Để trẻ phát triển chiều cao tốt nhất

Chiều cao của trẻ không chỉ bị ảnh hưởng bởi di truyền, dinh dưỡng... Ảnh: Corbis

Vận động hằng ngày, ngủ đủ giấc...

Tại buổi nói chuyện với các phụ huynh về sự phát triển chiều cao của trẻ ở lứa tuổi tiểu học tại TP.HCM hôm cuối tháng 9 vừa qua, bác sĩ Dương Công Minh (Trung tâm Dinh dưỡng, TP.HCM) cho biết: việc phát triển chiều cao chịu ảnh hưởng mạnh nhất là yếu tố dinh dưỡng (với 32%), kế đó là di truyền (23%), vận động thể lực (20%), ngoài ra còn nhiều yếu tố khác như: việc chăm sóc trẻ, giấc ngủ, môi trường, ánh nắng...

Theo các bác sĩ, việc vận động sẽ kích thích, đẩy mạnh quá trình chuyển hóa năng lượng, trao đổi chất, thúc đẩy sự tăng trưởng của cơ thể, tăng cường dung nạp canxi vào mô xương, giúp cho xương dài ra và vững chắc hơn. Do vậy, cần tạo thói quen tập luyện, vận động (vừa sức) hằng ngày cho trẻ. Tuy nhiên, hiện nay thời gian học tập của trẻ khá bận rộn, căng thẳng, không gian sống quá chật hẹp, không thuận tiện cho việc luyện tập, vận động, khiến trẻ có thói quen thích những trò chơi ở trạng thái tĩnh (chơi game, đọc sách...). Trẻ ở các thành phố ít có điều kiện tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển chiều cao.

Với giấc ngủ, nếu trẻ ngủ sâu sẽ giúp tiết hormon tăng trưởng, giúp hấp thu canxi, kích thích xương trẻ dài ra và phát triển toàn diện về thể chất. Vì thế, cần cho trẻ ngủ lúc 9-10 giờ đêm, và thời gian trẻ ngủ ít nhất cũng phải được 8 giờ mỗi ngày. Việc chăm sóc trẻ phải đảm bảo vệ sinh trong sinh hoạt, ăn uống, giúp trẻ hạn chế, tránh được nhiều bệnh tật, nhờ đó trẻ có sức khỏe, tăng trưởng tốt. Biếng ăn là tình huống rất thường gặp ở trẻ, khiến bà mẹ lo lắng. Có trẻ vì biếng ăn dẫn đến suy dinh dưỡng.

Những giai đoạn quyết định

Theo bác sĩ Dương Công Minh, có 3 giai đoạn quyết định đến sự phát triển chiều cao của trẻ:

- Giai đoạn trong bào thai: Trong suốt 9 tháng mang thai, thai phụ cần đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ, tốt để tăng trọng lượng bình quân từ 10-12 kg, để em bé đạt độ dài cơ thể là 50 cm lúc mới sinh, và cân nặng khoảng 3 kg.

- Giai đoạn sơ sinh đến 3 tuổi: Năm đầu trẻ có thể tăng đến 25 cm. Hai năm tiếp theo, mỗi năm có thể tăng 10 cm.

- Giai đoạn dậy thì (trẻ gái 10-12 tuổi, trẻ trai 12-18 tuổi): Trong thời điểm tiền dậy thì, và dậy thì, chiều cao của trẻ có thể tăng vọt từ 8-12 cm mỗi năm nếu được chăm sóc, nuôi dưỡng tốt, do vậy cần đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ trong suốt giai đoạn quan trọng này. Sau tuổi dậy thì, chiều cao ở trẻ tăng rất chậm.

Trẻ lớn dần thì tốc độ tăng trưởng chiều cao chậm lại so với những năm đầu đời. Việc đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ ở lứa tuổi tiểu học là hết sức cần thiết nhằm chuẩn bị tốt cho sự tăng vọt chiều cao khi vào tuổi dậy thì.

Thông thường các nhà chuyên môn ước tính chiều cao lúc trưởng thành của trẻ như sau: chiều cao của trẻ 10 tuổi bằng 80% chiều cao lúc trẻ trưởng thành; chiều cao lúc trưởng thành bằng gấp đôi chiều cao trẻ lúc 2 tuổi. Cụ thể, nếu bé 2 tuổi cao 85 cm, thì khi trưởng thành sẽ đạt chiều cao 1,7 mét, nếu được đảm bảo dinh dưỡng hợp lý. Giai đoạn từ 25-30 tuổi chiều cao không còn phát triển nữa.

Khánh Vy