị tiếp tục tại nhà hoặc tại trung tâm phục hồi chức năng.

Các phương pháp điều trị TBMMN

Điều trị tại bệnh viện (mục đích cứu sống người bệnh và giảm di chứng): bệnh nhân cần được truyền dịch chống phù não, bù nước và điện giải; thở oxy qua ống thông ở mũi; thuốc dinh dưỡng tế bào não; thuốc hạ HA, mỡ máu, đường máu (nếu có); kháng sinh phòng bội nhiễm (hô hấp, bàng quang).

Cho bệnh nhân ăn qua ống thông dạ dày nếu bệnh nhân không nuốt được, cần cho ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, đủ lượng calo cần thiết; thay đổi tư thế nằm của bệnh nhân 3 giờ một lần để tránh loét, xoa bóp những điểm tỳ đè (vùng cùng cụt, mông, gót chân, mắt cá ngoài, khuỷu tay...); vệ sinh thân thể và răng miệng sạch sẽ; tập phục hồi chức năng cho bệnh nhân sớm, mức độ tăng dần để phòng teo cơ, cứng khớp; vỗ rung phổi đề phòng viêm phổi...

Sau khi xuất viện (với mục đích làm giảm di chứng và phòng tái phát lần sau), bệnh nhân tiếp tục điều trị theo đơn của thầy thuốc; Khám lại theo yêu cầu của thầy thuốc; Tiếp tục tập phục hồi chức năng vận động, ngôn ngữ trong trường hợp bệnh nhân còn liệt vận động, nói khó... Trong đó bệnh nhân cần tuân thủ một chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp: ăn hạn chế muối, mỳ chính trong trong trường hợp có tăng HA; không ăn mỡ động vật; bỏ bia rượu, thuốc lá... mặc ấm, tránh chỗ có gió lùa, đi bộ, tập dưỡng sinh, tránh căng thẳng tâm lý...

Dự phòng TBMMN như thế nào?

Những người trên 50 tuổi nên được kiểm tra HA định kỳ, ít nhất 6 tháng/lần, đồng thời làm các xét nghiệm kiểm tra các yếu tố nguy cơ như tiểu đường, mỡ máu...

Quản lý và điều trị tốt các yếu tố nguy cơ của TBMMN nhất là tăng HA, tiểu đường, tăng mỡ máu...

Đối với những người đã mắc TBMMN, cần phải tuân thủ điều trị dự phòng để tránh tái phát lần sau: điều trị thuốc chống ngưng tập tiểu cầu (Aspegic, Plavix, disgren...) đối với thể nhồi máu não và điều trị tốt các yếu tố nguy cơ.

Thay đổi các thói quen có hại cho sức khỏe như uống rượu, hút thuốc lá, ăn mặn...

Đi bộ, tập thể dục đều đặn, tránh béo phì, thừa cân...

Theo Sức khỏe & đời sống


Nhận xét tin Một số điều cần biết về bệnh tai biến mạch máu não

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Một số điều cần biết về bệnh tai biến mạch máu não bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Mot so dieu can biet ve benh tai bien mach mau nao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Một số điều cần biết về bệnh tai biến mạch máu não ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.

Some things to know about stroke disease brain
brain stroke, mortality, ischemic stroke, you need to know, the elements, in medicine, treating patients, risk, some, change, illness, heart, causing fat

Brain Stroke (TBMMN) neuropathy is the most common and is a major medical emergency. TBMMN causes the third death after cardiovascular diseases and cancer, and is a disabling disease in adults suffering from ...





  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.