Thứ sáu, 12 Tháng năm 2006, 14:17 GMT+7

Một số điều cần biết về bệnh tai biến mạch máu não

Tai biến mạch máu não (TBMMN) là bệnh lý thần kinh hay gặp nhất và là một cấp cứu lớn trong y học. TBMMN là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ ba sau các bệnh lý về tim mạch và ung thư, đồng thời là một bệnh gây tàn phế mắc phải ở người trưởng thành, là gánh nặng cho gia đình bệnh nhân và xã hội.

TBMMN là gì?

TBMMN hay còn gọi là đột quỵ do não, xảy ra khi một mạch máu não bị tắc hay bị vỡ, gây tổn thương vùng não được cung cấp bởi mạch đó. (Dân gian hay gọi là cảm). TBMMN được chia làm hai loại.

Nhồi máu não (thiếu máu não cục bộ, nhũn não) xảy ra khi một mạch máu bị tắc, nghẽn, khu vực tưới bởi mạch đó bị thiếu máu và hoại tử. Nhồi máu não chiếm khoảng 80-85% TBMMN (Pháp); ở Việt Nam, nhồi máu não chiếm khoảng 60%.

Chảy máu (chảy máu não, màng não) xảy ra khi máu thoát khỏi mạch chảy vào nhu mô não hoặc vào màng não. Chảy máu chiếm khoảng 15-20% TBMMN (Pháp); ở Việt Nam chiếm khoảng 40%.

Các triệu chứng của bệnh

Bệnh thường xảy ra đột ngột. Người bệnh đang sinh hoạt bình thường, buổi sáng sau khi ngủ dậy hoặc đi tiểu tiện đêm đột ngột xuất hiện đau đầu, nôn, nói ngọng hoặc ú ớ không nói được, méo miệng, liệt nửa người, đôi lúc kèm lú lẫn hoặc mất ý thức, đại tiểu tiện không tự chủ.

Nếu bệnh nhân xuất hiện những triệu chứng trên cần đưa ngay đến bệnh viện để cấp cứu kịp thời.

Các yếu tố ảnh hưởng đến bệnh (yếu tố nguy cơ)

Chia làm hai nhóm: Nhóm không thay đổi được và nhóm có thể thay đổi được.

Nhóm không thay đổi được: tuổi, giới, tiền sử gia đình.

- Tuổi càng cao, tỷ lệ mắc bệnh càng nhiều.

- Nam mắc nhiều hơn nữ từ 1,5 - 2 lần.

- Tiền sử gia đình có người tăng huyết áp và TBMMN (bố, mẹ, anh chị em ruột) tỷ lệ mắc bệnh cao hơn người bình thường.

Nhóm có thể thay đổi được: tăng huyết áp (HA), hút thuốc lá, bệnh tim, tăng mỡ máu, đái tháo đường, nghiện rượu, béo phì...

- Tăng HA là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất, tăng HA làm tăng nguy cơ cả nhồi máu não và chảy máu não. Gọi là tăng HA khi số đo HA lớn hơn hoặc bằng 140/90mmHg.

- Thuốc lá: thuốc lá làm tăng độ nhớt của máu, làm giảm yếu tố bảo vệ HDL (một loại cholesterol có lợi), hoạt hóa tiểu cầu, ngộ độc tế bào nội mô. Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ bệnh tim (nhồi máu cơ tim) và nguy cơ nhồi máu tăng gấp 1,5 lần. Sau bỏ thuốc từ 2-3 năm mới giảm nguy cơ.

- Các bệnh tim: hẹp hai lá, rung nhĩ (do thấp tim), nhồi máu cơ tim...

- Rối loạn mỡ máu: tăng mỡ máu làm tăng tỷ lệ TBMMN gấp 1,5 - 2 lần.

- Đái tháo đường: nguy cơ nhồi máu não tăng lên gấp 2 - 3 lần; mặt khác đái tháo đường còn làm tăng tỷ lệ tử vong sau TBMMN.

- Nghiện rượu: uống nhiều rượu làm tăng nguy cơ chảy máu não.

- Béo phì không là nguy cơ trực tiếp gây TBMMN nhưng gián tiếp qua bệnh tim mạch.

- Một số yếu tố khác như căng thẳng tâm lý, nhiễm lạnh, ít hoạt động thể lực...

Việc phát hiện và điều trị dự phòng các yếu tố nguy cơ của TBMMN đã làm giảm tỷ lệ tử vong và tỷ lệ tái phát bệnh.

Nguyên tắc điều trị bệnh TBMMN

Mặc dù bệnh TBMMN chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nhưng việc phát hiện và điều trị sớm, kịp thời sẽ làm giảm tỷ lệ tử vong và di chứng.

Điều trị TBMMN nhằm 3 mục đích: Cứu sống người bệnh, làm giảm di chứng về sau và dự phòng tái phát.

Nguyên tắc điều trị

Thời gian điều trị:

- Điều trị tại bệnh viện trong giai đoạn cấp (tùy thuộc từng trường hợp, thông thường từ 1 - 3 tuần).

Điều trị tiếp tục tại nhà hoặc tại trung tâm phục hồi chức năng.

Các phương pháp điều trị TBMMN

Điều trị tại bệnh viện (mục đích cứu sống người bệnh và giảm di chứng): bệnh nhân cần được truyền dịch chống phù não, bù nước và điện giải; thở oxy qua ống thông ở mũi; thuốc dinh dưỡng tế bào não; thuốc hạ HA, mỡ máu, đường máu (nếu có); kháng sinh phòng bội nhiễm (hô hấp, bàng quang).

Cho bệnh nhân ăn qua ống thông dạ dày nếu bệnh nhân không nuốt được, cần cho ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, đủ lượng calo cần thiết; thay đổi tư thế nằm của bệnh nhân 3 giờ một lần để tránh loét, xoa bóp những điểm tỳ đè (vùng cùng cụt, mông, gót chân, mắt cá ngoài, khuỷu tay...); vệ sinh thân thể và răng miệng sạch sẽ; tập phục hồi chức năng cho bệnh nhân sớm, mức độ tăng dần để phòng teo cơ, cứng khớp; vỗ rung phổi đề phòng viêm phổi...

Sau khi xuất viện (với mục đích làm giảm di chứng và phòng tái phát lần sau), bệnh nhân tiếp tục điều trị theo đơn của thầy thuốc; Khám lại theo yêu cầu của thầy thuốc; Tiếp tục tập phục hồi chức năng vận động, ngôn ngữ trong trường hợp bệnh nhân còn liệt vận động, nói khó... Trong đó bệnh nhân cần tuân thủ một chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp: ăn hạn chế muối, mỳ chính trong trong trường hợp có tăng HA; không ăn mỡ động vật; bỏ bia rượu, thuốc lá... mặc ấm, tránh chỗ có gió lùa, đi bộ, tập dưỡng sinh, tránh căng thẳng tâm lý...

Dự phòng TBMMN như thế nào?

Những người trên 50 tuổi nên được kiểm tra HA định kỳ, ít nhất 6 tháng/lần, đồng thời làm các xét nghiệm kiểm tra các yếu tố nguy cơ như tiểu đường, mỡ máu...

Quản lý và điều trị tốt các yếu tố nguy cơ của TBMMN nhất là tăng HA, tiểu đường, tăng mỡ máu...

Đối với những người đã mắc TBMMN, cần phải tuân thủ điều trị dự phòng để tránh tái phát lần sau: điều trị thuốc chống ngưng tập tiểu cầu (Aspegic, Plavix, disgren...) đối với thể nhồi máu não và điều trị tốt các yếu tố nguy cơ.

Thay đổi các thói quen có hại cho sức khỏe như uống rượu, hút thuốc lá, ăn mặn...

Đi bộ, tập thể dục đều đặn, tránh béo phì, thừa cân...

Theo Sức khỏe & đời sống

Nhận xét tin Một số điều cần biết về bệnh tai biến mạch máu não

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Một số điều cần biết về bệnh tai biến mạch máu não bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Mot so dieu can biet ve benh tai bien mach mau nao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Một số điều cần biết về bệnh tai biến mạch máu não ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.

Some things to know about stroke disease brain
brain stroke, mortality, ischemic stroke, you need to know, the elements, in medicine, treating patients, risk, some, change, illness, heart, causing fat

Brain Stroke (TBMMN) neuropathy is the most common and is a major medical emergency. TBMMN causes the third death after cardiovascular diseases and cancer, and is a disabling disease in adults suffering from ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu nay 178 den 238
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ này 17-8 đến 23-8)

    Bạo loạn ở Lybia, Iraq, miền Đông Ukcraine; cái chết bi thương của nhà báo Mỹ quả cảm James Foley; lễ đón long trọng và đầy xúc động thi thể 20 nạn nhân trên chiếc máy bay xấu số MH 17 của Malaysia ... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1708 2308
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (17/08 – 23/08)

    Đôi nam nữ chết trong ô tô ở Bình Dương; Hoãn phiên toà xét xử vợ nguyên bí thư xã đốt xác; Vì sao trùm xã hội đen Minh 'sâm' còn nguy hiểm hơn cả Năm Cam?;

  • Tong hop Doi song tuan qua 178 248
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (17/8 - 24/8)

    Người đàn ông 3 lần 'nhặt vợ', 4 lần bán con; Người đàn ông 10 năm chăm vợ điên tình là những câu chuyện gia đình cảm động; Tâm sự của những ông bố bà mẹ nuôi con đơn thân; Cần chuẩn bị những gì khi con vào lớp 1?; Rất nhiều mẹo vặt hay cho gia đình bạn; Một tuần nóng với tin kem đánh răng chứa chất gây ung thư; Và nhiều tin tức thực phẩm bẩn đáng lưu ý...

  • Toan canh Showbiz tuan 1708 2308
    Toàn cảnh Showbiz tuần (17/08 – 23/08)

    Sao Việt và sao thế giới hưởng ứng phong trào Ice Burken Challenger, 2 nhạc sĩ Phú Quang và Phó Đức Phương tranh cãi tiền tác quyền, Nhạc sĩ Quốc Trung viết thư “dằn mặt” người yêu của con gái, Phi Thanh Vân công khai chuyện có bầu với "tình trẻ", con trai ruột của Thành Long bị bắt vì ma túy,...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1708 2308
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/08 - 23/08)

    Trung Quốc bành trướng Biển Đông vì tư duy mình là trùm thiên hạ; Kết luận thanh tra toàn diện chùa Bồ Đề; Phó giáo sư “ra giá” 200 triệu đồng lấy bằng tiến sĩ y khoa; Lương thấp, vào công chức vẫn như "miền đất hứa".... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (17/08 - 23/08).