“Cơ cấu dân số vàng”: Cơ hội có được tận dụng?

Ảnh minh hoạ

Việt Nam hiện đang trong giai đoạn “cơ cấu dân số vàng”, tức là số người trong độ tuổi lao động cao hơn số người phụ thuộc. Đây thực sự là một cơ hội “vàng” cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, nắm bắt thời cơ như thế nào để tạo một bước đột phá và chuẩn bị để sẵn sàng đối phó với giai đoạn dân số già lại đang là một thách thức đối với toàn xã hội….

Cơ hội vàng…. có thể bị bỏ lỡ

“Lịch sử của một dân tộc bao giờ cũng trải qua các giai đoạn cơ cấu dân số và Việt Nam hiện đang trong giai đoạn cơ cấu dân số vàng” – đó là thông tin được ông Nguyễn Quốc Trọng – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ) đưa ra trong cuộc trao đổi với PV TS nhân ngày Dân số thế giới 11/7.

Theo ông Trọng, Việt Nam đã kết thúc thời kỳ “cơ cấu dân số trẻ” vào năm 2005. Từ năm 2007, mức sinh giảm xuống, mức chết cũng giảm từ từ đã đưa nước ta vào giai đoạn cơ cấu dân số vàng. Dự kiến, giai đoạn dân số này đạt cực đại vào năm 2020.

Sau đó, sẽ đến thời kỳ, mức sinh rất giảm xuống, mức chết cũng giảm rất nhiều. Tỷ suất sinh tử này sẽ tạo ra “cơ cấu dân số già”. Dự kiến giai đoạn này bắt đầu từ năm 2017, do tỷ lệ người già từ 60 tuổi trở lên tăng nhanh.

Ảnh minh họa

Lao động có chất lượng sẽ giúp nước ta tận dụng được cơ hội "dân số vàng"


Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, hiện nay, mỗi năm nước ta có khoảng 1,4 – 1,6 triệu người bổ sung vào lực lượng lao động. Sự dồi dào của lực lượng này thực sự đang tạo ra cơ hội vàng cho sự phát triển xã hội. Một khi lực lượng này được tận dụng tối đa trí tuệ, sức lao động vào sản xuất, điều tất yếu sẽ tạo ra khối lượng của cải vật chất khổng lồ, tạo ra giá trị tích luỹ lớn cho tương lai của đất nước, đảm bảo an sinh xã hội khi nước ta bước vào giai đoạn “dân số già.”

Qua nghiên cứu, các chuyên gia dân số đã kết luận rằng, giai đoạn “cơ cấu dân số vàng” chỉ có thể kéo dài nhất là 40 năm. Như vậy, việc nắm bắt cơ hội này để tạo nên một bước đột phá cho sự phát triển của đất nước thật không dễ dàng gì. Nếu không thật khẩn trương và triệt để, Việt Nam có thể bỏ lỡ cơ hội và đi đến giai đoạn dân số già mà không hề có được một nền tảng vững chắc về kinh tế và an sinh xã hội.

Vì đâu…?


Khi thời cơ không được tận dụng, nguồn lao động dồi dào sẽ trở thành vấn đề mà xã hội phải đối mặt giải quyết. Áp lực về việc làm cho đội ngũ này là điều đầu tiên đặt ra. Thiếu việc làm, không thể tạo ra của cải vật chất đủ đáp ứng nhu cầu sống của xã hội, tất yếu giá trị tích luỹ sẽ thấp. Hơn nữa, “Nhàn cư vi bất thiện”, khi số người trong độ tuổi lao động thiếu việc làm, rất dễ kéo theo các tệ nạn xã hội gia tăng

Ảnh minh họa

Ông Dương Quốc Trọng - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS - KHHGĐ, Bộ Y tế - trao đổi cùng PV

Chia sẻ nhận định này, ông Dương Quốc Trọng – Phó Tổng cục Trưởng Tổng cục DS – KHHGĐ cho biết: “Ta nói “vàng” là vì số người trong độ tuổi lao động rất lớn. Nhưng nếu chúng ta vẫn duy trì con số gần 25% số lao động được qua đào tạo, gần 75% là lao động giản đơn, thì không thể tạo ra sản phẩm lớn cho xã hội. Cách đây khoảng 10 năm, FPT đã công bố: 1 nhân công của FPT làm ra sản phẩm bằng 1500 nông dân. Như vậy để thấy tầm quan trọng của chất lượng lao động. Nếu không nâng cao chất lượng lao động, biến cơ hội thành lợi thế thì sẽ trở thành thách thức của xã hội, sẽ dẫn đến tệ nạn và mất ổn định xã hội. Đồng thời, đặt ra những thách thức về tạo công ăn việc làm, đào tạo nghề cho thanh niên. Vì lứa tuổi thanh niên, lứa tuổi lao động có đặc điểm là ưa cái mới, muốn đón nhận cái mới nhưng đồng thời cũng dễ bị va vấp, dễ mắc các tệ nạn xã hội. Trước đây, khi là Cục trưởng Cục phòng chống HIV/AIDS, tôi thấy rằng hầu hết những người nghiện chích ma tuý, nhiễm HIV/AIDS đều rơi vào lứa tuổi lao động, lứa tuổi từ 20-29 tuổi chiếm tới trên 50% người có HIV…. Khi cơ hội không được tận dụng, lập tức sẽ trở thành con dao hai lưỡi, cản trở sự phát triển của nước ta!”

Mặt khác, nếu như lực lượng lao động dồi dào ở giai đoạn này không làm ra khối lượng của cải vật chất đủ để nuôi sống chính lực lượng này, hậu quả sẽ kéo dài mãi về sau. Giá trị tích luỹ không có, hoặc thấp, Nhà nước sẽ không đủ nguồn lực tài chính để chi trả cho phúc lợi xã hội khi “dân số già”.

Trên thực tế, Việt Nam đang ở trong “giai đoạn dân số vàng”. Nhưng việc tận dụng triệt để thời cơ này là điều chưa thành. Báo cáo về tình hình thị trường lao động Việt Nam do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội soạn thảo đã khẳng định: “Việt Nam thiếu trầm trọng lao động kỹ thuật trình độ cao và lao động dịch vụ cao cấp trong các ngành tài chính, ngân hàng, du lịch, bán hàng... nên nhiều nghề và công việc phải thuê lao động nước ngoài trong khi lao động xuất khẩu đa phần có trình độ chuyên môn kỹ thuật thấp hoặc mới chỉ qua giáo dục định hướng”.

Hơn nữa, tình trạng đô thị hoá ngày càng mạnh, nông dân mất đất, không tìm được việc làm phù hợp, đã phát sinh ra nhiều vấn đề xã hội nhức nhối. Hầu hết số nông dân mất đất vẫn đang trong độ tuổi lao động. Ở những nơi “nông thôn hóa thành thị này”, người lao động hiện sống dựa chủ yếu vào số tiền đền bù của Nhà nước. Nguồn tài chính ấy ngày một cạn kiệt dần, họ đứng trước nguy cơ tái nghèo đói… Tỷ lệ tội phạm ở khu vực này cũng có chiều hướng gia tăng, chủ yếu là phạm các tội danh: cờ bạc, hút chích, mại dâm... Thanh niên sống thiếu lý tưởng, ích kỷ, thích hưởng thụ mà không có cống hiến cho xã hội, không tạo ra các giá trị tích luỹ cho tương lai.

Từ thực tế trên cho thấy, “cơ hội vàng” có thể bị bỏ lỡ vì một loạt những tồn tại xã hội hiện có. Biện pháp giải quyết ở tầm vĩ mô của các cấp quản lý là cần thiết. Nhưng trên hết, mỗi lao động cần thấy rõ vị trí, trách nhiệm của mình trong vấn đề chung của toàn xã hội. Tham gia học tập, đào tạo để nâng cao tri thức chuyên môn, nâng cao tay nghề là người lao động đã chủ động tự cứu mình trong bối cảnh hiện nay. Người lao động cần tạo ra nhiều nhất có thể giá trị tích luỹ, để đảm bảo chính cuộc sống của mình trong tương lai.

Thống nhất quan điểm này, nhiều chuyên gia dân số cũng khẳng định: để tận dụng nguồn nhân lực dồi dào, trong khi chờ đợi nhiều lao động có tay nghề được đào tạo, chúng ta cần cố gắng chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển ngành có dung lượng lao động nhiều như dệt may, chế biến thực phẩm, dịch vụ... thu hút, tận dụng cơ hội lao động, giải quyết việc làm cho nhiều người.


Song Linh (Bài, ảnh)

Việt Báo

Video nổi bật

Giảm đau nhức xương khớp bằng kinh nghiệm dân gian
00:00 / --:--

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Những hậu quả đáng sợ từ thử nghiệm ngủ 6 tiếng mỗi ngày

Sarah Chalmers đã tham gia vào một nghiên cứu về giấc ngủ của trường Giấy ngủ London (Anh) nhằm mục tiêu tìm ra những gì tác động đến thói quen ngủ hiện nay và nó ảnh hưởng đến tâm trí, cơ thể ra sao.

Nhận xét tin “Cơ cấu dân số vàng”: Cơ hội có được tận dụng?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết “Cơ cấu dân số vàng”: Cơ hội có được tận dụng? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Co cau dan so vang Co hoi co duoc tan dung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc “Cơ cấu dân số vàng”: Cơ hội có được tận dụng? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.




CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Sức Khỏe


  • Thoi su 24h215 An mang chan dong trong quan bia
    Thời sự 24h(21/5): Án mạng chấn động trong quán bia

     Chính phủ đề xuất hưởng BHXH một lần; Án mạng chấn động Hưng Yên trong quán bia hơi; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Thông tin ‘giật mình’ sau vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh; Sự thật vụ "học sinh Hà Nội lên núi để... sex"?; 

  • Thoi su 24h205 Dam chet 2 me con di the duc
    Thời sự 24h(20/5): Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục

    Giật mình với hình ảnh BTV Hoài Anh thời "hai lúa"; Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục, tài xế phóng xe bỏ chạy; CSGT ra quân xử lý "hình ảnh lạ" trên cầu Nhật Tân; Xe đi xuyên Việt đâm xe tải, 9 người thương vong; Ngư dân chưa đồng ý bàn giao vật thể nghi là đuôi máy bay...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 20/5.

  • Thoi su tuan qua Su that chiec truc thang tren noc nha dai gia
    Thời sự tuần qua: Sự thật chiếc trực thăng trên nóc nhà đại gia

     VN sẵn sàng ứng phó với tình huống xảy ra trên biển; Hà Nội: Sập cần cẩu dự án đường sắt đô thị; Sự thật về chiếc trực thăng trên nóc nhà của đại gia Hải Dương; Sơn Đoòng thực sự đẹp và quyến rũ như thế nào?; 

  • Thoi su 24h195 Cong bo ket luan thanh tra vu cay xanh
    Thời sự 24h(19/5): Công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh

    HN công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh; Phó Ban Tổ chức Quận ủy Cầu Giấy ra tòa về tội giết người; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Hương Tràm trần tình về ồn ào đại gia và siêu xe; Sự thật kinh hoàng trong hàng ngàn nhà nghỉ ở Hà Nội ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/5.

  • Thoi su 24h145 Dam chet nguoi xe hop keo le xe may
    Thời sự 24h(14/5): Đâm chết người, xế hộp kéo lê xe máy

    Mùa "Hà Nội vắng bóng trẻ con" lại sắp đến!; Cuộc sống buông thả của thiếu nữ giết người tình của mẹ; Đâm chết người, xế hộp kéo lê xe máy tháo chạy 3km;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 14/5. 

  • Nghin le chuyen tuan qua 1005 1605
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (10/05 - 16/05)

    Chào buổi sáng nước Mỹ từ hang Sơn Đoòng; Liên tiếp tai nạn từ dự án đường sắt trên cao ám ảnh người HN; Trực thăng đậu trên nóc nhà đại gia Việt; Tăng lương cán bộ, công chức, người lao động từ 2016 ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 105 165
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/5 - 16/5)

    Tàu chiến Mỹ, Trung 'vờn nhau' ở Biển Đông; Tin đồn Bộ trưởng Quốc Phòng Triều TiênHyon Yong-chol bị xử tử; Thủ tướng Ấn Độ bắt đầu chuyến công du đến Trung Quốc là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1005 1605
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (10/05 - 16/05)

    'Bẫy' giao thông - Bất hợp lý biển báo; Vụ người ve chai nhặt được 5 triệu yên; Bị 141 bắt khi chuẩn bị tổ chức "tiệc" ma túy; Tuyên án 52 giang hồ, người thân khóc òa; Phẫn nộ ông bố đơn thân tàn ác sát hại con gái ruột; Toàn cảnh bắt giam 2 cựu giám đốc vụ 10 lần vỡ ống nước sông Đà;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 115 175
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (11/5 - 17/5)

    Những câu chuyện gây sốt như đứa bé bị người cha tử tù bỏ rơi; Cô gái bộc lộ quan điểm phá thai nếu không có tình yêu đáng suy ngẫm; Những tấm gương người tốt việc tốt; Cách nuôi dạy con sao cho đúng; Nhiều câu chuyện đời sống cảm động...cùng các tin tức an toàn thực phẩm nóng là những thông tin nổi bật tuần vừa qua...

  • Toan canh kinh te tuan 115 1652015
    Toàn cảnh kinh tế tuần (11/5 - 16/5/2015)

    Những lùm xùm trong thương vụ mua bán tòa nhà cao nhất Việt Nam Keangnam Ha Noi Landmark, mỗi người dân Việt đang gánh 20 triệu đồng nợ công, đáng suy ngẫm về chuyện giúp nông dân tiêu thụ nông sản, sữa bột dành cho trẻ em dưới 6 tuổi ở Việt Nam cao hơn các nước khác trong khu vực... là những tin tức, sự kiện Kinh tế - tài chính nóng hổi thu hút sự quan tâm