Một số điều cần biết về bệnh tai biến mạch máu não

Tai biến mạch máu não (TBMMN) là bệnh lý thần kinh hay gặp nhất và là một cấp cứu lớn trong y học. TBMMN là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ ba sau các bệnh lý về tim mạch và ung thư, đồng thời là một bệnh gây tàn phế mắc phải ở người trưởng thành, là gánh nặng cho gia đình bệnh nhân và xã hội.

TBMMN là gì?

TBMMN hay còn gọi là đột quỵ do não, xảy ra khi một mạch máu não bị tắc hay bị vỡ, gây tổn thương vùng não được cung cấp bởi mạch đó. (Dân gian hay gọi là cảm). TBMMN được chia làm hai loại.

Nhồi máu não (thiếu máu não cục bộ, nhũn não) xảy ra khi một mạch máu bị tắc, nghẽn, khu vực tưới bởi mạch đó bị thiếu máu và hoại tử. Nhồi máu não chiếm khoảng 80-85% TBMMN (Pháp); ở Việt Nam, nhồi máu não chiếm khoảng 60%.

Chảy máu (chảy máu não, màng não) xảy ra khi máu thoát khỏi mạch chảy vào nhu mô não hoặc vào màng não. Chảy máu chiếm khoảng 15-20% TBMMN (Pháp); ở Việt Nam chiếm khoảng 40%.

Các triệu chứng của bệnh

Bệnh thường xảy ra đột ngột. Người bệnh đang sinh hoạt bình thường, buổi sáng sau khi ngủ dậy hoặc đi tiểu tiện đêm đột ngột xuất hiện đau đầu, nôn, nói ngọng hoặc ú ớ không nói được, méo miệng, liệt nửa người, đôi lúc kèm lú lẫn hoặc mất ý thức, đại tiểu tiện không tự chủ.

Nếu bệnh nhân xuất hiện những triệu chứng trên cần đưa ngay đến bệnh viện để cấp cứu kịp thời.

Các yếu tố ảnh hưởng đến bệnh (yếu tố nguy cơ)

Chia làm hai nhóm: Nhóm không thay đổi được và nhóm có thể thay đổi được.

Nhóm không thay đổi được: tuổi, giới, tiền sử gia đình.

- Tuổi càng cao, tỷ lệ mắc bệnh càng nhiều.

- Nam mắc nhiều hơn nữ từ 1,5 - 2 lần.

- Tiền sử gia đình có người tăng huyết áp và TBMMN (bố, mẹ, anh chị em ruột) tỷ lệ mắc bệnh cao hơn người bình thường.

Nhóm có thể thay đổi được: tăng huyết áp (HA), hút thuốc lá, bệnh tim, tăng mỡ máu, đái tháo đường, nghiện rượu, béo phì...

- Tăng HA là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất, tăng HA làm tăng nguy cơ cả nhồi máu não và chảy máu não. Gọi là tăng HA khi số đo HA lớn hơn hoặc bằng 140/90mmHg.

- Thuốc lá: thuốc lá làm tăng độ nhớt của máu, làm giảm yếu tố bảo vệ HDL (một loại cholesterol có lợi), hoạt hóa tiểu cầu, ngộ độc tế bào nội mô. Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ bệnh tim (nhồi máu cơ tim) và nguy cơ nhồi máu tăng gấp 1,5 lần. Sau bỏ thuốc từ 2-3 năm mới giảm nguy cơ.

- Các bệnh tim: hẹp hai lá, rung nhĩ (do thấp tim), nhồi máu cơ tim...

- Rối loạn mỡ máu: tăng mỡ máu làm tăng tỷ lệ TBMMN gấp 1,5 - 2 lần.

- Đái tháo đường: nguy cơ nhồi máu não tăng lên gấp 2 - 3 lần; mặt khác đái tháo đường còn làm tăng tỷ lệ tử vong sau TBMMN.

- Nghiện rượu: uống nhiều rượu làm tăng nguy cơ chảy máu não.

- Béo phì không là nguy cơ trực tiếp gây TBMMN nhưng gián tiếp qua bệnh tim mạch.

- Một số yếu tố khác như căng thẳng tâm lý, nhiễm lạnh, ít hoạt động thể lực...

Việc phát hiện và điều trị dự phòng các yếu tố nguy cơ của TBMMN đã làm giảm tỷ lệ tử vong và tỷ lệ tái phát bệnh.

Nguyên tắc điều trị bệnh TBMMN

Mặc dù bệnh TBMMN chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nhưng việc phát hiện và điều trị sớm, kịp thời sẽ làm giảm tỷ lệ tử vong và di chứng.

Điều trị TBMMN nhằm 3 mục đích: Cứu sống người bệnh, làm giảm di chứng về sau và dự phòng tái phát.

Nguyên tắc điều trị

Thời gian điều trị:

- Điều trị tại bệnh viện trong giai đoạn cấp (tùy thuộc từng trường hợp, thông thường từ 1 - 3 tuần).

Điều trị tiếp tục tại nhà hoặc tại trung tâm phục hồi chức năng.

Các phương pháp điều trị TBMMN

Điều trị tại bệnh viện (mục đích cứu sống người bệnh và giảm di chứng): bệnh nhân cần được truyền dịch chống phù não, bù nước và điện giải; thở oxy qua ống thông ở mũi; thuốc dinh dưỡng tế bào não; thuốc hạ HA, mỡ máu, đường máu (nếu có); kháng sinh phòng bội nhiễm (hô hấp, bàng quang).

Cho bệnh nhân ăn qua ống thông dạ dày nếu bệnh nhân không nuốt được, cần cho ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, đủ lượng calo cần thiết; thay đổi tư thế nằm của bệnh nhân 3 giờ một lần để tránh loét, xoa bóp những điểm tỳ đè (vùng cùng cụt, mông, gót chân, mắt cá ngoài, khuỷu tay...); vệ sinh thân thể và răng miệng sạch sẽ; tập phục hồi chức năng cho bệnh nhân sớm, mức độ tăng dần để phòng teo cơ, cứng khớp; vỗ rung phổi đề phòng viêm phổi...

Sau khi xuất viện (với mục đích làm giảm di chứng và phòng tái phát lần sau), bệnh nhân tiếp tục điều trị theo đơn của thầy thuốc; Khám lại theo yêu cầu của thầy thuốc; Tiếp tục tập phục hồi chức năng vận động, ngôn ngữ trong trường hợp bệnh nhân còn liệt vận động, nói khó... Trong đó bệnh nhân cần tuân thủ một chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp: ăn hạn chế muối, mỳ chính trong trong trường hợp có tăng HA; không ăn mỡ động vật; bỏ bia rượu, thuốc lá... mặc ấm, tránh chỗ có gió lùa, đi bộ, tập dưỡng sinh, tránh căng thẳng tâm lý...

Dự phòng TBMMN như thế nào?

Những người trên 50 tuổi nên được kiểm tra HA định kỳ, ít nhất 6 tháng/lần, đồng thời làm các xét nghiệm kiểm tra các yếu tố nguy cơ như tiểu đường, mỡ máu...

Quản lý và điều trị tốt các yếu tố nguy cơ của TBMMN nhất là tăng HA, tiểu đường, tăng mỡ máu...

Đối với những người đã mắc TBMMN, cần phải tuân thủ điều trị dự phòng để tránh tái phát lần sau: điều trị thuốc chống ngưng tập tiểu cầu (Aspegic, Plavix, disgren...) đối với thể nhồi máu não và điều trị tốt các yếu tố nguy cơ.

Thay đổi các thói quen có hại cho sức khỏe như uống rượu, hút thuốc lá, ăn mặn...

Đi bộ, tập thể dục đều đặn, tránh béo phì, thừa cân...

Theo Sức khỏe & đời sống

Video nổi bật

Tìm ra thuốc mới có khả năng chữa khỏi HIV
00:00 / --:--

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Nhận xét tin Một số điều cần biết về bệnh tai biến mạch máu não

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Một số điều cần biết về bệnh tai biến mạch máu não bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Mot so dieu can biet ve benh tai bien mach mau nao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Một số điều cần biết về bệnh tai biến mạch máu não ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.

Some things to know about stroke disease brain
brain stroke, mortality, ischemic stroke, you need to know, the elements, in medicine, treating patients, risk, some, change, illness, heart, causing fat

Brain Stroke (TBMMN) neuropathy is the most common and is a major medical emergency. TBMMN causes the third death after cardiovascular diseases and cancer, and is a disabling disease in adults suffering from ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Sức Khỏe


  • Thoi su tuan qua Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự tuần qua: Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Kinh hoàng Sapa: Khách sạn 3 sao chém 46 triệu ngủ đêm 30/4; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hỗn loạn chưa từng có ngày công viên nước miễn phí; Cán bộ thuế cầm đầu ổ nhóm tội phạm...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h234 Dung chua benh kieu ban on
    Thời sự 24h(23/4): "Đừng chữa bệnh kiểu ban ơn!'

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Bê bết Phương Nam, Trầm Bê làm lớn ở Sacombank; Sai sót trong pano kỷ niệm ngày 30/4 tại Hà Nội; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Mất trộm 1,4 tỷ đồng trong két sắt siêu thị Maximart ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/4.

  • Thoi su 24h224 Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự 24h(22/4): Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Hà Nội: Đâm chết người giữa phố, xe khách bỏ chạy; Rúng động Hà Tĩnh: Vợ chồng 8X lừa đảo 120 tỷ; Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Nhóm thanh niên sàm sỡ tại CV nước Hồ Tây có thể bị xử lý; Xà cừ đổ trên phố Hà Nội, một nữ sinh bị thương; Bóc mẽ hoa hậu tự phong và người mẫu chém gió... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 22/4.

  • Thoi su 24h214 Ke giet nu giam doc la chong
    Thời sự 24h(21/4): Kẻ giết nữ giám đốc là chồng

    Hà Nội tái khẳng định xét tuyển vào lớp 6; Danh sách người mẫu bán dâm cho đại gia… rất dài; Trang phục hở táo bạo của diva U50 Hồng Nhung; Xe chở bia gặp nạn, bia tràn ngập mặt đường; Đâm xe kinh hoàng tại Tây Nguyên, 6 người chết; Đường dây mua bán trẻ sơ sinh ở Sài Gòn lãnh án...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/4.

  • Thoi su 24h204 Hon loan hiem co tai CV nuoc Ho Tay
    Thời sự 24h(20/4): Hỗn loạn hiếm có tại CV nước Hồ Tây

    Kể lại cảnh hỗn loạn hiếm có tại công viên nước Hồ Tây; Khánh Thi tự tin khỏa thân bên người tình trẻ; Liệt sĩ trở về sau 50 năm hy sinh; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hạ sát PGĐ ngân hàng vì bị sỉ nhục…không tìm được gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/4.

  • Ket cuc buon cua thu uong ruou trong gioi tre
    Kết cục buồn của “thú” uống rượu trong giới trẻ

    Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...

  • Hon loan o cong vien nuoc Ho Tay
    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây

    Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...

  • Tranh cai quy dinh nop tien de thoat an tu hinh
    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình

    Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Phi cong va tiep vien VNA bi bat tai Han Quoc
    Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc

    Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..

  • Dieu chinh gia dich vu y te
    Điều chỉnh giá dịch vụ y tế

    Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1904 2504
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/04 - 25/04)

    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 194 254
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (19/4 - 25/4)

    Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1904 2504
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/04 - 25/04)

    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 194 254
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/4 - 25/4)

    Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1904 25042015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015

    Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn