Thứ tư, 11 Tháng năm 2005, 10:39 GMT+7

Làm sao phát hiện viêm tai giữa ở trẻ?

Lam sao phat hien viem tai giua o tre
Nếu bé có biểu hiện viêm tai, cần cho trẻ đi soi tai.

Bệnh viêm tai cũng phổ biến như chứng cảm lạnh thường, song rất khó phát hiện. Theo ước tính, cứ bốn trẻ dưới 3 tuổi thì lại có ba em mắc bệnh. Để phát hiện và có cách điều trị hiệu quả, trước tiên cần hiểu cơ chế hoạt động của tổ chức tai.

Tổ chức tai

Hãy tưởng tượng bạn đang cảm nhận độ rung của loa khi nghe một CD yêu thích của bé hoặc thấy cổ họng rung lên khi nói. Chính âm thanh gồm các sóng năng lượng vô hình đã tạo ra các rung động này. Mỗi khi nghe thấy âm thanh, các cấu trúc trong tai sẽ hoạt đồng đồng thời để đảm bảo đưa thông tin tới não.

Tai có hai nhiệm vụ, lắng nghe và giữ thăng bằng. Nó gồm 3 phần: tai ngoài, tai giữa và tai trong. Hoạt động nghe sẽ bắt đầu từ lúc sóng âm thanh đi xuyên qua không khí tới tai ngoài, còn gọi là loa tai, phần có thể nhìn thấy. Sau đó, các sóng âm thanh đi từ loa tai qua ống tai và vào tai giữa - bao gồm màng nhĩ (một lớp mô mỏng) và 3 xương nhỏ. Khi màng nhĩ rung, các xương nhỏ sẽ khuếch đại các rung động và mang chúng tới tai trong.

Tai trong có nhiệm vụ "phiên dịch" các rung động thành tín hiệu điện và gửi chúng tới dây thần kinh thính giác nối với não bộ. Khi các xung thần kinh đến não, chúng được "diễn giải" thành âm thanh.

Để hoạt động bình thường, tai giữa phải có áp suất giống như môi trường bên ngoài. Điều này được duy trì bởi vòi Ot-tát, một ống nhỏ nối tai giữa với phần sau của cổ họng nằm ở sau mũi.

Để không khí tiếp xúc được với tai giữa, vòi Ot-tát sẽ làm cân bằng áp suất không khí trong tai giữa và bên ngoài. Khi ngáp hay nuốt thức ăn, bạn thường thấy trong tai có tiếng "pop", đó là lúc vòi Ot-tát điều chỉnh áp suất không khí trong tai giữa. Nó cũng cho phép dẫn lưu nước nhầy từ tai giữa vào cổ họng.

Đôi khi vòi Ot-tát có thể bị suy chức năng. Ví dụ, khi trẻ bị lạnh hoặc dị ứng gây ảnh hưởng tới đường mũi, vòi Ot-tát sẽ tắc nghẽn do lớp niêm mạc trong ống bị sung huyết hoặc đông nghịt lớp nhày. Sự tắc nghẽn này sẽ làm cho dịch tích tụ trong tai giữa. Vi khuẩn và virus thâm nhập vào tai giữa qua ống Ot-tát cũng có thể bị "nhốt" ở đây. Chúng có thể sinh sôi trong chất dịch đọng, và gây viêm tai.

Thế nào là bệnh viêm tai giữa?

Đó là bệnh liên quan đến tình trạng viêm ở vùng tai giữa. Có một số dạng viêm tai giữa khác nhau. Khi khám viêm tai, bác sĩ thường chú ý tới dạng viêm tai giữa cấp - hiện tượng có dịch, điển hình là mủ, tích tụ trong tai giữa, gây đau, đỏ màng nhĩ và sốt.

Những dạng viêm tai giữa khác là mạn tính tự nhiên hoặc có dịch trong tai giữa tạm thời và không nhiễm khuẩn.

Lý do phân biệt các dạng viêm tai giữa khác nhau là vì nó liên quan đến việc lựa chọn cách điều trị. Không phải tất cả các dạng viêm tai giữa đều cần dùng kháng sinh.

Tại sao trẻ bị viêm tai giữa?

Trẻ thường bị viêm tai giữa trong 2-4 năm đầu tiên vì một số nguyên nhân sau:

- Vòi Ot-tát ở trẻ ngắn và nằm ngang so với người lớn, tạo điều kiện cho vi khuẩn và virus thâm nhập vào tai giữa dễ dàng. Vòi này của trẻ cũng hẹp và mềm hơn, do đó dễ bịt kín.

- Nấm V.A - những tổ chức hình tuyến nằm ở đằng sau của cổ họng trên và gần vòi Ot-tát - ở trẻ khá lớn và có thể gây cản trở sự đóng mở của vòi Ot-tát.

- Dưới 7 tuổi, hệ miễn dịch của trẻ chưa phát triển đầy đủ. Do đó, các em khó chống lại sự nhiễm trùng.

Ngoài ra, có một số yếu tố khác dẫn tới bệnh viêm tai giữa ở trẻ, phổ biến nhất là việc tiếp xúc với khói thuốc lá, bú bình và đi nhà trẻ.

Viêm tai giữa phổ biến ở bé trai hơn bé gái, đặc biệt là những em có tiền sử bệnh trong gia đình. Bệnh cũng thường xảy ra vào mùa đông - mùa của các bệnh viêm nhiễm đường hô hấp trên và cảm lạnh.

Dấu hiệu và triệu chứng của viêm tai giữa

Biểu hiện bệnh có thể đi từ nhẹ đến nặng:

- Dịch trong tai giữa đọng nhiều, thúc ép lên màng nhĩ gây đau tai. Do đó, trẻ lớn có thể kêu tai, còn trẻ nhỏ thì có thể kéo giật tai mạnh, hoặc có biểu hiện khó chịu và khóc nhiều hơn bình thường.

- Tư thế nằm, nhai và bú có thể gây ra những cơn đau do sự thay đổi áp suất trong tai giữa. Vì thế, trẻ có thể ăn ít hơn hoặc khó ngủ.

- Nếu áp suất từ dịch tích tụ quá nhiều, nó có thể làm thủng màng nhĩ, dẫn tới rò rỉ dịch trong tai. Hiện tượng này sẽ làm giảm áp suất dưới màng nhĩ, khi đó trẻ sẽ bớt đau hơn.

Ngoài ra, chất dịch đọng trong tai giữa có thể gây cản trở đường truyền âm thanh, dẫn tới tình trạng khó nghe tạm thời. Hãy để ý nếu trẻ:

- Không có phản ứng với âm thanh yếu

- Bật to TV hoặc radio

- Nói to hơn

- Có biểu hiện mất tập trung ở trường

Một số triệu chứng khác của dạng viêm tai giữa cấp là sốt, buồn nôn, nôn, hoa mắt và chóng mặt.

Bệnh viêm tai liên quan chặt chẽ với các bệnh viêm đường hô hấp trên. Vì thế, nó cũng có thể kèm theo các triệu chứng như ho, sổ mũi hoặc nghẹt mũi.

Viêm tai giữa có lây?

Bệnh viêm tai không truyền nhiễm, song do có liên quan đến chứng cảm lạnh (rất dễ lây lan) nên nó cũng có thể phát tán.

Bệnh kéo dài trong bao lâu?

Viêm tai giữa thường tự biến mất trong 2-3 ngày, thậm chí không cần bất kỳ liệu pháp đặc trị nào. Nếu bác sĩ cho trẻ dùng kháng sinh thì liệu trình 10 ngày là tối đa. Đối với những trẻ từ 6 tuổi trở lên bị viêm nhẹ hoặc trung bình, chỉ nên dùng một liều kháng sinh từ 5-7 ngày.

Tuy nhiên, kể cả sau khi đã điều trị bằng kháng sinh hết một đợt viêm, dịch vẫn có thể đọng lại trong vùng tai giữa trong vài tháng sau đó.

Làm thế nào để chẩn đoán và trị bệnh?

Nếu nghi ngờ viêm tai, hãy đưa trẻ đi khám ngay. Chỉ có bác sĩ chuyên môn mới có thể chẩn đoán đúng dựa vào triệu chứng lâm sàng và kiểm tra sức khỏe.

Khi khám, bác sĩ sẽ dùng ống soi tai - một dụng cụ nhỏ giúp nhìn rõ màng nhĩ. Cho đến nay, không có phương pháp duy nhất điều trị tất cả các loại viêm tai giữa. Do đó, để quyết định cách chữa, bác sĩ sẽ cân nhắc một số yếu tố sau:

- Dạng viêm tai và mức độ nghiêm trọng

- Số lần bị viêm tai

- Đợt viêm mới kéo dài bao lâu

- Trẻ bao nhiêu tuổi

- Những yếu tố nguy cơ trẻ có thể gặp

- Liệu bệnh có ảnh hưởng tới thich giác của trẻ

Trong thực tế, do tính chất tự khỏi của bệnh nên một số chuyên gia cho rằng có thể dùng phương pháp “đợi và xem xét”. Theo đó, người ta sẽ cho trẻ thuốc giảm đau thay vì kháng sinh trong một vài ngày. Có một số lý do quan trọng để xem xét giải pháp này:

Đối với kháng sinh:

+ Không hiệu quả đối với các bệnh lây nhiễm do virus

+ Không loại bỏ được dịch đọng trong tai giữa

+ Có thể gây phản ứng phụ

+ Không giảm đau trong 24 giờ đầu và có ảnh hưởng rất ít lên cơn đau sau đó

+ Việc sử dụng kháng sinh thường xuyên có thể làm cho khuẩn kháng thuốc, gây khó khăn hơn cho điều trị sau này.

Ngoài ra, giải pháp “đợi và xem” cũng không thể áp dụng cho trẻ bị dị tật sứt hàm ếch, bị hội chứng Down hoặc các bệnh tiềm ẩn như rối loạn miễn dịch, có tiền sử tái phát.

Tuy nhiên, một số trẻ lại cần dùng kháng sinh ngay như:

- Bị viêm tai nhiều lần

- Còn ít tuổi

- Bị bệnh nặng hơn

Việc có nên dùng kháng sinh hay không vẫn cần thời gian xem xét, trong khi đó, có thể giúp bé giảm đau và hạ sốt bằng acetaminophen, ibuprofen hoặc thuốc nhỏ tai giảm đau, miễn là màng nhĩ chưa bị thủng.

Biện pháp phẫu thuật ống tai cần được áp dụng cho một số trẻ bị mất thính giác liên tục. Trong một số trường hợp, bác sĩ tai mũi họng sẽ khuyên phẫu thuật đưa các vòi đặc biệt có tên là tympanostomy vào màng nhĩ. Nó cho phép dịch từ tai giữa chảy ra ngoài, giúp cân bằng áp suất trong tai khi mà vòi Ot-tát không thể đảm nhiệm việc này.

Có thể phòng bệnh viêm tai giữa?

Ngoài một số yếu tố không thể thay đổi như tiền sử gia đình hoặc thường xuyên bị viêm tai, có thể phòng ngừa bệnh cho trẻ bằng cách:

- Nuôi con bằng sữa mẹ tối thiểu 6 tháng. Việc này giúp ngăn ngừa sự phát triển các đợt viêm tai từ sớm. Nếu trẻ bú bình, hãy giữ cho trẻ ở một góc nghiêng vừa phải thay vì cho trẻ bú nằm.

- Tránh cho bé tiếp xúc với khói thuốc lá, nếu không nó sẽ làm tăng số lần và mức độ nghiêm trọng của bệnh

- Giảm tiếp xúc với nhiều trẻ khác, nhằm ngăn ngừa các bệnh viêm đường hô hấp trên - nguyên nhân gây viêm tai thường xuyên.

- Rửa tay sạch, cả trẻ và cha mẹ cần thực hiện việc này. Đây là một trong những cách quan trọng nhất giúp giảm nguy cơ truyền bệnh.

- Cho trẻ tiêm chủng đúng lịch, vì một số loại văcxin có thể giúp ngăn ngừa viêm tai

Chú ý là các thuốc cảm lạnh và dị ứng như nhóm kháng histamines và chống dị ứng không thể phòng bệnh viêm tai.

Khi nào cần gọi bác sĩ?

- Khi trẻ bị viêm tai không tự khỏi hoặc viêm tai tái phát nghiêm trọng, cần cho trẻ đi khám ngay vì chúng có thể dẫn tới biến chứng, gây viêm các tổ chức xương lân cận.

- Khi trẻ bị đau tai hoặc có cảm giác “đầy tai”, đặc biệt kèm theo sốt

- Một số nguyên nhân khác dẫn tới đau tai như đau răng, vật lạ trong tai hoặc ráy tai cứng. Bác sĩ có thể tìm ra nguyên nhân và đưa ra lời khuyên cụ thể.

Mỹ Linh (theo Babynet)

Việt Báo

Nhận xét tin Làm sao phát hiện viêm tai giữa ở trẻ?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Làm sao phát hiện viêm tai giữa ở trẻ? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lam sao phat hien viem tai giua o tre ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Làm sao phát hiện viêm tai giữa ở trẻ? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.

How to detect otitis media in children?
Middle ear infections, respiratory tract, exposure to, involving, possibly, in the ear, some, detection, ear drum, doctors, youth, service, to, tap, cause

ear disease also common cold as evidence generally, but very difficult to detect. An estimated one in four children under 3 years old, have three children sick. For detection and effective treatment, first need to understand the mechanism of action of the organization ears ..



  • Thoi su trong ngay Ong Gia khai ve bau Kien
    Thời sự trong ngày: Ông Giá khai về bầu Kiên

    Nạn nhân vụ Cát Tường bị rạch bụng sau khi chết?; Hoãn phiên xử bầu Kiên và đồng phạm; Ông Trần Xuân Giá khai gì về bầu Kiên?; Nổ súng xối xả trong nhà nghỉ chấn động Cần Thơ; Tai nạn thảm khốc trên cao tốc, 5 người chết...

  • Thoi su 24h164 Xe cho xang chay giua pho
    Thời sự 24h(16/4): Xe chở xăng cháy giữa phố

    Ông Võ Văn Thưởng nhậm chức Phó bí thư TP.HCM; Hợp long cầu dây văng lớn nhất Việt Nam; Hoang mang số liệu trẻ tử vong do dịch sởi; Hà Nội: Cháy lớn tại khu công nghiệp Vĩnh Tuy

  • Thoi su trong ngay 2 ca si bi cuop giua Sai Gon
    Thời sự trong ngày: 2 ca sĩ bị cướp giữa Sài Gòn

    Bộ Giáo dục xin 34 nghìn tỷ đổi mới chương trình; Dừng xử vụ Cát Tường, trả hồ sơ điều tra bổ sung; Chết tức tưởi sau khi bác sĩ rút 3 lọ tủy sống; Hai ca sỹ bị cướp giữa Sài Gòn...

  • Thoi su tuan qua Ca nha bi cuon vao gam oto
    Thời sự tuần qua: Cả nhà bị cuốn vào gầm ôtô

    Đường Trường Chinh bị nắn cong như thế nào; Nóng trước phiên xử vụ Cát Tường; Kỳ lạ hai xe ô tô chung biển số xanh “san bằng tất cả”; Nữ sinh mang thai ngất ở lớp rồi tử vong; Vì sao không công bố dịch sởi?...

  • Thoi su 24h124 Hon 100 chien sy giai cuu 4 cong an bi dan vay danh
    Thời sự 24h(12/4): Hơn 100 chiến sỹ giải cứu 4 công an bị dân vây đánh

    Thanh tra lên tiếng vụ đường cong Trường Chinh; Hơn 100 chiến sỹ giải cứu 4 công an bị dân vây đánh; Hé lộ cát-sê khủng mời Khánh Ly về nước biểu diễn; Hy hữu: Bị hiếp dâm, bé gái quay clip tố cáo 'yêu râu xanh'

  • Ban tin suc khoe tuan tu 6 124
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 6 - 12/4)

    Diễn biến dịch sởi: Lớn nhất mấy chục năm qua; Thiếu thuốc đặc trị ngộ độc nấm, nhiều bệnh nhân chết oan?; Vì sao không nên nấu nướng bằng nồi nhôm?; Giữ dáng người bằng ánh nắng mặt trời; Cận cảnh: Từ đuôi bò thối thành đặc sản!; 6 biểu hiện của "cậu nhỏ" không khỏe mạnh; 11 loại nước uống chống bức xạ máy tính... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0604 1204
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (06/04 – 12/04)

    Đau lòng những vụ án cha mẹ giết con; Những thảm án cuồng yêu ở Sài Gòn; “Áp lực” tại phiên xử 5 công an đánh chết người đến từ đâu?; Ép cung, nhục hình: Căn nguyên của án oan!; 9X giết bạn, phi tang xác trong bể nước; Vụ TMV Cát Tường là án chưa từng có trong lịch sử tố tụng Việt Nam;...........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Nghin le chuyen tuan 64134
    Nghìn lẻ chuyện tuần 6/4-13/4

    Chỉ vì ham chơi và không làm bài tập về nhà, cậu bé 6 tuổi đã bị mẹ dùng móc treo quần áo đánh đập một cách dã man.

  • Toan canh Showbiz tuan 64 124
    Toàn cảnh Showbiz tuần (6/4 – 12/4)

    Cùng với việc kỳ công để theo đuổi, mời mọc ca sĩ Khánh Ly về nước biểu diễn, mức cát-sê của danh ca này cũng được hiểu là không hề nhỏ, nếu như không muốn nói là cao nhất từ trước đến nay dành cho các ca sĩ hải ngoại.

  • Toan canh kinh te tuan 64 1242014
    Toàn cảnh kinh tế tuần 6/4 - 12/4/2014

    15 ngân hàng Việt Nam bị hacker tấn công, sau sự việc dưa hấu được mùa mất giá, đến lượt cà chua Đà Lạt đổ cho bò ăn, giá xăng giữ nguyên trong khi giá dầu giảm nhẹ, ngân hàng nóng chuyện mua bán - sáp nhập và tái cơ cấu... là những tin tức - sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua.