Thứ bảy, 11 Tháng bảy 2009, 12:38 GMT+7

“Cơ cấu dân số vàng”: Cơ hội có được tận dụng?

Ảnh minh hoạ

Việt Nam hiện đang trong giai đoạn “cơ cấu dân số vàng”, tức là số người trong độ tuổi lao động cao hơn số người phụ thuộc. Đây thực sự là một cơ hội “vàng” cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, nắm bắt thời cơ như thế nào để tạo một bước đột phá và chuẩn bị để sẵn sàng đối phó với giai đoạn dân số già lại đang là một thách thức đối với toàn xã hội….

Cơ hội vàng…. có thể bị bỏ lỡ

“Lịch sử của một dân tộc bao giờ cũng trải qua các giai đoạn cơ cấu dân số và Việt Nam hiện đang trong giai đoạn cơ cấu dân số vàng” – đó là thông tin được ông Nguyễn Quốc Trọng – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ) đưa ra trong cuộc trao đổi với PV TS nhân ngày Dân số thế giới 11/7.

Theo ông Trọng, Việt Nam đã kết thúc thời kỳ “cơ cấu dân số trẻ” vào năm 2005. Từ năm 2007, mức sinh giảm xuống, mức chết cũng giảm từ từ đã đưa nước ta vào giai đoạn cơ cấu dân số vàng. Dự kiến, giai đoạn dân số này đạt cực đại vào năm 2020.

Sau đó, sẽ đến thời kỳ, mức sinh rất giảm xuống, mức chết cũng giảm rất nhiều. Tỷ suất sinh tử này sẽ tạo ra “cơ cấu dân số già”. Dự kiến giai đoạn này bắt đầu từ năm 2017, do tỷ lệ người già từ 60 tuổi trở lên tăng nhanh.

Ảnh minh họa

Lao động có chất lượng sẽ giúp nước ta tận dụng được cơ hội "dân số vàng"


Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, hiện nay, mỗi năm nước ta có khoảng 1,4 – 1,6 triệu người bổ sung vào lực lượng lao động. Sự dồi dào của lực lượng này thực sự đang tạo ra cơ hội vàng cho sự phát triển xã hội. Một khi lực lượng này được tận dụng tối đa trí tuệ, sức lao động vào sản xuất, điều tất yếu sẽ tạo ra khối lượng của cải vật chất khổng lồ, tạo ra giá trị tích luỹ lớn cho tương lai của đất nước, đảm bảo an sinh xã hội khi nước ta bước vào giai đoạn “dân số già.”

Qua nghiên cứu, các chuyên gia dân số đã kết luận rằng, giai đoạn “cơ cấu dân số vàng” chỉ có thể kéo dài nhất là 40 năm. Như vậy, việc nắm bắt cơ hội này để tạo nên một bước đột phá cho sự phát triển của đất nước thật không dễ dàng gì. Nếu không thật khẩn trương và triệt để, Việt Nam có thể bỏ lỡ cơ hội và đi đến giai đoạn dân số già mà không hề có được một nền tảng vững chắc về kinh tế và an sinh xã hội.

Vì đâu…?


Khi thời cơ không được tận dụng, nguồn lao động dồi dào sẽ trở thành vấn đề mà xã hội phải đối mặt giải quyết. Áp lực về việc làm cho đội ngũ này là điều đầu tiên đặt ra. Thiếu việc làm, không thể tạo ra của cải vật chất đủ đáp ứng nhu cầu sống của xã hội, tất yếu giá trị tích luỹ sẽ thấp. Hơn nữa, “Nhàn cư vi bất thiện”, khi số người trong độ tuổi lao động thiếu việc làm, rất dễ kéo theo các tệ nạn xã hội gia tăng

Ảnh minh họa

Ông Dương Quốc Trọng - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS - KHHGĐ, Bộ Y tế - trao đổi cùng PV

Chia sẻ nhận định này, ông Dương Quốc Trọng – Phó Tổng cục Trưởng Tổng cục DS – KHHGĐ cho biết: “Ta nói “vàng” là vì số người trong độ tuổi lao động rất lớn. Nhưng nếu chúng ta vẫn duy trì con số gần 25% số lao động được qua đào tạo, gần 75% là lao động giản đơn, thì không thể tạo ra sản phẩm lớn cho xã hội. Cách đây khoảng 10 năm, FPT đã công bố: 1 nhân công của FPT làm ra sản phẩm bằng 1500 nông dân. Như vậy để thấy tầm quan trọng của chất lượng lao động. Nếu không nâng cao chất lượng lao động, biến cơ hội thành lợi thế thì sẽ trở thành thách thức của xã hội, sẽ dẫn đến tệ nạn và mất ổn định xã hội. Đồng thời, đặt ra những thách thức về tạo công ăn việc làm, đào tạo nghề cho thanh niên. Vì lứa tuổi thanh niên, lứa tuổi lao động có đặc điểm là ưa cái mới, muốn đón nhận cái mới nhưng đồng thời cũng dễ bị va vấp, dễ mắc các tệ nạn xã hội. Trước đây, khi là Cục trưởng Cục phòng chống HIV/AIDS, tôi thấy rằng hầu hết những người nghiện chích ma tuý, nhiễm HIV/AIDS đều rơi vào lứa tuổi lao động, lứa tuổi từ 20-29 tuổi chiếm tới trên 50% người có HIV…. Khi cơ hội không được tận dụng, lập tức sẽ trở thành con dao hai lưỡi, cản trở sự phát triển của nước ta!”

Mặt khác, nếu như lực lượng lao động dồi dào ở giai đoạn này không làm ra khối lượng của cải vật chất đủ để nuôi sống chính lực lượng này, hậu quả sẽ kéo dài mãi về sau. Giá trị tích luỹ không có, hoặc thấp, Nhà nước sẽ không đủ nguồn lực tài chính để chi trả cho phúc lợi xã hội khi “dân số già”.

Trên thực tế, Việt Nam đang ở trong “giai đoạn dân số vàng”. Nhưng việc tận dụng triệt để thời cơ này là điều chưa thành. Báo cáo về tình hình thị trường lao động Việt Nam do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội soạn thảo đã khẳng định: “Việt Nam thiếu trầm trọng lao động kỹ thuật trình độ cao và lao động dịch vụ cao cấp trong các ngành tài chính, ngân hàng, du lịch, bán hàng... nên nhiều nghề và công việc phải thuê lao động nước ngoài trong khi lao động xuất khẩu đa phần có trình độ chuyên môn kỹ thuật thấp hoặc mới chỉ qua giáo dục định hướng”.

Hơn nữa, tình trạng đô thị hoá ngày càng mạnh, nông dân mất đất, không tìm được việc làm phù hợp, đã phát sinh ra nhiều vấn đề xã hội nhức nhối. Hầu hết số nông dân mất đất vẫn đang trong độ tuổi lao động. Ở những nơi “nông thôn hóa thành thị này”, người lao động hiện sống dựa chủ yếu vào số tiền đền bù của Nhà nước. Nguồn tài chính ấy ngày một cạn kiệt dần, họ đứng trước nguy cơ tái nghèo đói… Tỷ lệ tội phạm ở khu vực này cũng có chiều hướng gia tăng, chủ yếu là phạm các tội danh: cờ bạc, hút chích, mại dâm... Thanh niên sống thiếu lý tưởng, ích kỷ, thích hưởng thụ mà không có cống hiến cho xã hội, không tạo ra các giá trị tích luỹ cho tương lai.

Từ thực tế trên cho thấy, “cơ hội vàng” có thể bị bỏ lỡ vì một loạt những tồn tại xã hội hiện có. Biện pháp giải quyết ở tầm vĩ mô của các cấp quản lý là cần thiết. Nhưng trên hết, mỗi lao động cần thấy rõ vị trí, trách nhiệm của mình trong vấn đề chung của toàn xã hội. Tham gia học tập, đào tạo để nâng cao tri thức chuyên môn, nâng cao tay nghề là người lao động đã chủ động tự cứu mình trong bối cảnh hiện nay. Người lao động cần tạo ra nhiều nhất có thể giá trị tích luỹ, để đảm bảo chính cuộc sống của mình trong tương lai.

Thống nhất quan điểm này, nhiều chuyên gia dân số cũng khẳng định: để tận dụng nguồn nhân lực dồi dào, trong khi chờ đợi nhiều lao động có tay nghề được đào tạo, chúng ta cần cố gắng chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển ngành có dung lượng lao động nhiều như dệt may, chế biến thực phẩm, dịch vụ... thu hút, tận dụng cơ hội lao động, giải quyết việc làm cho nhiều người.


Song Linh (Bài, ảnh)

Việt Báo

Nhận xét tin “Cơ cấu dân số vàng”: Cơ hội có được tận dụng?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết “Cơ cấu dân số vàng”: Cơ hội có được tận dụng? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Co cau dan so vang Co hoi co duoc tan dung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc “Cơ cấu dân số vàng”: Cơ hội có được tận dụng? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Sức Khỏe của chuyên mục Sức Khỏe.








  • Thoi su 24h297 22h say mem thi cam bia ruou kieu gi
    Thời sự 24h(29/7): 22h say mèm thì cấm bia rượu kiểu gì?

    Hành khách bất tỉnh, máy bay VNA hạ cánh khẩn cấp; Cháy lớn tại Buôn Ma Thuột, thiệt hại hàng trăm tỷ; Cướp súng trong trụ sở rồi chĩa thẳng vào công an bóp cò; 22h đã say mèm thì cấm bia rượu kiểu gì?...

  • Thoi su 24h267 Vlogger Toan Shinoda dot ngot qua doi
    Thời sự 24h(26/7): Vlogger Toàn Shinoda đột ngột qua đời

    Miền Bắc đón mưa rào và dông 2 ngày cuối tuần; Tiết lộ về cuộc sống của Phương Thảo Ngọc Lễ ở Mỹ; Vlogger nổi tiếng Toàn Shinoda đột ngột qua đời; Vụ máy bay VN suýt đâm nhau: Xử phạt hàng loạt

  • Thoi su 24h257 Ruoc dau binh di bang xe ngua
    Thời sự 24h(25/7): Rước dâu bình dị bằng xe ngựa

    Kết luận vụ đại gia tố chủ tịch tỉnh Bình Dương; Nhà 'đại gia' buôn gỗ Lào bị niêm phong vì vỡ nợ; Trước giờ thi hành án, Nguyễn Đức Nghĩa viết gì?; Lập ‘chiến lũy’, ngăn xe quá tải phá nát đê trăm tỷ

  • Thoi su 24h247 Tai nan may bay tham khoc o Dai Loan
    Thời sự 24h(24/7): Tai nạn máy bay thảm khốc ở Đài Loan

    Đã có điểm thi, dự kiến điểm chuẩn 48 trường đại học; Thi hành án đối với tử tù Nguyễn Đức Nghĩa; Hàng trăm người dân vây xe biển 80A; Chân gà 'độn' nước, dân nhậu phát kinh; TP.HCM: Lãnh đạo CSGT nói gì về vụ bẻ tay nam sinh?

  • Thoi su 24h237 Ly ky vu mat 65 luong vang
    Thời sự 24h(23/7): Ly kỳ vụ mất 65 lượng vàng

    27 người chết vì mưa lũ; Ly kỳ 65 lượng vàng mất trộm trong nhà Giám đốc Sở; Đường dây buôn lậu 200 siêu xe, trốn thuế 1.000 tỷ; Chụp ảnh khỏa thân tiểu thư nhà giàu tống tiền...

  • Su kien quoc te noi bat Tu 207 den 267
    Sự kiện quốc tế nổi bật (Từ 20/7 đến 26/7)

    Liên tiếp các vụ máy bay rơi, bê bối các nhà máy chế biến và cung ứng thịt của Trung Quốc bán thịt quá hạn cho McDonald và KFC, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – EU lần thứ 20 nhấn mạnh đảm bảo hòa bình trên Biển Đông là những tin tức được nhắc đến nhiều nhất trong tuần qua

  • Ban tin suc khoe tuan tu 20267
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 20-26/7)

    BV Bạch Mai: Người nhà 'cướp' bệnh nhân, hành hung bác sĩ; Nhân viên viện dưỡng lão cắt trộm tinh hoàn 4 "làm thuốc"; Điểm mặt đồ ăn, thức uống tưởng lành hóa độc hại; Những sự thật 'kinh hoàng' về bàn chải đánh răng của bạn; Phương pháp tránh thai "kỳ lạ" nhất thời hiện đại; Thủ dâm thế nào để không hại sức khỏe?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2007 2607
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/07 – 26/07)

    Showbiz Việt tuần qua khá "sôi nổi" với sự xuất hiện dồn dập của những scandal: Cựu siêu mẫu Dương Yến Ngọc tố ca sĩ Pha Lê cướp chồng, Tăng Thanh Hà bị ném đá khi làm giám khảo Master Chef, "Chàng trai hiền lành nhất showbiz" YaSuy bị tố phụ tình và có con rơi, Sự ra đi đột ngột của hot vlogger Toàn Shinoda, Nghi án các mỹ nhân Diễm Hương, Maya, Lương Bích Hữu đang mang bầu. Ngoài ra thông tin về các sao ngoại như: Á hậu Hồng Kông, mỹ nam phim Bao Thanh Thiên, Ca sĩ Adam Levine cũng được khán giả rất quan tâm.

  • Nghin le chuyen tuan qua 207 267
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (20/7 - 26/7)

    Nước cờ sau giàn khoan TQ: Việt Nam cần làm gì?; CSGT Hàng Xanh và những vụ "tai tiếng" nhất Sài Gòn; hay trà xanh C2 và những cú phốt khiến người tiêu dùng phát hãi .... là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (20/7 - 26/7).

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2007 2607
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (20/07 – 26/07)

    Lời khai chấn động của vợ Bí thư xã đốt xác phi tang; Mẹ nhẫn tâm sát hại con trai 8 tuổi để trả thù chồng?........là những tin đáng chú ý trong tuần.