Điều trị bệnh hen trong mùa lạnh

Thuốc chữa hen dạng xịt an toàn cho nhiều đối tượng vì hạn chế biến chứng nội tiết.

Trong mùa lạnh, các triệu chứng của bệnh hen ở trẻ thường bộc phát nhiều hơn. Ngoài việc cho trẻ mặc ấm, tuân thủ các chỉ dẫn điều trị của bác sĩ, cần lưu ý tránh cho trẻ tiếp xúc với những yếu tố kích thích đường hô hấp và không dùng bừa bãi các loại thuốc đặc trị.

Để xác định những biểu hiện bất thường của trẻ có phải là triệu chứng sắp lên cơn hen hay không, cần lưu ý đến sự xuất hiện của các yếu tố kích thích đường hô hấp (các yếu tố dị nguyên) như bụi nhà, bụi lông thú, bụi đường, phấn hoa, xác vi khuẩn... hoặc sự thay đổi của áp suất không khí, độ ẩm, nhiệt độ... Đặc biệt đối với những trẻ hay bị dị ứng, nổi mề đay, tiền sử gia đình có người bị hen thì khả năng bị hen nhiều hơn trẻ khác.

Trẻ lên cơn hen thường khó thở ra; trẻ phải bấu chặt tay vào giường, ghế hoặc phải cúi gập người để thở; nửa đêm trẻ khó thở nhiều, gần sáng lại đỡ hơn. Phim chụp phổi có hiện tượng ứ khí, lượng khí cacbonic trong máu cao, oxy giảm, bạch cầu ái toan (sinh ra kháng thể chống dị nguyên) cao.

Theo bác sĩ Nguyễn Văn Lộc, Viện phó Viện Nhi trung ương (Hà Nội), thời tiết lạnh khiến cho các biểu hiện hen ở trẻ em bộc phát nhiều hơn nhưng cũng là nguyên nhân dẫn đến hàng loạt bệnh đường hô hấp khác như viêm phổi, viêm đường hô hấp trên... Những biểu hiện lâm sàng của các bệnh này như khó thở, khò khè... thoạt đầu dễ gây nhầm lẫn với bệnh hen (thậm chí biểu hiện của trẻ khi mắc dị vật đường thở cũng gây nhầm lẫn tương tự) nên nhiều trường hợp chẩn đoán nhầm, dẫn đến việc điều trị không đúng bệnh. Cần thận trọng khi xác định bệnh vì hầu hết các bệnh đường hô hấp có phác đồ điều trị khác hẳn bệnh hen.

Bác sĩ Lộc cho biết: "Với bệnh hen, khi dùng thuốc làm giãn phế quản bệnh nhân sẽ lập tức dễ thở - nên lưu ý đặc điểm này để nếu có chẩn đoán nhầm, dùng thuốc giãn phế quản mà bệnh nhân vẫn không bớt khó thở thì phải nghĩ đến bệnh khác".

Thuốc trị bệnh hen phổ biến hiện nay là corticoid (có 3 cách sử dụng: hít để thuốc thấm qua niêm mạc, tiêm trực tiếp vào tĩnh mạch hoặc uống). Loại corticoid dạng hít được sử dụng nhiều nhất hiện nay, thuận tiện và tương đối an toàn vì hạn chế biến cố nội tiết. Hai loại thuốc giãn phế quản thông dụng là Ventoline, Sanputamon. Các loại thuốc này phải dùng theo chỉ định của bác sĩ vì có khả năng gây tăng nhịp tim ở trẻ. Thuốc corticoid là loại thuốc kháng viêm, tính độc, có thể gây biến chứng như giòn xương, giảm miễn dịch, phù nề... nếu dùng không đúng. Chi phí bằng thuốc xịt khoảng 300.000 đồng/tháng; dùng thuốc dạng bột hít khoảng 300.000 đồng/tuần.

Dùng lưu lượng kế để biết trước cơn hen.

Hiện nay trên thị trường có bán loại lưu lượng kế để đo lưu lượng đỉnh (lượng khí tối đa bệnh nhân có thể thở ra) ở bệnh nhân hen. Các nhà chuyên môn khuyên những gia đình có con nhỏ mắc bệnh hen nên dùng thiết bị này hàng ngày để dự đoán trước những cơn hen sắp đến. Giá mỗi chiếc từ 70.000 đến 80.000 đồng.

Để phòng bệnh trong mùa lạnh, cần lưu ý cho trẻ mặc ấm, đeo khẩu trang khi ra ngoài đường, tránh những nơi có các yếu tố gây kích thích mà trẻ dị ứng. Khi trẻ có biểu hiện mắc bệnh phải đưa ngay đến thày thuốc và thực hiện nghiêm khắc phác đồ điều trị đã đề ra.

Ngọc Hà