Chủ nhật, 25 Tháng mười một 2012, 09:23 GMT+7

"Đọc" triệu chứng sốt ở trẻ để dùng thuốc đúng

Trẻ sốt nhẹ dưới 38 độ, có thể nghi ngờ nhiễm virus cảm cúm thông thường, 4-5 ngày sẽ khỏi. Bé sốt rất cao trên 38,5-39 độ kèm đau họng, nghi ngờ có thể bị nhiễm liên cầu khuẩn tán huyết A.

Thần kinh trung ương có “trung tâm điều nhiệt”. Khi có tác nhân lạ (vi khuẩn, virus, ký sinh trùng...) gọi là kháng nguyên xâm nhập thì hệ thống miễn dịch của cơ thể lập tức hoạt động, sinh ra kháng thể để chống lại. Quá trình đó sẽ sinh ra nhiều năng lượng làm cho nhiệt độ cơ thể lên cao. Trung tâm điều nhiệt phải chỉ huy, buộc cơ thể đề kháng lại bằng phản ứng sốt làm cho nhiệt thoát ra bên ngoài.

Vậy sốt là một phản ứng đề kháng có lợi. Lợi thứ nhất là làm cho thân nhiệt hạ hạ xuống. Nếu không sốt, nhiệt không thoát ra bên ngoài được, cơ thể tiếp tục bị hâm nóng, sẽ có hại. Lợi thứ hai là dấu hiệu cho thấy trẻ đang bị bệnh. Căn cứ vào nhiệt độ lúc sốt và cách sốt có thể hiểu một phần nguyên nhân.

Lợi thứ ba là cho biết dấu hiệu sinh tồn. Trẻ còn sốt và sốt cao chứng tỏ là trẻ còn sống, còn sức đề kháng. Kinh nghiệm lâu đời làm cho bà mẹ có phản ứng tự nhiên là lúc ngủ với con bị bệnh thường sờ xem con còn nóng (sống) hay lạnh ngắt (chết).

Sốt cũng có mặt hại. Thứ nhất sốt cao và/hoặc kéo dài sẽ mệt nhọc, kém ăn, mất ngủ, suy nhược. Thứ hai sốt cao và/hoặc kéo dài gây mất nước, muối. Mất nước, muối sẽ làm cho máu bị cô đặc lại, huyết áp hạ xuống, máu khó đi đến các cơ phận, tim đập nhanh lên để bù song đập nhanh quá sẽ bị loạn và suy. Sự mất muối và nước làm mất cân bằng điện giải, gây nhiều hệ lụy khác ở tế bào, ở các tổ chức. Sốt trong bệnh sốt xuất huyết là điển hình cho tác hại kiểu này.

Thứ ba sốt cao sẽ gây cơn co giật. Co giật nặng sẽ để lại di chứng não có khi là di chứng rất nặng nề.

"Doc" trieu chung sot o tre de dung thuoc dung

Bà mẹ cần có thái độ và cách làm đúng khi con sốt. Cần dùng nhưng không nên loay hoay mãi chỉ với thuốc sốt mà không hiểu vì sao dùng mãi không hết sốt. Khi vi khuẩn, virus, ký sinh trùng... chưa bị loại ra khỏi cơ thể thì quá trình chống lại chúng vẫn tiếp tục, thân nhiệt vẫn còn tăng và trung tâm điều nhiệt vẫn hoạt động, nên không thể nào hết sốt. Hãy đưa con đến cơ sở y tế. Thầy thuốc sẽ tìm và cho thuốc chữa nguyên nhân. Thuốc chữa nguyên nhân mới chính là thuốc cắt sốt, còn thuốc sốt chỉ là thuốc phụ trợ, có tác dụng ức chế một phần trung tâm điều nhiệt làm giảm sốt, chứ không cắt được sốt.

Cần dùng sớm nhằm giảm tác hại do sốt cao gây ra song không nên muốn hết nhanh hết sốt ngày dùng nhiều loại và liều cao thuốc sốt. Dùng thuốc sốt mạnh liều cao, trẻ có thể sẽ bị ngộ độc.

Những trường hợp sốt thông thường và cách giải quyết

Trẻ có thể bị sốt rất nhẹ, hâm hấp nóng (dưới 380C). Thường hay xảy ra vào mùa đông xuân. Có thể nghi ngờ trẻ bị nhiễm virus gây cảm cúm thông thường. Nếu trẻ khỏe mạnh, sức đề kháng tốt, trong khoảng 4-5 ngày virus tự thoái lui, không nhất thiết phải dùng thuốc sốt, nếu có thì cũng chỉ dùng loại thông thường bao gồm các thảo dược.

Trẻ có thể lúc đầu sốt nhẹ, ngay sau đó sốt cao (khoảng 38,5oC). Có thể nghi trẻ bị nhiễm một loại vi khuẩn nào đó. Cần dùng thuốc sốt sớm, nếu dùng muộn, trên đường đến viện bé có thể sốt cao hơn rồi co giật. Thầy thuốc sẽ dựa vào lâm sàng và xét nghiệm, xác định nhiễm khuẩn gì, cho dùng kháng sinh thích hợp. Bà mẹ không nên tự ý chọn kháng sinh cho trẻ.

Trẻ có thể bị sốt rất cao (trên 38,5-39oC) rất đột ngột kèm theo đau họng. Trường hợp này nghi ngờ có thể bị nhiễm liên cầu khuẩn tán huyết A (S. hemoliticque group A). Phải đưa ngay trẻ đến cơ sở y tế, nếu đúng thì phải dùng kháng sinh đặc hiệu (tiêm penicilin, liều cao). Theo phác đồ điều trị, từ khi nhiễm liên cầu khuẩn tán huyết đến khi dùng kháng sinh diều trị ở phải trong vòng 10 ngày.

Trẻ chỉ hâm hấp nóng về buổi chiều, kém ăn, suy yếu, dùng thuốc sốt không đáp ứng, không dứt, nên khám xem có bị sơ nhiễm lao không?

Trẻ ho là chính, lúc đầu có sốt rất nhẹ không đáng kể song cứ ho dai dẳng hàng tháng. Nên khám xem có phải bị ho gà không?

Cần nắm tình hình dịch tại địa phương có cách xử lý phù hợp:

Trong vùng có dịch H5N1 nếu trẻ sốt cao, kéo dài có các dấu hiệu bất thường nên đưa đến trạm vệ sinh phòng dịch hay khoa lây bệnh viện khám. Nếu mắc thì cho dùng kháng sinh đặc hiệu sớm (kháng sinh này chỉ có hiệu lực khi chưa có biến chứng).

Trong vùng có sốt rét nếu trẻ sốt thì cần nghĩ đến bệnh sốt rét do ký sinh trùng và đến trạm hay phòng khám khu vực xét nghiệm lam máu. Nếu có ký sinh trùng thì sẽ được cấp thuốc sốt rét chứ không phải dùng thuốc sốt thông thường. Trong vùng có dịch sốt xuất huyết nếu có sốt kèm theo xuất huyết trên da thì đưa trẻ đến trạm y tế, trạm vệ sinh phòng dịch để dùng thuốc sốt và có thể cho uống hay truyền dịch nếu cần.

Trẻ quá nhỏ rất dễ bị co giật do rất nhạy cảm. Trẻ có tiền sử bản thân hay gia đình có động kinh thì thường dễ bị cơn co giật sớm hơn trẻ bình thường. Với hai đối tượng này cần dùng thuốc hạ nhiệt sớm. Thuốc sốt chỉ hạ nhiệt xuống ở mức bình thường không hạ xuống dưới ngưỡng đó nên việc dùng sớm này không có hại gì.

Nên và không nên dùng thuốc nào?

Nên dùng thuốc đơn paracetamol: paraceramol với liều dùng để hạ sốt không gây độc cho gan, được coi là thuốc lành tính, có thể dùng cho trẻ mọi lứa tuổi. Chỉ khi dùng liều rất cao (người lớn trên 8-10 g) hay khi dùng cho người nghiện rượu (glutathion không sản xuất đủ hay bị cạn kiệt do dùng hoa giải rượu) thì mới gây độc gan. Như vậy khi dùng cho trẻ chỉ cần dùng đúng liều; với trẻ em lớn hơn thì không cho uống thêm loại có rượu (bia) sẽ an toàn. Liều cho trẻ em ghi rất rõ trên bao bì sản phẩm, nếu mua lẻ không có nhãn, cần hỏi người bán thuốc.

Không dùng trùng lặp: Paracetamol sau khi dùng khoảng 30 phút mới có hiệu lực hạ sốt. Phải đợi. Không nên nôn nóng dùng thêm biệt dược khác. Vì paracetamol có nhiều biệt dược nên có khi dùng biệt dược tưởng là mới nhưng thực chất cũng là biệt dược chứa paracetamol, như thế sẽ trùng lặp, quá liều (ví dụ vừa dùng viên parcetamol uống, vừa dùng thuốc đạn nhét hậu môn cũng có paracetamol).

Chọn dạng dùng thích hợp: Với trẻ nhỏ hơn 5 tuổi nhất là dưới 2 tuổi nên dùng gói thuốc bột, khi pha vào nước sẽ tan ra, cho dung dịch có mùi thơm, rất để uống, dễ phân liều cho trẻ nhỏ tuổi. Với trẻ trên 5 tuổi có thể dùng viên có hàm lượng không quá 500 mg (để tránh việc quá liều, nếu phân viên ra 2 lần dùng cũng dễ).

Với trẻ nhỏ dùng dạng viên nhét hậu môn rất thuận lợi, song không dùng được cho trẻ có tổn thương viêm loét hậu môn.

Không được dùng aspirin: Khi trẻ bị nhiễm virus mà dùng aspirin thì bị hội chứng Reye với biểu hiện phù não, thoái hóa thần kinh não, suy gan nhiễm mỡ tiến triển nhanh chóng, gan to chứa đầy các không bào chứa mỡ; rất dễ tử vong; nếu cấp cứu kịp thời có thể cứu sống nhưng để lại di chứng. Ngoài ra, asprin còn có thể gây ra các tại biến khác như với người lớn (trên đường ruột, trên hô hấp, trên huyết áp, trên hệ thống đông máu) nhưng dễ xẩy ra hơn (do sinh lý trẻ em). Do vậy, không dùng aspirin cho trẻ dưới 15 tuổi.

Tránh và thận trọng khi dùng loại phối hợp:

Panaadol extract: Giảm đau hạ nhiệt rất mạnh vì có cả paramol và ibuprofen cùng hiệp đồng tác dụng. Chỉ dùng cho người lớn và trẻ lớn hơn 12 tuổi khi có cơn dau đữ dội. Thuốc có thể gây quá mẫn, phát ban mày đay, phù mạch, co thắt phế quản khó thở, mất ngủ, rối loạn tiêu hóa và nếu dùng liều cao còn có thể hại cho gan và thận. Không dùng cho trẻ dưới 12 tuổi vì những lý do trên đồng thời có ibupren không lợi cho thận của trẻ nhỏ.

Effferalgan codein: Dùng khi sốt và đau mà dùng riêng thuốc hạ nhiệt giảm đau đơn thuần không đáp ứng cho người lớn và trẻ em có thân trọng trên 15 kg. Không dùng cho trẻ em có thân trọng dưới 15 kg (hoặc dưới 5 tuổi) vì có codein gây nghiện và có thể gây ra các bất thường như táo bón, buồn nôn, buồn ngủ, chóng mặt, khó thở, có các phản ứng trên da.

Các loại thuốc cảm mua không cần đơn (OTC) có nhiều loại, thành phần ngoài paracetamol còn có một hay đủ các chất phối hợp khác như: phenylpropanolamin, pseudoephedrin, phenylephrin, chlopheniramin. Ba chất đầu có tính cường giao cảm làm giảm sung huyết mũi, chống ngạt mũi nhưng lại gây tăng huyết áp, tim nhanh, đánh trống ngực, đau thắt ngực; riêng pseudoephedrin gây nghiện, phenylpropanolamin gây chảy máu não màng não. Khi thật cần mới dùng cho trẻ nhưng tránh dùng quá liều, kéo dài. Lưu ý loại biệt dược phối hợp có những loại chỉ dùng cho trẻ có độ tuổi nhất định như decolgen chỉ dùng cho trẻ trên 13 tuổi, có loại không dùng cho trẻ mà chỉ dùng cho người lớn.

Dù là loại thuốc mua không cần đơn (OTC) nhưng nếu chưa hiểu kỹ bà mẹ cần hỏi bác sĩ, dược sĩ trước khi dùng.

Theo Sức khỏe Đời sống

Ý kiến bạn đọc "Doc" trieu chung sot o tre de dung thuoc dung

Nhận xét tin "Đọc" triệu chứng sốt ở trẻ để dùng thuốc đúng

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết "Đọc" triệu chứng sốt ở trẻ để dùng thuốc đúng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Doc trieu chung sot o tre de dung thuoc dung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc "Đọc" triệu chứng sốt ở trẻ để dùng thuốc đúng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.

"Read" fever in children to medicines on the
streptococcal infection, may be, parasites, for, high fever, suspected of being infected, normal, antibiotics, drugs , cause, blood, type and dose of

Youth fever as 38 degrees, can be suspected of being infected with the common cold virus, 4-5 days off. Baby high fever above 38.5 to 39 degrees with a sore throat, suspect may be infected with hemolytic Streptococcus A..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Thoi su 24h2610 Haivlcom bi rut giay phep vinh vien
    Thời sự 24h(26/10): Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn

    Tình hình chữa bệnh của ông Bá Thanh khả quan; Thực hư khối vàng 300 tỷ trấn yểm mộ nhà đại gia; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn"; Tai nạn giao thông, thai nhi văng khỏi bụng mẹ...

  • Thoi su 24h2510 Mien nhiem Chu tich Ocean Bank
    Thời sự 24h(25/10): Miễn nhiệm Chủ tịch Ocean Bank

    Nguyễn Văn Hải được xuất cảnh đi Mỹ vì lý do nhân đạo’; Ông Hà Văn Thắm mất chức chủ tịch Ocean Bank; Bất chấp lệnh cấm, Formosa vẫn tự ý xây miếu thờ; Rúng động mẫu nude Việt tố nhiếp ảnh gia sàm sỡ; Kẻ ném xác chị Huyền mơ thấy 2 con nạn nhân; Hà Nội: Xe chở tiền đâm chết người qua đường...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 24/10.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.